رای شماره 1184368 هیئت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری با موضوع: عدم ابطال اطلاعیه شماره 25 مرکز سنجش آموزش پزشکی

هیئت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی * شماره پرونده: ه ت/ 0400033 * شماره دادنامه سیلور: 140431390001184368 تاریخ : 1404/05/19 * شاکی: آقای احسان عابدی * طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی * موضوع شکایت و خواسته: ابطال اطلاعیه شماره 25 مرکز سنجش آموزش پزشکی * شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال اطلاعیه شماره 25 مرکز سنجش آموزش پزشکی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیئت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد: بسمه تعالی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معاونت آموزشی مرکز سنجش آموزش پزشکی اطلاعیه شماره 25: در خصوص اطلاعیه شماره 13 در چهل و نهمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی پزشکی بدین‌وسیله به اطلاع کلیه مشمولین خدمت نظام وظیفه متقاضی شرکت در چهل و نهمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی پزشکی رسانیده می‌شود اقدامات اجرایی در خصوص ایشان مطابق مندرجات راهنمای ثبت نام جهت شرکت در آزمون مذکور خواهد بود که متعاقبا اعلام خواهد گردید. شایان ذکر است مفاد اطلاعیه شماره 13 مندرج در سایت مرکز سنجش آموزش پزشکی در خصوص موضوع مطروحه کماکان به قوت خود باقی بوده و از پنجاهمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی مورد اقدام قرار خواهد گرفت. دبیرخانه شورای آموزش پزشکی و تخصصی بسمه تعالی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معاونت آموزشی مرکز سنجش آموزش پزشکی اطلاعیه شماره 13: درخصوص شرایط اختصاصی داوطلبان در چهل و نهمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی پزشکی به اطلاع آن دسته از داوطلبان رشته پزشکی عمومی که متقاضی شرکت در چهل و نهمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی می‌باشند می‌رساند: داوطلبان درهرصورت می‌توانند در آزمون شرکت کنند که دارای یکی از شرایط ذیل باشند 1 طرح خدمات نیروی انسانی خود را به پایان رسانده باشند. 2 از طرح خدمات نیروی اسنانی بر اساس قوانین معاف باشند. 3 طرح خدمات نیروی انسانی خود را تا تاریخ 1401/6/31 به پایان برسانند. 4 مشمول استریت استعداد درخشان، رتبه‌های برتر یا تاهل باشند. 5 داوطلبان فارغ التحصیل که حداکثر سه ماه بعد از فراغت از تحصیل خدمات قانونی خود را در مناطق با ضریب محرومیت چهار پنجم و محروم تر شروع و تا زمان شروع دوره دستیاری تداوم یابد. در غیر موارد ذکر شده داوطلبان مجاز به شرکت در چهل و نهمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی نمی‌باشند. مرکز سنجش آموزش پزشکی * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: طبق ماده 31 قانون خدمت وظیفه عمومی «دانشجویان و هنرجویان دانشگاه‌ها و موسسات عالی اگر در حین تحصیل به سن مشمولیت برسند تا زمانی که به تحصیلات خود ادامه می‌دهند از اعزام به خدمت زیر پرچم معاف خواهند بود.» در تبصره 2 ماده 35 این قانون نیز تصریح شده است که: «ترخیص کارکنان وظیفه بدون غیبت اولیه در حین خدمت جهت ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی و بالاتر به جز در زمان‌های اضطراری و جنگ بلامانع است.» در اطلاعیه شماره 13 سازمان سنجش آموزش پزشکی کشور شرایط شرکت در آزمون پذیرش دستیار تخصصی محدود به تعیین تکلیف طرح خدمت شده است و اطلاعیه شماره 25 سازمان سنجش آموزش پزشکی درخصوص اطلاعیه شماره 13 سازمان سنجش آموزش پزشکی صادر شده است. از شعبه محترم تقاضا دارم شکواییه بنده را مورد بررسی قرار دهد. * خلاصه مدافعات طرف شکایت: دفترچه راهنمای آزمون پذیرش دستیار دوره پنجاهم که در اردیبهشت ماه سال 1402 برگزار می‌گردد، در تاریخ 1401/10/10 انتشار یافته و تمامی شرایط شرکت در آزمون دستیاری دوره یاد شده در دفترچه مزبور اعلام شده است، بنابراین در حال حاضر صرفا مفاد دفترچه راهنمای آزمون برای ثبت نام دوره یاد شده دارای اعتبار است و متقاضیان به موجب مفاد دفترچه یاد شده در آزمون شرکت نموده‌اند. 2 مطابق ماده واحده «خروج تصمیمات و آراء صادره از هیئت‌ها و کمیته‌های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور و شئون، علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضائی مصوب ششصد و سی امین جلسه مورخ 1387/6/12 شورای عالی انقلاب فرهنگی» شکایت مطروحه دارای جنبه علمی و آموزشی بوده و اتخاذ تصمیم شایسته شایسته مورد تقاضا می‌باشد. ضمنا در این ارتباط توجه آن مقام محترم را به صورتجلسه مربوط به اولین کارگروه تخصصی مشترک اداره کل حقوقی و تنظیم مقررات وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و دیوان عدالت اداری مورخ 1401/9/17 که در بند 3 آن به صلاحیت هیئت عالی تجدید نظر وزارت بهداشت در پرونده‌های دارای شئون علمی آموزشی و پژوهشی موضوع مصوبه ماده واحده خروج تصمیمات و آراء صادره از هیئت‌ها و کمیته‌های تخصصی وزارتین علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و ... مصوب جلسه 630 شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید شده است جلب می‌نماید. ایرادات ماهوی وارده بر دادخواست مطروحه: 1 به موجب بندهای 1 و 4 ماده 1 قانون تشکیلات وظایف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367 یکی از وظایف اصلی وزارت متبوع، تدوین و ارائه سیاست‌ها تعیین خط مشی‌ها و نیز برنامه‌ریزی برای فعالیت‌های مربوط به تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی و تعیین رشته‌ها و مقاطع تحصیلی مورد نیاز کشور و اجرای برنامه‌های تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی در جهت نیل به خودکفایی تعیین شده است. 2 همچنین بر اساس قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته‌های پزشکی مصوب سال 1352 وظایف زیر بر عهده شورای مذکور می‌باشد: بررسی و تعیین احتیاجات آموزشی رشته‌های پزشکی و تخصصی، ارزشیابی و تعیین محتوای برنامه‌ها و روش‌های کلی آموزش و ایجاد هماهنگی لازم بررسی و تعیین احتیاجات نیروی انسانی لازم در کشور در رشته‌های پزشکی و علوم وابسته و تخصص‌های پزشکی و تعیین ضوابط جهت تربیت متخصص در دانشکده‌های پزشکی و بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه‌ها از جهات زیر: الف برنامه و روش‌های آموزش، ب بررسی و اظهار نظر درباره ضوابط مربوط به صلاحیت آموزشی موسسات پزشکی و تصویب صلاحیت آموزشی مذکور و نحوه وابستگی آن‌ها به دانشگاه‌ها ضوابط مقرر، ج تنظیم آیین‌نامه‌ها و مقررات اجرایی امتحانات تخصصی و همچنین بررسی نحوه اجرای ضوابط و برنامه‌ها 3 به موجب آیین‌نامه دوره‌های آموزش دستیار تخصصی مصوب نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی دوره دستیاری رشته‌های تخصصی بالینی یکی از مقاطع تحصیلات عالی دانشگاهی است، که متقاضیان واجد شرایط با داشتن مدرک دکترای پزشکی عمومی ( M.D پس از موفقیت در امتحان پذیرش دستیاری و گذراندن دوره‌های آموزشی تئوری و عملی و قبولی در امتحانات لازمه (تکوینی و نهایی)، موفق به اخذ مدرک تخصصی در رشته مربوطه می‌گردند. 4 به موجب ماده 1 قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان مصوب سال 1375 مقرر شده است: کلیه افراد ایرانی با تحصیلات فوق دیپلم و بالاتر که پس از تاریخ 1367/4/1 از مراکز آموزش عالی گروه پزشکی در داخل یا خارج از کشور فارغ التحصیل شده یا می‌شوند و خدمت آنان از سوی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مورد نیاز اعلام می‌گردد مکلفند حداکثر مدت 24 ماه اول پس از فراغت از تحصیل خود را در داخل کشور و در مناطق مورد نیاز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تشکیلات تابعه آن خدمت نمایند. 5 موارد معافیت از انجام خدمات موضوع قانون مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان نیز صراحتا توسط قانون‌گذار تعیین گردیده است به موجب ماده 2 قانون مذکور مقرر شده است: همسران و فرزندان شهداء، آزادگان و مفقودین جنگ تحمیلی یک نفر برادر یا خواهر شهید یا مفقود برادران و خواهران دو شهید یا بالاتر آزادگان، جانبازان انقلاب اسلامی بالای بیست و پنج درصد، مادرانی که حضانت فرزند خود را به عهده دارند و نیز تک فرزند خانواده از انجام خدمات موضوع این قانون معاف هستند و در صورت تمایل افراد مذکور و نیاز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی این گروه می‌توانند از مزایای این قانون بهره مند شوند. 6 همچنین ماده 12 قانون نیز اعلام می‌دارد: مشمولان این قانون که به سن بالای 45 سالگی رسیده باشند از انجام خدمات موضوع این قانون معاف می‌باشند. 7 بر این اساس به موجب قانون مذکور کلیه فارغ التحصیلان مقطع پزشکی عمومی به غیر از افرادی که به موجب نص صریح قانون از خدمات مذکور معاف هستند در صورتی که سابقا خدمات موضوع قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان خود را نگذرانده باشند این امکان وجود دارد قبل از تحصیل در رشته پزشکی عمومی در رسته دیگر گروه پزشکی تحصیل نموده باشند و خدمات موضوع قانون یاد شده را پس از فارغ التحصیلی در آن رسته طی کرده باشند موظفند بلافاصله پس از فراغت از تحصیل در مقطع پزشکی عمومی خدمات موضوع قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان خود را شروع نمایند. بر این اساس و با توجه به اینگه دوره تحصیلی مقطع تخصص تمام وقت می‌باشد و امکان هم زمان انجام خدمات موضوع قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان و تحصیل در مقطع تخصص امکان‌پذیر نبوده مشمولین قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان قبل از اتمام تعهدات موضوع قانون یاد شده مجاز به تحصیل در مقطع تخصصی نخواهند بود. 8 همچنین شایان ذکر است قانون‌گذار در سال 1384 نیز وفق قانون تسهیل ازدواج جوانان مقرر نموده دانشجویان متاهل رشته‌های پزشکی مجازند قبل از انجام خدمت سربازی و طرح خدمت نیروی انسانی در آزمون دوره‌های تخصصی شرکت کنند براین اساس به موجب قانون مذکور صرفا دانشجویان متاهل رشته پزشکی افرادی که در زمان دانشجویی متاهل هستند مجازند قبل از شروع خدمات موضوع قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان که زمان آغاز آن در 24 ماه اول فراغت از تحصیل آنان است (یا شروع خدمت سربازی پس از فراغت) یک بار در آزمون دستیاری شرکت نمایند و در صورت قبولی ادامه تحصیل دهند. 9 بر اساس تصمیمات کمیسیون موضوع مواد 2 و 3 آیین‌نامه اجرایی قانون خدمت پزشکان پیراپزشکان دانشجویان ترم آخر رشته پزشکی عمومی مشمول خدمات موضوع قانون مشمول آیین‌نامه تسهیل ادامه تحصیل دانشجویان ممتاز استعداد درخشان مجاز به شرکت در آزمون پذیرش دستیار تخصصی صرفا برای یک نوبت گردیده‌اند شرایط کسب عنوان استعداد درخشان در آیین‌نامه‌های مربوطه درج شده است. 10 اطلاعیه شماره 13 مرکز سنجش آموزش پزشکی مورخ 1400/5/2 صرفا اعلام مجدد قوانین و ضوابط فوق الذکر برای تاکید و یادآوری به متقاضیان آزمون دستیاری بوده و هیچ مقرره و ضابطه جدیدی در اطلاعیه یاد شده درج نگردیده است برخلاف ادعای شاکی در اطلاعیه شماره 13 بندی در خصوص وضعیت نظام وظیفه متقاضیان شرکت در آزمون دستیاری درج نشده است. 11 با توجه به اینکه اطلاعیه شماره 13 مرکز سنجش آموزش پزشکی با فاصله زمانی کوتاه نسبت به ثبت نام در آزمون دوره چهل و نهم انتشار یافته بود بنابراین جهت مساعدت به متقاضیان آزمون مقرر می‌گردد، مفاد آن از پنجاهمین دوره آزمون پذیرش دستیار اردیبهشت 1402 رعایت گردد. بنابراین این موضوع در اطلاعیه شماره 25 مرکز سنجش آموزش پزشکی در تاریخ 1400/8/24 بیش از چهارده ماه قبل از شروع ثبت نام آزمون دوره پنجاهم اطلاع‌رسانی گردید. 12 شایان ذکر است شرایط شرکت در هر آزمونی نه صرفا آزمون‌های وزارت بهداشت بلکه تمامی آزمون‌های کشور به موجب اطلاعیه‌های قبل از برگزاری آن آزمون و دفترچه راهنمای همان آزمون اعلام می‌گردد بنابراین شرایط داوطلبان متقاضی شرکت در پنجاهمین دوره آزمون پذیرش دستیار تخصصی نیز در اطلاعیه‌های مربوطه و دفترچه راهنمای آزمون مربوطه منتشره در تاریخ 1401/10/10 اعلام شده است. در دادنامه‌های شماره 140109970905811069 مورخ 1401/6/8 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و 140109970906010848 مورخ 1401/10/26 هیئت تخصصی فرهنگی آموزشی و پزشکی در موضوع مشابه این پرونده رای به رد شکایت صادر شده است. بر این اساس و با عنایت به مراتب فوق الذکر صدور رای به رد شکایت مطروحه مورد تقاضا است. پرونده کلاسه 0301987 در جلسه مورخ 1404/4/9 هیئت تخصصی مورد رسیدگی قرار گرفت و به لحاظ اتفاق آرای دایر بر رد شکایت، به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می‌گردد. رای هیئت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی اولا مستفاد از ماده 6 قانون مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان (مصوب سال 1375 با اصلاحات والحاقات بعدی) اشخاصی که تعهد موضوع قانون مذکور را سپری نکرده باشند امکان ادامه تحصیل در مقاطع بعدی را نخواهند داشت. ثانیا اطلاعیه مورد اعتراض اساسا راجع به ممنوعیت ثبت نام شرکت در آزمون دستیاری تخصصی برای اشخاصی که در حال گذراندن خدمت وظیفه عمومی هستند، حکمی ندارد. ثالثا مفاد مواد 31 و تبصره 2 ماده 35 قانون خدمت وظیفه عمومی منصرف از ممنوعیت ناشی از ماده 6 قانون مربوط به خدمت پزشکان و پیراپزشکان به شرح پیش گفته است. بر این اساس اطلاعیه مورد اعتراض قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری، ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است و پس از قطعیت، بر اساس ماده 93 قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. نایب رئیس هیئت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری محمدرضا رفیعی