تصويب نامه در خصوص برنامه تنوع بخشي به الگو (مدل)هاي مهدكودك و كودكستان

هيئت وزيران در جلسه 1404/6/27 به پيشنهاد وزارت آموزش و پرورش (سازمان ملي تعليم و تربيت كودك) و به استناد بند (ب) ماده (81) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403 و با رعايت مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي، برنامه موضوع بند ياد شده را به شرح زير تصويب كرد:

برنامه تنوع بخشي به الگو (مدل) هاي مهد كودك و كودكستان به شرح پيوست كه تاييد شده به مهر دفتر هيئت دولت است، تعيين مي شود و دستگاه مقرر در برنامه موظف به اجراي اقدامات مربوط هستند.

معاون اول رئيس جمهور - محمدرضا عارف

برنامه تنوع بخشي به الگو(مدل)هاي مهدكودك و كودكستان

در اين برنامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

وزارت: وزارت آموزش و پرورش.

سازمان: سازمان ملي تعليم و تربيت كودك.

قانون: قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403.

اساسنامه: اساسنامه سازمان مصوب جلسه 836 مورخ 1399/11/7 شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

هيئت امنا: هيئت امناي سازمان موضوع ماده (8) اساسنامه.

كودك: فردي كه در دوره كودكي از بدو تولد تا شش سال تمام قرار دارد و اين گروه سني به دو دوره سه ساله (دوره اول كودكي و دوره دوم كودكي) تقسيم مي شود.

كودكستان: واحد آموزشي و پرورشي كه مسئوليت مراقبت، رشد، پرورش، آموزش و تربيت كودكان تا پيش از دبستان را به عهده دارد و در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط توسط اشخاص حقيقي و حقوقي داراي صلاحيت تأسيس مي شود و فعاليت مي نمايد. كودكستان در دو نوع كودكستان دوره اول براي كودكان بدو تولد تا سه سال تمام و كودكستان دوره دوم براي كودكان چهار سال تا شش سال تمام فعاليت مي كند. واحدها و مراكز آموزشي و پرورشي كه تحت عناوين ديگر نظير مهدكودك و پيش دبستاني فعاليت مي كنند از تاريخ لازم الاجرا شدن اين برنامه تنها با عنوان كودكستان شناخته مي شوند.

الگو (مدل)هاي كودكستان عبارتند از:

كودكستان حمايتي: اين كودكستان ها به منظور توسعه عدالت آموزشي و تربيتي و حمايت از مناطق كم برخوردار با استفاده از ظرفيت دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي عمومي غيردولتي يا با حمايت و كمك دولت و از طريق وزارت با امكانات، اعتبارات و منابع دولتي مصوب مربوط ايجاد مي شوند.

كودكستان مدارس دولتي: واحد آموزشي و پرورشي كه در فضاي مدارس دولتي در مناطق آموزش و پرورش فاقد كودكستان داير مي شود و به كودكان دوره دوم كودكي خدمات رشد، يادگيري، آموزشي و تربيتي با هدايت مدير و مربي آموزش ديده مطابق با ضوابط و مقررات سازمان همزمان با ساعات فعاليت مدارس ارائه مي نمايد.

آموزگاري كه دوره هاي آموزشي مصوب مطابق با ضوابط و مقررات سازمان را گذرانده باشد، مي تواند به عنوان مربي فعاليت كند.

كودكستان ضميمه مدارس دولتي: اين كودكستان ها در محيط و فضاي مازاد آموزشي و پرورشي مدارس و مراكز آموزشي و پرورشي به كودكان دوره دوم كودكي خدمات مراقبت، رشد، يادگيري، آموزشي و تربيتي با هدايت مربي و مسئوليت مؤسس تحت نظارت انجمن اولياء و مربيان و مدير مدرسه دولتي با رعايت ضوابط و مقررات سازمان متناسب با نوبت و ساعت فعاليت مدارس ارائه مي نمايد. حق الزحمه مديران و مربيان در چهارچوب قوانين و مقررات بر اساس ميزان تعيين شده از سوي سازمان پرداخت مي شود.

كودكستان ضميمه مدارس غيردولتي: اين كودكستان ها در محيط و فضاي مازاد آموزشي و پرورشي مدارس غيردولتي به كودكان دوره دوم كودكي خدمات مراقبت، رشد، يادگيري، آموزشي و تربيتي با هدايت مربي و مسئوليت مؤسس تحت نظارت انجمن اولياء و مربيان و مدير مدرسه غيردولتي با رعايت ضوابط و مقررات سازمان متناسب با نوبت و ساعت فعاليت مدارس ارائه مي نمايد.

كودكستان وابسته به سازمان ها و نهادها: دستگاه ها، نهادها و مؤسسات مشمول ماده (٢٢) قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت مصوب 1400 با اصلاحات بعدي، به دو طريق زير مي توانند از خدمات كودكستاني براي تكريم و حفظ حقوق مادر و كودك با تأمين فضاي مناسب جهت نگهداري و رفع نيازهاي كودكان بهره مند شوند:

الف - اخذ مجوز تأسيس كودكستان توسط دستگاه ها، نهادها و مؤسسات مشمول كه با معرفي نماينده ذي صلاح به سازمان و ثبت درخواست مجوز تأسيس كودكستان وابسته انجام مي پذيرد.

ب - از كودكستان هاي فعال داراي مجوز از سازمان، خريد خدمات تربيتي، يادگيري و مراقبتي نمايند. در اين شيوه، دستگاه ها، نهادها و مؤسسات مشمول، نياز به اخذ مجوز مجزا از سازمان ندارند.

مسئوليت هاي حقوقي مرتبط با كودكان و كاركنان و همچنين تأمين نيروي انساني، فضا و تجهيزات و اجراي برنامه تربيتي و يادگيري و چهارچوب مراقبتي دركودكستان هاي وابسته مطابق استانداردها و ضوابط ابلاغي و تأييديه هاي سازمان و قوانين و مقررات مربوط است.

كودكستان مستقل: اين كودكستان ها به صورت مستقل و توسط مؤسسان حقيقي يا حقوقي غيردولتي و در فضاي ملكي يا استيجاري با كاربري متناسب، به كودكان دوره اول يا دوم كودكي يا هر دو دوره با هدايت مربي و مسئوليت مدير و مؤسس با رعايت ضوابط و مقررات سازمان در نوبت كاري مشخص خدمات مناسب را ارائه مي نمايند.

كودكستان مجتمع محور: كودكستان هايي كه در مجتمع هاي مسكوني (شهرك هاي محصور مسكوني، خانه هاي سازماني، مجتمع هاي مسكوني داراي حداقل دويست (200) واحد مسكوني در يك پهنه) به كودكان دوره دوم كودكي خدمات مراقبت، رشد، يادگيري، آموزشي و تربيتي را با هدايت مربي و مسئوليت نماينده معرفي شده توسط هيئت مديره مجتمع يا شهرك به عنوان مؤسس كودكستان با رعايت ضوابط و مقررات سازمان در نوبت روزانه ارائه مي نمايد.

خانه مادر - كودك: مراكزي كه با هدايت مربيان، مسئوليت مدير و مؤسس و رعايت ضوابط و مقررات سازمان، به مدت (12) ساعت در هفته به ازاي هر مادر-كودك، خدمات زير را ارائه مي نمايند:

الف - خدمات يادگيري و تربيتي مبتني بر حضور توأمان مادر و كودك و ارتباط نزديك آنها براي انجام فعاليت هاي مشترك يادگيري، آموزشي و پرورشي به كودكان هر دو دوره كودكي.

ب - خدمات مشاوره تخصصي و آموزش هاي خاص با رويكرد تسهيل والدگري و توانمندسازي مادران.

مراكز موضوع اين بند مي توانند خدمات مرتبط را به منظور تسهيل والدگري پدران و سرپرستان قانوني كودكان ارائه نمايند.

پ - رويكرد تربيتي - يادگيري در انواع كودكستان ها به شرح زير است:

1- دوره اول كودكي: تمركز بر محوريت خانواده و نقش والدين به عنوان محور اصلي مراقبت، نگهداري، رشد، ياددهي و تربيت كودكان از طريق توانمندسازي خانواده و والدين بر پايه مباني دين مبين اسلام.

2- دوره دوم كودكي: بر مبناي روش تربيتي يادگيري تمام ساحتي بر معيار تعميق بخشي به هويت ايراني و اسلامي.

ت - ضوابط عمومي و اختصاصي تأسيس، اداره و انحلال انواع كودكستان هاي موضوع اين برنامه و ساماندهي مراكز موجود با رعايت مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي و به استناد جزء (ب) بند (8) ماده (10) اساسنامه مطابق ضوابط و مقررات مربوط است.

ث - نظارت بر كودكستان ها بر عهده سازمان و سازوكار نظارت، ارزيابي عملكرد و چهارچوب رسيدگي به تخلفات مؤسسان، مديران، مربيان و ساير كاركنان آنها مطابق مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي و ساير ضوابط و مقررات مربوط است.

هرگونه فعاليت اشخاص حقيقي و حقوقي تحت هر عنوان در زمينه تعليم و تربيت، نگهداري و آموزش كودكان مغاير اساسنامه و بدون اخذ مجوز از سازمان، به استناد بند (14) ماده (6) اساسنامه، غيرمجاز محسوب مي شود و با متخلفان طبق قانون تعطيل مؤسسات و واحدهاي آموزشي و تحقيقاتي و فرهنگي كه بدون اخذ مجوز قانوني داير شده و مي شود مصوب 1372 رفتار خواهد شد.

ج - بانك هاي كشور موظفند با رعايت قوانين و مقررات مربوط و معرفي وزارت(سازمان) به منظور تأمين يا توسعه فضا و تهيه تجهيزات و امكانات مورد نياز كودكستان ها از محل منابع موضوع ماده (10) قانون تاسيس و اداره مدارس و مراكز آموزشي و پرورشي غيردولتي مصوب 1395 با اصلاحات بعدي به متقاضيان تاسيس كودكستان با اولويت مناطق كم برخوردار تسهيلات اعطا كنند.

وزارت پيشنهاد و برآورد منابع مورد نياز جهت تامين يارانه تسهيلات موضوع اين بند را جهت درج در لوايح بودجه سنواتي به سازمان برنامه و بودجه كشور ارايه مي نمايد.

چ - دستورالعمل استاندارد هاي فضا ها و تجهيزات هر يك از انواع كودكستان ها مطابق مفاد آيين نامه فضا و تجهيزات كودكستان ها و اصلاحات بعدي آن كه مصوب هيئت امنا خواهد بود.

ح - دستورالعمل آموزشي كودكستان هاي موضوع بند (ب) اين بر نامه به شرح زير است:

1- كودكستان حمايتي: الف- برنامه تربيتي: راهنماي برنامه و فعاليت هاي آموزشي و پرورشي دوره پيش دبستاني (مصوب جلسه 770 شوراي عالي آموزش و پرورش مورخ 1387/4/25) با اصلاحات بعدي و مرتبط با راهنماي تربيت و يادگيري دوره اوان كودكي، براي اين دوره معتبر و لازم الاجرا است و اجراي فعاليت ها و راهبردهاي تربيتي و آموزشي در كودكستان ها مطابق سرفصل ها و اهداف مصوب انجام مي شود. ب- محتواي تربيتي: بسته هاي تربيت و يادگيري مورد تأييد سازمان به عنوان محتواي تربيتي قابل استفاده است. پ- زمان فعاليت: روزانه حداكثر (5/4) ساعت تا سقف (22) ساعت در هفته (پنج روز كاري) در نوبت صبح يا عصر خدمات تربيتي و يادگيري ارائه خواهد شد. ت- شرايط نيروي انساني: نيروي انساني شاغل در كودكستان حمايتي تابع شرايط مندرج در آيين نامه چارچوب شايستگي ها و وظايف مؤسس و نيروي انساني كودكستان ها (موضوع بخشنامه شماره 368 مورخ 1402/9/27 وزير آموزش و پرورش) است.

2- كودكستان مدارس دولتي: الف- برنامه تربيتي، محتواي تربيتي و زمان فعاليت همانند كودكستان حمايتي است. ب- شرايط نيروي انساني: نيروي انساني در كودكستان مدارس دولتي تابع شرايط همكاران رسمي و پيماني آموزش و پرورش است و بايد دوره هاي آموزشي مصوب سازمان را گذرانده باشند.

3- كودكستان ضميمه مدارس دولتي: - برنامه تربيتي، محتواي تربيتي و زمان فعاليت و شرايط نيروي انساني همانند كودكستان حمايتي است.

4- كودكستان ضميمه مدارس غيردولتي: - برنامه تربيتي، محتواي تربيتي، زمان فعاليت و شرايط نيروي انساني همانند كودكستان حمايتي است.

5- كودكستان وابسته به سازمان ها و نهادها: الف- برنامه تربيتي، محتواي تربيتي و شرايط نيروي انساني همانند كودكستان حمايتي است. ب- زمان فعاليت: با توجه به نياز والدين شاغل در سازمان ها و نهادها، خدمات رشد، مراقبت، تربيتي و يادگيري حداكثر تا (44) ساعت در هفته ارائه خواهد شد.

6- كودكستان مستقل: الف- برنامه تربيتي، محتواي تربيتي و شرايط نيروي انساني همانند كودكستان حمايتي است. ب- زمان فعاليت: روزانه (4/5) ساعت معادل (22) ساعت در هفته (پنج روز كاري) در نوبت صبح يا عصر خدمات مراقبت، رشد، يادگيري، آموزشي و تربيتي ارائه خواهد شد. در اين كودكستان بر اساس نياز والدين امكان ارائه خدمات مذكور تا حداكثر (44) ساعت در هفته وجود دارد.

7- كودكستان مجتمع محور: - برنامه تربيتي، محتواي تربيتي، زمان فعاليت و شرايط نيروي انساني همانند كودكستان حمايتي است.

8- خانه مادر-كودك: الف- برنامه تربيتي: مطابق قسمت (الف) جزء (1) اين بند خواهد بود. ب- محتواي تربيتي: بسته هاي تربيت و يادگيري كودكان و بسته هاي تخصصي مورد تأييد سازمان براي توانمندسازي خانواده ها به عنوان محتواي تربيتي خانه مادر-كودك استفاده مي شود. پ- زمان فعاليت: حداكثر تا سقف (12) ساعت در هفته در نوبت صبح يا عصر خدمات تربيتي-يادگيري به كودك و مشاوره و آموزش به والدين به صورت هم زمان ارائه خواهد شد. ت- شرايط عمومي و اختصاصي نيروي انساني شاغل در خانه مادر-كودك به شرح زير است: 1- شرايط عمومي: مطابق قسمت (ت) جزء (1) اين بند خواهد بود. 2- شرايط اختصاصي: الف- داراي مدرك تحصيلي روانشناسي، علوم تربيتي، مشاوره و رشته هاي مرتبط. ب- داراي تجربه كار مشاوره در حوزه كودك و خانواده به مدت دو سال. پ- گذراندن دوره هاي آموزشي مورد تأييد سازمان.