رای شماره 991 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ضرورت اعلام تعارض عدم اشتغال شخص بیمه شده به منظور دریافت هزینه کمک بارداری

شماره 9901627 – 22/4/1400 بسمه تعالی جناب آقای اکبرپور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905810991 مورخ 25/3/1400 با موضوع « اعلام تعارض عدم اشتغال شخص بیمه شده به منظور دریافت هزینه کمک بارداری ضروری می‌باشد » جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد تاریخ دادنامه : 1400/3/25 شماره دادنامه : 991 شماره پرونده : 9901627 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض : معاون قضایی دیوان عدالت اداری موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری گردش کار : در خصوص خواسته شرایط الزام به پرداخت « کمک بارداری » طبق ماده 67 قانون تامین اجتماعی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی، شعب دیوان عدالت اداری آراء متفاوتی صادر کرده‌اند . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف : شعبه 15 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9309980900063532 با موضوع دادخواست آقای شهرام زرنشان به طرفیت تامین اجتماعی استان همدان و به خواسته پرداخت هزینه کمک بارداری به موجب دادنامه شماره 9409970901500901 1394/5/26 به شرح زیر رای صادر کرده است : با توجه به مدارک و محتویات پرونده و مستندات ابرازی و همچنین لایحه دفاعیه اداره طرف شکایت و با عنایت به اینکه برابر ماده 67 قانون تامین اجتماعی اولا : همسر مرد می‌بایست بیمه شده باشد . ثانیا : شرط عدم اشتغال به کار در جهت استفاده از کمک بارداری لحاظ گردیده و شاکی نیز دلیلی دال بر بیمه بودن همسر و عدم اشتغال به کار ایشان ارائه ننموده است لذا مشمول حق استفاده از مزایای مقرر در این ماده ( 67 ) نبوده و شکایت مشارالیه نیز قابل پذیرش نمی‌باشد بر این اساس و مستند به ماده مارالذکر و ماده 63 و 68 قانون تامین اجتماعی حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد . رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری خواهد بود . در اثر تجدیدنظرخواهی از رای مذکور، شعبه 6 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9609970955600844 1396/3/24 با استدلال زیر ضمن نقض چنین رایی صادر می‌کند . تجدیدنظرخواهی نسبت به دادنامه فوق الاشعار وارد و موجه است زیرا مطابق ماده 67 قانون تامین اجتماعی ( بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد در صورتی که ظرف یک سال قبل از زایمان سابقه پرداخت حق بیمه شصت روز را داشته باشد می‌تواند به شرط عدم اشتغال به کار از کمک بارداری استفاده نماید ) و با توجه به اینکه آقای شهرام زرنشان سابقه پرداخت حق بیمه لازم را قبل از زایمان همسر دارد استحقاق دریافت کمک بارداری را دارند و شرط عدم اشتغال مربوط به همسر می‌باشد لذا با استناد به ماده 71 قانون تشکیلات دیوان ضمن نقض دادنامه بدوی حکم به ورود شکایت شاکی و پرداخت کمک بارداری صادر می‌شود . این رای قطعی است . ب : شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9709980900303310 با موضوع دادخواست آقای حمیدرضا اعظمی طلعت به طرفیت تامین اجتماعی همدان و به خواسته الزام به پرداخت کمک هزینه بارداری با غرامت دستمزد بابت ایام بارداری و زایمان همسر خود به موجب دادنامه شماره 9809970900303842 1398/12/27 به شرح زیر رای صادر کرده است : با عنایت به جمیع محتویات پرونده و مداقه در اظهارات و دفاعیات طرفین و مدارک و مستندات ابرازی و نظر به اینکه با وصف رد و انکار دعوای مطروحه موجها از سوی خوانده دلیل و مدرک متقن و یا موجب و مطلب موثر و مستندی از جانب شاکی که مثبت ادعای نامبرده و دال بر استحقاق او یا تضییع حقی باشد ارائه و ابراز نگردیده، بنابراین شکایت شاکی را وارد و محرز ندانسته و به استناد مواد 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد آن را صادر و اعلام می‌نماید . رای صادر شده به استناد ماده 65 قانون مذکور ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ به درخواست یکی از طرفین یا وکیل یا قائم مقام و یا نماینده قانونی آن‌ها قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است . رای مذکور به موجب رای شماره 9909970960001018 1399/4/14 شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است . ج : شعبه 42 بدوی دیوان عدالت اداری نیز به موجب دادنامه شماره 9409970904200500 1394/3/24 با موضوع دادخواست آقای ایمان زهراکار به طرفیت اداره تامین اجتماعی شهرستان الیگودرز و به خواسته الزام به پرداخت کمک بارداری، قرار رد شکایت صادر کرده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/3/25 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی الف تعارض در آراء محرز است . ب براساس ماده 67 قانون تامین اجتماعی : « بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد در صورتی که ظرف یک سال قبل از زایمان سابقه پرداخت حق بیمه شصت روز را داشته باشد، می‌تواند به شرط عدم اشتغال به کار، از کمک بارداری استفاده نماید » و برمبنای حکم مقرر در این ماده، شخص بیمه شده باید علاوه بر اینکه ظرف یک سال قبل از زایمان خود یا همسرش دارای سابقه پرداخت حق بیمه شصت روز باشد، اشتغال به کار نیز نداشته باشد و بنابراین چه بیمه‌شده زنی باشد که خود اقدام به بیمه‌پردازی می‌نماید یا مردی باشد که همسرش به تبع او تحت شمول بیمه قرار گرفته است، به منظور دریافت کمک بارداری مذکور در ماده 67 قانون تامین اجتماعی ، تحقّق شرط عدم اشتغال برای اشخاص مذکور ضروری است و با توجه به مراتب فوق و با عنایت به الزام ماده 67 قانون تامین اجتماعی به عدم اشتغال شخص بیمه شده به منظور دریافت هزینه کمک بارداری، دادنامه شماره 9709970960001018 1399/4/14 ( صادره از شعبه 30 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ) که در مقام تایید دادنامه شماره 9809970900303842 1398/12/27 ( صادره از شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری ) با پذیرش دادخواست مردی که همسرش به تبع او بیمه شده است، به لحاظ اینکه دلیلی بر عدم اشتغال مرد بیمه‌پرداز ارائه نشده و به رد شکایت صادر شده است، صحیح و منطبق با موازین قانونی تشخیص داده می‌شود . این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمد مصدق