بخشنامه شماره 5 خزانه داري كل كشور در خصوص فرآيندها و نحوه اجراي جزء (2) بند (ث) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 كل كشور

در اجراي ماده (۳) آيين نامه اجرايي جزء (۲) بند (ث) تبصره (۶) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۲ كل كشور، موضوع تصويبنامه شماره ۲۱۳۷۹۱ /ت ۶۲۲۰۳ هـ مورخ 1402/11/18 هيات محترم وزيران، بدين وسيله فرآيندها و روش صدور اسناد تسويه نوع دوم به منظور استفاده از ظرفيت قانوني فوق الذكر متناسب با شرايط اشخاص متقاضي، دستگاه هاي اجرايي بدهكار و طلبكار به شرح ذيل اعلام مي شود :

اشخاص متقاضي مشمول اسناد تسويه خزانه نوع دوم عبارتند از: اشخاص حقيقي و حقوقي خصوصي، تعاوني، بابت مطالبات از دولت كه در چارچوب قوانين و مقررات مربوط تا پايان سال ۱۴۰۱ ايجاد شده باشد و نهادهاي عمومي غير دولتي، صندوق هاي بازنشستگي، بانك ها، قرارگاه سازندگي خاتم الانبياء (ص)، پيمانكاران محروميت زدايي قرارگاه سازندگي خاتم الانبياء (ص) ، سازمان بسيج سازندگي، پيمانكاران خصوصي سازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس كشور، شركت ملي نفت ايران و شركت هاي تابع و وابسته به آنها و نيز شركت هاي دولتي تابع وزارتخانه هاي نيرو، جهاد كشاورزي و راه و شهرسازي (بابت يارانه قيمت هاي تكليفي) بابت مطالبات از دولت كه در چارچوب قوانين و مقررات مربوط تا پايان سال ۱۳۹۹ ايجاد شده باشد.

دستگاه اجرايي بدهكار شامل: وزارتخانه ها، مؤسسات دولتي، شركت هاي دولتي (بابت اجراي طرح هاي تملك دارايي هاي سرمايه اي كه اعتبارات آنها از محل بودجه عمومي دولت تأمين مي شود) مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي و شركت هاي آب و فاضلاب (بابت اجراي طرح هاي تملك دارايي هاي سرمايه اي كه اعتبارات آنها از محل بودجه عمومي دولت تأمين مي شود ) كه داراي بدهي قطعي به اشخاص متقاضي هستند .

در خصوص اقلام بدهي دولت كه مربوط به دستگاه اجرايي خاصي نباشد (اقلام فرادستگاهي)، اطلاعات مربوط توسط مركز مديريت بدهي هاي عمومي و روابط مالي دولت در زير سامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه ثبت و اقدام مي شود.

به منظور رعايت سقف هاي اعتبار مندرج در جزء (۲) بند (ث) ذيحساب /مدير مالي دستگاه بدهكار هنگام ثبت اوليه مي بايد كه طبقه بندي و عنوان طبقه بندي اشخاص متقاضي را متناسب با ماهيت حقوقي اشخاص متقاضي (مطابق فهرست پيوست) انتخاب نمايد، در صورت اشتباه در انتخاب كد طبقه بندي در هر مرحله از فرآيند صدور اسناد تسويه خزانه درخواست توسط ادمين سيستم رد (عدم تاييد) مي شود.

: دستگاه هاي اجرايي بدهكار مكلفند پيش از ثبت درخواست اشخاص متقاضي در سامانه، نسبت به اخذ تاييديه (در قالب فرم شماره ۲ پيوست) از امور بخشي مرتبط سازمان برنامه و بودجه كشور /سازمان مديريت و برنامه ريزي استان (حسب مورد) اقدام و تاييديه مذكور را در هنگام ثبت اوليه در سامانه پيوست و ارسال نمايند.

به استناد تبصره ذيل بند (۹) ماده (۱) آيين نامه، بدهي هاي ايجاد شده از محل ساير مصارف عمومي نظير هزينه از محل درآمدهاي اختصاصي و ساير اعتبارات دستگاه قابل تهاتر از اين محل نمي باشد.

صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم، منوط به اجراي تكاليف مربوط به ثبت بدهي ها و مطالبات در سامانه مديريت اطلاعات بدهي ها و مطالبات دولت (سماد نو) است.

به موجب تبصره (۳) ماده (۴) آيين نامه، آغاز فرآيند صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم منوط به اعلام سقف مجاز تسويه بدهي بانك ها و موسسه اعتباري غيربانكي به بانك مركزي توسط بانك مذكور به وزارت امور اقتصادي و دارايي مي باشد كه به مجرد اعلام ، مراتب در سامانه مربوط بارگذاري و اطلاع رساني خواهد شد.

فرآيند صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم در سال جاري با ارايه درخواست اشخاص متقاضي مشمول به دستگاه اجرايي بدهكار در قالب فرم شماره (۱)، اخذ تاييديه سازمان برنامه و بودجه در قالب فرم شماره (۲) و ثبت اوليه توسط دستگاه بدهكار در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه شروع و درخواست به كارتابل مدير مالي بانك / موسسات اعتباري غيربانكي ارسال و پس از تاييد توسط مقام مجاز دستگاه طلبكار، درخواست براي تاييد به كارتابل ذيحساب دستگاه اجرايي بدهكار ارسال و پس از تاييد دستگاه بدهكار جهت صدور تخصيص اعتبار به سازمان برنامه و بودجه كشور ارسال خواهد شد. نمونه فرم ها، نمودار مرحله اي فرآيند اجرايي مربوط و ساير مستندات مورد نياز در پايگاه اطلاع رساني مركز مديريت بدهي هاي عمومي و روابط مالي دولت درج خواهد شد. دستگاه بدهكار موظف به پيوست نمودن فرم درخواست متقاضي (فرم شماره يك)، فرم تاييديه سازمان برنامه و بودجه كشور يا سازمان مديريت برنامه ريزي استان (فرم شماره دو) حسب مورد و تصوير گواهي ilenc (شناسه ملي) اشخاص مذكور در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه مي باشد.

صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم براي تسويه بدهي دستگاه هاي اجرايي بدهكار، بر اساس اطلاعات ثبت و تاييد شده توسط دستگاه هاي بدهكار، طلبكار و تخصيص اعتبار سازمان برنامه و بودجه كشور در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه انجام مي شود مهلت ثبت اوليه درخواست توسط دستگاه هاي بدهكار لغايت سيزدهم اسفند، مهلت تاييد درخواست صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم توسط بانك مركزي، بانك ها و موسسات اعتباري غيربانكي لغايت نوزدهم اسفند ماه و مهلت تاييد توسط دستگاه هاي اجرايي بدهكار حداكثر تا بيست و پنجم اسفند ماه سالجاري مي باشد.

ملاك تسويه حساب در صورتي كه مبالغ بدهي ها، مطالبات و تخصيص اعتبار صادر شده متفاوت باشد. مبلغ كمتر خواهد بود و اسناد تسويه خزانه نوع دوم به ميليون ريال صادر مي شود.

دستگاه بدهكار مكلف است در حين اجراي فرآيند تسويه از طريق صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم، از هرگونه تسويه ديگر اعم از نقدي و غيرنقدي مطالبات اشخاص متقاضي (به ميزان مبلغ مورد درخواست و ثبت شده در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه) خودداري نمايد و مسئوليت رعايت بند (۹) ماده (۱) در خصوص بدهي هاي مشمول تسويه و تهاتر بر عهده دستگاه بدهكار بوده و ملاك صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم اطلاعات ثبت شده در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه مي باشد.

تاريخ اعمال حساب اسناد تسويه خزانه نوع دوم توسط دستگاه بدهكار، بانك ها و موسسات اعتباري غيربانكي و بانك مركزي تاريخ صدور اسناد مذكور است.

ستاد بانك /موسسه اعتباري غيربانكي و بانك مركزي پس از دريافت درخواست تسويه و تهاتر و بررسي هاي لازم نسبت به كنترل، تكميل و تاييد اطلاعات در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه اقدام مي نمايند. همچنين در صورتي كه در فاصله تاييد درخواست متقاضي توسط بانك ها، موسسات اعتباري غيربانكي و بانك مركزي تا صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم، بخشي از مبلغ بدهي اشخاص متقاضي به بانك ها، موسسات اعتباري غيربانكي و بانك مركزي تسويه شود. دستگاه مذكور موظف به منظور نمودن مبلغ مازاد، در مطالبات بعدي و يا استرداد مبلغ مزبور به اشخاص متقاضي مي باشد.

بانك /موسسه اعتباري غيربانكي /بانك مركزي مكلفند در اولين مرحله بررسي درخواست هاي ثبت شده نسبت به كنترل پيوست بودن تاييديه سازمان برنامه و بودجه كشور /سازمان مديريت و برنامه ريزي استان (حسب مورد) اقدام و در صورت عدم وجود فرم تاييديه مذكور (فرم شماره ۲) بصورت آني نسبت به رد درخواست اقدام نمايند. بديهي است اطلاعيه رد درخواست توسط سامانه براي دستگاه بدهكار مربوط ارسال خواهد شد.

بانك /موسسه اعتباري غيربانكي /بانك مركزي پس از تأييد ميزان بدهي اشخاص متقاضي به آنها در زيرسامانه الكترونيكي و صدور تخصيص اعتبار توسط سازمان مجاز به تغيير يا اصلاح اطلاعات تأييد شده نيستند.

در مواردي كه اشخاص متقاضي مشمول اسناد تسويه خزانه نوع دوم راساً نسبت به تسويه كسور سازمان تامين اجتماعي بابت بدهي هاي قطعي دولت اقدام نمايند، مبلغ كسور تسويه شده به مبلغ مطالبات آنها از دولت اضافه و تسويه آن از طريق اسناد تسويه خزانه نوع دوم مجاز است.

مطالبات بانك مركزي، بانك ها و موسسات اعتباري غيربانكي از اشخاص متقاضي مشمول مي بايد تا پايان سال ۱۳۹۹ ايجاد شده باشد و تسهيلات ارايه شده از محل منابع حساب ذخيره ارزي، صندوق توسعه ملي و وجوه اداره شده قابل تسويه از طريق صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم نمي باشد و مسئوليت رعايت اين بند به عهده بانك مركزي /بانك و موسسات اعتباري غير بانكي طلبكار از اشخاص متقاضي مشمول مي باشد.

در خصوص مطالبات بانك ها از اشخاص متقاضي كه در چارچوب مقررات هرگونه امهال، از جمله تقسيط مجدد، تمديد، تجديد قرارداد يا تبديل قرارداد مطابق مفاد دستورالعمل اجرايي نحوه امهال مطالبات مؤسسات اعتباري شده اند. اعم از اينكه مطالبات جاري يا غيرجاري باشد تاريخ ايجاد بدهي اوليه، ملاك سال ايجاد بدهي اشخاص متقاضي مي باشد.

تسويه بدهي اشخاص مشمول به بانك مركزي، بانك ها و موسسات اعتباري غيربانكي بر مبناي تسهيم به نسبت بين اصل، سود و وجه التزام در چارچوب قوانين و مقررات مربوط به بدهي شخص مشمول انجام مي شود. بانك مركزي، بانك ها و موسسات اعتباري غيربانكي ادعايي در اين خصوص از دولت و بدهكاران كه بدهي آنها تسويه شده است. نخواهند داشت.

تسويه بدهي ها و مطالبات اشخاص حقوقي كه بيش از پنجاه درصد (50 %) سهام و يا مالكيت آنها به صورت مستقيم متعلق به اشخاص متقاضي باشد، از طريق صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم طبق مقررات اين آيين نامه مجاز است و احراز ميزان سهام يا مالكيت آن بر عهده دستگاه بدهكار مي باشد و دستگاه بدهكار موظف است مستندات مربوط را در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه الصاق نمايد . تسويه بدهي ها و مطالبات اشخاص حقوقي كه به صورت غيرمستقيم متعلق به سازمان تامين اجتماعي، صندوق هاي بازنشستگي، صندوق ذخيره فرهنگيان و ستاد اجرايي فرمان حضرت امام (ره) (با اعلام ستاد مذكور) باشد مجاز است.

صدور و اعلام تسويه حساب از طريق زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه مشمول قانون تجارت الكترونيكي بوده و با توجه به حكم ماده (۷) آيين نامه فوق الذكر، در حكم تسليم و ابلاغ و صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم است و دستگاه هاي ذيربط مكلف به اعمال حساب و اطلاع رساني به اشخاص متقاضي بر اساس اسناد تسويه خزانه نوع دوم صادره در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه مي باشند.

مسئوليت ثبت هرگونه درخواست تكراري براي صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم بر عهده مقام هاي مجاز مربوط در دستگاه اجرايي بدهكار و اشخاص متقاضي مي باشد و ارائه درخواست صدور اسناد تسويه خزانه نوع دوم براي اشخاص متقاضي ايجاد حق نمي كند.

با توجه به ماده (۱۹) قانون محاسبات عمومي كشور، موضوع طلب اشخاص متقاضي از دولت (بدهي هاي قطعي دولت به اشخاص متقاضي) شامل : ۱ - تحويل كالا بدون قرارداد 2 - تحويل كالا با قرارداد 3 - انجام خدمت پيمانكاران) بدون قرارداد و ..... مي باشد كه فهرست مذكور در پايگاه اطلاع رساني مركز مديريت بدهي هاي عمومي و روابط مالي دولت قابل دستيابي خواهد بود.

در خصوص اعتبارات ابلاغي موضوع ماده (75) قانون محاسبات عمومي كشور، لازم است دستگاه هاي ابلاغ گيرنده فرم تاييد اوليه دستگاه اصلي (ابلاغ دهنده) موضوع فرم تاييديه بدهي ها و درخواست تخصيص اعتبار مورد نياز جهت صدور اسناد تسويه خزانه مندرج در پايگاه اطلاع رساني مركز مديريت بدهي هاي عمومي و روابط مالي دولت را پس از تاييد مقامات مجاز دستگاه ابلاغ دهنده در زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه پيوست نمايند. بديهي است دستگاه اجرايي ابلاغ دهنده مي بايد اقدامات لازم را براي ابلاغ اعتبار به موجب مقررات و دستورالعمل ماده ياد شده پس از صدور تخصيص معمول نمايند.

در اجراي ماده (8) آيين نامه ياد شده اسناد تسويه خزانه نوع دوم صادره در دستگاه هاي اجرايي مربوط به ترتيب به حساب دريافتي و پرداختي از محل رديف (310106) جدول شماره (5) و اعتبار رديف (82 - 530000) جدول شماره (9) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 كل كشور منظور و اعمال حساب مي شود اعمال حساب جمعي - خرجي اسناد صادره، بر اساس دستورالعمل مربوط در چارچوب نظام حسابداري بخش عمومي و استانداردهاي حسابداري بخش عمومي انجام مي شود.

لازم به ذكر است بروزرساني هاي آتي راهنماي پيوست به همراه نكات تكميلي، اطلاعيه ها، بخشنامه ها، فرم درخواست متقاضي، فرم تاييد اوليه دستگاه ابلاغ دهنده و هرگونه اطلاع رساني بعدي در خصوص نحوه استفاده از زيرسامانه الكترونيكي صدور اسناد تسويه خزانه از طريق پايگاه اطلاع رساني مركز مديريت بدهي هاي عمومي و روابط مالي دولت به نشاني http://iridmo.mefa.ir اطلاع رساني خواهد شد.

سيد رحمت ا... اكرمي خزانه دار كل كشور