رای شماره 73 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال صورتجلسه شماره 1403 /53 /د 30/11/1390 شورای تحول اداری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور

شماره 91 / 707 تاریخ 28/2/1394 تاریخ دادنامه : 7/2/1394 شماره دادنامه : 73 کلاسه پرونده : 91 / 707 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : دیوان محاسبات کشور موضوع شکایت و خواسته : ابطال صورتجلسه شماره 1403 / 53 / د30/11/1390 شورای تحول اداری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور گردش کار : معاون حقوقی، مجلس و تفریغ بودجه دیوان محاسبات کشور، طی شکایت نامه شماره 396 / 20004 / 5 / 1391 اعلام کرده است که : « سلام علیکم، احتراما، همان گونه که مستحضرند، مفاد صورتجلسه شماره 1403 / 53 / د 30/11/1390 شورای تحول اداری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور مبتنی بر بخشنامه شماره 14593 / 200 21/2/1388 که به موجب آن دستور اصلاح احکام کارگزینی شاغلین پستهای مدیریت و سرپرستی از تاریخ 1/1/1388 بدون در نظر گرفتن امتیاز فوق‌العاده مدیریت و برقراری فوق‌العاده مذکور به موجب حکم جداگانه برای این گروه از کارکنان کرده است، بنا به دلایل ذیل مخالف با قانون است : 1 وفق حکم مقرر در تبصره ذیل ماده ( 78 ) قانون مدیریت خدمات کشوری : « در صورتی که با اجرای این فصل، حقوق ثابت و فوق‌العاده‌های مشمول کسور بازنشستگی هر یک از کارمندان که به موجب قوانین و مقررات قبلی دریافت می‌نمودند کاهش یابد، تا میزان دریافتی قبلی، تفاوت تطبیق دریافت خواهند نمود و این تفاوت تطبیق ضمن درج در حکم حقوقی با ارتقاءهای بعدی مستهلک می‌شود . این تفاوت تطبیق در محاسبه حقوق بازنشستگی یا وظیفه نیز منظور می‌گردد .» از آن جا که فوق‌العاده مدیریت نیز به موجب تبصره ( 2 ) ماده ( 68 ) قانون اخیرالذکر که مقرر می‌دارد : « کلیه عناوین مدیریت و سرپرستی متناسب با پیچیدگی وظایف و مسوولیتها، حیطه سرپرستی و نظارت و حساسیتهای شغلی و سایر عوامل مربوط در یکی از طبقات جدول فوق‌العاده مدیریت که حداقل امتیاز آن ( 500 ) و حداکثر آن ( 5000 ) است، قرار می‌گیرند .» لذا به موجب تبصره ذیل ماده ( 78 ) قانون مارالذکر با اجرایی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری تا میزان دریافتی قبلی تفاوت تطبیق دریافت نمایند . 2 به صراحت بند ( 8 ) بخشنامه شماره 14593 / 200 21/2/1388 شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور، حقوق و مزایای کارمندان در سال 1388 در دو مرحله به شرح زیر تطبیق و تعیین می‌شود : مرحله اول : الف در مرحله امتیاز حق شغل، شاغل و فوق‌العاده مدیریت کارمندان بر اساس این دستورالعمل تعیین و سپس با ضریب موضوع ماده ( 125 ) قانون مدیریت خدمات کشوری [ ضریب پانصد ( 500 ) ریال ] محاسبه می‌شود . مرحله دوم : الف برای تعیین حقوق و مزایای کارمند در سال 1388، کل امتیازات مکتسبه کارمند ( در ردیف « الف » مرحله اول ) با ضریب مصوب دولت برای سال 1388 با [ ضریب ششصد ( 600 ) ریال ] محاسبه شده و سپس میزان تفاوت تطبیق موضوع بند « ب » و سایر پرداختیهایی که به موجب این دستورالعمل به کارمندان تعلق می‌گیرد ( نظیر عائله مندی و اولاد، سختی کار و ..) به آن افزوده می‌شود . علی هذا عدم لحاظ فوق‌العاده مدیریت و سرپرستی از تاریخ 1/1/1388 در یک حکم و تجمیع حکم بعدی به لحاظ فوق‌العاده مدیریت مغایر با مواد صدرالاشاره است . مع‌الوصف در اجرای مواد ( 19 ) و ( 20 ) قانون دیوان عدالت اداری ابطال صورتجلسه مبحوث عنه صادر شده از تاریخ صدور مورد استدعاست . » متن صورتجلسه مورد اعتراض به قرار زیر است : « صورتجلسه مورخ 30/11/1390 شورای تحول اداری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور حسب دستور ریاست سازمان شورای تحول اداری سازمان مفاد نامه شماره 19964 / 460 / 7 3/9/1390 اداره کل آموزش فنی و حرفه‌ای آذربایجان شرقی در خصوص اجرای فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری موضوع بخشنامه شماره 1 / 14593 / 200 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی و نحوه تطبیق وضع کارکنان و نحوه محاسبه فوق‌العاده مدیریت شاغلین پستهای مدیریتی و سرپرستی را مورد بررسی قرار داد از آن جا که به استناد تبصره ماده 78 قانون مذکور می‌بایست « تفاوت تطبیق ضمن درج در حکم حقوقی با ارتقاهای بعدی مستهلک گردد » و از طرفی با توجه به قانون بودجه سال 1390 و 1389 تفاوت تطبیق کارکنان ثابت مانده و موجب اختلاف دریافتی با کارکنانی شده است که پس از اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری ( 1/1/1388 به بعد ) به پستهای سرپرستی و مدیریت انتصاب یافته‌اند لذا پس از بحث و بررسی و از آن جا که برخی از دستگاههای اجرایی نیز اقدامات مشابهی را در این خصوص انجام داده‌اند بنابراین به منظور رفع مشکل این قبیل از کارکنان سازمان و کاهش اختلاف حقوق بین کارکنان مشابه مقرر شد به ترتیب ذیل اقدامات لازم صورت پذیرد . 1 بر اساس بخشنامه مذکور احکام کارگزینی شاغلین پستهای مدیریت و سرپرستی از تاریخ 1/1/1388 بررسی و تفاوت تطبیق این قبیل از کارکنان بدون لحاظ نمودن امتیاز فوق‌العاده مدیریت محاسبه و احکام کارگزینی شاغلین مذکور صادر شود . 2 پس از اجرای بند یک فوق‌العاده مدیریت شاغلین پستهای مدیریتی و سرپرستی طی حکم جداگانه و بدون اعمال در فرمول محاسبه و بدون تغییر در تفاوت تطبیق از تاریخ 1/1/1388 برقرار و احکام بعدی به تبع آن اصلاح شود . 3 در اجرای بندهای 1 و 2 در صورت انتصاب شاغلین پستهای مدیریتی و سرپرستی به پستهای کارشناسی از تاریخ 1/1/1388 فوق‌العاده مدیریت این قبیل از کارکنان حذف و در تفاوت تطبیق آنان تغییری داده نخواهد شد . » در پاسخ به شکایت شاکی، معاون وزیر و رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور به موجب لایحه شماره 27312 / 100 3/8/1392 اعلام کرده است که : « با سلام و صلوات بر محمد و آل محمد احتراما، بازگشت به کلاسه پرونده شماره 91 / 707 و شماره پرونده 9109980900040177 25/6/1391، منضم به دادخواست شماره 396 / 20000 4/5/1391 دیوان محاسبات کشور، در خصوص اصلاح احکام کارگزینی کارکنان این سازمان، بدین‌وسیله موارد زیر را به آگاهی می‌رساند : 1 در اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری، موضوع بخشنامه شماره 1 / 14593 / 200 21/2/1388 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی، کلیه کارکنان سازمان با قانون مذکور تطبیق و حقوق و مزایای آن بر اساس قانون فوق‌الذکر برقرار گردیده است . 2 در زمان تطبیق، تعدادی از فوق‌العاده‌ها حذف و مواردی به احکام کارگزینی اضافه شد و فوق‌العاده مدیریت یکی از مواردی است که در قانون مدیریت خدمات کشوری، لحاظ شده است . کارکنانی که قبل از اجرای قانون مذکور، دارای پستهای سرپرستی و مدیریت بودند، فوق‌العاده مدیریت آنان به دلیل محاسبه در فرمول از تفاوت تطبیق کسر شد و کارکنانی که پس از اجرای قانون مدیریت ( 1/1/1388 ) به پستهای مذکور انتصاب یافته‌اند، فوق‌العاده مدیریت بدون آن که از تفاوت تطبیق کسر شود، جهت آنان برقرار شده است . 3 در بند ( ب ) و ( پ ) مرحله دوم بخشنامه شماره 1 / 45931 / 200 21/2/1388 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور، مبنای محاسبه حقوق و مزایای کارمندان در سال 1387 است و افزایش حقوق و مزایای کارکنان در سال 1388 نباید کمتر از 15 درصد حقوق و مزایای مشمول کسور بازنشستگی آنان در سال 1387 باشد و همچنین چنانچه میزان افزایش حقوق ثابت و فوق‌العاده‌های مشمول کسور و کمک هزینه عائله‌مندی و اولاد مندرج در آخرین حکم کارگزینی سال 1387 کمتر از یک میلیون ریال باشد، به استناد جزء ب بند ( 11 ) ماده واحده قانون بودجه سال 1388 کل کشور، این تفاوت تا سقف مذکور، به تفاوت موضوع جزء ( ب ) مرحله دوم افزوده خواهد شد . بنابراین کارکنانی که در سال 1387 پستهای سرپرستی و غیرمدیریتی را بر عهده داشته‌اند و پس از اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری، به پستهای کارشناسی و غیرمدیریتی انتصاب یافته‌اند، پس از کسر فوق‌العاده مدیریت، افزایش حقوق آنان نسبت به حقوق سال قبل کمتر از 15 درصد ( حداقل افزایش قید شده در بخشنامه ) است . که این موضوع با بخشنامه تطبیق وضع، مغایر بوده و مراتب طی نامه شماره 46010 / 450 / 88 21/9/1388 به دفتر امور نظامهای جبران خدمت معاونت مذکور اعلام شد . 4 با توجه به ارزیابی عملکرد کارکنان شاغل در پستهای سرپرستی و مدیریت، تعدادی از آنان بعد از اجرایی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری، به پستهای کارشناسی و غیرمدیریتی منصوب شده‌اند . کسر فوق‌العاده مدیریت و عدم محاسبه آن در تفاوت تطبیق موجب شد، حقوق این قبیل کارکنان از حقوق کارشناسان همتراز نیز کمتر شود و با ارائه شکوائیه‌های متعدد، برای جبران کاهش حقوق خود خواستار محاسبه تفاوت تطبیق همانند کارشناسان مشابه بودند . 5 در این خصوص، مراتب مجددا طی نامه شماره 4208 / د / 4505 / 6 / 1390 به دفتر امور نظامهای جبران خدمت معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور اعلام و خواستار ارائه طریق شدیم و دفتر مذکور در پاسخ طی نامه شماره 14182 / 90 / 222 20/6/1390 اعلام کرد، موضوع نحوه جبران کاهش حقوق و مزایای افرادی که از پستهای مدیریتی به پستهای کارشناسی منصوب می‌شوند، به مراجع ذی ربط منعکس شده است . لکن علی رغم مراجعات حضوری و پیگیری کارشناسان اداره کل امور اداری و منابع انسانی سازمان، تاکنون در این خصوص راهکاری از طرف معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی اعلام نشده و همچنین بخشنامه یا اقدام خاص دیگری صورت نپذیرفته است . 6 بعضی از دستگاههای اجرایی، از جمله سازمان جهاد کشاورزی و راه و ترابری، با اخذ دستور از مسوولین دستگاه مربوطه، کارکنان خود را بدون فوق‌العاده مدیریت، با قانون مدیریت خدمات کشوری ( 1/1/1388 ) تطبیق داده و سپس فوق‌العاده مدیریت را از همان تاریخ و یا یک روز بعد برقرار و احکام کارگزینی کارکنان خود را نیز اصلاح کرده‌اند . 7 در بررسیهای انجام شده، مشخص شده است، برخی از دستگاههای دولتی، همانند وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان زندانها، با بهره مندی از فرایندهای مختلف، اقدام به اعمال ضرایب خاصی در احکام کارگزینی کارکنان مربوط کرده‌اند، که در مقایسه با حقوق و مزایای کارکنان سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، افزایشی بین پانزده تا سی درصد ( 15 % تا 30 %) را ایجاد کرده است، که این نوع اقدامات می‌تواند جامعیت قانون مدیریت خدمات کشوری را، تحت‌الشعاع قرار دهد . 8 با توجه به این اکثر شاغلین پستهای مدیریت و سرپرستی، در زمره کارکنان رسمی سازمان بوده و حقوق آنان نسبت به کارکنان پیمانی، به مراتب کمتر است، لذا در صورت کسر فوق‌العاده مذکور، تفاوت حقوق کارکنان رسمی و پیمانی، به طرز فزاینده‌ای بیشتر و معنی‌دار خواهد بود . 9 به منظور شفاف‌سازی موضوع و در راستای اثبات ضرورت و لزوم محاسبه تفاوت تطبیق بدون در نظر گرفتن امتیاز فوق‌العاده مدیریت، به درج یک نمونه مثال عینی پرداخته می‌شود . حق سرپرستی یا مسوولیت یک نفر کارمند منصوب در پست معاون مدیرکل در سال1387 با دارا بودن گروه 12 ( ناشی از اجرای قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت ) به میزان 15 درصد حقوق مبنا که مبلغ ریالی آن 169231 ریال بوده، تعیین می‌شده است . در اجرای فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری، موضوع بخشنامه شماره 1 / 14593 / 200 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی، فوق‌العاده مدیریت کارمند مزبور با 1700 امتیاز و مبلغ آن با ضریب ریالی همان سال معادل یک میلیون و بیست هزار ریال ( 1،020،000 ریال ) تعیین و تفاوت تطبیق با لحاظ فوق‌العاده مدیریت، محاسبه و در حکم کارگزینی درج شده است . پس از انتصاب همان فرد به پست کارشناسی در تاریخ 24/4/1388، فوق‌العاده مدیریت متعلقه به مبلغ یک میلیون و بیست هزار ریال ( 1،020،000 ریال ) از حکم کارگزینی کسر و حقوق و مزایای وی به مراتب کمتر از یک کارشناس همتراز خواهد بود . تصدیق خواهند فرمود، مبلغ حق سرپرستی یا مسوولیت در قانون نظام هماهنگ پرداخت، با مبلغ امتیاز فوق‌العاده مدیریت در قانون مدیریت خدمات کشوری قابل مقایسه نیست و تفاوت تطبیق کارکنان شاغل در پستهای مدیریتی و سرپرستی، می‌بایست بدون در نظر گرفتن امتیاز فوق‌العاده مدیریت محاسبه می‌گردید . با عنایت به موارد مشروحه فوق و مستندات پیوست و از آن جا که شاغلین پستهای مدیریتی و سرپرستی این سازمان، بیش از هزار نفر می‌باشند و کسر فوق‌العاده مدیریت از تفاوت تطبیق، علاوه بر ایجاد نارضایتی موجبات دلسردی آنان را نیز فراهم خواهد کرد . لذا خواهشمند است به منظور ایجاد انگیزه در بین کارکنان سازمان جهت تصدی مشاغل مدیریت و سرپرستی نسبت به تداوم شیوه اعمال شده دستور مساعد صادر فرمایید . ضمنا چنانچه حسب تشخیص آن مرجع، نیاز به حضور مدیران و کارشناسان مرتبط با موضوع، به منظور تبیین دقیقتر موضوع مورد نظر باشد این سازمان آمادگی لازم را دارد . » هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد . پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رای مبادرت می‌کند . رای هیات عمومی طبق ماده 78 قانون مدیریت خدمات کشوری و تبصره ذیل آن مصوب سال 1386، ضوابط پرداخت برای کارکنان مشمول به صورت معین و مشخص مقرر شده است و با اجرای فصل دهم قانون مذکور از 1/1/1388، چنانچه حقوق ثابت و فوق‌العاده‌های مشمول کسور بازنشستگی هر یک از کارمندان که به موجب قوانین و مقررات قبلی دریافت می‌کردند کاهش یابد تا میزان دریافتی قبلی استحقاق دریافت تفاوت تطبیق خواهند داشت . مطابق شق الف بند 8 بخشنامه شماره 1 / 14593 / 200 21/2/1388 معاون وقت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور نیز در مرحله اول امتیاز حق شغل، شاغل و فوق‌العاده‌های مدیریت، ایثارگری، نشانهای دولتی و خدمت اداری در مناطق جنگزده در زمان جنگ کارمندان طبق شرایط قانونی فوق‌الذکر مشمول محاسبه تفاوت تطبیق شده است . نظر به این که در صورتجلسه مورخ 30/11/1390 شورای تحول اداری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور برخلاف مقررات فوق‌الذکر فرآیند دیگری در خصوص تفاوت تطبیق فوق‌العاده مدیریت پیش‌بینی شده است، صورتجلسه مذکور خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص داده می‌شود و به استناد بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود . رئیس هیات عمومی‌دیوان عدالت اداری محمدجعفر منتظری