نظر مشورتي 7/1402/596 مورخ 1402/09/28 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : با توجه به حكم مقرر در ماده 100 قانون شهرداري‌ مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدي، از آنجايي كه براي ساخت و ساز غير مجاز در اراضي زراعي در بندهاي مربوطه مستندي جهت اخذ جريمه بيان نشده است، خواهشمند است در خصوص مبناي جريمه ساخت و ساز در اراضي زراعي موجود در حريم شهر كه مشمول ماده 100 يادشده مي‌باشد (در فرض داشتن مجوز از سوي جهاد كشاورزي)، اعلام نظر فرماييد. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، با توجه به ماده يك قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ‌ها مصوب 1374 با اصلاحات بعدي، چنانچه اراضي زراعي و باغ‌هاي مورد نظر ماده يك اين قانون در حريم شهر قرار گرفته باشند، هرگونه تغيير كاربري آن‌ها مستلزم اخذ مجوز از كميسيون مقرر در تبصره يك اصلاحي ماده يك اين قانون است؛ همچنين وفق قسمت اخير ماده 2 قانون تعاريف محدوده و حريم شهر و روستا و شهرك و نحوه تعيين آن‌ها مصوب 1384، هرگونه ساخت و ساز غير مجاز (بدون اخذ پروانه ساخت در حريم)، تخلف محسوب و به تخلفات مذكور در كميسيون ماده 100 قانون شهرداري مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدي و تبصره‌هاي آن رسيدگي مي‌شود. از حكم مقرر در مواد قانوني يادشده، چنين مستفاد است كه مالكان اراضي و باغ‌هاي داخل حريم شهرها، چنانچه بخواهند در ملك خود تغيير كاربري بدهند و از جمله احداث بنا كنند، بايد قبلاً از كميسيون موضوع تبصره يك اصلاحي قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ‌ها مصوب 1374 با اصلاحات بعدي، مجوز تغيير كاربري را اخذ و سپس با مراجعه به شهرداري براي احداث بناي مورد نظر خود پروانه ساختماني كسب كنند؛ مگر اين‌كه اراضي زراعي و باغ‌ها بر اساس طرح مصوب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران به باغ شهر يا منطقه گردشگري و ... تغيير كرده باشد كه در اين صورت، صدور پروانه براي طرح جديد، مربوط به شهرداري بوده و نياز به اخذ مجوز از كميسيون تبصره يك اصلاحي ماده يك قانون مورد اشاره نيست. ثانياً، بنا به مراتب يادشده و با لحاظ آن‌كه وظيفه كميسيون موضوع ماده 100 قانون شهرداري مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدي، رسيدگي به تخلفات ساختماني است و نه تغيير كاربري غيرمجاز، در فرض سؤال جريمه‌هاي مربوط به تخلفات ساختماني در اراضي مذكور حسب مورد بر اساس شاخص‌‌ها و مقادير مندرج در تبصره‌هاي ماده 100 يادشده محاسبه و تعيين مي‌شود.