رای شماره 178 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال دستور اداری شماره 9548/ 92 /2010 3/5/1393 سازمان تامین اجتماعی

شماره ه / 678 / 93 1396/3/23 بسمه تعالی جناب آقای جاسبی مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران با سلام یک نسخه از رای هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 178 مورخ 1396/3/2 با موضوع : « ابطال دستور اداری شماره 2010 / 92 / 9548 1393/5/3 سازمان تامین اجتماعی .» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد . مدیرکل هیات‌عمومی و سرپرست هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تاریخ دادنامه : 1396/3/2 شماره دادنامه : 178 کلاسه پرونده : 678 / 93 مرجع رسیدگی : هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری . شاکی : آقای محمد جوادگرامی موضوع شکایت و خواسته : ابطال دستور اداری شماره 2010 / 92 / 9548 1392/5/30 سازمان تامین اجتماعی گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال دستور اداری شماره 2010 / 92 / 9548 1392/5/30 سازمان تامین اجتماعی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : « به استحضار می‌رساند قبل از اشتغال در سازمان تامین‌اجتماعی از تاریخ 1365/9/1 لغایت 1367/11/7 به مدت 368 روز در قسمت برق و عیارسنج کارخانه قند اقلید ( مشاغل سخت و زیان‌آور ) دارای سابقه پرداخت حق بیمه می‌باشم، لذا خواستار استفاده از مزایای مندرج در قانون تفسیر جزء 1 بند ( ب ) تبصره 2 ماده 76 قانون تامین اجتماعی اصلاحیه مصوب 1379 شدم که صراحتا عنوان نموده سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور به هر عنوان قبل یا بعد از اشتغال در مشاغل عادی به ازای هر سال، 1 / 5 سال محاسبه خواهد گردید و با عنایت به اینکه قانون‌گذار به صورت مطلق و نه مشروط کلیه سوابق سخت و زیان آور را جدای از این که بیمه شده پس از آن مشمول قانون کار قرار گرفته یا نگرفته باشد را در زمره این قانون قرار داده، بنابراین کمیته سخت و زیان آور استانی در مورخ 1391/8/28 رای به احتساب سوابق فوق به عنوان سوابق سخت و زیان آور داده و از طرفی مورد تایید اداره کل تامین اجتماعی استان فارس نیز قرار گرفته است . لذا اینجانب مراتب احتساب سوابق سخت و زیان آور را از اداره کل امور اداری سازمان استعلام نمودم ولی متاسفانه طی جوابیه شماره 20 / 10 / 9548 1392/5/30 اینجانب را بدون هیچ‌گونه مستندات قانونی مشمول تبصره 2 ماده 76 قلمداد ننموده و لذا خواهشمندم دستور فرمایید نسبت به ابطال تصمیم اداری شماره 20 / 10 / 9548 [ 2010 / 92 / 548 ] 1392/5/30 در قالب جوابیه فوق‌الذکر مدیرکل امور اداری سازمان تامین اجتماعی اقدام نمایند تا حقی از اینجانب ضایع نگردد . قبلا از همکاری و مساعدت آن دیوان سپاسگزارم .» متن دستور اداری شماره 2010 / 92 / 9548 1392/5/30 که مورد اعتراض قرار گرفته به شرح زیر است : « جناب آقای نباتی مدیرکل محترم تامین اجتماعی استان فارس سلام علیکم احتراما، بازگشت به نامه شماره 150 / 92 / 16944 1392/4/25، درخصوص سوابق غیرسازمانی آقای محمدجواد گرامی مسئول امور مالی شعبه اقلید به آگاهی می‌رساند : همکاران سازمان مشمول تبصره 2 ماده 76 و بخشنامه‌ها و دستورالعملهای مرتبط با تبصره مذکور نمی‌باشند .» در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 7100 / 94 / 618 1394/2/19 توضیح داده است : « جناب آقای دربین مدیرکل محترم هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری موضوع : آقای محمدجواد گرامی سلام علیکم : احتراما، بازگشت به اخطاریه مورخ 1393/8/17 صادره در پرونده کلاسه 678 / 93 و پیرو اعتراض اولیه شماره 1700 / 93 / 3781 1393/8/28 در خصوص شکایت آقای محمدجواد گرامی به خواسته ابطال نامه شماره 20 / 10 / 9548 [ 2010 / 92 / 548 ] 1392/5/30 مستدعی است مقرر فرمایید با عنایت به دفاعیات ذیل نسبت به رد شکایت مطروحه در هیات محترم عمومی دیوان عدالت اداری اقدام لازم مبذول نمایند . الف شرح شکایت و خواسته شاکی شاکی در دادخواست ارائه شده اظهار داشته که کارمند سازمان تامین اجتماعی شعبه اقلید استان فارس می‌باشد که قبل از اشتغال در سازمان تامین اجتماعی از تاریخ 1365/9/1 لغایت 1367/11/7 به مدت 368 روز در قسمت برق و عیارسنج کارخانه قند اقلید ( مشاغل سخت و زیان آور ) دارای سابقه پرداخت حق بیمه می‌باشد . لذا خواستار استفاده از مزایای مندرج در قانون تفسیر جزء 1 بند ( ب ) تبصره 2 ماده 76 قانون تامین اجتماعی اصلاحیه مصوب 1379، که اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور را به ازاء هر سال 1 / 5 سال تصریح نموده می‌باشد . در حالی که اداره کل امور اداری طی نامه معترض عنه وی را مشمول تبصره 2 ماده 76 ندانسته است . بنابراین از این حیث تقاضای ابطال نامه معترض عنه را دارد . ب دفاعیات شکلی بند 1 ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری حدود صلاحیت هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری، رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیردولتی و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها را از حیث مخالف مدلول آن‌ها با شرع یا قانون تعیین نموده است . در حالی که شاکی تقاضای ابطال نامه شماره 2010 / 92 / 9548 1392/5/30 اداره کل امور اداری که به عنوان اداره کل تامین اجتماعی استان فارس تنظیم شده را دارد . بنابراین نامه معترض عنه یک نامه اداری بوده و ناظر به مورد خاص می‌باشد و از مصادیق احصاء شده در بند 1 ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری خارج و مشمول آیین‌نامه و دستورالعمل که بر مبنای روند تشریفات خاص تصویب می‌گردد نیست . لذا از این حیث خواسته شاکی قابل رد می‌باشد . ج دفاعیات ماهوی 1 در مقررات تامین اجتماعی ضوابط مختلفی جهت بازنشستگی همکاران و سایر بیمه شدگان به تبع نوع شغل و شرایط خاص افراد پیش‌بینی شده است که می‌بایستی در هنگام بازنشستگی مد نظر قرار گیرد . لازم به ذکر است که با توجه به تبصره بند ( ب ) ماده1 آیین‌نامه اجرایی بند 5 جزء ( ب ) ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 79 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76، مصوب 1371، مصوب 1380 کلمه کارگران در خصوص کلیه بازنشستگی پیش از موعد قید گردیده است . بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که مشمولین آیین‌نامه الزاما می‌بایست مشمول قانون کار باشند . زیرا به موجب ماده 2 قانون کار، کارگر به فردی اطلاق می‌شود که مشمول قانون کار باشد . این در حالی است که همکاران سازمان در تعاریف عبارت « کارگر مشمول قانون کار » قرار نگرفته چرا که سازمان تامین اجتماعی دارای نظام استخدامی خاص بوده و کارکنان آن مشمول آیین‌نامه استخدامی جدید مصوب 1386 می‌باشند . 2 سازمان در حال حاضر وفق بخشنامه 49 / 2 مستمریها در خصوص کارمندان دستگاههای اجرایی که مشمول قانون کار نبوده و دارای آیین‌نامه استخدامی خاص می‌باشد ( ازجمله کارکنان سازمان ) صرفا مفاد تبصره ( 2 ) ماده ( 1 ) آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و حوادث ناشی از کار و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1385 هیات‌وزیران را اجرا می‌نماید . 3 لازم به ذکر است که صندوق تامین اجتماعی همانند سازمانها و ارگانهای دولت دارای ضوابط و شرایط استخدامی خاص می‌باشد که بخشی از آن مربوط به بازنشستگی کارکنان می‌باشد که در این ارتباط سازمان تامین اجتماعی نیز ضوابطی را برای بازنشستگی همکاران تعیین نموده است . لذا چنانچه کارکنان سازمان تامین اجتماعی قبل از استخدام دارای سوابق بیمه‌پردازی باشند می‌توانند در صورت احراز شرایط بازنشستگی برابر مقررات قانون تامین اجتماعی همانند سایر بیمه شدگان به عنوان بیمه‌پرداز از طریق شعبه مربوطه به‌طور عادی بازنشسته شوند . بنابراین ملاحظه می‌فرمایید شرایط مقرر سازمان تامین اجتماعی جهت استفاده از مزایای بازنشستگی برای همکاران مانع بازنشستگی آنان با استفاده از سوابق بیمه‌پردازی قبل از استخدام خود نشده و کارکنان مخیرند که با پذیرش این روش از مزایای مربوطه استفاده می‌نماید و از این حیث شکایت شاکی قابل رد می‌باشد . با عنایت به مراتب فوق و اینکه ادعای شاکی بلادلیل بوده و اقدام سازمان نیز منطبق با قوانین و مقررات جاری می‌باشد، رد شکایت شاکی مورد استدعاست .» هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1396/3/2 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات‌عمومی نظر به اینکه به موجب قانون اصلاح تبصره 2 ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 1380 و قانون تفسیر جزء 1 بند ( ب ) تبصره 2 ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 1390، سابقه اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور کارگران، مشمول استفاده از مزایای قوانین یاد شده می‌باشد، لذا اطلاق عبارت « همکاران سازمان » مذکور در نامه شماره 2010 / 92 / 9548 1392/5/30 مدیرکل امور اداری سازمان تامین اجتماعی از این جهت که سوابق مربوط به مشاغل سخت و زیان آور کارکنان سازمان تامین اجتماعی قبل از استخدام در سازمان مذکور را علی الاطلاق مشمول تبصره 2 ماده 76 قانون تامین اجتماعی ندانسته است، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب می‌باشد و اطلاق آن به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین‌دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود . رئیس هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی