نظر مشورتي 7/1403/929 مورخ 1404/02/08 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : در خصوص جرايم و دعاوي موضوع قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ‌ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدي و با لحاظ ماده 28 قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب 1395، آيا سازمان جهاد كشاورزي از پرداخت هزينه دادرسي دعاوي مدني و كيفري معاف است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، به موجب برخي قوانين خاص و در راستاي تأمين اهداف خاصي، دولت از پرداخت هزينه دادرسي معاف شده است. در اين موارد تمامي دعاوي راجع به موضوع آن قانون خاص، مشمول اين معافيت است؛ اما تشخيص نوع دعوا و انطباق آن با مفاد قانون و تشخيص همراستا بودن يا نبودن دعوا با اهداف معافيت يادشده، امري مصداقي است كه بر عهده مرجع قضايي رسيدگي‌كننده است و نمي‌توان درباره اين قوانين خاص، حكمي كلي بيان كرد. ثانياً، با عنايت به ماده 28 قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه مصوب 1395 كه مقرر مي‌دارد «به منظور رفع تصرف از اراضي دولتي، ملي و وقفي، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري كشور، سازمان امور اراضي و سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان اوقاف و امور خيريه و وزارت راه و شهرسازي حسب مورد پس از تأييد بالاترين مقام دستگاه اجرايي مربوط، از پرداخت هزينه‌هاي دادرسي معاف مي‌باشند»، چنانچه دستگاه اجرايي ذي‌ربط (در فرض سؤال سازمان جهاد كشاورزي) به منظور رفع تصرف از اراضي مذكور در اين قانون هرگونه دعوايي طرح يا اعتراض كند، با رعايت مقررات اين ماده از پرداخت هزينه دادرسي معاف است؛ بنابراين دعاوي غير ‌مرتبط با تصرفات اراضي فوق‌الذكر، از شمول معافيت قانوني موضوع اين ماده خارج است.