رأي شماره 3079967 هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري با موضوع: عدم ابطال نامه شماره 458/518/د مورخ 1399/6/29 دبير شوراي آموزش پزشكي عمومي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي * شماره پرونـده: هـ ت/ 0200107 شماره دادنامه سيلور: 140231390003079967 تاريخ:1402/11/25 * شاكي: آقاي فرهاد تيمورزاده نجار * طرف شكايت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي * موضوع شكايت و خواسته: ابطال نامه شماره 458/518/د مورخ 1399/6/29 دبير شوراي آموزش پزشكي عمومي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به خواسته ابطال نامه شماره 458 /518 /د مورخ 1399/6/29 دبير شوراي آموزش پزشكي عمومي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد : نامه شماره 458 /518 /د مورخ 1399/6/29 موضوع: اعلام منابع آزمون هاي جامع دوره دكتراي پزشكي عمومي و پذيرش دستيار تخصصي به پيوست فهرست منابع مرجع آزمون هاي جامع علوم پزشكي، پيش كاورزي و پذيرش دستيار تخصصي در سال 1400 ـ 1399 حضورتان تقديم مي شود، خواهشمند است دستور فرماييد مراتب جهت آگاهي اعضاي محترم عضو هيأت هاي ممتحنه و ارزشيابي (بورد) پزشكي عمومي در كلان مناطق آمايشي، بوردهاي تخصصي و علوم پايه پزشكي و همچنين ساير اعضاي محترم هيأت علمي و دانشجويان عزيز واجد شرايط در آن دانشگاه به نحو مقتضي اعلام گردد و هرگونه نظر كارشناسي و راهنمايي در اين خصوص به اطلاع دبيرخانه شوراي آموزش پزشكي عمومي رسانيده شود . دكتر مرضيه نجومي دبير شوراي آموزش پزشكي عمومي * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت : تخلف اول: در رأي صادره در هشتادو دومين نشست شوراي آموزش پزشكي و تخصصي مورخ 1394/11/20 آمده: "الزامي است عنوان كتب مرجع و درسنامه هاي منبع آزمون جامع پيش كارورزي و پذيرش دستياري يكسان باشد." در حالي كه با جلو آوردن تاريخ دستياري از 1400 به اسفند 1399 و هم زمان تغيير رفرنس زنان از دنفورث به بكمن از اين دستورالعمل تخلف شده چرا كه رفرنس زنان براي پيش كارورزي كماكان دنفورث است. به نظر مي رسد اعلام بكمن براي رفرنس زنان به استناد جمله "دستياري دوره 48" (به جاي نگارش سال 1400) بدين دليل بوده كه اساساً بنا بود امتحان دستياري نيز در 1400 برگزار شود نه اسفند 1399، اما تعجيل معاونت آموزشي براي جلوآوردن تاريخ برگزاري امتحان به اسفند باعث شده اين مغايرت رفرنس زنان در آزمون پيش كارورزي و دستياري، مورد غفلت قرار بگيرد . رفرنس ها در آزمون هاي پيش كارورزي و پذيرش دستيار در هر سال بايد يكي باشند و زنان نيز از اين قاعده مستثني نيست. از دو سال پيش سال 1400 براي تغيير رفرنس زنان از دنفورث به بكمن اعلام شده است. اما اكنون در تخلفي آشكار شايد به دليل شتاب ناشي از بي دقتي در تعجيل برگزاري آزمون دستياري 48 از 1400 به 1399 به اين غيرهمنامي توجه نشده و در آزمون اسفند 1399 رفرنس پيش كارورزي دنفورث است و رفرنس آزمون دستياري بكمن !! تخلف دوم: در رأي صارده نشست 90 شوراي آموزش پزشكي و تخصصي مورخ 1397/9/11 آمده است : » حداقل مدت اعتبار منابع برگزاري آزمون معرفي شده جهت آزمون هاي دانشنامه تخصصي، ارتقا ـ گواهينامه و پذيرش دستيار رشته هاي تخصصي، فوق تخصصي و دوره هاي تكميلي تخصصي به مدت 3 سال مي باشد .« از اين رو تغيير لارنس 2013 جراحي به لارنس 2019ـ آن هم به فاصله 5 ماه از امتحان (اعلام رفرنس ها در اول مهر ماه 1399، امتحان در هفتم اسفند 1399) ـ در تعارض با مصوبه فوق الذكر است. به نظر مي رسد اين تخلف يا اشتباه به اين دليل رخ داده كه اصولاً بنا بوده امتحان با ماه مهر حداقل فاصله 9 ماهه داشته باشد يعني در تير ماه 1400 برگزار شود . تخلف سوم: در بند 6 ـ2 آئين نامه اجرايي "ضوابط و نحوه تعيين منابع درسي و آزمون دوره هاي پذيرش دستياري، تخصصي (ارتقاء ـ گواهينامه ـ دانشنامه)، فوق تخصصي (ورودي ـ دانشنامه) و فلوشيپ (ورودي و خروجي)" موضوع 3 نشست 66 شوراي آموزش پزشكي و تخصصي" به حداكثر اعتبار 5 ساله در رفرنس ها اشاره صريح شده و در بند 1ـ1ـ3 همين آئين نامه به آخرين ويراست كتب مرجع اشاره شده است كه مورد 2 رفرنس درس هاي مينور پاتولوژي و فارماكولوژي كه ويراست هاي جديد هر دو حدود 2 سال است كه به زبان انگليسي و فارسي در دسترس دانشجويان قرار دارد، اين تغيير مرجع با وجود گذشت حدود 6 سال از اعلام قبلي صورت نگرفته است . حتي در مورد دو درس راديولوژي و ENT نيز كه منابع درسي انگليسي آنها روزآمد نشده اند با وجود گذشت حدود 6 سال از اعلام آنها، رفرنس هاي جديد و به روز معرفي نشده اند . اصل پيش بيني پذيري و حق مكتسبه زير پا گذاشته شده است . * در پاسخ به شكايت مذكور، سرپرست اداره كل حقوقي و تنظيم مقررات به موجب لايحه شماره 518/06/29/د مورخ 1399/6/29 به طور خلاصه توضيح داده است كه : ـ نامه مورد اعتراض جهت اظهار نظر كارشناس براي دوره هاي آتي بوده تا طبق روال هر سال صورت مي گيرد و مستقلا متضمن قاعده الزام آور نيست . ـ بر اساس قانون تشكيل شوراي آموزش پزشكي و تخصصي رشته هاي پزشكي، تنظيم آيين نامه ها و مقررات اجرايي امتحانات تخصصي و همچنين بررسي نحوه اجراي ضوابط و برنامه هاي مربوطه بر عهده شوراي مذكور است . ـ به موجب ماده 12 آيين نامه دوره هاي دستياري باليني مصوب نشست شوراي آموزش پزشكي و تخصصي، آزمون پذيرش دستيار هر سال يك بار در بهمن يا اسفند ماه برگزار مي شود. آزمون چهل و هفتمين دوره پذيرش دستيار تخصصي وفق دفترچه راهماي آزمون مقرر بوده در اسفند ماه سال 1398 برگزار گردد لكن به دليل اپيدمي بيماري كوويد 19 در كشور، تاريخ آزمون مذكور به موجب تصميمات ستاد كرونا به تعويق افتاده و در مرداد ماه سال 1399 برگزار گرديده است. بر اين اساس آزمون برگزار شده در مرداد سال 1399 مربوط به دوره قبل (سال 1399ـ 1398) و جهت ورودي هاي سال 1399 بوده است كه به دليل اتفاق خارج از اراده اين وزارتخانه برگزاري آن در اسفند سال 1398 امكان پذير نگرديده و به زمان مناسب انتقال داده شده است. متعاقباً وفق بررسي هاي بعمل آمده و مطابق با ماده 12 آيين نامه دوره هاي دستياري باليني، مقرر مي گردد در راستاي رعايت ضوابط و مقررات، آزمون سال 1400ـ1399 در 7 اسفند سال 1399 برگزار گردد كه اين تاريخ نيز جهت همراهي با داوطلبان، به 8 تيرماه موكول گرديد . ـ در ارتباط با ادعاي شاكي دائر بر اينكه "به موجب موضوع 3 نشست 66 شوراي آموزش پزشكي و تخصصي منابع آزمون 9 ماه پس از ابلاغ، به عنوان مرجع طرح سوالات آزمون رشته هاي مربوطه شناخته مي شوند، اين در حاليستكه فاصله تاريخ اعلام منابع (1399/7/1) تا تاريخ مقرر جهت برگزاري آزمون حدود 5 ماه بوده است " نيز اشاره مي نمايد : ـ بر اساس بندهاي 3ـ2ـ و 4ـ2 ضوابط و نحوه تعيين منابع درسي و آزمون دوره هاي پذيرش دستياري، تخصصي، فوق تخصصي و فلوشيپ موضوع 3 نشست 66 شوراي آموزش پزشكي و تخصصي 3ـ2 "منابع اعلام شده از اولين ترم تحصيلي بعد از ابلاغ، مرجع درسي رشته مربوطه شناخته خواهد شد." 4ـ 2 " منابع اعلام شده نه ماه بعد از ابلاغ، مرجع آزمون رشته مربوطه شناخته خواهد شد." بر اين اساس و به صراحت بندهاي مذكور اين وزارتخانه نه ماه پس از ابلاغ منابع اعلام شده به عنوان مرجع درسي اجازه طرح سوال از منابع ياد شده را در آزمون هاي مربوطه خواهد داشت. در ارتباط با آزمون دوره چهل و هشتم كه مقرر بوده در 7 اسفند ماه سال 1399 برگزار گردد و سپس زمان آن به 20 فروردين سال 1400 موكل گرديده، نيز مدت زمان ياد شده رعايت گرديده است. به طوريكه منابع آزمون دوره چهل و هشتم به موجب اطلاعيه منابع آزمون چهل و هفتمين دوره پذيرش دستيار منتشره در ارديبهشت سال 1398 (بيش زا 23 ماه قبل از برگزاري آزمون سال 1400ـ1399) اطلاع رساني گرديده است . ـ در خصوص منبع آزمون درس جراحي كه مورد اعتراض شاكي نيز مي باشد اشاره مي نمايد، در آگهي اعلام منابع آزمون چهل و هفتمين دوره پذيرش دستياري صراحتاً اعلام شده است، از آزمون هاي پيش كارورزي اسفند 1399 و چهل و هشتمين دوره پذيرش دستيار تخصصي مرجع اصلي چاپ 2019 كتاب Essentials of general surgery تأليف Peter F Lawrence مي باشد . ـ در ارتباط با ادعاي مطروحه در دادخواست تقديمي دائر بر اينكه به موجب مصوبات نودمين نشست شوراي آموزش پزشكي و تخصصي حداقل مدت اعتبار منابع معرفي شده جهت آزمون هاي پذيرش دستيار به مدت دو سال است نيز به استحضار مي رساند، در مصوبه ياد شده ذكري از نوبت چاپ نبوده و موضوع مصوبه مذكور اعتبار منابع آزمون است كه در خصوص منبع فوق الاشعار صرفاً نوبت چاپ منبع مذكور تغيير نموده و منبع آزمون همچنان كتاب ياد شده مي باشد . ـ در خصوص ادعاي مطروحه دائر بر اينكه در آگهي منابع آزمون چهل و هفتمين دوره پذيرش دستيار تخصصي كل كتاب Essentials of general surgery تأليف Peter F Lawrence ، چاپ 2019 به عنوان منبع آزمون اعلام شده است ولي در آگهي منابع آزمون چهل و هشتمين دوره پذيرش دستيار برخي از فصل هاي كتاب به عنوان منبع آزمون حذف شده است نيز اشاره مي نمايد، كاهش برخي از فصل ها از منبع آزمون تغيير منبع محسوب نگرديده و صرفاً در راستاي ارائه تسهيلات و مساعدت به داوطلبان آزمون برخي از فصل ها به عنوان منبع حذف گرديده است . ـ در مورد 4 منبع درس مينور (گوش و حلق و بيني، فارماكولوژي، پاتولوژي و راديولوژي) نيز خاطر نشان مي سازد در آگهي اعلام منابع آزمون دوره 47 پذيرش دستيار، تغييرات آنها در آزمون دوره 48 به صورت قطعي اعلام نشده بود و صرفاً اعلام گرديده است "بر اساس نظر گروه تخصصي كميته تعيين منبع آزمون هاي جامع پزشكي در صورتيكه منبع اعلامي به روزرساني و در دسترس نباشد از سال آينده (سال 1400ـ1399) منبع مناسب و به روز جايگزين خواهد شد" كه به جهت مساعدت با داوطلبان چهل و هشتمين دوره آزمون پذيرش دستيار و شرايط اپيدمي كوويد 19 تغييراتي در منابع صورت نگرفت تا داوطلبين با كمترين تغييرات مواجه شوند . ـ همچنين در خصوص سوالات درس زنان نيز به استحضار مي رساند، موضوع تغيير منبع سوالات درس ياد شده در آگاهي منابع آزمون دوره 47 پذيرش دستيار (بيش از 23 ماه قبل از برگزاري آزمون) اطلاع رساني گرديده بود. بر اساس آگهي ياد شده مقرر شده است، به موجب نظر گروه تخصصي كميته تعيين منابع آزمون هاي جامع پزشكي آخرين چاپ كتاب Obstetrics &Gynecology تأليف Charles R . Beckmann به عنوان منبع آموزش مباحث باليني زنان و زايمان (مامايي) اعلام گرديده و براي آزمون هاي پيش كارورزي از سال 1400 و چهل و همشتمين دوره پذيرش دستيار تخصصي مرجع اصلي آزمون هاي پيش كارورزي و آزمون پذيرش دستيار تخصصي خواهد بود كه با توجه به زمان برگزاري آزمون دستياري در فروردين ماه سال 1400 منبع امتحاني درس زنان در آزمون پذيرش دستيار دوره 48 با آزمون پيش كارورزي شهريور 1400 يكسان بوده و در اعلام منابع دوره 48 آزمون پذيرش دستيار و آزمون بهار و شهريور پيش كارورزي 1400 يكسان مي باشد . ـ در مورد منبع درس بيماري هاي داخلي نيز اشاره مي نمايد در آگهي منابع آزمون هاي پيش كارورزي اسفند 1398 و بهار و شهريور 1399 و چهل و هفتمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي اعلام شده است كتاب بيماري هاي قلب و عروق تأليف دكتر ابراهيم نعمتي پور و همكاران انتشار سال 1394 به استثناء فصل هاي 3 و 6 و 8 و 13 و 19 و 21 و 22 و 28 و 32 و 34 و 35 و قسمت هايي كه به رنگ آبي نوشته شده اند منبع آموزش مرجع آزمون پيش كارورزي خواهد بود كه عين همين مطلب در آگهي منابع آزمون هاي پيش كارورزي اسفند ماه سال 1399 و بهار و شهريور 1400 و چهل و هشتمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي اعلام شده است و تعيين كل كتاب به استثناء فصل هاي 25 و 31 و 32 و 34 و 36 و بخش هايي بر روي رنگ زمينه آبي نوشته شده اند به عنوان مرجع سوالات آزمون مربوط به آزمون دوره چهل و نهم مي باشد و ارتباطي به آزمون دوره چهل و هشتم ندارد . ـ در ارتباط با ادعاي الزام وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي به اعلام صفحات و فصل هاي منابع اعلامي و همچنين الزام به معرفي منابع داراي ترجه فارسي نيز اشاره مي نمايد اولاً، در هيچ يك ضوابط و مقررات و مصوبات نشست هاي شوراي آموزش پزشكي و تخصصي چنين الزامي مشاهده نگرديده است. ثانياً: در مقدمه ضوابط و نحوه تعيين منابع درسي و آزمون دره هاي پذيرش دستياري، تخصصي، فوق تخصصي و فلوشيپ موضوع 3 نشست 66 شوراي آموزش پزشكي و تخصصي نيز صرفاً اعلام گرديده است منابع درسي و آزمون دوره هاي موضوع اين آيين نامه بايد معتبر و مبتني بر شواهد، روزآمد، جامع، كاربردي هماهنگ با برنامه هاي مصوب رشته هاي مربوطه، انعطاف پذير از نظر هماهنگي با پيشرفت ها و موضوعات جديد علمي متنوع و در برگيرنده طيف وسيعي از موضوعات علمي و تحقيقاتي و تجربي مرتبط و متناسب با نيزها و اولويت هاي شناسايي شده نظام سلامت باشد. ارزش هاي متعالي و مورد احترام جامعه اسلامي فرهنگ ملي، شئون حرفه اي و موازين اخلاق پزشكي در همه منابع درسي و آزمون بايد رعايت گردد و هرگونه تعارض با ارزش ها و موازين فوق موجب حذف پاراگراف، بخش، بخش ها منبع، منابع متعارض به تشخيص و تأييد مراجع ذيربط خواهد بود. ضمن اينكه در همين ضوابط صراحتاً اشاره شده است منابع علمي مي تواند آخرين ويراست كتب مرجع بين المللي به زبان انگليسي يا ساير زبان هاي معتبر باشد. بنابراين ادعاي مطروحه از اين جهت نيز فاقد محمل و مستند مي باشد. مضافاً به اينكه اين امكان وجود دارد در درسي كل منبع اعلامي به عنوان مرجع آزمون شناخته شود مانند منبع درس "پوست" و يا درس "راديولوژي" و ... كه كل منبع اعلامي به عنوان مرجع آزمون لحاظ شده است . بر اين اساس و با عنايت به اينكه تمامي اقدامات در خصوص شكايت مطروحه وفق ضوابط و مقررات صورت گرفته است، رد دعواي بي وجه شاكي مورد تقاضاست . پرونده شماره هـ ت / 0200107 مبني بر درخواست ابطال نامه شماره 458 /518 /د مورخ 1399/6/29 دبير شوراي آموزش پزشكي عمومي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، در جلسه مورخ 1402/11/2 هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي مورد رسيدگي قرار گرفت و اكثريت بيش از سه چهارم اعضاء به شرح ذيل مبادرت به صدور رأي نمودند : رأي هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي اولاً: با اخذ ملاك از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 358 مورخ 1383/7/26و فراز نخست رأي هيأت تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست به شماره دادنامه 140231390002479791 مورخ 1402/9/25، مراجع و مقامات مقرره گذار، صلاحيت تغيير، اصلاح و لغو مصوبات خود را دارا بوده و بر همين اساس شوراي آموزش پزشكي و تخصصي از اختيار اصلاح مصوبات خود به شرط عدم مغايرت با قانون برخوردار مي باشد. ثانياً: شوراي آموزش پزشكي و تخصصي در موضوع 9 نود و پنجمين نشست خود در تاريخ 1400/10/21، الزام به بازنگري در منابع آزمون پذيرش دستيار تخصصي پزشكي در بازه زماني حداقل دو سال و حداكثر قبل از پنج سال را لغو نموده و اين امر در تبصره 1 موضوع 2 نود و هفتمين نشست شوراي آموزش پزشكي و تخصصي مورخ 1401/8/5 تنفيذ شده است. بنا به مراتب فوق، نامه شماره 458/518/د مورخ 1399/6/29 دبير شوراي آموزش پزشكي عمومي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در حدود اختيار مقام صادركننده آن بوده و مغايرتي با قوانين و مقررات نداشته و قابل ابطال نمي باشد . اين رأي به استناد بند «ب» ماده (84) قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10) ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور از جانب رئيس محترم ديوان عدالت اداري يا 10 نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض بوده و پس از قطعيت، براساس ماده (93) قانون مذكور در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است . رئيس هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري مهدي فرد محمديان