رای شماره 1323 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع تعارض آراء شعب 2 و 3 دیوان عدالت اداری در خصوص هزینه عائله مندی کارمندان زن شاغل، بازنشسته، از کارافتاده و وظیفه بگیر مشمول آیین‌نامه اداری و استخدامی و تشکیلاتی کارکنان غیرهیات علمی دانشگاه/ دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی وابسته به وزارت بهداشت

رای شماره 1323 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: تعارض آراء شعب 2 و 3 دیوان عدالت اداری در خصوص هزینه عائله مندی کارمندان زن شاغل، بازنشسته، از کارافتاده و وظیفه بگیر مشمول آیین‌نامه اداری و استخدامی و تشکیلاتی کارکنان غیرهیات علمی دانشگاه/ دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی وابسته به وزارت بهداشت تاریخ دادنامه: 23/5/1397 شماره دادنامه: 1323 کلاسه پرونده: 1729 /97 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام‌کننده تعارض: خانم میترا بهشتی نژاد موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری مقدمه: به موجب بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 مقرر شده کارمندان زن شاغل مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری که فاقد همسر بوده یا همسر آنان معمول و از کارافتاده شده یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند مستحق دریافت کمک هزینه عائله مندی می‌باشند. بند یاد شده مورد تفسیر مجلس شورای اسلامی قرار گرفت که حاصل از قانون تفسیر بند مذکور مصوب سال 1390 می‌باشد که مقرر داشته زنان مجرد شاغل، از حق عائله مندی برخوردار می‌شوند. شاکیان از زنان مجرد شاغل در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان هستند و با استناد به قوانین یاد شده، الزام دانشگاه متبوعشان به پرداخت حق عائله مندی از دیوان عدالت اداری درخواست کرده‌اند. شعب دیوان در رسیدگی به این‌گونه دادخواستها آراء معارض صادر می‌کنند . گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است : الف: شعبه 3 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9309980900300285 با موضوع دادخواست خانم بهجت امینی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان و به خواسته الزام به پرداخت حق عائله‌مندی زنان از تاریخ 1/1/1391 به موجب دادنامه شماره 9509970900300099 8/1/1395 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است : نظر به اینکه بر اساس بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون تفسیر بند4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 18/11/1390 کارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری که دارای همسر نبوده و یا همسر آنان معلول یا از کارافتاده کلی می‌باشد و یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند از مزایای کمک هزینه عائله مندی و اولاد برخوردار می‌باشند و مطابق مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی در خصوص قانون مذکور زنانی که ازدواج نکرده‌اند یا ازدواج کرده‌اند و از همسر خود جدا شده‌اند مشمول قانون موصوف هستند بنابراین با توجه به مراتب فوق الاشاره و رای وحدت رویه شماره 820 9/11/1391 و 394 29/1/1389 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و با عنایت به اینکه حسب سند کلی تصویر پیوست شاکی فاقد همسر می‌باشد لذا شکایت شاکی وارد تشخیص و مستند به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید. رای صادر شده ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد . رای مذکور به موجب رای شماره 9509970956401566 7/1/1395 شعبه 14 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری عینا تایید شده است . ب: شعبه 2 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9309980900200173 با موضوع دادخواست خانم میترا بهشتی نژاد به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان و به خواسته الزام به پرداخت حق عائله مندی از تاریخ 1/1/1391 به موجب دادنامه شماره 9509970900200353 3/3/1395 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است : با توجه به مفاد بند ب ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و اینکه از تاریخ 1/1/1391 آیین‌نامه اداری و استخدامی کارکنان غیرهیات علمی مصوب هیات امنای مربوطه حاکمیت یافته است که به موجب تبصره 3 بند 5 ماده 54 آن، پرداخت کمک هزینه عائله مندی به کارکنانی که ازدواج نکرده‌اند و از جمله شاکی تجویز نشده است، لذا شاکی استحقاق دریافت کمک هزینه عائله مندی از تاریخ فوق الذکر به بعد را ندارد و مستندا به مواد مذکور و ماده 10 و مفهوم مخالف ماده 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. این رای ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 23/5/1397 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است . رای هیات عمومی اولا: تعارض در آراء محرز است . ثانیا: با توجه به اینکه مطابق بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 و ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395 دانشگاهها و موسسات آموزش عالی بدون رعایت بعضی از قوانین از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری بر اساس مصوبات هیات امناء که به تایید وزرای مربوطه می‌رسد عمل می‌کنند و در تبصره 3 بند 5 ماده 54 آیین‌نامه اداری، استخدامی و تشکیلاتی کارکنان غیرهیات علمی دانشگاه/ دانشکده‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هزینه عائله مندی کارمندان زن شاغل، بازنشسته، از کارافتاده و وظیفه بگیر مشمول آیین‌نامه که همسر ندارند منحصرا برای زنانی که همسر آن‌ها فوت شده و یا زنانی که مطلقه شده‌اند در نظر گرفته است، بنابراین زنان شاغلی که فاقد همسر هستند و سابقه ازدواج ندارند مشمول دریافت کمک هزینه عائله مندی نیستند و رای شعبه دوم دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9509970900200353 3/3/1395 که به رد شکایت صادر شده صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 22 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است . رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری محمدکاظم بهرامی