رأي شماره 2976 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري باموضوع:عبارت وضعيت شغلي آنان درسيستم سجايا بيكار ثبت شده باشدازبند4 بخش چهارم امتيازات وسهميه هاي قانوني قسمت ب سهميه ايثارگران ازدفترچه راهنماي ثبت نام پنجمين آزمون استخدامي دستگاههاي اجرايي درتيرماه1397ابطال شد

شماره ۹۹۰۳۱۵۸ – 2 ۵ /11 /1400 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس ھيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمھوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي ھيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 14000997090 ۵ 81 ۲۹۷۶ مورخ 16 /11 /1400 با موضوع « عبارت « وضعيت شغلي آنان در سيستم سجايا بيكار ثبت شده باشد » از بند ۴ بخش چهارم امتيازات و سهميه ‌هاي قانوني قسمت « ب » سهميه ايثارگران از دفترچه راهنماي ثبت ‌نام پنجمين آزمون استخدامي دستگاههاي اجرايي در تيرماه ۱۳۹۷ ابطال شد .» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد . مديركل ھيأت عمومي و ھيأتھاي تخصصي ديوان عدالت اداري – يدالله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه : 16 / ۱۱ / ۱۴۰۰ شماره دادنامه : ۲۹۷۶ شماره پرونده : ۹۹۰۳۱۵۸ مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي : آقاي سيد مرتضي منصوري موضوع شكايت و خواسته : ابطال عبارت « وضعيت شغلي آنان در سيستم سجايا بيكار ثبت شده باشد » از بند ۴ بخش چهارم امتيازات و سهميه‌ هاي قانوني قسمت ( ب ) سهميه ايثارگران از دفترچه راهنماي ثبت‌نام پنجمين آزمون استخدامي دستگاه‌ هاي اجرايي كشور در تير ماه سال ۱۳۹۷ گردش كار : شاكي به موجب دادخواستي ابطال عبارت « وضعيت شغلي آنان در سيستم سجايا بيكار ثبت شده باشد » از بند ۴ بخش چهارم امتيازات و سهميه‌ هاي قانوني قسمت ( ب ) سهميه ايثارگران از دفترچه راهنماي ثبت‌ نام پنجمين آزمون استخدامي دستگاه‌ هاي اجرايي كشور در تير ماه سال ۱۳۹۷ را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه : " به استحضار مي ‌رساند با توجه به ماده ۲۱ قانون جامع خدمات ‌رساني به‌ايثارگران مصوب 4 / ۱۲ / ۱۳۹۱، ۲۵ درصد سهميه استخدامي را به خانواده‌ هاي شاهد، جانبازان و آزادگان همسر و فرزندان شهدا و جانبازان ۲۵ % و بالاتر، فرزندان و همسران آزادگان يك سال و بالاي يك سال اسرات، اسرا و خواهر و برادر شاهد اختصاص داده شده است و در زمان حاكميت قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوري اسلامي ايران به استناد ماده واحده اصلاح بند ( و ) ماده ۴۴ قانون برنامه پنجساله توسعه مصوب سال ۱۳۹۰ مقرر شده بود : « كليه دستگاه‌ها مكلفند در چارچوب سهميه استخدامي و جايگزيني نيروهاي خروجي خود حداقل ۲۵ % نيازهاي استخدامي خود را از ميان جانبازان و آزادگان فاقد شغل و فرزندان و همسران شهدا و جانبازان ۲۵ % و بالاتر و فرزندان و همسران آزادگان بالاي يك سال اسارت، معرفي شده از سوي بنياد شهيد و امور ايثارگران، تأمين و به استخدام آنان از محل مجوزهاي مربوط و پستهاي بدون تصدي اقدام نمايند » كه با پايان يافتن مدت برنامه پنجم توسعه در پايان سال ۱۳۹۵ قيد فاقد شغل و معرفي شده از سوي بنياد شهيد و امور ايثارگران نيز ملغي اثر گرديده است . اما در دفترچه راهنماي ثبت‌ نام پنجمين آزمون استخدامي دستگاه ‌هاي اجرايي كشور تير ماه سال ۱۳۹۷ در سايت سازمان سنجش كشور در بخش چهارم امتيازات و سهميه‌ هاي قانوني / ب ) سهميه ايثارگران / بند ۴ : شرط استفاده مشمولين سهميه استخدامي ۲۵ درصد ايثارگران بيكار بودن شخص در سامانه سجايا ذكر گرديده است : درخواست ابطال عبارت مذكور با توجه به موارد زير را دارم : ۱ ـ بند ۴ با قاعده لاضرر و لاضرار مي ‌باشد . ۲ ـ تجاوز و سوء استفاده از اختيارات . ۳ ـ محدود كردن دامنه مشمولين سهيمه ۲۵ درصد به بيكاران بدون مجوز قانوني و محروميت بخشي از ايثارگران شاغل از امتيازات قانوني . ۴ ـ تصويب خارج از اختيارات مرجع تصويب ‌كننده . متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است : « صفحه ۵ دفترچه راهنماي ثبت ‌نام پنجمين آزمون استخدامي اجرايي كشور تيرماه ۱۳۹۷ » ۴ ـ مشمولين سهميه استخدامي ۲۵ درصد ايثارگران براي ثبت ‌نام و بهره‌ مندي از اين سهميه الزاماً بايستي وضعيت شغلي آنان در سيستم سجايا ( سيتم جامع اطلاعات يكپارچه ايثارگران ) بيكار ثبت شده باشد . بنابراين به تمامي ايثارگران خواهان بهره‌ مندي از سهميه استخدامي مذكور توصيه و تأكيد مي ‌شود براي حصول اطمينان از امكان بهره‌ مندي خـود از طريق سايت ايثار و يا بنياد شهيـد و امـور ايثارگران محل پرونده خود نسبت به مشخص شدن وضعيت شغلي خود و در صورت لزوم اصلاح آن اقدام نمايند . تذكر : چنانچه مشمولين سهميه ۲۵ درصد ايثارگران، وفق ضوابط جاري بنياد شهيد و امور ايثارگران، در اولويت يا شمول سهميه مذكور قرار نگيرند، صرفاً از معافيت شرط حداقل معدل و حداكثر سن بهره‌ مند خواهند گرديد و مجاز به انتخاب شغل محل‌ هاي مشخص شده براي سهميه ايثارگران نمي ‌باشند و در صورت انتخاب شغل محلهاي موصوف توسط داوطلبان ياد شده انتخاب آنها كان لم يكن تلقي شده و داوطلب هيچ‌ گونه اعتراضي نخواهد داشت ." در پاسخ به شكايت مذكور، رئيس امور حقوقي و مجلس سازمان اداري و استخدامي كشور به موجب لايحه شماره ۱۴۶۱۶ ـ 24 / ۳ / ۱۴۰۰ توضيح داده است كه : " به استناد بند ( ژ ) ماده ۸۷ قانون برنامه ششم توسعه، مسئوليت رسيدگي و ارائه خدمات مطابق قوانين و مقررات به كليه جـانبازان، آزادگان و خـانواده معظم شهدا كه در بنيـاد شهيـد و امور ايثارگران داراي پرونده ‌ايثارگري مي ‌باشند به عهده بنياد مذكور بوده و مسئول رسيدگي و ارائه خدمات رزمندگان هشت سال دفاع مقدس با معرفي و تأييد واحد يا مركز امور ايثاگران نيروهاي مسلح با سازمان تأمين اجتماعي نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران ( سانا ) مي ‌باشد . همچنين بر اساس بند 8 /9 سند راهبردي خدمات‌ رساني به رزمندگان مراجع تأييد مدت حضور داوطلبان در جبهه‌ ها عبارتند از : ۱ ـ معاونت نيروي انساني هر يك از رده‌ هاي نيروهاي مسلح در مورد رزمندگان متبوع خود ۲ ـ معاونت نيروي انساني سازمان بسيج مستضعفان سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در مورد بسيجيان و نيروهاي مردمي اعم از مستخدمين دولت و صاحبان مشاغل و صنوف آزاد و افراد فاقد شغل ۳ ـ معاونت توسعه و منابع انساني وزارت جهاد كشاورزي در مورد جهادگران . لذا با توجه به هماهنگي‌ هاي به عمل آمده با بنياد شهيد و امور ايثارگران، سهميه استخدامي ايثارگران موضوع ماده ۲۱ قانون جامع خدمات ‌رساني به‌ ايثارگران و اصلاحيه آن، در آگهي ‌هاي استخدامي درج و مشمولين مورد تأييد اين قانون در فضاي رقابتي با يكديگر شرايط استخدام خود را در دستگاه‌ هاي اجرايي فراهم مي ‌نمايند . بديهي است اعلام افراد به عنوان ايثارگران موضوع اين بند براي بهره ‌مندي از امتيازات استخدامي، توسط بنياد مذكور صورت مي ‌پذيرد كه شرايط اعلامي در دفترچه نيز بر اساس اعلام آن بنياد درج گرديده است . بر اساس دادنامه شماره ۸۸۱ ـ 1 / ۵ / ۱۳۹۸ هيأت عمومي ديوان عدالت اداري كه در مقام ابطال بخشنامه شماره ۶۰۵۲ /30 ـ 3 / ۳۰۹ مورخ 11 / ۲ / ۱۳۹۵ معاون تعاون و امور اجتماعي بنياد شهيد و امور ايثارگران استان اصفهان مبني بر تلقي اشتغال به تحصيل به عنوان ملاك بيكار نبودن در سامانه سجايا صادر شده است . به صراحت بر اينكه « شرط غيرشاغل بودن لازمه برخورداري از سهميه ايثارگران مي ‌باشد » تصرح شده است . تقاضاي رد شكايت را دارد . " مديركل امور حقوقي و معاضدت قضايي بنياد شهيد و امور ايثارگران نيز در پاسخ به شكايت مذكور، به موجب لايحه شماره ۳۱۸۱۹ / ۰۰ /5407 ـ 4 / ۲ / ۱۴۰۰ توضيح داده است كه : " اولاً : ابطال بند ۴ صفحه ۵ دفترچه راهنماي ثبت‌ نام آزمون استخدامي تير ماه سال ۱۳۹۷ دستگاه ‌هاي اجرايي كشور، صرف نظر از سپري شدن زمان و مهلت انجام امور اداري و استخدامي آن كه مي ‌تواند از مصاديق بندهاي ( ب ) ، ( ت ) ، ( ج ) ماده ۵۳ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري باشد، هيچ‌ گونه ارتباطي با بنياد شهيد و امور ايثارگران نداشته بنابراين به استناد بند ( پ ) ماده مذكور و عدم توجه شكايات به اين نهاد رد دادخواست به طرفيت بنياد مورد استدعاست . ثانياً : حسب اقرار صريح شاكي در ستون مشخصات و در قسمت مربوط به شغل همچنين حكم كارگزيني دادخواستهاي تقديمي وي به شعب بدوي و تجديدنظر ديوان، نامبرده كارمند رسمي سازمان آموزش فني و حرفه‌ اي كشور مي ‌باشد، بنابراين ايشان از شمول افراد بيكار در حوزه سازمان امور اداري و استخدامي كل كشور و اداره كل اشتغال بنياد خارج مي ‌باشد و در حالي كه تعداد كثيري از ايثارگران بيكار بوده و جهت ازدواج و تشكيل زندگي مشترك نياز مبرم به شغل دارند، مشخص نيست كه شاكي عليرغم اشتغال به صورت رسمي به چه علت خود را محق به معرفي جهت استفاده از سهميه استخدامي مي‌ داند ! ثالثاً : شاكي مدعي شده كه در ماده ۲۱ قانون جامع خدمات ‌رساني به ‌ايثارگران « قيدي مبني بر بيكار بودن جامعه مشمول سهميه استخدامي ايثارگران به ميان نيامده » در حالي كه اين موضوع بديهي و روشن و در اصطلاح اظهر من الشمس بوده و نياز به بيان ندارد چرا كه سهميه استخدامي مختص افراد فاقد شغل و بيكار بوده و ادعاي ايشان هيچ ‌گونه مبناي عقلي و منطقي ندارد . بنابراين صرف نظر از عدم ارتباط موضوع دعوا با اين نهاد خواسته شاكي فاقد وجاهت قانوني بوده لذا رد دادخواست مشاراليه از آن مرجع مورد استدعاست . " همچنين معاون وزير و رئيس سازمان سنجش آموزش كشور نيز در پاسخ به شكايت مذكور به موجب لايحه شماره ۵۲۶۹ ـ 2 / ۲ / ۱۴۰۰ توضيح داده است كه : " بدواً آزمون معترض‌ عنه برگزار و نتيجه قطعي آزمون نيز اعلام و پذيرفته شدگان نهايي هم اكنون مشغول به كار شده‌ اند، بنابراين موضوع خواسته و شكايت شاكي تالي فاسد خواهد داشت و موجب تضييع حقوق برخي داوطلبان مي ‌شود . طبق ماده ۲۲ قانون وصول بخشي از درآمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين تعهدات اين سازمان در آزمونهاي استخدامي و شغلي صرفاً برگزاري آزمون علمي بوده و در تدوين و وضع مقررات و شرايط و ضوابط استخدامي و امتيازات ايثارگران هيچ نقشي ندارد . موضوع خواسته و شكايت شاكي از حدود اختيارات و صلاحيت ذاتي اين سازمان خارج است بند مورد اشاره شاكي در دادخواست تقديمي به سفارش بنياد شهيد و امور ايثارگران در دفترچه راهنماي شركت در آزمون درج شده است و اين سازمان در وضع مقررات مربوط به‌ ايثارگران نقشي ندارد لذا صدور قرار رد شكايت مورد تقاضاست . " هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 16 / ۱۱ / ۱۴۰۰ با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي اولا : ً براساس ماده ۲۱ قانون جامع خدمات ‌‌رساني به ‌ايثارگران مصوب سال ۱۳۸۶ مقرر شده است كه : « كلّيه دستگاههاي موضوع ماده ( ۲ ) اين قانون مكلّفند حداقل بيست و پنج درصد از نيازهاي استخدامي و تأمين نيروهاي مورد نياز خود را اعم از رسمي، پيماني، قراردادي، شركتي كه وفق ضوابط و مجوزهاي مربوط و جايگزيني نيروهاي خروجي خود اخذ مي ‌‌نمايد، به خانواده‌‌ هاي شاهد، جانبازان و آزادگان، همسر و فرزندان شهدا و جانبازان بيست و پنج درصد و بالاتر، فرزندان و همسران آزادگان يك‌ سال و بالاي يك‌ سال اسارت، اسرا و خواهر و برادر شاهد اختصاص دهند و پنج درصد سهميه استخدامي را نيز به رزمندگان با سابقه حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه ‌ها و همسر و فرزندان آنها و فرزندان جانبازان زير بيست و پنج درصد و آزادگان كمتر از يك سال اسارت اختصاص دهند » و در اين ماده حكمي درخصوص لزوم بيكار بودن مشمولين ماده فوق و ثبت وضعيت اشتغال آنها در سيستم سجايا جهت برخورداري از سهميه استخدامي مقرر نشده است . ثانياً : براساس رأي شماره ۱۰۵۸ ـ 26 / ۱۰ / ۱۳۹۶ هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، عبارت « داوطبان استخدام نبايد از مستخدمين رسمي، ثابت و پيماني دستگاههاي اجرايي باشند » ، از شرايط عمومي استخدامي مندرج در دفترچه راهنماي سومين آزمون استخدامي متمركز دستگاههاي اجرايي كشور در شهريور ماه ۱۳۹۵، مغاير با اصل ۲۸ قانون اساسي تشخيص و ابطال شده است . بنا به مراتب فوق و با توجه به اينكه در قوانين و مقررات قيدي مبني بر لزوم بيكار بودن مشمولين ماده ۲۱ قانون جامع خدمات ‌‌رساني به‌ ايثارگران و ثبت وضعيت اشتغال آنها در سيستم سجايا جهت برخورداري از سهميه استخدامي مقرر نگرديده و با اخذ وحدت ملاك از مفاد رأي شماره ۱۰۵۸ مورخ 26 / ۱۰ / ۱۳۹۶ هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، عبارت « وضعيت شغلي آنان در سيستم سجايا بيكار ثبت شده باشد » از بند ۴ بخش چهارم امتيازات و سهميه ‌هاي قانوني قسمت « ب » سهميه ايثارگران از دفترچه راهنماي ثبت ‌نام پنجمين آزمون استخدامي دستگاههاي اجرايي در تيرماه ۱۳۹۷ خارج از حدود اختيار و مغاير با قانون است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال مي ‌شود . رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري