بخشنامه سازمان تأمين اجتماعي با موضوع تنقيح، تلخيص و تجميع بخشنامه و دستورالعمل هاي حوزه بازرسي كارگاهي

در اجراي مواد (۳۶)، (۳۹)، (۴۷)، (۱۰۱) و (۱۰۲) قانون تامين اجتماعي و به منظور ايجاد رويه واحد و روان سازي و تلخيص بخشنامه يك جديد بازرسي ، شناسايي كارگاه ها و بيمه شدگان، صحت سنجي ليست هاي ارسالي از سوي كارفرمايان كارگاه هاي حقيقي و حقوقي (دولتي، خصوصي) و اجراي آراي صادره از سوي مراجع قضايي، اين بخشنامه جايگزين بخشنامه قبلي بازرسي كارگاه ها مي گردد و نظر واحدهاي اجرايي را به رعايت و اجراي دقيق موارد ذيل معطوف مي دارد.

طبقه بندي كارگاهها و اولويت هاي تعيين شده در صف برنامه ريزي روزانه بازرسان

طبقه بندي كارگاهها : كارگاههاي مشمول قانون تامين اجتماعي از نظر نحوه انجام بازرسي به شرح ذيل طبقه بندي مي گردند: گروه اول: كارخانجات و كارگاه هاي بزرگ (بالاي پنجاه نفر كارگر) كه صورت مزد و حقوق بيمه شدگان را ارسال مي نمايند. گروه دوم: كارگاه هاي داراي كارگر (كمتر از ۵۰ نفر كارگر) كه صورت مزد و حقوق بيمه شدگان را ارسال مي نمايند. گروه سوم : كارگاه هاي داراي بيمه شده كه صورت مزد و حقوق كارگران را به سازمان ارسال نمي نمايند. گروه چهارم: كارگاه هاي تعطيل فاقد فعاليت و فاقد كارگر.

اولويت هاي تعيين شده صف برنامه ريزي روزانه بازرسان: در منوي برنامه ريزي روزانه بازرسان ۴ نوع صف بازرسي به شرح ذيل طراحي شده است : ۱. برنامه ريزي روزانه بازرسان. ۲. درخواست هاي ثبت شده (بازرسي هاي تحقيقي). ۳. درخواست هاي ارسالي از سيستم نام نويسي متمركز كارگاه و پيمان . ۴. درخواست هاي ارسالي از سامانه خدمات غير حضوري . سيستم بازرسي الكترونيك به صورت هوشمند و بر اساس اولويت هاي تخصصي تعيين شده ذيل، بازرسي از كارگاه ها را در صف برنامه ريزي روزانه بازرسان قرار مي دهد. • كارگاه هاي گروه دوم (حداقل هر شش ماه يكبار). • كارگاههاي گروه سوم (حداقل هر چهار ماه يكبار) . • كارگاههاي مشمول كمك دولت (حداقل هر چهار ماه يكبار). • كارگاه هاي فصلي (حداقل هر فصل يكبار). • تغييرات ليست (درخصوص نفرات، ميزان دستمزد و روز كاركرد) و اعمال ماده (۳۹) قانون تامين اجتماعي. • كارگاه داراي بيمه شده جديد بالاي ۵۵ سال در آخرين ليست ارسالي. • ليست هاي حق بيمه كارگاه هاي حداقل يك نفر بيمه شده با كاركرد كمتر از ۱۰روز. • درج عدم حضور و عدم اشتغال بيمه شده در بازرسي قبلي در كارگاه هاي مشمول كمك دولت. • كنترل فوت شدگان به استناد پايگاه ثبت احوال كشور. • كنترل افزايش غيرمتعارف دستمزد بيمه شدگان به استناد متوسط دستمزد شش ماهه منتهي به آخرين ليست ارسالي با در نظر گرفتن ارتقاي شغلي بيمه شده و....

بازرسي هاي تحقيقي : به آن دسته از بازرسي هايي گفته مي شود كه با توجه به درخواست هاي واصله به شرح ذيل در صف بازرسي قرار مي گيرند. كليه واحدهاي وصول حق بيمه، امور بيمه شدگان، امور مستمري ها و... در شعبه، استان و يا ستاد مي توانند از واحد بازرسي درخواست انجام بازرسي تحقيقي نمايند اينگونه درخواست ها به صورت نامنويسي نشده در منوي درخواست، ثبت و در صف درخواست هاي ثبت شده قرار مي گيرند. لازم به ذكر است درخواست بازرسي هاي سيستماتيك تحقيقي، بنا به نوع درخواست و به صورت دستي در سيستم بازرسي الكترونيك توسط مسئول بازرسي ثبت و به بازرس يا بازرسان مربوطه تخصيص داده مي شود، اين نوع بازرسي چنانچه بنا به درخواست ساير واحدها باشد مي بايستي در دفتر شعبه درج و شماره و تاريخ نامه در منوي درخواست بازرسي توسط مسئول بازرسي ثبت و سپس درخواست به بازرس تخصيص داده مي شود. شماره و تاريخ در منوي ثبت درخواست هوشمند بوده و شماره درخواست يكتا سازي شده است. - دستور ستاد مركزي و اداره كل استان. - قرارهاي صادره از سوي هيات هاي بدوي و تجديدنظر تشخيص مطالبات. - درخواست از واحدهاي ذي مدخل در اجراي نظريه كميته ۵۳۹. - درخواست هاي موضوع ماده ۷۱ قانون برنامه ششم توسعه (طرح كارورزي). - استعلام دفاتر اسناد رسمي و موارد موضوع مفاصاحساب ماده (۳۷) قانون تامين اجتماعي. - درخواست كارفرما يا بيمه شده به صورت دستي. - بررسي اشتغال بيمه شدگان شاغل در كارگاه هاي بالاي پنجاه نفر و پيمانكاري ها. - بررسي احراز هويت و اصالت قراردادهاي مقاطعه كاري.

درخواست هاي ارسالي از سامانه خدمات غير حضوري : در صورت اعتراض بيمه شده يا كارفرما به نتيجه گزارش بازرسي و يا ثبت درخواست افراد شاغل فاقد سابقه در سامانه خدمات غير حضوري، درخواست هاي ثبت شده براي بررسي به كارتابل اداره كل در سيستم بازرسي الكترونيك ارسال مي گردد. روساي ادارات بازرسي در ادارات كل مكلفند نسبت به بررسي و تخصيص درخواست هاي ارسالي به شعب اقدام نمايند و درخواست هاي مزبور مي بايست ظرف مهلت زماني ۱۴ روز كاري تعيين تكليف گردد.

) درخواست هاي ارسالي از سيستم نام نويسي متمركز كارگاه و پيمان : درخواست هاي واصله از سيستم نامنويسي متمركز كارگاه و پيمان مبني بر تشكيل پرونده مطالباتي و تغييرات لازم اعم از نام، نشاني، فعاليت، صنف ، درجه و مشخصات ويژه محاسباتي كارگاه در صف مربوطه قرار مي گيرد و واحد بازرسي مي بايست با توجه به نوع درخواست ارسالي نسبت به انجام بازرسي و اظهار نظر در خصوص موضوع اقدام نمايد.

روش انجام بازرسي كارگاهي

كارگاه هاي داراي شخصيت حقيقي: كارگاه هايي هستند كه در آن ها كارفرما مي بايست به صورت ماهانه نسبت به ارسال صورت مزد و حقوق كاركنان شاغل در كارگاه خود با در نظر داشتن دستمزد پرداختي ( با رعايت مصوبات شوراي عالي كار) و يا دستمزد مقطوع اقدام نمايد. ذكر نام كارفرماي حقيقي با رعايت مفاد بخشنامه هاي (۹) و (۱۰) مشترك فني و درآمد و پس از انعقاد قرارداد كارفرمايان در گزارش بازرسي بلامانع مي باشد. بازرس سازمان مكلف است در هنگام مراجعه به كارگاه هاي داراي شخصيت حقيقي كه صورت مزد و حقوق ارسال مي نمايند پس از رويت ليست بيمه كارگاه، درصورت مشاهده موارد افتراقي ميان افراد مندرج در ليست با شاغلين كارگاه، گزارش بازرسي خود را با ذكر نوع شغل، مدت اشتغال، دستمزد بيمه شدگان و نام افراد جديد شاغل و با ذكر مشخصات كامل هويتي در كارگاه تنظيم نمايد. چنانچه كارفرما هنگام تنظيم ليست حق بيمه نسبت به درج تاريخ ترك كار اقدام ننموده باشد، روز انجام بازرسي، به عنوان روز ترك كار مي باشد، در صورت اعتراض و ارائه مدارك مثبته از سوي كارفرما، بازرس مي بايست نسبت به ارسال مدارك ارائه شده از طريق منوي مربوطه در سامانه بازرسي كارگاهي، اقدام و درصورت احراز تاريخ دقيق ترك كار مراتب را با ذكر مستندات در توضيحات گزارش بازرسي درج نمايد و مسئول امور بازرسي مكلف است ظرف مدت ۷۲ ساعت به موضوع رسيدگي و سپس نسبت به تاييد نهايي گزارش بازرسي اقدام نمايند. بازرس مكلف است در هنگام مراجعه به كارگاه ها داراي شخصيت حقيقي كه ليست حق بيمه ارسال ننموده و داراي كارگر شاغل در كارگاه مي باشند، نسبت به انجام بازرسي از كارگاه با ذكر نام و مشخصات كامل بيمه شده، نوع شغل، مدت اشتغال فرد، دستمزد بيمه شده، و ... اقدام نمايد.

كارگاه هاي داراي شخصيت حقوقي: بازرس مكلف است در هنگام مراجعه به كارگاه هاي داراي شخصيت حقوقي كه ليست حق بيمه ارسال مي نمايند پس از رويت ليست بيمه كارگاه، درصورت مشاهده موارد افتراقي ميان افراد مندرج در ليست با شاغلين كارگاه، گزارش بازرسي خود را با ذكر دستمزد، نوع شغل، مدت اشتغال، و نام افراد جديد شاغل در كارگاه تنظيم و در صورت نياز نسبت به بررسي دفاترقانوني و مدارك و مستندات اقدام نمايد . بازرس مكلف است در هنگام مراجعه به كارگاه هاي داراي شخصيت حقوقي موضوع حقوق خصوصي (شركت هاي تجاري، موسسات تجاري و غيرتجاري) كه ليست حق بيمه ارسال نمي نمايند و داراي كارگر شاغل در كارگاه مي باشند، نسبت به انجام بازرسي از كارگاه با ذكر نام و مشخصات كامل، نوع شغل، مدت اشتغال فرد، دستمزد بيمه شده، اقدام ودر صورت نياز به بررسي دفاترقانوني و مدارك كارگاه درخصوص نحوه ارسال صورت مزد و حقوق آنان اقدام نمايد. درخصوص دستگاه هاي اجرايي شامل كليه وزارتخانه ها، موسسات دولتي، موسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي، شهرداري ها، شركت هاي دولتي و كليه دستگاه هايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر نام است ، بازرس مكلف است هنگام مراجعه به كارگاه هاي داراي شخصيت حقوقي موضوع حقوق عمومي (باتوجه به اين كه اين نوع كارگاه ها به طور مرتب ليست ارسال مي نمايند) صرفا درصورت درخواست مراجع ذي ربط و يا در صورت رشد نامتعارف دستمزد بعضي از كاركنان شاغل در كارگاه و اشتغال بيمه شدگان بالاي ۵۵ سال سن، نسبت به انجام بازرسي از كارگاه با بررسي احكام كارگزيني و اسناد مالي و دريافت مدارك از واحدهاي اداري و مالي آن مجموعه اقدام نمايد. تبصره : انجام محاسبات حق بيمه درخصوص اين نوع كارگاه ها بر اساس ليست هاي ارسالي از سوي كارفرما بوده و صرفا در صورت وجود مغايرت، تفاوت نفرات ليست و بازرسي مندرج در گزارش بازرسي مبناي محاسبه قرار خواهد گرفت.

كارگاه هاي جديدالتاسيس:

1 - كارگاه هاي جديدالتاسيس حقيقي: كارگاه هايي هستند كه در شعبه فاقد پرونده مطالباتي مي باشند. اخذ مدارك مالكيت، قرارداد اجاره و يا سند انتقال سرقفلي، جواز كسب و يا پروانه بازرگاني (در صورت وجود) از كارفرما جهت اختصاص كدكارگاهي الزامي است و بدوا ضرورتي بر انجام بازرسي از محل كارگاه نمي باشد واحد وصول حق بيمه مي بايست نسبت به تشكيل پرونده مطالباتي و تخصيص كد كارگاهي با توجه به نوع فعاليت كارگاه بر اساس مدارك و مستندات دريافتي از كارفرما اقدام وپس از دريافت اولين ليست،كارگاه مي بايست در اولويت اول صف بازرسي قرار گيرد ، پس از بازرسي از محل كارگاه، فعاليت عمده و عملي كارگاه، آغاز فعاليت و صحت و سقم ليست ارسالي بررسي و گزارش مي گردد.

2 - كارگاه هاي جديدالتاسيس حقوقي (موضوع حقوق خصوصي): كارگاه هايي هستند كه در شعبه فاقد پرونده مطالباتي مي باشند. دريافت آگهي تاسيس، اساسنامه شركت، مدارك مالكيت، قرارداد اجاره و يا سند انتقال سرقفلي، شناسه ملي كارفرماي حقوقي، كارت بازرگاني (درصورت وجود) جهت اختصاص كد كارگاهي الزامي است و بدوا ضرورتي بر انجام بازرسي از محل كارگاه نمي باشد. واحد وصول حق بيمه مي بايست نسبت به تشكيل پرونده مطالباتي و تخصيص كد كارگاهي با توجه به نوع فعاليت كارگاه به استناد آگهي هاي مندرج در روزنامه رسمي و اداره ثبت شركت ها و مستندات دريافتي از كارفرما اقدام و پس از دريافت اولين ليست، كارگاه مي بايست در اولويت اول صف بازرسي قرار گيرد. پس از بازرسي از محل كارگاه، فعاليت عمده و عملي كارگاه آغاز فعاليت و صحت و سقم ليست ارسالي بررسي و گزارش مي گردد.

: در اجراي مصوبات مورخ 99/7/14 هيات مقررات زدايي و تسهيل صدور مجوزهاي كسب و كار و به استناد ماده 7 قانون اجراي سياست هاي كلي اصل 44 قانون اساسي در خصوص اصلاح رويه صدور بيش از يك پروانه در يك پلاك ثبتي در صورت صدور جواز تاسيس،پروانه بهره برداري و ... از سوي مراجع ذيربط تخصيص يك يا چند كد كارگاهي براي متقاضي يا متقاضيان در يك پلاك ثبتي يا يك كد پستي، مشروط به توافق مالك يا مالكين و ذي نفعان آن پلاك ثبتي و تعيين حدود و ثغور محل اسقرار كارگاه حسب مورد براي مدت يك سال بلامانع مي باشد.

كارگاه هاي تعطيل و فاقد فعاليت:

1 - كارگاه هاي تعطيل و فاقد فعاليت حقيقي: كارگاه هاي حقيقي كه در زمان انجام بازرسي تعطيل بوده و فاقد فعاليت باشند، بازرسين ضمن انجام بازرسي و كسب اطلاعات محلي درخصوص تعطيلي كارگاه، نسبت به تهيه گزارش بازرسي اقدام و در صورت عدم اعلام كارفرما مبني بر تاريخ و نوع تعطيلي، تاريخ انجام بازرسي تاريخ تعطيلي كارگاه خواهد بود.

2 - كارگاه هاي تعطيل و فاقد فعاليت حقوقي: كارگاه‎هاي حقوقي كه در زمان انجام بازرسي تعطيل بوده و فاقد فعاليت باشند، بازرسين مي بايست ضمن انجام بازرسي و كسب اطلاعات از محل قانوني شركت، نسبت به بررسي پايگاه اطلاعاتي اداره ثبت شركت ها و جستجوي آگهي تغييرات شخص حقوقي جهت تهيه گزارش بازرسي اقدام نمايند.

توجه : درصورت تعطيلي موقت كارگاه (ساعت ناهاري، مسافرت و...)، مراتب توسط بازرس در سامانه بازرسي كارگاهي ثبت و اعلام مي گردد. در صورت تعطيلي موقت كارگاه، امكان بازرسي مجدد توسط بازرس فراهم بوده و اطلاعات در سيستم محاسبات ثبت نمي گردد.

كارگاه هاي فاقد كارگر: به كارگاه هاي فعال كه به جز كارفرما شخص ديگري در كارگاه شاغل نباشد و يا كارگاه هايي كه قبلا داراي كارگر بوده و در زمان انجام بازرسي فاقد كارگر مي باشند اطلاق مي گردد.

كارگاه هاي مستقر در اماكن مسكوني:

6 - كارگاه هاي با شخصيت حقوقي: كارگاه هايي كه محل فعاليت آنان در آگهي روزنامه رسمي و اداره ثبت شركت ها داراي كاربري مسكوني بوده و اقدام به ارسال ليست حق بيمه مي نمايند.

توجه: به استناد تبصره بند (24) ماده (55) قانون شهرداري ها، داير نمودن دفتر وكالت، مطب، دفتر اسناد رسمي، دفتر ازدواج و طلاق، دفتر روزنامه و مجله و دفتر مهندسي توسط مالك در اماكن مسكوني بلامانع است، لذا چنانچه فعاليت كارگاه موضوع مشاغل فوق الذكر باشد، بازرسي از اين اماكن الزامي است.

6 - كارگاه هاي با شخصيت حقيقي: بازرسي از اين نوع كارگاه ها كه در منازل مسكوني داير مي باشد، مجاز نمي باشد.

: چنانچه مكان مسكوني به صورت كارگاه داير و داراي تابلو بوده و درب كارگاه باز باشد، بازرسي از محل مورد نظر بلامانع است.

: چنانچه كارفرمايي در محل با كاربري مسكوني تمايل به ارسال ليست و پرداخت حق بيمه كاركنان شاغل داشته باشد اعم از كارگاه مشمول كمك دولت و يا عادي، شعب مكلفند هنگام اختصاص كد و دريافت ليست حق بيمه، از كارفرما جواز كسب، قرارداد اجاره و يا سند انتقال سرقفلي،رضايت كتبي از مالك، تعهدي از كارفرما و مالك مبني بر امكان بازرسي از محل كارگاه و پرداخت كليه بدهي ملك موصوف را اخذ نمايند و در صورتي كه كارفرما از ارايه تعهد استنكاف ورزد، ليست حق بيمه اخذ نخواهد شد و چنانچه پس از ارا يه تعهد، به مفاد تعهد عمل ننمايد و از ورود بازرسان به كارگاه خودداري نمايد، سازمان به استناد اختيارات مصرح در ماده (۳۹) قانون تامين اجتماعي اقدام نموده و از دريافت ليست حق بيمه ماه هاي آتي ممانعت به عمل مي آورد. چنانچه كارگر شاغل در كارگاه واقع در محل با كاربري مسكوني وفق ماده (۹۲) قانون نظام صنفي مراتب اظهار خود مبني بر اشتغال و عدم بيمه پردازي كارفرما اعلام نمايد، بازرسان سازمان اجازه ورود به محل مسكوني را نداشته و فرد شاكي مي بايستي مجوزهاي ورود به محل را از مراجع قضايي مربوطه اخذ و الزام كارفرما به همكاري با بازرسان سازمان و مجوز ورود به محل كارگاه توسط فرد مدعي فراهم گردد. ‏‏‏‏درخصوص، مجتمع ها و ساختمان هاي مسكوني، چنانچه داراي سرايدار مقيم و نگهبان و... باشند، طبق قانون تملك آپارتمانها درصورت درخواست مدير يا مديران ساختمان، با اخذ تعهد كتبي مبني بر اجازه انجام بازرسي از محل نسبت به تخصيص كد كارگاهي و دريافت ليست و حق بيمه با رعايت مواد (۳۶) و (۳۹) قانون اقدام مي گردد.

شركت هاي كسب و كار فضاي مجازي (استارت آپ ها): شركت ها و موسسات كسب و كار فضاي مجازي (استارت آپ ها) با ارائه مدارك كامل شناخت كارفرمايي و مستندات مربوطه اعم از آگهي ثبت يا مجوز فعاليت مي توانند در اجراي مواد (۳۶) و (۳۹) قانون تامين اجتماعي نسبت به ارسال ليست و پرداخت حق بيمه افراد مشمول قوانين كار و تامين اجتماعي شاغل خود برابر مقررات مربوطه اقدام نمايند.

1 - بازرسان سازمان مكلفند در هنگام انجام بازرسي كارگاهي از شركت ها و موسسات كسب و كار فضاي مجازي (استارت آپ ها)، ضمن كنترل كليه كاركنان شاغل حاضر در كارگاه، در صورت اعلام و تاييد مراتب دوركاري تمام و يا برخي از افراد شاغل از سوي كارفرما يا نماينده قانوني وي، در صورتي كه اسامي آنان در ليست ارسالي كارفرما و يا در آخرين گزارش بازرسي كارگاهي درج گرديده باشد، با لحاظ ماهيت شغل افراد موصوف و با انجام بررسي هاي لازم مي بايست نسبت به تائيد اشتغال ايشان اقدام و توضيحات لازم را در ذيل گزارش بازرسي بطور مشروح و كامل با ذكر اسامي افراد دوركار درج نمايند.

2 - درخصوص شركت هاي فعال در مراكز رشد، فضاهاي كاري اشتراكي و شتاب دهنده ها كه فهرست آنها از طريق مراجع ذيربط اعلام و به تأييد كار گروه موضوع تبصره ماده۱۰ مصوبه شماره ۲۵۰۷۱‏‏/ت۵۴۹۹۱هـ مورخ 1398/3/1 هيأت محترم وزيران مي رسد، پس از دريافت مدارك كامل شناخت كارفرمايي از جمله پروانه بهره برداري فناوري اطلاعات، آدرس دقيق محل كارگاه و تعيين حدود و ثغور مربوط به هر يك از اشخاص حقوقي مزبور، تخصيص كد كارگاهي مربوطه بر اساس فهرست اعلامي بلامانع خواهد بود.

كارگاه هاي فاقد پرونده مطالباتي (كشفي): به كارگاه هايي اطلاق مي گردد كه تاكنون شناسايي نشده و داراي كارگر و فاقد پرونده مطالباتي در شعب مي باشند. كه در صورت مشاهده چنين كارگاه هايي، لازم است نسبت به انجام بازرسي با درج فعاليت عمده و عملي كارگاه، ذكر نام كارفرما، نوع صنف، مشخصات افراد شاغل، كدپستي و شناسه ملي اشخاص حقوقي اقدام و مسئول بازرسي پس از اطمينان از عدم وجود سابقه از كارگاه مزبور در دفتر بازرسي شعبه، پس از تخصيص كد كارگاهي گزارش بازرسي را تاييد مي نمايد. در صورتي كه فعاليت كارگاه تغيير نموده باشد پس از اعلام تعطيلي كارگاه قبلي، كارگاه با فعاليت جديد، به صورت يك كارگاه كشفي در سيستم ايجاد مي گردد.

كارگاه هاي خانوادگي: طبق ماده ۱۸۸ قانون كار، كارگران كارگاه هاي خانوادگي كه انجام كار آنها منحصراً توسط صاحب كار، همسر و خويشاوندان نسبي درجه يك از طبقه اول وي انجام مي شود مشمول مقررات اين قانون نخواهند بود.

: كارگاه هايي كه افراد شاغل در آنها داراي رابطه نسبي درجه يك از طبقه اول (پدر، مادر و اولاد) با كارفرما مي باشند، در صورتي كه پدر يا مادر نزد فرزند و بالعكس يا زوجه نزد زوج اشتغال به كار داشته باشند و علاوه بر افراد مذكور، اشخاص ديگري در كارگاه شاغل باشند و اشتغال آنان براي بازرسان محرز گردد، ثبت نام شاغلين در كارگاه علي رغم وجود ارتباط خانوادگي الزامي است.

مزارع و باغات كشاورزي:

1 - مزارع و باغات كشاورزي داراي شخصيت حقوقي به كليه كارگاه هاي كشاورزي مشمول نظام صنفي كشاورزان كه داراي پروانه فعاليت صنفي معتبر و اساسنامه ثبت شده در اداره ثبت شركتها بوده و مراتب در روزنامه رسمي كشور درج و در بخش كشاورزي داراي فعاليت مي باشند، اطلاق مي گردد.

2 - مزارع و باغات كشاورزي داراي شخصيت حقيقي به كليه كارگاه هاي كشاورزي كه داراي اسناد مالكيت يا اجاره و همچنين پروانه فعاليت صادره از سوي نظام صنفي كشاورزي ميباشند اطلاق مي گردد.

3 - تعيين حدود و ثغور كارگاه با توجه به وسعت محل كارگاه هاي كشاورزي الزامي بوده و بررسي اسناد مالكيت و يا قراردادهاي اجاره حايز اهميت مي باشد.

4 - در كارگاه هاي كشاورزي حقوقي، مكاتبات با محل اقامتگاه قانوني شركت و در كارگاه هاي كشاورزي حقيقي با محل سكونت كارفرما انجام مي شود.

5 - در كارگاه هايي كه به صورت اجاره يا رهن به اشخاص (كشاورز) واگذار شده است، نحوه تشخيص كارگاه و كارفرما، سند اجاره رسمي منعقده در دفاتر اسناد رسمي و يا دفاتر املاك سطح كشور مي باشد، بديهي است درج شماره پلاك ثبتي ملك مورد نظر، نشاني كامل و كروكي محل كارگاه و نام مالك و مستاجر در قرارداد الزامي است.

6 - درخصوص اسناد مشاعي، چون صاحبان سهم مشاعي، مالك جزء جزء ملك مشاعي مي باشند، چنانچه صاحبان سهم در سند مشاع همگي كارفرما نباشند، اخذ رضايت نامه رسمي يا توافق نامه از كليه مالكان مبني بر اعلام تصرف كارفرماي كارگاه كشاورزي الزامي است.

7 - چنانچه كارفرماي كارگاه كشاورزي فوت نمايد، اخذ گواهي حصر وراثت و اقرارنامه از كليه وراث مبني بر تعيين كارفرماي جديد كارگاه الزامي است، در غير اين صورت تمامي وراث به عنوان نماينده كارفرما بوده و بيمه شده محسوب نمي گردند.

8 - كارگاه هاي كشاورزي جزو كارگاه هاي فصلي به حساب مي آيند، لذا تعيين مدت فعاليت كارگاه براساس نوع محصولات و كار انجام شده بر عهده بازرس كارگاه مي باشد. مسئولين بازرسي شعب مكلفند بازرسي از باغات و زمين هاي كشاورزي را در اولويت قرار داده و در فصول كاشت، داشت و برداشت حداقل سه مرتبه از كارگاه هاي موصوف بازرسي به عمل آورند و چنانچه كارگاه كشاورزي به دلايل خشكسالي، مهاجرت مالكين، عدم تمديد پروانه فعاليت و يا ابطال مجوزهاي قانوني صادره به صورت غيرفعال و يا فاقد فعاليت شده باشد مي بايست از دريافت ليست حق بيمه افراد ممانعت به عمل آيد.

بازرسي از اين كارگاها مي بايست در ساعاتي از شبانه روز صورت پذيرد كه امكان حضور كارگران و رويت ايشان وجود داشته باشد.

9 - فرزندان كارفرما شاغل در كارگاه كشاورزي در صورت تاييد بازرس مبني بر احراز اشتغال ايشان، جزو كاركنان كارگاه محسوب مي شوند.

دفترمركزي پيمانكاران: درخصوص كارگاه هاي مزبور، شعب مي بايستي به محض دريافت قرارداد پيمانكاري، چنانچه دفتر مركزي آن فاقد كد كارگاهي باشد، با اخذ مدارك ثبتي مربوط به اقامتگاه قانوني، آگهي تأسيس و آخرين تغييرات روزنامه رسمي به همراه آدرس ايميل و شماره تلفن همراه مدير عامل، از دفتر مركزي بازرسي به عمل آورده و ضمن صورت برداري و درج شغل كليه كاركنان شاغل در دفتر مركزي، نسبت به اختصاص كد كارگاهي اقدام نمايند.

توجه (۱): چنانچه قرارداد به شعبه اي كه اقامتگاه قانوني پيمانكار حقوقي و يا آدرس شخص حقيقي در محدوده همان شعبه باشد تحويل گردد، كد كارگاهي و رديف پيمان به آن تخصيص مي يابد و درصورتي كه آدرس پيمانكار حقوقي يا حقيقي در محدوده عملكرد آن شعبه نباشد مي بايست از طريق ثبت درخواست در سيستم بازرسي الكترونيك مراتب به شعبه يا استاني كه آدرس شخص حقيقي يا حقوقي در محدوده آن مي باشد، ارسال گردد همچنين در صورتي كه قبلاً پيمانكار از شعبه مورد نظر كد كارگاهي اخذ نموده باشد شعبه مي تواند كد كارگاهي را در سيستم بازيابي و رديف جديد به كد مزبور تخصيص يابد.

توجه (۲): در مواردي كه وفق مفاد بخشنامه تنقيح و تلخيص ضوابط بيمه اي مقاطعه كاران، موضوع ماده ۴۰ قانون رفع برخي از موانع توليد و همچنين قانون حداكثر استفاده از توان توليدي و خدماتي كشور و حمايت از كالاي ايراني مصوب 98/2/15 مجلس شوراي اسلامي از كارگاه هاي داير به منظور احراز انجام فعاليت موضوع پيمان با نيروي انساني متعلق به پيمانكار و در محل كارگاه پيمانكار بازرسي انجام مي گيرد؛ مراتب مي بايست به صراحت در گزارش بازرسي ذكر گردد.

نحوه تنظيم و نگارش گزارش هاي بازرسي : بازرس مكلف است به هنگام انجام بازرسي اشتغال تمامي افراد مندرج در سامانه بازرسي كارگاهي و همچنين افراد شاغل در محل را مورد رسيدگي قرار داده و موارد عدم حضور، ترك كار و عدم شمول بيمه شدگان را از طريق منوي هاي مربوطه در سامانه ثبت و مشخصات بيمه شدگان و همچنين مستندات مبناي تشخيص كاركرد، دستمزد و تاريخ ترك كار را در توضيحات گزارش بازرسي به طور كامل درج و از كارفرما يا نماينده وي امضاء اخذ نمايد. چنانچه هنگام انجام بازرسي، كارگر در كارگاه حضور نداشته باشد نسبت به درج عبارت «عدم حضور» اقدام گردد و در صورت عدم حضور بيمه شده در دو بازرسي متوالي ، ميبايست جهت بررسي و احراز اشتغال وي بازرسي تحقيقي دو نفره صورت پذيرد. در صورت عدم حضور بيمه شده ناشي از ايام بيماري، استراحت پزشكي، ايام زايمان، مي بايست براي وي عدم حضور ناشي از بيماري درج گردد. كارگاه هاي داراي چند شيفت كاري توسط يك بازرس و يا بازرسان متعدد در ساعات مختلف از شبانه روز بازرسي شده و نهايتا طي يك شماره بازرسي تاييد و ارسال مي گردد. در كارگاه هاي مشمول دستمزد مقطوع، جداول پايه در سامانه بازرسي كارگاهي قابل رويت است و به محض ثبت فعاليت، صنف و درجه كارگاه، امكان درج شغل بيمه شده مقدور بوده و نيازي به درج ميزان دستمزد نمي باشد. ولي چنانچه بيمه شده داراي شغلي باشد كه در جدول تعرفه دستمزد مقطوع آن صنف نباشد پس از درج شغل، دستمزد بيمه شده مابين حداقل و حداكثر دستمزد مقطوع صنف مربوطه، تعيين و ثبت مي گردد. انجام بازرسي از كارگاه هايي كه به لحاظ ماهيت فعاليت ورود آقايان به آن ممنوع مي باشد، توسط بازرسان زن يا احدي از كارشناسان زن واحدهاي ديگر مي بايست صورت پذيرد. در خصوص كارگاههايي كه به لحاظ نوع فعاليت كارگاه و نوع شغل بيمه شدگان داراي شرايط خاص بوده و در روز و ساعات خاص فعال مي باشند و اطلاعات مربوطه را در سامانه خدمات غيرحضوري درج و يا به صورت كتبي به شعبه اعلام نموده باشند، انجام بازرسي مي بايست با لحاظ مراتب فوق صورت پذيرد.

فرايند بازرسي الكترونيك (هوشمند) به منظور اجراي سيستم بازرسي الكترونيك، سه ساختار مجزا جهت انجام فرايندهاي متفاوت طراحي شده است كه عبارتند از:

نرم افزار بازرسي كارگاهي تحت سيستم عامل اندرويد بر روي تبلت بازرسان، مسئول بازرسي، رييس شعبه، رييس اداره بازرسي استان و مسئولين ذي ربط در ستاد مركزي نصب مي باشد و انجام كليه فرآيندهاي بازرسي از كارگاه توسط اين سيستم صورت مي گيرد.

سيستم متمركز تحت «وب» توسط مسئول بازرسي، رييس شعبه و مسئولين ذي ربط در ادارات كل استان ها و ستاد مركز مورد استفاده قرار مي گيرد و مانيتورينگ تمامي فرآيندهاي مربوط به بازرسي هاي انجام شده توسط اين سيستم صورت مي پذيرد.

سامانه خدمات غير حضوري سازمان: اعلام نتيجه گزارش بازرسي به عمل آمده از كارگاه به كارفرما، رسيدگي به درخواست بيمه شدگان شاغل در كارگاه به منظور انجام بازرسي از كارگاه، اعتراض كارفرما و بيمه شده به نتيجه گزارش بازرسي انجام شده از طريق سامانه مزبور صورت مي پذيرد.

توجه : كليه اطلاعات درج شده در هر يك از اين سيستم ها به صورت متمركز در ستاد مركز نگهداري خواهد شد. و در هنگام انجام بازرسي طول و عرض جغرافيايي محل كارگاه (موقعيت مكاني) توسط تبلت ثبت و به سيستم بازرسي الكترونيك ارسال مي گردد. در صورت عدم وجود اتصال اينترنت و يا قطعي شبكه، اطلاعات به طور موقت در تبلت ذخيره و در زمان برقراري ارتباط، ارسال مي گردد. در سيستم بازرسي، گزارش بازرسي قابل حذف نبوده و هرگونه تغيير و اصلاح گزارش بازرسي جهت نظارت و رصد اقدامات انجام شده توسط ناظران سطوح بالاتر با درج تاريخ و نام كاربر در سيستم ثبت مي گردد.

سامانه خدمات غير حضوري بازرسي الكترونيك كارگاه ها: گزارش بازرسي هاي انجام شده در سامانه خدمات غير حضوري به نشاني eservices.tamin.ir توسط كارفرما قابل مشاهده و اعتراض مي باشد. ضمنا اطلاع رساني به وي از طريق «پيامك» انجام مي شود. همچنين بيمه شدگان شاغل در كارگاه مي توانند كليه بازرسي هايي كه نام وي در آنها درج شده است را در سامانه مزبور مشاهده و در صورت اعتراض در خصوص دستمزد، نوع شغل و مدت كاركرد اعتراض خود را ثبت و اعلام نمايند. اگر فردي مدعي اشتغال در كارگاه است ليكن در سازمان تامين اجتماعي نامنويسي نشده باشد، امكان اعلام حضور و اشتغال دركارگاه مورد نظر از طريق دسترسي به فرم ثبت اعتراض در منوي ثبت درخواست براي افراد فاقد بازرسي در سامانه مذكور را خواهد داشت و در تمامي مراحل بررسي درخواست ها از طريق پيامك به متقاضيان اطلاع رساني مي گردد.

سيستم محاسبه بدهي:

درمورد كارگاه ‎هاي گروه دوم، حق بيمه افرادي را كه ليست آن ها به سازمان ارسال نشده و توسط بازرس مشخصات آنها در گزارش بازرسي قيد گرديده است، از تاريخ روز انجام بازرسي تا تاريخ اعلام ترك كار از سوي كارفرما در ليست ماه هاي بعد و حداكثر تا شش ماه بعد محاسبه و مطالبه مي گردد. تبصره: در صورتي كه نام بيمه شده يا بيمه شدگاني در گزارش بازرسي بعد تكرار شده باشد و فاصله انجام بازرسي بيش از مدت تعيين شده (شش ماه) باشد، ملاك محاسبه صرفاً براي بيمه شدگان مزبور درصورت احراز اشتغال توسط بازرس تا روز انجام بازرسي بعدي خواهد بود.

در صورتي كه با بررسي اسناد و مدارك براي بازرس احراز گردد كه كاركرد، دستمزد و تعداد بيمه شدگان درج شده در گزارش بازرسي با ليست ارسالي كارفرما مغاير مي باشد، مي بايست ضمن شرح كامل موضوع در گزارش بازرسي و ارسال تصوير اسناد و مدارك مورد استناد به پرونده الكترونيك كارگاه، مغايرت اعلام شده محاسبه و مورد مطالبه قرار گيرد.

در مورد كارگاه هايي كه براي اولين بار بازرسي مي شود و يا به استناد بازرسي قبلي فاقد كارگر يا تعطيل بوده اند، در صورت مراجعه بازرس و رويت افراد شاغل در كارگاه، پس از بررسي همه جانبه، هنگام محاسبه حق بيمه سابقه افراد شاغل حداكثر يك ماه از زمان انجام بازرسي به عقب بر مي گردد و چنانچه كارگاه داراي سابقه بازرسي و بيمه شده باشد ضرورتي به درج سابقه در گزارش بازرسي نبوده و تاريخ انجام بازرسي، تاريخ شروع به كار خواهد بود.

نحوه نظارت روساي ادارات و مسئولين بازرسي:

روساي ادارات بازرسي كارگاهي در اداره كل استان ها مكلفند نسبت به برنامه ريزي، نظارت برعملكرد واحدهاي بازرسي در سطح شعب، كنترل گزارش هاي بازرسي تنظيمي، بررسي و تخصيص درخواست هاي ارسال شده از ثبت شركتها، سامانه خدمات غير حضوري و كارتابل بين شعب اقدام و ساليانه كلاس هاي آموزشي جهت ارتقاي سطح دانش تخصصي مسئولان بازرسي و بازرسان شعب برگزار نمايند و مباحث مهم، موارد قانوني و بخشنامه هاي صادره را به آنان آموزش دهند.

در صورت وقوع هر نوع تخلف از سوي بازرسان مي بايستي مراتب از طريق ادارات كل استان ها به هيات هاي رسيدگي به تخلفات اداري به همراه مدارك و مستندات اعلام گردد.

در مواردي كه كارفرما يا نماينده او از اقدامات بازرس جلوگيري نمايد بازرس مي بايست عدم همكاري كارفرما را در گزارش بازرسي درج و مراتب توسط شعب به اداره حقوقي استان جهت پيگيري و انجام اقدامات قانوني در مراجع قضايي اعلام گردد.

در هنگام وقوع هر نوع حادثه براي بازرسان سازمان در زمان انجام بازرسي، مي بايست حمايت هاي حقوقي از سوي اداره كل حقوقي و قوانين صورت پذيرد.

بازرسان انتصابي مي بايستي داراي پوشش و برخورد اجتماعي مناسب، متعهد به اصول اخلاقي و كاري باشند.

در شعب تيپ ۳، ۴ و ۵ بازرس عهده دار كليه وظايف مسئول بازرسي مي باشد.

كنترل و تاييد بازرسي هاي انجام شده توسط بازرسان حداكثر ظرف مدت ۷۲ ساعت بعد از انجام بازرسي توسط مسئولين بازرسي صورت مي پذيرد.

در شعب اقماري انجام بازرسي توسط بازرس شعبه اقماري و تاييد بازرسي توسط مسئول بازرسي شعبه اصلي انجام مي پذيرد.

روساي شعب مكلفند در جهت تامين وسيله نقليه بازرسان اقدام و در صورت عدم استفاده بازرس از وسيله نقليه شعبه پرداخت هزينه اياب و ذهاب به بازرسان برابر ضوابط و مقررات تعيين شده صورت پذيرد. مركز فناوري اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان موظف است ترتيبي اتخاذ نمايد تا با هماهنگي اداره كل وصول حق بيمه، حسب مورد نسبت به تهيه نرم افزار، اصلاح، توسعه و هرگونه تغيير در نرم افزارهاي موجود كه مطابق اين بخشنامه ضرورت داشته باشد حداكثر ظرف مدت دو ماه پس از ابلاغ بخشنامه اقدام نمايد.

بازرسي از كارگاه ‏هاي داراي نيروي كارخارجي

8‏ - بازرسان كارگاه‏ هاي واحدهاي اجرائي با بهره‏ گيري از كليه ظرفيت‏ ها مي ‏بايست به هنگام بازرسي از كارگاه‏ هاي مشمول قانون تأمين اجتماعي نسبت به شناسايي كليه نيروي كار شاغل در كارگاه (اعم از نيروي كار شاغل ايراني و خارجي) و ثبت اطلاعات مربوطه اعم از نام و نام ‏خانوادگي و شماره شناسه اختصاصي (كد فيدا يا كد يكتا)، نوع‌ شغل، تابعيت، پروانه اشتغال، كارت كار يا رواديد كار و عند اللزوم اخذ امضا و ... تبعه خارجي اقدام نمايند و متعاقباً ضروريست نسبت به محاسبه حق ‏بيمه و پيگيري وصول آن برابر مقررات اقدام گردد.

8‏ - براي آن دسته از اتباع خارجي كه در زمان بازرسي مستندات مندرج در بند (1) ارائه نمي ‏شود، لازم است ضمن تخصيص كد موقت بيمه، پيگيري و مطالبه نيز مطابق با مقررات و ضوابط جاري صورت پذيرد. ضمنا اطلاعات توليد شده به صورت مجزا در پايگاه مربوطه كه به همين منظور ايجاد مي‏گردد، نگهداري خواهد شد.

تذكر: برخورداري اين قبيل افراد از تعهدات و خدمات سازمان تأمين اجتماعي پس از ارائه شماره شناسه اختصاصي (كد فيدا يا كد يكتا) و همچنين مجوز اشتغال معتبر، احراز هويت و انطباق اطلاعات ثبت شده با مشخصات تبعه متقاضي امكان ‏پذير مي ‏باشد. بررسي ترك كار افراد شاغل داراي شماره موقت، با ارائه درخواست بازرسي مجدد در سامانه خدمات غيرحضوري (ES) از سوي كارفرما مقدور خواهد بود.

8‏ - ادارات كل استانها مي ‏بايست تا فراهم شدن امكان تبادل اطلاعات به طور سيستمي، از طريق تعامل با ادارات كل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان، نسبت به اخذ فهرست و مشخصات اتباع خارجي داراي پروانه يا كارت كار در آن استان و انجام بازرسي اقدام و مراتب را هر ماهه به اداره كل امور بيمه ‏شدگان اعلام نمايند.

8‏ - ادارات كل استانها موظفند ضمن ايجاد تعاملات موثر با كليه دستگاه‏ ها، نهادها و شركت ‏هايي كه در انجام امور خود به طور مستقيم يا غيرمستقيم از نيروي كار خارجي استفاده مي ‏نمايند با فراهم نمودن تمهيدات لازم به منظور توسعه پوشش بيمه‌ اي كاركنان شاغل مطابق مفاد اين بخشنامه نسبت به پايش، اطلاع‏ رساني و آگاهي ‌بخشي به آن مراجع اقدام نمايند.

8‏ - مركز فناوري اطلاعات، آمار و محاسبات موظف است:

5‏ - 8‏ - تا فراهم شدن امكان اخذ گزارش سيستمي، نتيجه گزارش بازرسي كارگاه‏ هاي داراي تبعه خارجي به تفكيك نام شعبه، نام و كد كارگاه و تعداد و مشخصات افراد شناسائي شده را بصورت ماهانه تا پانزدهم ماه بعد به اداره كل وصول حق ‏بيمه ارسال نمايد.

5‏ - 8‏ - ظرف يكماه از تاريخ صدور اين بخشنامه با همكاري حوزه تخصصي ذيربط، نسبت به ساخت نرم ‏افزار محاسبه پرونده و بازرسي اتباع خارجي و ارسال به كليه واحدهاي اجرايي و همچنين ساخت گزارش ماهانه بازرسي ‏هاي انجام شده توسط شعب از كارگاه‏ هاي داراي تبعه خارجي، در داشبورد بازرسي الكترونيك سامانه جامع هوش كسب و كار (BI)، اقدام لازم بعمل آورد.

مسئول حسن اجراي اين بخشنامه معاونت هاي بيمه اي، توسعه مديريت و منابع انساني، برنامه ريزي، مالي و پشتيباني، شركت مشاور مديريت و خدمات ماشيني تامين، مديران كل، معاونين منابع بيمه اي، روساي ادارات بازرسي ، وصول حق بيمه و كارشناسان فناوري اطلاعات شعب مي باشند.

مصطفي سالاري