لايحه ازدياد سهم كشاورزان و سازمان عمران كشاورزي

در ازدياد سهم كشاورزان و امور عمراني محلي

از تاريخ تصويب اين لايحه از سهم مالكانه محصول املاك مزروعي و جريبانه و علفچر و عوايد مراتع و جنگل و مال‌الاجاره آسيا – آبدنك – دكان- يخچال و غيره بيست درصد كسر و طبق مقررات اين لايحه بمصرف خواهدرسيد

از محصول شتوي و از درآمدهاي صيفي كه عين جنس بين مالك و زارع تقسيم ميشود در موقع برداشت ده درصد از سهم مالكانه بين زارعيني كه آن محصول را عمل آورده‌اند تقسيم خواهدشد و ده درصد ديگر از سهم مالكانه بصندوق هاي عمران و تعاون قريه و دهستان و بخش كه طبق مقررات اين لايحه تأسيس ميشود تحويل خواهدشد تا تحت نظر شوراهاي محلي كه طبق مقررات اين لايحه تشكيل ميگردد به مصارف لازم ميرسد

از درآمد محصول صيفي و تره‌بار سهم مالك پس از فروش محصول ده درصد آن بزارعيني كه آن محصول را عمل آورده‌اند علاوه بر سهم معمولي آنها تسليم و 10 درصد ديگر تحويل صندوقهاي عمران و تعاون داده خواهد شد

در هر محلي كه گاوبند سهمي از زراعت خود را بكارگر (پنج يك كار) ميدهد10درصد نقد و جنس تعلق به پنج يك كار دارد و بگاوبند سهمي تعلق نخواهدگرفت.

از درآمد نقدي يعني جريبانه – علفچر – سرچر – باج – صحرا – اجاره مرتع و دكان و يخچال كاروانسرا و آسيا – آبدنك – و غيره و درآمدهاي جنگلي كليه بيست در صد كه از سهم مالكانه كم و بتدريج كه وصول ميشود بايد از طرف مالك يا نماينده او تحويل صندوق عمران وتعاون قريه داده شود .

هرگاه عوايد مالكانه ملكي كلا يا جزءاً باجاره نقد يا جنس يا نقد و جنس واگذار شده باشد مستأجر موظف است به نمايندگي مالك مقررات اين لايحه را اجرا و معادل مقادير و مبالغي كه باين ترتيب از درآمد مالكانه كم ميشود از مال‌الاجاره كسر كند.

در املاك موقوفه اجراي مقررات فوق بر عهده متولي يا قائم مقام او يا مستأجر خواهدبود

در املاكي كه زمين متعلق بزارعين بوده و مستقيماً بوسيله آنها كاشته ميشود در زراعت ديم 2 درصد و در زراعت آبي 4 درصد از درآمد كل جنسي و نقد هر مالك بايد تحويل صندوق عمران و تعاون قريه گردد

عوايد جنسي در انبـار مخصوصي كه تحويل شوراي ده خواهد بود نگاهداري خواهد شد هرگاه انبار مخصوصي وجود نداشته باشد جنس در انبار قريه تحويل مالك ميشود و مشاراليه موظف است بمحض حواله شوراي ده آنرا تحويل دارنده حواله بدهد.

عوايد حاصله از فروش صيفي و تره‌بار و همچنين عوايد غير زراعتي بايد منتهي در ظرف 3 روز پس از وصول از طرف مالك يا نماينده او بحساب مخصوصي كه از طرف شوراي ده در نزديكترين شعبه يا نمايندگي بانك كشاورزي محل يا نمايندگي بانك ملي ايران مفتوح خواهد شد ريخته شود در صورتيكه چنين شعباتي دائر نباشد بشخص معتمدي كه از طرف شوراي ده معرفي ميشود تسليم و ورقه بستانكار بشوراي ده تحويل شودد تا در دفاتر مخصوصي كه جهت اين منظور نگاهداري خواهد شد وارد و ثبت گردد

فروش جنس موجودي منوط بنظر و صوابديد شوراي ده خواهد بود كه هر وقت بازار را مناسب ديد و يا احتياجات اقتضا كرد آنرا كلا يا جزءاً بفروش رسانيده و طبق مندرجات ماده (5) عمل كند و جزء درآمد خود در دفاتر منظور دارد

از كليه درآمدهائي كه در قريه طبق مقررات مذكور در فوق براي امور عمراني جمع‌آوري ميگردد 50 درصد براي مصارف عمراني و تعاوني و اجتماعي همان قريه اختصاص داده ميشود و 30 درصد جهت انجام امور مربوط به عمران و كارهاي اجتماعي و تعاوني تحويل صندوق دهستان 20 درصد ديگر براي همان منظور تحويل صندوق عمران و تعاون بخش داده خواهد شد .

امور عمراني و اجتماعي هر قريه بقرار زير خواهدبود: تهيه آب مشروب سالم بوسيله ساختمان آب انبار يا حوض تصفيه يا لوله‌كشي از دهانه قنات يا كندن پاكنه و غيره. ساختمان و مرمت و نگاهداري مسجد- حمام - غسالخانه – رخت شويخانه - انبار جنسي جهت نگاهداري درآمدهاي جنسي كمك بدفع دسته جمعي آفات حيواني و نباتي كه زراعت قريه را مورد تهديد قرارميدهد -كمك بساختن خانه‌هاي ارزان - تهيه وسايل تأمين بهداشت - نگاهداري و تربيت و تأمين وسائل امرار معاش يتيمان بي‌سرپرست و اشتغال آنها بكارهاي مفيد- كمك به نگاهداري عجزه پيران عليل بيماران بي‌سرپرست دادن وام بدون سود يا با سود نازل بكشاورزان بي‌استطاعت براي تهيه وسائل كار از قبيل خريد گاو - بذر و كمك به برزگران تا اينكه بتوانند صاحب گاو شوند-احداث جاده بين قراء و از اين قبيل

امور عمراني و تعاوني و اجتماعي هر دهستان كه اجراي آنها بعهده شوراي دهستان ميباشد وبدينقرار است ساختمان دبستان هاي كشاورزي – درمانگاه - داروخانه نسبت به كثرت قراء نزديكي يا دوري آنها از يكديگر و كثرت جمعيت- احداث جاده‌هاي محلي - كمك مالي با سود نازل يا بدون سود بقرائي كه وسائل مالي آنها كافي براي انجام امور عمراني و تعاوني نيست از قبيل ساختمان پلهاي نسبتاً بزرك [بزرگ] با تأمين هزينه عبور جاده از اراضي لم‌يزرع - زه‌كشي و غيره - استخدام ماما و پزشگيار [پزشكيار] سيار بتناسب جمعيت دهستان وتعداد قراء و دوري و نزديكي آنها از يكديگر و امثالها

امور عمراني و تعاوني و اجتماعي كه اجراي آنها بعهده شوراي عمران و تعاون بخش خواهدبود بقرار زير است: ساختمان بيمارستان – دبستان - دبيرستان هاي كشاورزي و حرفه اي تأسيس داروخانه مركزي - ساختمان پل هاي نسبتاً مهم تأسيس شركتهاي تعاوني كشاورزي توليد و مصرف و اعتبار تأسيس صندوقهاي روستائي استخدام پزشك سيار و كمك براي جلوگيري از بيماريهاي بومي كمك مالي بدون سود يا باسود نازل بدهستانهائي كه جهت انجام امور عمراني و تعاوني خود درآمد كافي ندارند و از اين قبيل

ساكنين هر قريه اعم از زارع يا خوشنشين براي انجام عمليات عمراني و بهداشتي و غيره بايد 3 درصد از عوايد خود را بصندوق تعاون و عمران قريه پرداخته و بعلاوه بتناسب استفاده ايكه از اين اقدامات خواهند كرد بتشخيص شوراي ده از حيث كارگر و تهيه سوخت و حمل مصالح ساختماني و غيره كمك نمايند

صندوقهاي عمران و تعاون بخشهاي هر شهرستان 20 درصد درآمد خود را بصندوق مركزي شهرستان تحويل خواهند داد و از طرف اين صندوق در صورت احتياج بصندوقهاي بخشها يا دهستان ها يا قراء كمكهاي مالي بلاعوض يا بشكل وام بدون سود يا باسود نازل داده خواهد شد

در صورتيكه درآمد يك قريه كفاف هزينه‌هاي غير مترقبه را ندهد در درجه اول صندوق دهستان در درجه دوم صندوق بخش و در درجه آخر صندوق شهرستان كمك هاي مالي لازم را بآن خواهند نمود

بانك كشاورزي بمنظور تسهيل انجام عمليات عمراني وامي كه حداكثر از پنج برابر درآمد عادي صندوق هاي عمران و تعاون تجاوز ننمايد با سود حداكثر شش درصد براي مدت ده سال خواهد داد اعطاي اين وام بهر صندوق منوط بموافقت صندوق درجه مافوق خواهد بود كه درضمن استرداد وام نيز ‌باشد

سازمان برنامه در حدود بودجه عمران هر شهرستان جهت انجام عمليات مذكور در اين لايحه كه با قانون برنامه هفت ساله تطبيق كند كمكهاي مالي و فني لازم را بصندوقهاي مختلف خواهد كرد و طبق آئين‏نامه‌ها و مقررات مالي خود وامهاي لازم اعطاء با كمكهاي مالي مخصوصاً جهت تهيه آب مشروب سالم و ساختمان درمانكاه [درمانگاه] ايجاد داروخانه با كمك بنگاه داروئي - ايجاد شركت هاي تعاوني و غيره خواهد نمود

سازمان عمراني كشاورزي

بمنظور جمع‌آوري عايدات صندوقهاي عمران و تعاون و مراقبت در انجام عمليات عمراني و تعاوني و اجتماعي و همچنين انجام خدماتي كه بعداً از طرف دولت رجوع خواهد شد شوراهائي در هر قريه - دهستان - بخش و شهرستان طبق مقررات ذيل تشكيل خواهديافت

در هر ده هيئتي بنام شوراي ده مركب از پنج نفر عضو اصلي به ترتيب ذيل انتخاب و تعيين خواهد شد - يك نفر نماينده مالك يا مالكين - كدخداي ده - سه نفر از معتمدين محلي بانتخاب زارعين آن قريه.

3 نفر بعنوان عضو علي‌البدل از طرف زارعين انتخاب ميشوند

اعضاء اصلي و علي‌البدل شوراي ده حتي‌المقدور بايد داراي سواد باشند و چنانچه بين زارعين شخص بي‌سوادي مورد اعتماد باشد انتخاب او بعضويت شورا مانعي ندارد ولي بمحض اينكه شخص باسواد و مورد اعتمادي داوطلب باشد زارعين ميتوانند او را بجاي عضو بي‌سواد انتخاب كنند.

ـ زارعيني ميتوانند در انتخاب اعضاي شوراي ده شركت نمايند كه واجد شرايط ذيل باشند: تابعيت ايران.- داشتن لااقل بيست سال تمام - نداشتن شهرت به فساد اخلاق و محكوميت جزائي - اشتغال مستقيم بامر زراعت - سكونت در محل

زارعيني كه واجد شرايط ذيل باشند ميتوانند بعضويت شورا انتخاب شوند: تابعيت ايران - داشتن حداقل بيست سال تمام - نداشتن شهرت بفساد اخلاق و محكوميت جزائي - سكونت در محل - اشتغال مستقيم بامر كشاورزي

تعيين كدخدا برطبق قانون تقسيمات كشوري بين اشخاصي كه واجد شرائط مذكور در ماده بيستم باشند به پيشنهاد مالك يا مالكين و تأييد بخشدار محل خواهدبود

براي اداره امور صندوق دهستان شورائي بنام شوراي دهستان تشكيل خواهد يافت كه اعضاء آن عبارت خواهندبود از نمايندگان شوراهاي دهات واقع در حوزه آن دهستان و از طرف شوراي هر ده يك نفر جهت عضويت شوراي دهستان انتخاب و معرفي خواهد شد

در هر بخش شورائي بنام شوراي عمران و تعاون بخش مركب از اشخاص ذيل در صورت بودن در محل انتخاب خواهندشد - بخشدار - رئيس يا نماينده كشاورزي - رئيس يا نماينده بهداري - رئيس يا نماينده دادگستري – نماينده بانك كشاورزي از هر شوراي دهستاني 2 نفر -

شوراي عمران و تعاون شهرستان از اشخاص ذيل تعيين مي‌شوند : فرماندار- رئيس كشاورزي-رئيس بهداري - رئيس بانك كشاورزي – از هر بخش 2 نفر از مالكين يا كشاورزان بانتخاب شوراي عمران و تعاون بخش

وظايف شوراهاي مزبور بدينقرار است: الف ـ انجام عمليات عمراني و تعاوني و اجتماعي مذكور در اين لايحه و بمصرف رسانيدن درآمدهاي حاصله . ب ـ مراقبت در حسن جريان امور مالي و اينكه درآمدها طبق مقررات و موازين اين لايحه قانون بمصرف حقوقي برسد. ج ـ نگاهداري دفاتر مرتب و منظم از درآمد و هزينه ها و ارائه آنها ببازرسان و مأمورين شوراهاي مافوق - تشكيل جلسات مرتب جهت رسيدگي و رتق و فتق امور - دادن گزارش مراتب راجع به پيشرفت عمليات و وضع مالي و تقاضاهاي فني با كمكهاي مالي بصندوقها و شوراهاي بالاتر د ـ مراقبت و نگهداري و مرمت و نظافت امكنه عمومي و جلوگيري از خرابي آنها ـ مراقبت در نظافت معابر عمومي و تنظيف كوچه‌ها و وضع بهداشت - رسيدگي بوضع يتيمان و مستمندان و پيران عليل و بيماران بي‌سرپرست قريه و دهستان جديت در تهيه حداكثر در آمد چه از محل هائي كه در اين لايحه ذكر شده است و چه با وسائل ديگر از قبيل پاداش كاري دسته‌جمعي و غيره كه از وظائف اختصاصي شوراي ده و شوراي دهستان ميباشد

هر شورا يك رئيس يك نايب رئيس - يك محاسب - يك صندوق‌دار از بين اعضاء خود انتخاب خواهد نمود.

شوراي شهرستان در هر شش ماه گزارش پيشرفت عمليات عمراني و تعاوني و اجتماعي حوزه مأموريت خود را بوزارتخانه‌هاي مربوطه و استانداري ارسال خواهد داشت

.در هر سال يكبار بنا بدعوت استاندار نمايندگان شوراهاي بخش هر استان جلسه اي در مركز استان تشكيل داده گزارش اقدامات و عمليات حوزه خود را داده و برنامه كارهاي عمراني و اجتماعي را در حدود مقررات اين لايحه با در نظر گرفتن اهميت و اولويت آنها تهيه خواهند نمود – استاندار گزارش جريان جلسه را به وزارتخانه هاي مربوطه ارسال خواهد داشت .

باعضاي شوراهاي ده - دهستان - بخش - شهرستان بهيچ عنوان حقوق يا فوق‌العاده داده نخواهد شد و خدمات آنها افتخاريست.

شوراها حق دارند منتهي تا 10 درصد درآمد خود را جهت هزينه‌هاي اداري خود بمصرف برساند

تصرف غيرقانوني در اموال و دارائي صندوقها مشمول مقررات ماده (152) قانون مجازات عمومي است

هرگاه مالكي‌ يا مسئول جمع‌آوري درآمدي در موقع مقرره وجوه يا اجناس متعلق بصندوقها را تحويل شوراي محلي يا بانك ندهد جريمه اي معادل دو برابر وجوه يا قيمت اجناس مذكور و در صورت تكرار بحبس تأديبي تا 2 ماه و 4 برابر وجوه يا قيمت اجناس مزبور محكوم خواهد شد.

عضو هر يك از شوراها ميتوانند از متخلفين مندرج در ماده فوق شكايت كند مراجع صالحه مكلفند بفوريت خارج از نوبت بشكايت رسيدگي كنند

نمايندگان هر شورا براي مدت3 سال انتخاب ميشوند در صورت فوت يا فقد صلاحيت شخص ديگري كه واجد شرايط مقرر در اين لايحه باشد بجاي او انتخاب خواهدشد

دادخواست شكايت از اعضاء شوراي ده و شوراي دهستان از به شورا بخش داده ميشود و شوراي مزبور مكلف است در ظرف 15 روز بشكايت شاكي رسيدگي نموده و در صورت صحت متخلف را بدادگاه معرفي كند

مرجع شكايت از شوراي بخش شوراي شهرستانست

سازمانهاي ادارات دولتي و ملي مخصوصاً وزارت كشاورزي - بنگاه آبياري – وزارت بهداري –وزارت راه بنگاههاي خيريه- سازمان برنامه –بانك كشاورزي و غيره موظفند تسهيلات لازم راجع به پيشرفت امور مربوط باين لايحه از حيث كمكهاي مالي درحدود مقررات و بودجه و همچنين راهنمائي هاي فكري و كمك هاي فني از قبيل تهيه نقشه‌هاي ساده جهت ساختمان هاي مورد احتياج مانند حمام و لوله‌كشي ساده ساختمان پلهاي كوچك و ساده رسيدگي به پيشرفت كارها- طبع و نشر مجلات و دستورهاي ساده راجع بدفع آفات و بهداشت و غيره بنمايند

وزارتخانه‌هاي كشور- كشاورزي- دادگستري- بهداري – راه – فرهنك [فرهنگ] –كار و سازمان برنامه و كشاورزي مأمور اجراي اين لايحه هستند.

بر طبق قانون اعطاي اختيارات مصوب 20 مرداد 1331 لايحه ازدياد سهم كشاورزان و سازمان عمراني كشاورزي مشتمل بر (38) ماده و 3 تبصره تصويب ميشود.22 مرداد ماه1331

نخست وزير – دكتر محمد مصدق