دستورالعمل اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي

با سلام؛ احتراماً، همان گونه كه مستحضرند؛ بانك مركزي در سال 1403 اصلاحيه «دستورالعمل اعتبار اسنادي داخلي‏‏-ريالي» را پس از تصويب در جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، به شبكه بانكي كشور ابلاغ نمود. به موجب مفاد ماده (3) دستورالعمل مورد اشاره و تبصره آن «بانك گشايش كننده مكلف است قبل از گشايش اعتبار اسنادي داخلي، وضعيت بدهي غيرجاري و چك برگشتي متقاضي را از سامانه هاي ذي ربط تعيين شده توسط بانك مركزي استعلام نمايد. بانك گشايش كننده مجاز به گشايش اعتبار اسنادي داخلي براي متقاضي كه وفق ضوابط و مقررات مربوط، داراي سابقه چك برگشتي رفع سوء اثر نشده و يا بدهي غيرجاري نزد شبكه بانكي كشور است، نمي باشد.» همچنين بر اساس تبصره ماده فوق الاشعار: «در خصوص اشخاص حقوقي، موضوع مفاد اين ماده علاوه بر شخص حقوقي، شامل صاحبان امضاي مجاز و اعضاي هيأت مديره آن اشخاص (اعم از اشخاص حقيقي، حقوقي و نمايندگان اشخاص حقوقي) نيز مي گردد». با مقدمه فوق، بدين وسيله تصوير نامه شماره 9000/11821/203 مورخ 1404/05/27 رئيس محترم ديوان عدالت اداري به انضمام دادنامه شماره 140431390001086987 مورخ 1404/05/07 4 هيأت عمومي ديوان مذكور كه به موجب آن، تبصره ماده (3) دستورالعمل اعتبار اسنادي داخلي‏‏-ريالي موضوع بخشنامه شماره 03/17681 مورخ 1403/1/30 ابطال گرديده است، در اجراي مفاد مرتبط قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري از جمله مواد (92) و (107) قانون مزبور جهت اقدام مقتضي و اجرا با هماهنگي ادارات يا واحدهاي حقوقي آن بانك‏‏‏‏/مؤسسه اعتباري غيربانكي ايفاد مي گردد. بر اين اساس، تبصره ماده (3) دستورالعمل صدرالاشاره با لحاظ مفاد دادنامه مزبور حذف مي گردد و بانك ها و مؤسسات اعتباري غيربانكي موظفند در زمان گشايش اعتبار اسنادي داخلي‏-ريالي در خصوص وكيل يا نماينده صاحب حساب اعم از شخص حقيقي يا حقوقي وفق مفاد تبصره (2) ماده (5) مكرر اصلاحيه قانون صدور چك مصوب سال 1397عمل نمايند. در پايان ضمن ارسال نسخه اصلاحي دستورالعمل ياد شده و نيز اشاره به اين مهم كه هرگونه اختلاف و مسائل ترافعي در اين خصوص تا قبل از صدور رأي مورد اشاره از سوي ديوان عدالت اداري، علي القاعده تابع عمومات حقوقي و تشريفات قانوني مربوط از جمله مفاد «قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري» مي باشد، خواهشمند است دستور فرمايند مراتب به قيد تسريع و با لحاظ مفاد بخشنامه شماره 96/149153 مورخ 1396/5/16 به تمامي واحدهاي آن بانك‏‏‏‏/مؤسسه اعتباري غيربانكي ابلاغ و بر حسن اجراي آن نظارت دقيق به عمل آيد.‏‏‏‏‏/ح

رئيس مركز تنظيم گري مديريت كل تنظيم مقررات حجت اسماعيل زاده-حسين صدقي مديريت كل مقررات، مجوزهاي بانكي و مبارزه با پولشويي اداره مطالعات و مقررات بانكي

دستورالعمل اعتبار اسنادي داخلي - ريالي

فهـرسـت مطالـب -عنوان...................................... صفحه -مقدمه.................................... ۲ -فصل اول: تعاريف.................................... ۲ -فصل دوم: گشايش اعتبار اسنادي داخلي .................................... ۶ -فصل سوم: مبناي عقدي درخواست گشايش اعتبار اسنادي داخلي.................................... ۹ -فصل چهارم: ابلاغ اعتبار اسنادي داخلي....................................۱۱ -فصل پنجم: اصلاح اعتبار اسنادي داخلي....................................۱۲ -فصل ششم: ارائه اسناد....................................۱۲ -فصل هفتم: تنزيل.................................... ۱۴ -فصل هشتم: خاتمه اعتبار اسناد داخلي.................................... ۱۵ -فصل نهم: انتشار اوراق بهادار خريد دين به پشتوانه سند تعهد پرداخت....................................۱۶ -فصل دهم: كنترل هاي ناظر بر فرآيند اعتبار اسنادي داخلي....................................۱۶ -فصل يازدهم: ساير.................................... ۱۷

مقدمه: شوراي پول و اعتبار در اجراي بند (۵) تصويب نامه شماره ۳۵۹۸۵/ت ۲۰۰۳۵ هـ مورخ 1377/6/3‌هيأت محترم وزيران و به استناد بند (۶) ماده (۱۴) قانون پولي و بانكي كشور و به منظور حصول اطمينان از انجام صحيح امور مربوط به اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي و نيز با هدف تسهيل مبادلات تجاري داخلي، «دستورالعمل اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي» را كه از اين پس به اختصار «دستورالعمل» ناميده مي شود، تصويب نمود.

تعاريف:

در اين دستورالعمل عبارات و اصطلاحات ذيل، در معاني مشروح بكار مي روند:

1 - بانك مركزي: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران؛

2 - اعتبار اسنادي: هرگونه ترتيباتي كه در برگيرنده تعهد قطعي و برگشت ناپذير بانك گشايش كننده مبني بر پذيرش پرداخت در قبال ارائه اسناد مطابق مي باشد؛

3 - اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي: اعتبار اسنادي كه به ريال ايران گشايش مي گردد و مبدأ و مقصد كالا و يا خدمت، اقامتگاه بانك هاي مرتبط، متقاضي و ذي نفع آن، در داخل مرزهاي جغرافيايي جمهوري اسلامي ايران واقع است. در اين دستورالعمل، اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي، به اختصار «اعتبار اسنادي داخلي» ناميده مي شود [پاورقي1]؛

پاورقي1- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

4 - ارائه اسناد مطابق: عبارت از ارائه اسناد، منطبق با شرايط اعتبار اسنادي داخلي گشايش شده، مقررات متحدالشكل اعتبار اسنادي (UCP) و مفاد اين دستورالعمل مي باشد؛

5 - سررسيد اعتبار اسنادي داخلي: روز بانكي كه تا پايان وقت اداري آن روز، ذي نفع اعتبار اسنادي داخلي مي تواند نسبت به ارائه اسناد اقدام نمايد؛

6 - روز بانكي: روزي كه معمولاً بانك خدمات بانكي، از جمله خدمات مربوط به اعتبار اسنادي داخلي ارائه مي دهد؛

7 - اعتبار اسنادي داخلي ديداري: اعتبار اسنادي داخلي كه در آن، بانك گشايش كننده، بانك تأييدكننده و بانك تعيين شده مجاز به پذيرش پرداخت، كه اسناد به آن ها ارائه گرديده، موظفند پس از بررسي اسناد و حصول اطمينان از ارائه اسناد مطابق، وجه اسناد را پرداخت نمايند[پاورقي2]؛

پاورقي2- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

8 - اعتبار اسنادي داخلي مدت دار: اعتبار اسنادي داخلي كه در آن، بانك گشايش كننده، بانك تأييد كننده و بانك تعيين شده مجاز به پذيرش پرداخت، كه اسناد به آن ها ارائه گرديده، موظفند پس از بررسي اسناد و حصول اطمينان از ارائه اسناد مطابق، تعهد نمايند وجه اسناد را در سررسيدِ سند تعهد پرداخت، بپردازند[پاورقي3]؛

پاورقي3- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

9 - سند تعهد پرداخت: سندي كه پس از بررسي اسناد و حصول اطمينان از ارائه اسناد مطابق در اعتبار اسنادي داخلي مدت دار توسط بانك گشايش كننده، بانك تأييدكننده و بانك تعيين شده مجاز به پذيرش پرداخت، صادر و در آن تعهد مي شود وجه اسناد در سررسيد سند مزبور پرداخت شود. (مطابق فرم پيوست شماره ۱) [پاورقي4]

پاورقي4- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

10 - متقاضي: خريدار و يا كارفرمايي كه اعتبار اسنادي داخلي بنا به درخواست وي گشايش مي گردد؛

11 - ذي نفع: فروشنده يا پيمانكار رتبه بندي شده اي كه اعتبار اسنادي داخلي به نفع وي گشايش مي گردد؛

12 - بانك گشايش كننده: بانكي كه بنا به درخواست متقاضي يا از طرف خود، اقدام به گشايش اعتبار اسنادي داخلي مي نمايد؛

13 - بانك ابلاغ كننده: بانكي كه اعتبار اسنادي داخلي را بنا به درخواست بانك گشايش كننده به ذي نفع ابلاغ مي نمايد؛

14 - بانك تأييدكننده: بانكي كه بنا به درخواست و يا با اجازه بانك گشايش كننده، تأييد خود را بر اعتبار اسنادي داخلي مي افزايد.

15 - بانك تعيين شده: بانكي كه از سوي بانك گشايش كننده، مجاز به دريافت اسناد و يا بررسي اسناد و پذيرش پرداخت به ذي نفع مي گردد؛

16 - بانك تنزيل كننده: بانكي كه در چارچوب اين دستورالعمل و بنا به درخواست دارنده سند تعهد پرداخت، اقدام به تنزيل سند مذكور، مي نمايد؛[پاورقي5]

پاورقي5- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

17 - پذيرش پرداخت: عبارت است از: 1- 17- 1- «پرداخت ديداري، در صورتي كه اعتبار اسنادي داخلي در مقابل پرداخت ديداري قابل استفاده باشد» يا 1- 17- 2- «تقبل تعهد پرداخت مدت دار و پرداخت وجه آن در سررسيد پرداخت، در صورتي كه اعتبار اسنادي داخلي در مقابل پرداخت مدت دار قابل استفاده باشد»؛

18 - خدمت: عبارت از خدمت فني و مهندسي و پيمانكاري مي باشد.

19 - پيش فاكتور: سندي كه به منظور اعلام قيمت، توسط ذي نفع و به نام متقاضي صادر مي شود و در آن نوع و مشخصات فني كالا يا خدمت، ميزان يا مقدار، مبدأ و مقصد حمل كالا، شرايط تحويل كالا و يا اجراي خدمت، بهاي واحد و كل، شرايط پرداخت، موعد تحويل كالا يا ارائه خدمت، مهلت اعتبار پيش فاكتور و ساير مفاد مورد توافق ذي نفع و متقاضي قيد مي گردد.

20 - قرارداد فروش كالا/ارائه خدمت: توافق نامه اي كه به امضاي ذي نفع و متقاضي مي رسد و بيانگر نوع و مشخصات فني كالا يا خدمت، ميزان يا مقدار، مبدأ و مقصد حمل كالا، شرايط تحويل كالا و يا اجراي خدمت، بهاي واحد و كل، شرايط پرداخت، موعد تحويل كالا يا ارائه خدمت، مهلت اعتبار قرارداد فروش كالا/ارائه خدمت و ساير مفاد مورد توافق ذي نفع و متقاضي مي باشد.

21 - سياهه تجاري: سندي كه توسط ذي نفع و به نام متقاضي صادر مي شود و بيان گر فروش قطعي كالاي موضوع اعتبار اسنادي داخلي و اصلاحيه هاي بعدي آن توسط ذي نفع به متقاضي مي باشد [پاورقي6]

پاورقي6- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

22 - صورت وضعيت/صورت حساب انجام خدمت: سندي كه توسط ذي نفع صادر و از سوي متقاضي و يا نماينده معتبر كه از طرف وي تعيين گرديده است، تأييد و دلالت بر اين دارد كه ذي نفع، تعهدات خود را در رابطه با ارائه خدمت موضوع اعتبار اسنادي داخلي و اصلاحيه هاي بعدي آن انجام داده است [پاورقي7]

پاورقي7- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

23 - بارنامه/راه نامه: سندي كه توسط متصدي مجاز حمل و نقل داخلي يا نماينده وي پس از وصول كالا صادر مي گردد و حاكي از حمل كالاي موضوع اعتبار اسنادي داخلي از يك نقطه (مبدأ حمل) به نقطه اي ديگر (مقصد حمل)، به صورت زميني (جاده اي يا ريلي)، هوايي يا دريايي، با وسيله حمل مورد توافق در مقابل كرايه حمل معين مي باشد.

24 - شركت بازرسي: شركتي كه توسط متقاضي از فهرست شركت هاي بازرسي كننده مجاز مندرج در درگاه سازمان ملي استاندارد مشتمل بر شركت هاي بازرسي تأييد صلاحيت شده فعال در بخش واردات (سورويانس) و در امر نمونه برداري و بازرسي كالاهاي توليد داخل و صادراتي (ملي) تعيين مي شود تا به نيابت از طرف وي، كالا را در نقطه انتقال ريسك و مسئوليت كالا از ذي نفع به متقاضي، حسب شرايط تحويل كالا (اينكوترمز مورد توافق) مورد بازرسي كمي و كيفي قرار دهد.[پاورقي8]

پاورقي8- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

25 - گواهي بازرسي فني: سندي كه شركت بازرسي تعيين شده، پس از بازرسي كالا صادر مي نمايد و حاكي از تطابق يا عدم تطابق كالاي بازرسي شده با مشخصه هاي كمي و كيفي كالاي مندرج در شرايط اعتبار اسنادي داخلي مي باشد.

26 - بيمه نامه/گواهي بيمه: سندي كه توسط شركت هاي مجاز بيمه داخلي يا نمايندگان آن ها براي پوشش خطرات حمل كالاي موضوع اعتبار اسنادي داخلي صادر مي شود و در آن بيمه گر، بيمه گذار و ذي نفع بيمه و نيز مشخصات مورد بيمه از جمله نوع كالا، مقدار و ارزش كالا، مبدأ و مقصد حمل كالا، نحوه حمل، دوره پوشش و موضوعات ديگري كه مبين حقوق و تعهدات طرفين قرارداد بيمه حمل مي باشد، قيد مي گردد.

27 - سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام): سامانه اي كه در بانك مركزي راه اندازي شده و امكان تبادل تمامي پيام هاي مالي بين بانكي به طور متمركز، از جمله پيام هاي مربوط به اعتبار اسنادي داخلي را به صورت استاندارد، فراهم مي سازد.

28 - آيين نامه وصول مطالبات: آيين نامه وصول مطالبات غيرجاري مؤسسات اعتباري، ابلاغي توسط بانك مركزي؛[پاورقي9]

پاورقي9- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

29 - اينكوترمز (INCOTERMS): مجموعه مقرراتي كه توسط اتاق بازرگاني بين المللي (ICC) به منظور تبيين نقطه انتقال ريسك، نقطه تقسيم هزينه ها و وظايف خريدار و فروشنده در ارتباط با موضوع حمل و تحويل كالا تدوين گرديده است.

30 - مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي (UCP): مجموعه رويه ها و ضوابطي كه توسط اتاق بازرگاني بين المللي (ICC) به منظور يكسان نمودن تعابير و تفاسير ذي ربط، استاندارد نمودن مراحل، الزامات و نحوه بررسي اسناد و تبيين حقوق و تعهدات طرفين اعتبار اسنادي، تدوين گرديده است.

31 - مؤسسه اعتباري غيربانكي: مؤسسه اي كه تحت همين عنوان به موجب قانون و يا با مجوز بانك مركزي تأسيس شده و تحت نظارت بانك مركزي مي باشد.

32 - اعلاميه تسويه وجوه بورس كالا: سندي است دال بر انجام كامل امور تسويه معامله كه توسط اتاق پاياپاي بورس هاي كالايي صادر مي گردد و پس از صدور، ذي نفع موظف به تحويل كالا در موعد مقرر مي باشد.[پاورقي10]

پاورقي10- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

33 - گواهي نامه انجام معامله فيزيكي بورس كالا: سندي است مشتمل بر اطلاعات قرارداد كه پس از قطعي شدن معامله توسط بورس هاي كالايي صادر مي شود.[پاورقي11]

پاورقي11- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

34 - اوراق خريد دين: اوراق بهادار بانامي است كه تحت ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار به منظور خريد مطالبات مدت دار ناشي از سند تعهد پرداخت منتشر مي شود.[پاورقي12]

پاورقي12- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

گشايش اعتبار اسنادي داخلي:

بانك گشايش كننده موظف به اعتبارسنجي دقيق متقاضي است، به نحوي كه اعتبارسنجي به عمل آمده مبين ميزان توان و ظرفيت اعتباري وي باشد. بانك گشايش كننده مجاز به گشايش اعتبار اسنادي داخلي بيش از ظرفيت اعتباري متقاضي نمي باشد.

بانك گشايش كننده مكلف است قبل از گشايش اعتبار اسنادي داخلي، وضعيت بدهي غيرجاري و چك برگشتي متقاضي را از سامانه هاي ذي ربط تعيين شده توسط بانك مركزي استعلام نمايد. بانك گشايش كننده مجاز به گشايش اعتبار اسنادي داخلي براي متقاضي كه وفق ضوابط و مقررات مربوط، داراي سابقه چك برگشتي رفع سوء اثر نشده و يا بدهي غيرجاري نزد شبكه بانكي كشور است، نمي باشد.[پاورقي 13]

پاورقي 13- طي راي قطعي شماره 140431390001086987 مورخ 1404/05/07 هيات عمومي ديوان عدالت اداري، تبصره اين ماده حذف گرديد

بانك گشايش كننده مكلف است به هنگام گشايش اعتبار اسنادي داخلي، متناسب با توان و ظرفيت اعتباري متقاضي، اقدام به اخذ پيش دريافت/ميان دريافت از وي به شرح زير نمايد:

1 - در اعتبار اسنادي داخلي ديداري، حداقل ۱۰ درصد مبلغ اعتبار هنگام گشايش اعتبار اسنادي داخلي[پاورقي 14]؛

پاورقي 14- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

2 - در اعتبار اسنادي داخلي مدت دار، حداقل ۱۰ درصد مبلغ اعتبار در زمان گشايش اعتبار اسنادي داخلي به عنوان پيش دريافت و حداقل ۱۰ درصد مبلغ اسناد ارائه شده به هنگام ارائه اسناد مطابق به عنوان ميان دريافت. در صورت عدم ارائه اسناد مطابق، تاريخ پذيرش اسناد از سوي متقاضي ملاك اخذ ميان دريافت خواهد بود.[پاورقي 15]

پاورقي 15- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك گشايش كننده موظف است ضمن عقد خارج لازم در قرارداد بين خود و متقاضي شرط نمايد كه در صورت عدم ايفاي به موقع تعهد مربوط به ميان دريافت، متقاضي ملزم به پرداخت مبلغي به عنوان وجه التزام تأخير تأديه دين بر مبناي نرخ سود عقود غيرمشاركتي در زمان گشايش اعتبار اسنادي داخلي به علاوه درصد مقرر در آيين نامه وصول مطالبات غيرجاري مؤسسات اعتباري در زمان انعقاد قرارداد، متناسب با مبلغ و مدت عدم ايفاي تعهد مي باشد.[پاورقي16]

پاورقي 16- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

چنان چه متقاضي اعتبار اسنادي داخلي، يكي از وزارتخانه ها و يا نهادهاي دولتي استفاده كننده از بودجه كل كشور باشد، بايد حداقل معادل مبلغ اعتبار اسنادي داخلي در بودجه ساليانه مصوب شود و ۱۰۰ درصد مبلغ اعتبار اسنادي داخلي، به هنگام گشايش اعتبار اسنادي داخلي، نزد بانك گشايش كننده توديع گردد. بانك گشايش كننده موظف مي باشد از متقاضي گشايش اعتبار اسنادي داخلي موضوع اين ماده، تأييديه ذي حسابي مربوط را نيز اخذ نمايد.

چنان چه موضوع اعتبار اسنادي داخلي متقاضي به صورت تدريجي يا به طور يك جا در سال هاي بعد از سال گشايش اعتبار انجام گيرد, صرفاً اخذ مبلغ متناظر آن بخش از اعتبار اسنادي داخلي كه در همان سال گشايش انجام مي پذيرد, الزامي مي باشد. ليكن لازم است تضمين سازمان برنامه و بودجه كشور مبني بر پيش بيني اعتبار لازم براي آن بخش از موضوع اعتبار اسنادي داخلي كه در سال هاي بعد انجام مي شود، در قوانين بودجه سنواتي سال هاي مربوط و پرداخت آن توسط سازمان ياد شده اخذ شود.[پاورقي 17]

پاورقي17- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك گشايش كننده موظف است از نهادهاي دولتي متقاضي اعتبار اسنادي داخلي كه از بودجه كل كشور استفاده نمي نمايند، مدارك و مستندات دال بر موضوع مذكور، از جمله تأييديه خزانه داري كل كشور و يا خزانه داري معين استان ها را اخذ نمايد.

بانك گشايش كننده مكلف مي باشد قبل از گشايش اعتبار اسنادي داخلي، با توجه به اهليت و توان اعتباري متقاضي، وثايق و تضمينات لازم و كافي از وي اخذ نمايد. وثائق مأخوذه بايد معتبر، سهل البيع، قابل نقل و انتقال قانوني، از درجه نقدشوندگي بالا برخوردار و بلامعارض باشد تا در صورت عدم ايفاي تعهدات از سوي متقاضي، حقوق بانك در حداقل زمان ممكن، استيفاء شود.

مسئوليت تعيين انواع و ميزان وثايق و تضمينات لازم براي گشايش اعتبار اسنادي داخلي، متناسب با ريسك اعتباري هر يك از متقاضيان، بر عهده هيأت مديره بانك گشايش كننده مي باشد.

اعتبار اسنادي داخلي مي تواند به صورت ديداري يا مدت دار گشايش شود. گشايش اعتبار اسنادي داخلي مدت دار، با سررسيد پرداخت بيش از ۳۶۵ روز (از زمان ارائه اسناد مطابق يا تاريخ حمل حسب مفاد متن اعتبار اسنادي داخلي) مجاز نمي باشد.[پاورقي 18]

پاورقي18- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

سررسيد اعتبار اسنادي داخلي براي خريد كالا، حداكثر ۶ ماه و براي ساير موارد، حداكثر ۱۸ ماه تعيين مي گردد.

با تصويب اركان اعتباري بانك گشايش كننده، سررسيد اعتبار اسنادي داخلي براي خريد كالا، حداكثر به مدت ۶ ماه و ساير موارد حداكثر به مدت ۱۸ ماه قابل تمديد مي باشد. تمديد سررسيد اعتبار اسنادي داخلي براي بيش از مدت هاي مقرر در اين دستورالعمل، صرفاً با تصويب هيأت عامل بانك گشايش كننده ممكن مي باشد.[پاورقي19]

پاورقي 19- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

بانك گشايش كننده موظف است به هنگام تشكيل پرونده جهت گشايش اعتبار اسنادي داخلي، از «سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)»، شماره منحصربه فرد دريافت نمايد.

بانك گشايش كننده موظف است هنگام گشايش اعتبار اسنادي داخلي، علاوه بر اخذ مدارك لازم جهت شناسايي متقاضي، موضوع ماده (۵۱) اين دستورالعمل، نسبت به اخذ مدارك زير از وي اقدام نمايد:

1 - فرم تكميل شده درخواست گشايش اعتبار اسنادي داخلي؛

2 - پيش فاكتور يا قرارداد فروش كالا/ارائه خدمت يا گواهي نامه انجام معامله فيزيكي بورس كالا؛ [پاورقي 20]

پاورقي 20- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

3 - بيمه نامه/گواهي بيمه حمل كالا براي اعتبار اسنادي داخلي خريد كالا.

در صورتي كه تهيه پوشش بيمه اي حسب اينكوترمز مورد توافق بر عهده ذي نفع باشد، ارائه بيمه نامه/گواهي بيمه در زمان گشايش اعتبار اسنادي داخلي توسط متقاضي، از شمول اين بند مستثني مي باشد.

چنان چه كالاي موضوع اعتبار اسنادي داخلي در وثيقه بانك گشايش كننده باشد، بيمه نامه/گواهي بيمه ارائه شده از سوي متقاضي يا ذي نفع الزامي بوده و بايد به نفع بانك گشايش كننده صادر شود.

4 - اظهارنامه/اقرارنامه واقعي بودن معامله پايه؛ اظهارنامه مزبور بايد مبين اين موضوع باشد كه معامله موضوع اعتبار اسنادي داخلي واقعي بوده و متقاضي با ذي نفع اعتبار اسنادي داخلي، ذي نفع واحد (مطابق با تعريف ارائه شده در آيين نامه تسهيلات و تعهدات كلان) نمي باشد. همچنين اظهارنامه/اقرارنامه فوق بايد مشتمل بر اين تعهد باشد كه در صورت اثبات خلاف هر يك از موارد فوق، بانك گشايش كننده حق خواهد داشت در هر مرحله از فرآيند اعتبار اسنادي داخلي، براي وصول مطالبات و خسارات احتمالي خويش اقدام نمايد.

5 - فرم تكميل شده قرارداد گشايش اعتبار اسنادي داخلي؛

6 - فرم تكميل شده نامه پذيرش بازرسي فني مطابق با پيوست شماره (۲) اين دستورالعمل.

پيش پرداخت بخشي از وجه اعتبار اسنادي داخلي به ذي نفع، پس از تأمين وجه آن از سوي متقاضي (بدون در نظر گرفتن پيش دريافت و ميان دريافت موضوع ماده (‏ماده ۴- ) اين دستورالعمل)، صرفاً در مقابل اخذ ضمانت نامه پيش پرداخت بانكي از ذي نفع مجاز مي باشد.

صدور ضمانت نامه موضوع اين ماده توسط بانك گشايش كننده مجاز نمي باشد.[پاورقي 21]

پاورقي 21- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

با قبول تمامي مسئوليت هاي مترتبه توسط متقاضي، پيش پرداخت موضوع اين ماده مي تواند بدون اخذ ضمانت نامه پيش پرداخت بانكي از ذي نفع، صورت پذيرد.

مبناي عقدي درخواست گشايش اعتبار اسنادي داخلي:

بانك گشايش كننده موظف است در چارچوب مفاد اين دستورالعمل و حسب توافق به عمل آمده با متقاضي، از يكي از عقود مرابحه يا استصناع براي انعقاد قرارداد گشايش اعتبار اسنادي داخلي استفاده نمايد.[پاورقي 22]

پاورقي 22- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

چنان چه موضوع اعتبار اسنادي داخلي، كالاي موجود يا خدمت باشد، بين بانك گشايش كننده و متقاضي، عقد مرابحه و چنان چه موضوع اعتبار اسنادي داخلي، كالايي باشد كه مستلزم ساخت در آينده است، بين بانك گشايش كننده و متقاضي عقد استصناع منعقد مي گردد.

1 - در حالتي كه مطابق توافق في مابين بانك گشايش كننده و متقاضي، بانك گشايش كننده قصد تأمين مالي وي را نداشته باشد، مكلف است از عقد مرابحه نقدي و يا استصناع نقدي استفاده نمايد. در اين صورت، سود بانك گشايش كننده وفق ضوابط ابلاغي بانك مركزي قابل اخذ مي باشد.

2 - در صورتي كه بانك گشايش كننده بر اساس درخواست متقاضي در زمان انعقاد قرارداد قصد تأمين مالي وي را داشته باشد، مكلف است حسب مورد از عقود مرابحه نسيه يا استصناع نسيه استفاده نمايد. در اين صورت، نرخ سود معادل نرخ سود عقود غيرمشاركتي ابلاغي توسط بانك مركزي خواهد بود.[پاورقي 23]

پاورقي 23- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

چنان چه در زمان گشايش اعتبار اسنادي داخلي، بين بانك گشايش كننده و متقاضي قرارداد مرابحه نقدي يا استصناع نقدي منعقد شود، ليكن در زمان ارائه اسناد مطابق، متقاضي درخواست تأمين مالي نمايد، در صورت موجود بودن كالا و موافقت بانك گشايش كننده، طرفين مي توانند نسبت به اقاله قرارداد مرابحه نقدي يا استصناع نقدي اقدام و قرارداد مرابحه نسيه به ترتيب مقرر در اين دستورالعمل منعقد نمايند.[پاورقي 24]

پاورقي 24- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

چنان چه متقاضي در مواعد مقرر به تعهدات خود طبق مفاد قرارداد مرابحه يا استصناع عمل ننمايد، بانك گشايش كننده مي تواند در صورت درج در قرارداد به صورت شرط ضمن عقد، وجه التزام تأخير تأديه دين، حسب مورد بر مبناي نرخ سود مرابحه نسيه يا استصناع نسيه در زمان انعقاد قرارداد، به علاوه درصد مقرر در آيين نامه وصول مطالبات، متناسب با مبلغ و مدت تأخير مطالبه نمايد.

در اعتبار اسنادي داخلي مدت دار، بانك گشايش كننده مي تواند طبق ضوابط ابلاغي از سوي بانك مركزي، مبلغي را براي مدت تعهد (از تاريخ ارائه اسناد مطابق تا تاريخ سررسيد پرداخت) از متقاضي مطالبه نمايد.

سود ناشي از عقود مرابحه نسيه و استصناع نسيه و نيز وجه التزام تأخير تأديه دين وصولي توسط بانك گشايش كننده در عقود مرابحه و استصناع، به عنوان سود مشاع تلقي و بايد در محاسبات مربوط به آن لحاظ گردد.

بانك گشايش كننده موظف است در قرارداد مرابحه و استصناع درج نمايد كه تحويل كالا و يا ارائه خدمت به متقاضي، منوط به انجام آن از سوي ذي نفع مي باشد.

بانك گشايش كننده بايد در قرارداد مرابحه و استصناع قيد نمايد كه متقاضي، وكيل آن بانك در انعقاد قرارداد فروش كالا/ارائه خدمت، دريافت پيش فاكتور، دريافت گواهي نامه انجام معامله فيزيكي بورس كالا و تحويل گرفتن كالا يا دريافت خدمت از ذي نفع است و بانك گشايش كننده، بانك تأييدكننده و بانك تعيين شده مجاز به پذيرش پرداخت به صرف ارائه اسناد مطابق از سوي ذي نفع، نسبت به پذيرش پرداخت اقدام مي نمايد. تحويل كالا و يا ارائه خدمت به متقاضي منوط به انجام آن از سوي ذي نفع بوده و هيچ گونه مسئوليتي در اين خصوص بر عهده بانك گشايش كننده نمي باشد.[پاورقي 25]

پاورقي 25- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

ساير موارد ناظر بر عقود مرابحه و استصناع، تابع دستورالعمل اجرايي مربوط به عقود يادشده (مصوب شوراي پول و اعتبار) مي باشد.

علاوه بر سود (اعم از نقدي و نسيه) و وجه التزام تأخير تأديه دين و كارمزد مذكور در اين فصل، اخذ هرگونه وجه ديگر تحت عنوان كارمزد گشايش اعتبار اسنادي داخلي، مجاز نمي باشد.

ابلاغ اعتبار اسنادي داخلي:

تمامي پيام هاي اعتبار اسنادي داخلي، از جمله پيام گشايش، اصلاحيه و ابطال، بايد از طريق بانك ابلاغ كننده كه الزاماً بانك ديگر يا ساير شعب بانك گشايش كننده است به ذي نفع ابلاغ شود.[پاورقي 26]

پاورقي 26- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك گشايش كننده مكلف است بلافاصله پس از گشايش اعتبار اسنادي داخلي، مطابق فرم پيوست شماره(۳)، نسخه اي از اعتبار اسنادي داخلي گشايش شده را براي اطلاع متقاضي و رونوشت آن را به شركت بازرسي تعيين شده، ارسال نمايد.

متقاضي موظف است مشخصات و اطلاعات كامل كالاي موضوع اعتبار اسنادي داخلي، شرايط بسته بندي، بارگيري و حمل را به صورت مكتوب به شركت بازرسي تعيين شده ارائه نمايد. بانك گشايش كننده موظف است مورد مذكور را به نحو مقتضي در قرارداد گشايش اعتبار اسنادي داخلي في مابين خود و متقاضي درج نمايد.

شماره منحصربه فرد دريافتي موضوع ماده (۱۰) اين دستورالعمل، به عنوان شماره اعتبار اسنادي داخلي منظور و تمامي بانك هاي ذي ربط در فرآيند اعتبار اسنادي داخلي، از جمله بانك گشايش كننده موظفند؛ در ارسال تمامي پيام ها و مكاتبات خود، شماره مزبور را درج نمايند.

اصلاح اعتبار اسنادي داخلي:

اعتبار اسنادي داخلي مي تواند حسب درخواست متقاضي، پذيرش بانك گشايش كننده و موافقت ذي نفع اصلاح گردد.

صدور هرگونه اصلاحيه از جمله تمديد سررسيد اعتبار اسنادي داخلي، مطابق ضوابط و مقررات زمان صدور اصلاحيه يا تمديد امكان پذير مي باشد.

در صورت درخواست افزايش مبلغ و يا مدت اعتبار اسنادي داخلي از سوي متقاضي و موافقت بانك گشايش كننده، آن بانك موظف است قبل از صدور اصلاحيه، نسبت به اصلاح قرارداد و تنظيم قرارداد الحاقي و عنداللزوم تأمين وثايق و تضامين كافي، اخذ الحاقيه بيمه نامه/گواهي بيمه، اخذ كسري پيش دريافت و اصلاح ساير موارد مربوط اقدام نمايد.[پاورقي 27]

پاورقي 27- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

چنان چه مبلغ اعتبار اسنادي داخلي با اعمال اصلاحيه كاهش يابد و ذي نفع موافقت خود را در اين خصوص اعلام نمايد، بانك گشايش كننده موظف است حسب درخواست متقاضي، نسبت به آزادسازي مازاد وثايق و تضامين و عودت مازاد پيش دريافت متناسب با مبلغ اصلاحي اقدام نمايد.

در خصوص وثايق غيرمنقول، آزادسازي وثايق متناسب با كاهش اعتبار اسنادي داخلي، منوط به تشخيص بانك گشايش كننده خواهد بود.

مفاد مواد (۲۱) و (۲۲) اين دستورالعمل درخصوص صدور اصلاحيه نيز نافذ مي باشد.

ارائه اسناد:

حداقل مدارك لازم به هنگام ارائه اسناد توسط ذي نفع؛ در اعتبار اسنادي داخلي كالايي و كالايي خدماتي؛ سياهه تجاري، بارنامه/راه نامه و گواهي بازرسي فني و در اعتبار اسنادي داخلي خدماتي؛ صورت وضعيت/صورت حساب انجام خدمت مي باشد.

در خصوص كالاهاي مورد معامله در بورس هاي كالايي، حسب سازوكارهاي موجود در بورس كالا، گواهينامه انجام معامله فيزيكي بورس كالا و اعلاميه تسويه وجوه بورس كالا در حكم سياهه تجاري موضوع اين ماده قابل پذيرش است و دريافت گواهي بازرسي فني منوط به تشخيص بانك گشايش كننده مي باشد.[پاورقي 28]

پاورقي28- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

چنان چه در اعتبار اسنادي داخلي كالايي و كالايي خدماتي، تهيه پوشش بيمه حمل كالا حسب اينكوترمز مورد توافق، به عهده ذي نفع باشد، ارائه بيمه نامه/گواهي بيمه توسط وي، همراه با ساير اسناد موضوع اين ماده، الزامي مي باشد. بانك گشايش كننده موظف است؛ موضوع مزبور را به نحو مقتضي در متن اعتبار اسنادي داخلي قيد نمايد.

چنان چه در اعتبار اسنادي داخلي كالايي و كالايي خدماتي، حسب توافقات في مابين، اينكوترمز مورد استفاده در حمل كالاي موضوع اعتبار اسنادي داخلي، تحويل در محل كار فروشنده (EXW) باشد، به هنگام ارائه اسناد توسط ذي نفع، گواهي تحويل و تحول كالا كه به امضا و تأييد ذي نفع، متقاضي و شركت بازرسي رسيده است، مي تواند جايگزين بارنامه/راه نامه شود.

شماره اعتبار اسنادي داخلي (شماره منحصر به فرد موضوع ماده (۱۰) اين دستورالعمل) بايد بر روي كليه اسناد موضوع اين ماده درج گردد.

ارائه اسناد بايد به بانك تعيين شده جهت پرداخت يا بانك تأييدكننده يا بانك گشايش كننده، به روش و در محلي انجام شود كه در متن اعتبار اسنادي داخلي مشخص شده است.

بانك موظف است طي مهلت مقرر، نسبت به بررسي اسناد ارائه شده، حسب ضوابط بررسي اسناد، مندرج در مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي (UCP) اقدام نمايد.

در صورت ارائه اسناد مطابق از سوي ذي نفع:

1 - بانك گشايش كننده موظف به پذيرش پرداخت مي باشد؛

2 - بانك تأييدكننده، در صورت وجود، موظف به پذيرش پرداخت و ارسال اسناد به بانك گشايش كننده مي باشد؛

3 - چنان چه بانك تعيين شده حسب مجوز قبلي بانك گشايش كننده مجاز به پذيرش پرداخت باشد، قبل از ارسال اسناد به بانك تأييد كننده يا بانك گشايش كننده، مي تواند نسبت به پذيرش پرداخت اقدام نمايد. در صورتي كه بانك تعيين شده حسب توافقات قبلي صرفاً مجاز به دريافت اسناد باشد، موظف به ارسال اسناد ارائه شده از سوي ذي نفع به بانك تأييد كننده يا بانك گشايش كننده جهت بررسي و پذيرش پرداخت مي باشد.

بانك تأييد كننده و بانك تعيين شده موظفند؛ ضمن ارسال فيزيكي اسناد مطابق (بر اساس مفاد ماده ۳۱)، تصوير اسناد مزبور را نيز از طريق «سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)»، ارسال نمايند. همچنين در صورت ارائه مستقيم اسناد از سوي ذي نفع به بانك گشايش كننده، بانك مزبور موظف است، تصوير اسناد مطابق ارائه شده را از طريق سامانه يادشده، به بانك مركزي ارسال نمايد.

در صورت وجود مغايرت در اسناد ارائه شده، بانك موظف است حسب ضوابط مندرج در مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي (UCP) در خصوص اسناد مغاير، اقدام نمايد.

تنزيل:

تنزيل سند تعهد پرداخت در اعتبار اسنادي داخلي مدت دار در قالب عقد خريد دين و پس از استعلام از «سامانه تسهيلات و تعهدات بانكي» بانك مركزي مبني بر اصالت و صحت اعتبار اسنادي داخلي و اخذ تأييديه از طريق «سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)» از اداره مركزي ذي ربط بانك گشايش كننده، مبني بر عدم تنزيل قبلي آن، مجاز مي باشد. [پاورقي 29]

پاورقي29- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك تنزيل كننده موظف است قبل از تنزيل سند تعهد پرداخت، ضمن اخذ موافقت اركان اعتباري خود، نسبت به دريافت شماره منحصربه فرد تنزيل از «سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)» اقدام نمايد.[پاورقي 30]

پاورقي 30- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

ادارات مركزي ذي ربط بانك گشايش كننده موظف است پس از وصول استعلام موضوع ماده (۳۴) اين دستورالعمل، تنزيل يا عدم تنزيل قبلي سند تعهد پرداخت را بررسي و نتيجه را از طريق «سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)» به بانك تنزيل كننده اعلام نمايد.[پاورقي 31]

پاورقي 31- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك تنزيل كننده موظف است از طريق اداره مركزي ذي ربط خود، بلافاصله پس از تنزيل و هنگام تسويه سند تعهد پرداخت تنزيل شده، مراتب را از طريق«سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)» به اداره مركزي ذي ربط بانك گشايش كننده اعلام نمايد.[پاورقي 32]

پاورقي 32- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك تنزيل كننده مي تواند با رعايت مفاد آيين نامه تسهيلات و تعهدات كلان، حداكثر تا ميزان۲۰ درصد سرمايه نظارتي خود نسبت به تنزيل اسناد تعهد پرداخت صادره توسط بانك ديگر اقدام نمايد، مشروط بر اين كه مجموع اسناد تعهد پرداخت تنزيل شده، از ۵ برابر سرمايه نظارتي بانك تنزيل كننده عدول ننمايد.[پاورقي 33]

پاورقي 33- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

چنان چه بنا به دلايل قهري؛ از جمله كاهش سرمايه و اندوخته بانك تنزيل كننده، حدود مقرر در اين دستورالعمل نقض شود، بانك تنزيل كننده موظف است ظرف مدت ۵ روز كاري، موضوع را طي گزارشي با ذكر دلايل به بانك مركزي اطلاع دهد و حداكثر ظرف مدت شش ماه پس از وقوع رويداد مذكور، نسبت به انطباق با حدود تعيين شده اقدام نمايد. گزارش مزبور بايد حداقل شامل اطلاعات مربوط به اعتبار اسنادي داخلي كه منجر به نقض حدود شده است، ميزان تخطي و تاريخ وقوع تخطي باشد.

چنان چه بانك تنزيل كننده پس از گذشت مهلت مزبور، خود را با حدود مقرر در اين دستورالعمل تطبيق ندهد، مشمول مجازات هاي ماده (۶۵ )خواهد شد.

حداكثر نرخ قابل اعمال جهت تنزيل سند تعهد پرداخت مطابق با مصوبات ابلاغي توسط بانك مركزي مي باشد[پاورقي 34]

پاورقي 34- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

تنزيل سند تعهد پرداخت، توسط بانك صادركننده سند مزبور نيز امكان پذير مي باشد[پاورقي 35]

پاورقي 35- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

تنزيل سند تعهد پرداخت اعتبار اسنادي داخلي مدت دار صادر شده توسط بانك هاي مستقر در سرزمين اصلي از طريق بانك هاي مستقر در سرزمين اصلي و تنزيل سند تعهد پرداخت اعتبار اسنادي داخلي مدت دار صادر شده توسط واحدهاي بانكي مستقر در مناطق آزاد تجاري – صنعتي و ويژه اقتصادي توسط واحدهاي بانكي مستقر در مناطق آزاد تجاري - صنعتي و ويژه اقتصادي مجاز مي باشد.[پاورقي 36]

پاورقي 36- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

ساير موارد ناظر بر تنزيل سند تعهد پرداخت تابع دستورالعمل اجرايي عقد خريد دين و ساير مصوبات ابلاغي توسط بانك مركزي مي باشد.[پاورقي 37]

پاورقي 37- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

واگذاري‏/تنزيل سند تعهد پرداخت اعتبار اسنادي داخلي مدت دار توسط ذي نفع يا دارندگان بعدي سند مزبور، با اطلاع قبلي بانك يا مؤسسه اعتباري غيربانكي صادركننده سند تعهد پرداخت با نرخ مورد توافق و منوط به ثبت در سامانه سپام و ارايه درخواست واگذاري‏/تنزيل سند تعهد پرداخت حداقل يك ماه قبل از سررسيد مندرج در آن از سوي ذي نفع يا دارندگان بعدي سند مزبور به بانك صادركننده سند تعهد پرداخت، در ازاي دريافت كارمزد مجاز مي باشد[`پاورقي 38]

پاورقي 38- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

واگذاري سند تعهد پرداخت موضوع اين ماده بين حلقه هاي زنجيره تأمين به منظور خريد نهاده و مواد اوليه در رابطه با كالاهايي كه بر اساس ضوابط و مقررات مربوط ملزم به ارائه صورت حساب الكترونيكي مي باشند، صرفاً در چارچوب ساز و كار مربوط به استفاده از صورت حساب مذكور امكان پذير مي باشد.[پاورقي 39]

پاورقي 39- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

خاتمه اعتبار اسنادي داخلي:

اعتبار اسنادي داخلي در موارد زير خاتمه مي يابد:[پاورقي 40]

پاورقي 40- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

1 - سررسيد اعتبار اسنادي داخلي و يا تاريخ ارائه اسناد مطابق، هركدام كه زودتر واقع شوند؛

2 - اعلام كتبي توافق متقاضي و ذي نفع مبني بر انصراف از موضوع اعتبار اسنادي داخلي قبل از سررسيد اعتبار اسنادي داخلي؛

3 - صفر شدن مبلغ اعتبار اسنادي داخلي در اثر صدور «اصلاحيه هاي كاهش اعتبار اسنادي داخلي» يا پذيرش پرداخت ؛

مؤسسه اعتباري موظف است خاتمه اعتبار اسنادي داخلي را در سامانه سپام ثبت نمايد.[پاورقي41]

پاورقي 41- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

: انتشار اوراق بهادار خريد دين به پشتوانه سند تعهد پرداخت

انتشار اوراق بهادار خريد دين به پشتوانه سند تعهد پرداخت در چارچوب ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار و به درخواست ذي نفع امكان پذير مي باشد[پاورقي 42]

پاورقي 42- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

سند تعهد پرداخت پس از اخذ تأييديه از اداره مركزي ذيربط بانك گشايش كننده از طريق «سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)» مبني بر عدم تنزيل قبلي آن به شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه منتقل مي شود.[پاورقي 43]

پاورقي 43- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

بانك گشايش كننده موظف است انتقال سند تعهد پرداخت به نام شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه را در سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام) ثبت نمايد.[پاورقي 44]

پاورقي 44- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

در سررسيدِ سند تعهد پرداخت، بانك متعهد پرداخت موظف به كارسازي وجه سند مزبور به حساب معرفي شده از سوي شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه مي باشد.[پاورقي 45]

پاورقي45- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

كنترل هاي ناظر بر فرآيند اعتبار اسنادي داخلي:

بانك موظف به طراحي، ايجاد و پياده سازي ساختار كنترل داخلي مالي و عملياتي مؤثر و كارا جهت كسب اطمينان از رعايت مفاد قوانين، مقررات و دستورالعمل ها، تفكيك صحيح وظايف ناسازگار، تصويب درست معاملات، ثبت صحيح و به موقع رويدادها و نيز جابجايي كاركنان در مقاطع زماني مناسب، مطابق با «دستورالعمل حداقل الزامات ناظر بر استقرار نظام كنترل‎هاي داخلي در مؤسسات اعتباري»، در مراحل گشايش، ابلاغ، اصلاح، ارائه اسناد، تنزيل و پرداخت اعتبار اسنادي داخلي مي باشد[پاورقي46]

پاورقي 46- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

تمامي بانك هاي موضوع اين دستورالعمل مكلف مي باشند؛ پس از مراجعه متقاضي/ذي نفع، نسبت به شناسايي وي مطابق با قوانين، آيين نامه ها و دستورالعمل هاي مربوط، از جمله دستورالعمل هاي «مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم» اقدام نمايند.[پاورقي 47]

پاورقي 47- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

تمامي بانك هاي مرتبط با فرآيند اعتبار اسنادي داخلي موظف به عضويت در «سامانه پيام رساني الكترونيكي مالي (سپام)» بوده و بايد ارائه اطلاعات مربوط به تمامي مراحل اعتباراسنادي داخلي و همچنين تبادل تمامي پيام هاي في مابين از جمله پيام گشايش، ابلاغ، اصلاح، ارائه اسناد و تنزيل اعتبار اسنادي داخلي، طبق شيوه نامه ابلاغي از سوي بانك مركزي، صرفاً از طريق سامانه مذكور صورت پذيرد.[پاورقي 48]

پاورقي 48- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك گشايش كننده در صورتي مجاز به گشايش اعتبار اسنادي داخلي مي باشد كه نسبت به طراحي و پياده سازي سامانه اي در پايگاه اطلاع رساني خود اقدام نموده باشد، به نحوي كه سايرين از جمله بانك هاي تأييدكننده و تعيين شده با مراجعه به سامانه مذكور و درج شماره منحصر به فرد اعتبار اسنادي داخلي و شماره/شناسه ملي ذي نفع، به ساير مشخصات اعتبار اسنادي داخلي گشايش يافته از جمله؛ كد حسابگري و نام اداره/شعبه بانك گشايش كننده و ابلاغ كننده، مبلغ، تاريخ گشايش، سررسيد، نوع اعتبار اسنادي داخلي و نام ذي نفع و متقاضي دسترسي داشته باشند[پاورقي 49]

پاورقي 49- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

ساير:

در صورت درخواست و يا اجازه بانك گشايش كننده، بانك ديگري مي تواند تأييد خود را بر اعتبار اسنادي داخلي بيافزايد.

گشايش اعتبار اسنادي داخلي كه بر اساس آن معامله اعتبار اسنادي داخلي قبل از ارائه اسناد مطابق يا قبل از احراز مطابقت آن با شرايط اعتبار امكان پذير باشد، مجاز نمي باشد[پاورقي 50]

پاورقي 50- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك گشايش كننده موظف است در گشايش اعتبار اسنادي داخلي جهت متقاضيان دولتي موضوع مواد (۲)، (۳) و (۴) قانون محاسبات عمومي كشور به منظور اجراي پروژه هاي طرح هاي تملك دارايي هاي سرمايه اي، علاوه بر رعايت مفاد اين دستورالعمل، ضوابط مقرر در آيين نامه اجرايي ماده (۲) قانون الحاق موادي به قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي را نيز ملحوظ نمايد.

مؤسسه اعتباري غيربانكي نيز مي تواند در چارچوب اين دستورالعمل نسبت به انجام امور مربوط به اعتبار اسنادي داخلي اقدام نمايد.

اعتبار اسنادي داخلي جهت ورود كالا و خدمت از مبداء مناطق آزاد تجاري ـ صنعتي و ويژه اقتصادي به سرزمين اصلي، تابع بند «ز» بخش اول مجموعه مقررات ارزي بوده و از شمول اين مقررات خارج است.

به استثناي مواردي كه صريحاً در اين دستورالعمل ذكر شده است، ساير موارد ناظر بر فرآيند اعتبار اسنادي داخلي، تابع مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي (UCP) حاكم در زمان گشايش اعتبار اسنادي داخلي مي باشد.

در مواردي كه در اين دستورالعمل به مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي (UCP) و اينكوترمز (INCOTERMS) اشاره گرديده، متن ترجمه شده مقررات مذكور توسط كميته ايراني اتاق بازرگاني بين المللي، ملاك عمل مي باشد.

در اين دستورالعمل، اينكوترمز (INCOTERMS) حاكم در زمان صدور پيش فاكتور يا عقد قرارداد فروش كالا يا صدور گواهي نامه انجام معامله فيزيكي بورس كالا مبناي عمل مي باشد.[پاورقي 51]

پاورقي 51- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

بانك مركزي مرجع تعيين و ابلاغ ضوابط ناظر بر تعرفه هاي بانكي اعتبار اسنادي داخلي مي باشد[پاورقي 52]

پاورقي 52- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

صدور سند تعهد پرداخت در يك يا چند فقره معادل وجه اسناد، مجاز مي باشد.[پاورقي 53]

پاورقي 53- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

تجميع يا تقسيم سند تعهد پرداخت صادره، بنا به درخواست ذي نفع در قبال دريافت كارمزد از وي و مشروط به ابطال سند تعهد پرداخت صادره قبلي، بلامانع است.[پاورقي 54]

پاورقي54- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

مدير ارشد رعايت قوانين و مقررات (تطبيق) بانك، موظف است گزارش هاي مربوط به رعايت مفاد اين دستورالعمل را در مقاطع زماني شش ماهه به كميته رعايت قوانين و مقررات (تطبيق) ارايه نموده و پس از تأييد در كميته يادشده، مراتب را در هيأت مديره براي تصويب، گزارش نمايد و مصوبه هيأت مديره را به مديريت كل نظارت بر بانك ها و مؤسسات اعتباري بانك مركزي ارسال كند.[پاورقي55]

پاورقي 55- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

تخطي از مفاد اين دستورالعمل موجب اعمال مجازات هاي انتظامي مقرر در قوانين و مقررات مربوط مي شود.[پاورقي56]

پاورقي 56- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد «دستورالعمل اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي» كه پيش تر در (۵۸) ماده و (۲۰) تبصره در يك هزار و دويست و يازدهمين جلسه مورخ 1394/9/17 شوراي پول و اعتبار به تصويب رسيده بود با اعمال اصلاحاتي به شرح مندرج در متن در (۶۵) ماده و (۲۲) تبصره در يكهزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار به تصويب رسيد.

شماره: تاريخ: -(پيوست شماره ۱) "فرم سند تعهد پرداخت" شركت/سازمان/آقاي/خانم ......................................................... (نام ذي نفع) احتراماً؛ نظر به وصول تمام/بخشي از اسناد مربوط به اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي گشايش شده شماره ..............................به مبلغ ..............................ريال و احراز ارائه اسناد مطابق، به موجب اين سند، اين بانك/مؤسسه اعتباري غيربانكي متعهد به پرداخت مبلغ مزبور در تاريخ .................. (سررسيدِ پرداخت) و پس از آن در وجه شركت/سازمان/آقاي/خانم ......................................................... (نام ذي نفع) مي گردد. واگذاري‏/تنزيل اين سند توسط ذي نفع يا دارندگان بعدي سند مزبور، در چارچوب مفاد دستورالعمل اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي امكان پذير بوده و مبلغ آن در سررسيدِ فرم سند تعهد پرداخت و پس از آن، توسط ذي نفع و يا شخص ثالثي كه سند مزبور به آن واگذار گرديده است، قابل مطالبه مي باشد[پاورقي 57] بانك/ مؤسسه اعتباري غيربانكي.............. شعبه......................................................

پاورقي 57- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اضافه گرديد

شماره: تاريخ: -(پيوست شماره ۲) ”فرم نامه پذيرش بازرسي فني“ رياست محترم شعبه ................................... بانك.............................. احتراماً؛ بدين وسيله اين شركت .......................................... (شركت بازرسي تعيين شده) آمادگي خود را جهت انجام بازرسي فني .................................... (نام كالا) متعلق به شركت/سازمان/آقاي/خانم.......................................... (نام متقاضي)، موضوع پيش فاكتور/قرارداد فروش كالا/ گواهي نامه انجام معامله فيزيكي بورس كالا به شماره .............................. مورخ .............................. اعلام مي نمايد. بدين وسيله تأييد مي گردد؛ قرارداد بازرسي طبق ضوابط ابلاغي از سوي سازمان ملي استاندارد ايران منعقد گرديده و بازرسي فني و صدور گواهي بازرسي نيز بر اساس قرارداد بازرسي و ضوابط مربوط انجام مي شود.[پاورقي 58] نام و نام خانوادگي:............................. مدير عامل شركت:.............................. -امضاء:

پاورقي 58- طي مصوبه يك هزار و سيصد و هفتاد و نهمين جلسه مورخ 1403/1/21 شوراي پول و اعتبار، اصلاح گرديد

شماره: تاريخ: -(پيوست شماره ۳) شركت/سازمان/آقاي/خانم ......................................................... (نام متقاضي) موضوع: گشايش/اصلاح اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي شماره.............................. احتراماً؛ به پيوست متن اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي گشايش شده شماره ............................../اصلاحيه اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي شماره ......................... جهت استحضار ارسال مي گردد. شايان ذكر است؛ به موجب مقررات موجود شركت/سازمان/آقاي/خانم ..................................... موظف مي باشد؛ مشخصات و اطلاعات كامل كالاي موضوع اعتبار اسنادي داخلي ـ ريالي يادشده، شرايط بسته بندي، بارگيري و حمل آن را به صورت مكتوب به شركت بازرسي تعيين شده كه ذيلاً نام و آدرس آن درج مي گردد، ارائه نمايد. ضمناً تأكيد مي دارد، مسئوليت بروز هرگونه خسارت ناشي از عدم ارائه به موقع اطلاعات لازم در اين خصوص، با شركت/سازمان/آقاي/خانم................................... (نام متقاضي) مي باشد. نام شركت بازرسي تعيين شده:........................................ آدرس شركت بازرسي تعيين شده:.................................. بانك........................................... شعبه........................................... رونوشت: شركت ................................ (نام شركت بازرسي كننده)، جهت اطلاع و تماس با متقاضي به منظور اخذ اطلاعات و مدارك لازم براي انجام بازرسي كالا.