بخشنامه سازمان امور مالياتي در خصوص مقررات مالياتي صرف (كسر) سهام خزانه موضوع بند (ب) ماده (28) قانون رفع موانع توليد رقابت پذير و ارتقاي مالي كشور مصوب 1394/02/01، مواد (105) و (143) مكرر قانون مالياتهاي مستقيم

نظر به ابهامات مطرح شده درخصوص شمول يا عدم شمول ماليات بر درآمد نسبت به صرف(كسر) سهام خزانه، مقرر مي دارد: به موجب بند (ب) ماده (۲۸) قانون رفع موانع توليد رقابت پذير و ارتقاي نظام مالي كشور مصوب ۱۳۹۴/۰۲/۰۱،»شركت هاي پذيرفته شده در بورس و بازارهاي خارج از بورس براساس ميزان سهام شناور خود در هر يك از بازارهاي مذكور و براساس مقرراتي كه با پيشنهاد سازمان بورس و اوراق بهادار به تصويب شوراي عالي بورس و اوراق بهادار مي رسد مي توانند تا سقف ده درصد (10%) از سهام خود را خريداري و تحت عنوان سهام خزانه در شركت نگهداري كنند. مادامي كه اين سهام در اختيار شركت است فاقد حق رأي مي باشد». در اين رابطه، براساس نظريه شماره(۱۲۰) مورخ ١۴٠٠/٠۵/٠۴ كميته فني سازمان حسابرسي تحصيل اوراق سهام واحد تجاري از محل منابع خود و صرف نظر از شكل آن (از جمله از طريق صندوق بازارگرداني اختصاصي)، مادامي كه مزايا و مخاطرات آن متوجه واحد تجاري باشد، در حكم سهام خزانه محسوب مي شود. مطابق بندهاي(۲) و(۳) ابلاغيه شماره 002/ 440/ ب/ 95 مورخ ١٣٩۵/٠٢/١٢ سازمان بورس و اوراق بهادار با موضوع «نحوه حسابداري و گزارشگري سهام خزانه» كه براساس آئين نامه خريد، نگهداري و عرضه سهام خزانه(مصوب ١٣٩۴/٠۴/١۵ شوراي عالي بورس و اوراق بهادار) تهيه شده و به تاييد سازمان حسابرسي نيز رسيده است؛ هنگام خريد، سهام خزانه به بهاي تمام شده در دفاتر ثبت مي شود(بنابراين هيچ گونه مابه التفاوتي اعم از صرف يا كسر سهام خزانه و يا سود يا زيان از اين بابت شناسايي نمي شود). هنگام فروش سهام خزانه، هيچ گونه مبلغي در صورت سود و زيان و صورت سود و زيان جامع شناسايي نمي شود. مابه التفاوت خالص مبلغ فروش و مبلغ دفتري تحت عنوان "صرف(كسر) سهام خزانه" شناسايي و ثبت مي شود. همچنين به موجب بند(۵) اين ابلاغيه، در تاريخ گزارشگري، مانده بدهكار صرف(كسر) سهام به حساب سود(زيان) انباشته منتقل مي شود. مانده بستانكار حساب مذ كور تا ميزان كسر سهام خزانه منظور شده قبلي به حساب سود (زيان) انباشته، به آن حساب منظور و باقي مانده به عنوان صرف سهام خزانه در ترازنامه در بخش حقوق صاحبان سهام ارائه و در زمان فروش كل سهام خزانه، به حساب سود(زيان) انباشته منتقل مي شود تا طبق نظر مجمع عمومي صاحبان سهام در اين خصوص تصميم گيري شود. با عنايت به مراتب فوق، نظر به اينكه خريد و عرضه سهام خزانه مشمول مقررات ماده (۱۴۳) مكرر قانون ماليات هاي مستقيم الحاقي ۱۳۸۸/۰۹/۲۵) مي باشد و به موجب آن، "از هر نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شركت ها اعم از ايراني و خارجي در بورس ها يا بازارهاي خارج از بورس داراي مجوز، ماليات مقطوعي به ميزان نيم درصد (0/5‌%) ارزش فروش سهام وحق تقدم سهام وصول خواهد شد و از اين بابت وجه ديگري به عنوان ماليات بر درآمد نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام و ماليات بر ارزش افزوده خريد و فروش مطالبه نخواهد شد.....»؛ لذا به منظور اجتناب از أخذ ماليات مضاعف، مطالبه ماليات از صرف سهام خزانه در زمان شناسايي و همچنين در زمان انتقال آن به حساب سود (زيان انباشته موضوعيت نخواهد داشت. بديهي است مطابق با ماده (105) قانون ماليات هاي مستقيم، كسر سهام خزانه نيز در زمان شناسايي و همچنين انتقال به حساب سود (زيان) انباشته، كاهنده درآمد مشمول ماليات نخواهد بود.

سيد محمدهادي سبحانيان رئيس كل سازمان امور مالياتي كشور

نحوه حسابداري و گزارشگري سهام خزانه جهت مشاهده كامل تصاوير به صفحه متن و تصوير مراجعه شود.