‌نظامنامه قانون اجازه تأسيس دانشسراهاي عالي و مقدماتي

بيست و پنج باب دانشسراي پسرانه و دخترانه بر طبق ماده اول قانون تربيت معلم در عرض پنج سال در شهرهاي ذيل تأسيس خواهد‌شد: تهران ـ تبريز ـ اصفهان ـ شيراز ـ كرمان ـ مشهد ـ رشت ـ بيرجند ـ رضاييه ـ بروجرد ـ كرمانشاه ـ اهواز ـ يزد.

براي تكميل دانشسراي عالي پسرانه در سال 1313 بايد اولاً مدرسه مزبور از دانشكده‌هاي علوم و ادبيات مجزا و مستقل و داراي پرگرام مخصوصي گردد. ثانياً وسايل تدريس علوم عالي تربيتي در آن مدرسه فراهم شود از قبيل استخدام متخصصين عالي مقام و تأسيس لابراتوارهاي علم‌النفس و تربيت. ثالثاً يكي از دانشسراهاي مقدماتي يا دبيرستانهاي تهران به دانشسراي مزبور منضم گردد.

شرايط ورود به دانشسراهاي مقدماتي دارا بودن تصديق‌نامه رسمي سه ساله اول متوسطه و تصديـق صحـت مزاج از كميسـيوني مركب از ‌سه نفر طبيب به انتخاب وزارت معارف و تصديق حسن اخلاق و دارا بودن سني كه وزارت معارف معين مي‌نمايد و سپردن تعهدنامه لازم مي‌باشد. ‌در صورتي كه عده داوطلبان حائز شرايط بيش از حد لزوم باشد عده لازم از بين آنها يا به طريق مسابقه انتخاب خواهند شد يا به وسيله مراجعه به معدل نمراتي كه در امتحانات دوره اول متوسطه داشته‌اند.

در دانشـسراهاي شبانه‌روزي كليه مخارج اعم از شام و نهار و روشنايي و سوخت و لباس‌شويي و غيره بر عهده دولت خواهد بود مگر ‌مخارج لباس كه بر عهده خود شاگردان مي‌باشد.

در دانشسراهاي شبانه‌روزي محصلين بايد بدون استثناء تمام اوقات را در مدرسه زندگي كنند و غيبت آنها از مدرسه تابع مقررات‌داخلي خواهد بود.

دانشسراهاي مقدماتي همه روزه دائر خواهد بود و ساعات حضور و غياب تابع مقررات داخلي است. محصلين در تمام اين مدت در‌ مدرسه حضور داشته غذاي ظهر و چاي عصر را به خرج دولت صرف مي‌نمايند. به علاوه به محصلين مزبور كمك خرجي كه ميزان قطعي آن همه ساله تعيين و اعلام خواهد شد پرداخته مي‌شود.

شاگردان دانشسـراي عالي پسـرانه تا زماني كه اين مدرسه شبانه‌روزي نشده است كمك خرجي مطابق مقررات قانون مصوب 21 آذر 1308 شمسي دريافت خواهند داشت.

مشمولين تبصـره ماده 4 قانون تربيـت معلم براي ورود به‌خدمت بايد حائز شرايط مندرجه در فقرات 1 و 2 و 4 ماده دوم قانون استخدام كشوري بوده و ارزش ديپلم‌هاي آنها را شوراي عالي معارف تصديق كرده باشد.

امتحانات علمي و عملي مذكور در تبصره 2 ماده 5 قانون تربيت معلم در حدود نظامنامه مخصوصي خواهدبود كه به تصويب شوراي‌عالي معارف رسيده باشد.

كساني كه تصديق فراغ تحصيل از دانشسراها دارند چنانچه بر خلاف تعهدنامه مذكور در ماده 7 قانون مرتكب عملي شوند و همچنين محصليني كه قبل از ختم دوره تحصيلات از دانشسرا خارج شوند بايد علاوه بر رد كليه كمك خرجهايي كه دريافت نموده‌اند از عهده مخارجي كه ميزان‌آن براي هر سال تحصيلي معادل نسبت مخارج آن سال دانشسرا به‌عهده محصلين آن مي‌باشد برآيند. ‌كساني كه پس از فراغ از تحصيل كمتر از پنج سال خدمت نمايند براي هر يك سال كسر خدمت بايد خمس مخارج تحصيلي خود را كه به ترتيب فوق معين مي‌شود به اضافه خمس خرجهاي دريافتي رد نمايند مگر اين كه دولت آنها را از خدمت معلمي معاف كرده باشد.

تشخيص عدم استعداد و لياقت آموزگاران و دبيران در سال اول خدمت كه بر طبق ماده هشتم قانون موجب معافيت از خدمت است منوط به نتيجه امتحانات محصلين و راپورتهاي مدير مربوط و مفتشين وزارت معارف مي‌باشد، اداره كل معارف پس از مداقه در راپورتهاي واصل رأي قطعي خود را به مقام وزارت تقديم و وزير معارف حكم لازمه را ابلاغ مي‌نمايد.

مشاغل دوگانه آموزگار و دبير از حيث حقوق و سابقه خدمت به موجب ماده 10 قانون تربيت معلم به ده درجه تقسيم مي‌شود و ‌مدت خدمت در درجات 1 و 2 و 3 لااقل دو سال و در درجات بعد لااقل سه‌سال خواهد بود به علاوه ارتقاء آموزگاران و دبيران از درجه به درجه ديگر منوط به ابراز لياقت و حسن خدمت آنها بوده و بر طبق پيشنهاد مدير مدرسه و اداره معارف محل و تصويب كميسيون ترفيعات وزارت معارف و به‌موجب ابلاغ وزير صورت خواهد گرفت. پيشنهادهاي مربوط به ارتقاء بايد حاوي كليه اطلاعات لازمه بوده و ادارات معارف آن را تنظيم نموده تا آخر‌مهر ماه هر سال به اداره استخدام وزارت معارف ارسال دارند. اداره پرسنل از كليه پيشنهادها فهرستي ترتيب داده و آن را تا اول دي ماه پس از كسب اجازه از مقام وزارت بهكميسيون ترفيعات تقديم مي‌دارد كميسيون ترفيعات فهرست مزبور را مورد مطالعه و دقت قرار داده تقدم و تأخر پيشنهادشد‌گان را از حيث استحقاق آنها با رعايت اين كه با تساوي شرايط مستخدمين متأهل بر مستخدمين مجرد و آنهايي كه داراي اولاد هستند بر كساني كه اولاد‌ ندارند حق تقدم خواهند داشت تعيين و با نمره ترتيب صورتي از آنها تهيه خواهند نمود. ‌پيشنهادشدگان در حدود اعتبارات موجوده و به ترتيبي كه نام آنها در صورت مزبور قيد گرديده است ترفيع خواهند يافت و كساني كه به واسطه نبودن محل ترفيع نيافته‌اند در صورتي كه موجبات نقض پيشنهاد ترفيع آنها فراهم نشده باشد بر كساني كه در سال بعد پيشنهاد مي‌شوند مقدم خواهند بود.

كساني كه داراي ديپلم ليسانس يا صاحب تصديق رسمي متوسطه كامل علمي يا ادبي هستند و تا اول فروردين ماه 1313 لااقل سه‌سال متوالي يا متناوب در مدارس دولتي خدمت كرده‌اند يا به موجب ابلاغ وزارتي يا كنترات رسمي وزارت معارف در مدارس غير دولتي همان مدت را ‌تدريس نموده‌اند مشمول مقررات اين قانون بوده رتبه آنها از روي آخرين حقوق دريافتي از وزارت معارف يا مدرسه‌اي كه رسماً مأمور آنجا بوده‌اند ‌تعيين خواهد گرديد.

چنانچه آخرين حقوقي كه مدرك تعيين درجه مي‌باشد از مقرري يكي از درجات ده گانه تجاوز نموده و به مقرري بالاتر نرسيده باشد به‌موجب ماده 16 قانون دانشگاه صاحب آن مقرري درجه بالاتر را دارا خواهد شد و همچنين معلميني كه در موقع اجراء قانون حقوق درجه اول را‌ نگرفته‌اند داراي درجه اول خواهند گرديد. كسر حقوق اينگونه اشخاص در موقع مقتضي و در صورت پيدا شدن اعتبار ترميم مي‌شود.

تعيين درجه كساني كه آخرين حقوق خود را در خارج از محل اقامت خود كه جزء نقاط بد آب و هوا محسوب مي‌شود دريافت نموده‌اند پس از كسر كردن اضافه خواهد بود كه بر طبق نظامنامه‌هاي مخصوص به اين نوع از مأمورين به عنوان مدد معاش داده شده است.

آموزگاران و دبيران كه مشمول اين قانون هستند علاوه بر مقرري درجه خود نمي‌توانند وجه ديگري به عنوان حق‌التعليم يا‌ فوق‌العاده از بودجه دولت دريافت دارند مگر در مواردي كه مشمول تبصره 2 از ماده 11 قانون واقع شوند.

در صورت انتقال دبيران به كار اداري چنانچه مقرري مأخوذ كه مدرك تعيين رتبه جديد مي‌باشد از حداكثر مقرري رتبه تجاوز نموده به حداقل مقرري رتبه بالاتر نرسيده باشد به هر يك از اين دو رتبه نزديكتر باشد همان رتبه براي مستخدم منظور مي‌گردد و جبران كسر حقوق كساني كه رتبه بالاتر را حائز مي‌شوند در موقع مقتضي و در صورت پيدا شدن اعتبار ترميم خواهد شد.

سنوات خدمت مشمولين ماده 12 در صورتي جزء خدمت رسمي آنها محسوب مي‌گردد كه حقوق تقاعد گذشته را بر طبق قوانين مربوطه نقداً يا اقساطاً تأديه نمايند.

مادامي كه دانشسراها براي دبستانها و دبيرستانها به قدر كافي آموزگار و دبير تهيه ننموده‌اند وزارت معارف مي‌تواند كمافي‌السابق از ‌اشخاصي كه صلاحيت داشته باشند براي مشاغل مزبور كنترات نمايد يا حق‌التعليم بدهد تا اين كه از مشمولين قانون استخدام كشوري به خدمت بگمارد.

رؤساء و معلمين دانشسراهاي مقدماتي و عالي به پيشنهاد اداره كل معارف و تصويب وزير معارف تعيين و نصب خواهند شد.

دبستان و دبيرستان ضميمه از حيث پرگرام دروس و نظامنامه امتحانات و امور ديگر تابع مقررات عمومي ساير دبستانها و دبيرستانها‌ خواهند بود.

دستور تحصيلي و مقررات اساسي دانشسراها را وزارت معارف پس از تصويب شوراي عالي معارف به موقع اجرا مي‌گذارد.

اين نظامنامه كه مشتمل بر بيست ماده است در تاريخ هفتم مرداد ماه يك هزار و سيصد و سيزده شمسي به موجب اختيار حاصله از ماده 17 قانون اجازه تأسيس دانشسراهاي مقدماتي و عالي به تصويب كميسيون معارف مجلس شوراي ملي رسيده است.

رئيس مجلس شوراي ملي ـ دادگر