دستورالعمل احراز صلاحيت مديران عامل و اعضاي هيات مديره- هيات عامل و همچنين افرادي كه به نمايندگي صاحب سهم دولت در شركتها به عنوان عضو هيات مديره- هيات عامل معرفي مي شوند

هيئت وزيران در جلسه 24 /3 /1402 به پيشنهاد سازمان اداري و استخدامي كشور (با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور و وزارت امور اقتصادي و دارايي) و به استناد جزء (3) بند (ط) تبصره (2) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 كل كشور، دستورالعمل احراز صلاحيت مديران عامل و اعضاي هيئت مديره / هيئت عامل و همچنين افرادي كه به نمايندگي صاحب سهم دولت در شركت ها كه به عنوان عضو هيئت مديره / هيئت عامل معرفي مي شوند را به شرح زير تصويب كرد:

در اين دستورالعمل، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي‌ روند:

قانون: قانون بودجه سال 1402 كل كشور.

شركت دولتي: شركت هاي موضوع ماده (4) قانون مديريت خدمات كشوري و ماده (4) قانون محاسبات عمومي كشور.

شركت تابع: شركت داراي شخصيت حقوقي مستقل كه بيش از پنجاه درصد(50%) از سهام يا سرمايه آن مجتمعاً يا منفرداً متعلق به دستگاه هاي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري يا شركت هاي تابع آن باشد.

شركت وابسته: شركت داراي شخصيت حقوقي مستقل كه پنجاه درصد (50%) يا كمتر از پنجاه درصد (50%) از سهام يا سرمايه آن مجتمعاً يا منفرداً متعلق به دستگاه هاي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري باشد.

شركت تحت مديريت: شركت داراي شخصيت حقوقي مستقل كه حداكثر پنجاه درصد (50%) از سهام يا سرمايه آن متعلق به دولت يا يك شركت دولتي بوده و اكثريت اعضاي هيئت مديره آن توسط دولت (دستگاه هاي اجرايي) يا بر اساس نظر دولت (دستگاه هاي اجرايي) تعيين مي شود.

تجربه خدمتي: آن قسمت از خدمات دولتي و يا غيردولتي فرد در مشاغل كارشناسي و همتراز كه طي آن، فرد مشغول به انجام مأموريت‌ هايي بوده كه با مأموريت ‌هاي اختصاصي شركت محل انتصاب مشابه باشد. (موضوع ماده (14) آيين نامه اجرايي طرح طبقه بندي مشاغل)

تجربه مديريتي: خدمات دولتي و يا غيردولتي فرد در سمت مديريت حرفه ‌اي، مقامات و عناوين مشابه در: الف- حوزه مأموريت اصلي (شغل اختصاصي) شركت (سطح يك). ب- واحدهاي ستادي (شغل عمومي) شركت (سطح دو). پ- سمت هاي موضوع ماده (71) قانون مديريت خدمات كشوري (سطح سه). ت- مديريت دستگاه ‌هاي اجرايي (سطح چهار).

شايستگي هاي عمومي مديران: شايستگي‌ هاي موضوع مصوبه شماره 579095 مورخ 1 /4 /1395 شوراي عالي اداري با اصلاحات بعدي آن.

كارگروه: كارگروه متشكل از سازمان اداري و استخدامي كشور، وزارت امور اقتصادي و دارايي، سازمان برنامه و بودجه كشور (در سطح معاون مرتبط) و حسب مورد رييس دستگاه مربوط كه در سازمان اداري و استخدامي كشور مستقر است.

اعضاي موظف هيئت مديره: فردي كه علاوه بر عضويت قانوني در هيئت مديره يك شركت، داراي سمت اجرايي و شغل مشخص و مستمري در همان شركتي كه عضو هيئت مديره آن است، مي باشد.

اعضاي غيرموظف هيئت مديره: فردي كه فقط عضو قانوني در هيئت مديره يك شركت است و هيچ گونه سمت اجرايي و شغل مشخص و مستمري در همان شركتي كه عضو هيئت مديره آن است، ندارد.

در اجراي جزء (1) و ذيل جزء (3) بند (ط) تبصره (2) قانون، اشخاص حقوقي مشمول اين دستورالعمل به شرح زير مي ‎باشند:

شركت هاي دولتي، بانك ها و مؤسسات انتفاعي وابسته به دولت مندرج در پيوست شماره (۳) قانون، شركت هاي تابع و وابسته به آنها.

شركت ها و مؤسسات دولتي كه شمول قوانين و مقررات عمومي نسبت به آنها مستلزم ذكر يا تصريح نام است نظير شركت هاي تابع، وابسته و تحت مديريت وزارت نفت، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران و شركت هاي تابع، وابسته و تحت مديريت سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران.

شركتهاي تابع، وابسته و تحت مديريت مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي و دانشگاه آزاد اسلامي.

شركت هاي تابع، وابسته و تحت مديريت وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح.

شركت هاي تابع، وابسته و تحت مديريت سازمان انرژي اتمي ايران.

شركت هاي تابع، وابسته و تحت مديريتي كه در اجراي قانون اجراي سياست هاي كلي اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسي مصوب 1386 با اصلاحات بعدي آن، بخشي از سهام يا سرمايه آنها به بخش غيردولتي واگذار شده است تا زماني كه مديرعامل و هيئت مديره آنها بر اساس نظر دولت تعيين مي ‌گردد.

اشخاص حقوقي مشمول اين دستورالعمل، مطابق مصوبات شوراي حقوق و دستمزد به شرح زير سطح ‌‌بندي مي‌ شوند: 1- شركت (الف): شركت‌هاي گروه الف (۱) و الف (2). 2- شركت (ب): شركت‌هاي گروه ب (۱) و ب (2). 3- شركت (ج): شركت‌هاي گروه ج (۱) و ج (۲) و (د).

اشخاص حقوقي موضوع اين دستورالعمل كه سطح (رتبه) آنها تعيين شده است، بر اساس سطح مورد عمل با سطوح موضوع اين ماده تطبيق داده مي‌ شوند. تغيير سطح (رتبه) و يا تعيين سطح (رتبه) شركت ‌هاي مشمول اين دستورالعمل، با پيشنهاد رييس مجمع عمومي شركت مربوط و از سوي بالاترين مقام دستگاه اجرايي ذي ربط (وزير/ رييس سازمان‌ هاي مستقل) و در شركت هاي تحت مديريت دولت يا مندرج در فهرست واگذاري با پيشنهاد وزير تخصصي ذي ربط و تأييد كارگروه انجام مي شود. در مواقع خاص، كارگروه مي تواند نسبت به تغيير سطح (رتبه) شركت ها اقدام نمايد.

شرايط عمومي لازم براي انتخاب و انتصاب افراد در پست هاي مديريتي موضوع اين دستورالعمل به شرح زير مي باشد:

دارا بودن تابعيت جمهوري اسلامي ايران.

تأييد صلاحيت اعتقادي، اخلاقي و رفتاري داوطلب براي انتصاب در يكي از عناوين پست‌ هاي موضوع اين دستورالعمل توسط مراجع قانوني ذي‌ ربط.

عدم عضويت به عنوان مديرعامل و هيئت مديره شركت هاي ديگر اعم از دولتي و غيردولتي.

دارا بودن حداقل تجربه خدمتي و مديريتي لازم براي تصدي پست‌هاي مديريتي ذي ربط مطابق با جداول زير: جدول شماره 1: مديران عامل سطح شركت تجربه مديريتي (سال) تجربه خدمتي در سمت مديرعامل يا هيئت مديره سطح يك سطح دو سطح سه سطح چهار شركت (الف) 4 5 6 8 حداقل 3 سال شركت (ب) 3 4 5 7 حداقل 2 سال شركت (ج) 2 3 4 6 - جدول شماره 2: اعضاي هيئت مديره سطح شركت تجربه مديريتي (سال) تجربه خدمتي در سمت مدير عامل يا هيئت مديره سطح يك سطح دو سطح سه سطح چهار شركت (الف) 3 3 3 4 حداقل 1 سال شركت (ب) 2 2 2 2 حداقل 1 سال شركت (ج) 1 2 2 2 - جدول شماره 3: اعضاي هيئت مديره غيرموظف سطح شركت تجربه مديريتي (سال) تجربه خدمتي در سمت مدير عامل يا هيئت مديره سطح يك سطح دو سطح سه سطح چهار شركت (الف) 1 1 3 3 - شركت (ب) 1 1 2 2 - شركت (ج) 1 1 1 2 -

در شركت هاي (الف) و (ب) براي انتصاب مديرعامل و هيئت مديره، در صورت نداشتن تجربه خدمتي لازم در سمت مديرعامل يا هيئت مديره، به همان ميزان سال تجربه خدمتي تعيين شده در ساير سمت ها در جداول شماره (1) و (2) به تجربه مديريتي آنها اضافه مي شود.

در وزارتخانه ها و سازمان هاي مستقل كه شركت سطح (ج) وجود ندارد، براي انتصاب اعضاي هيئت مديره، افراد علاوه بر تجربه مديريتي تعيين شده با دارا بودن حداقل سه سال تجربه خدمتي در حوزه مأموريت اصلي شركت، از شرط تجربه خدمتي در سمت مديرعامل يا هيئت مديره معاف مي باشند.

در شركت هايي كه داراي هر دو ركن هيئت مديره و مديرعامل و هيئت عامل هستند، ركن هيئت مديره مورد نظر است.

در انتخاب مديران عامل و اعضاي هيئت مديره بانك‌ ها و مؤسسات مالي و اعتباري رعايت شرايط مندرج در بند (ت) ماده (21) قانون احكام دائمي برنامه‌ هاي توسعه كشور مصوب 1395 الزامي است.

به ازاي دارابودن هر سه سال تجربه خدمتي، يك سال از تجربه مديريتي سطوح دو تا چهار (حداكثر تا دو سال) به جز شركت‌ هاي سطح (الف) جداول فوق، كسر مي شود.

در شرايط يكسان انتصاب، افراد با داشتن رشته تحصيلي مرتبط با مأموريت‌ هاي شركت و مقاطع تحصيلي بالاتر، از اولويت برخوردار خواهند بود. همچنين در صورت دارا بودن مدرك تحصيلي دكتري در رشته تحصيلي تخصصي مورد نياز براي انجام مأموريت ‌هاي اختصاصي پست مورد تصدي به جز شركت‌ هاي سطح (الف)، يك سال از سوابق مديريتي مورد نياز كسر مي ‌شود.

رعايت شرايط اين دستورالعمل، نافي الزامات و شرايط مندرج در قوانين و اساسنامه هاي مصوب مراجع قانوني نظير مجلس شوراي اسلامي و شوراي عالي انقلاب فرهنگي نمي باشد.

در خصوص انتصاب نخبگان به عنوان اعضاي غيرموظف هئيت مديره، رعايت شرايط مندرج در جدول شماره (3) اين ماده الزامي نيست.

در شركت هاي سطح (ج) براي انتصاب نخبگان به عنوان مديرعامل يا هيئت مديره، سوابق تجربه مديريتي مورد نياز با نظر كارگروه به يك دوم تجربه پيش بيني شده كاهش مي يابد.

برخورداري از شايستگي‌ هاي عمومي سطح مديريتي مرتبط (مديران ارشد براي تمامي سطوح) بر اساس دستورالعمل اجرايي نحوه انتخاب و انتصاب مديران حرفه ‌اي (موضوع مصوبه شماره 579095 مورخ 1395/4/1 شوراي عالي اداري با اصلاحات بعدي آن) و دستورالعمل نحوه ارزيابي و توسعه شايستگي‌ هاي عمومي مديران حرفه ‌اي موضوع بخشنامه شماره 1657363 مورخ 4 /11 /1396 سازمان اداري و استخدامي كشور، براي تصدي تمامي پست هاي مديريتي موضوع اين دستورالعمل الزامي است.

وزارتخانه‌ ها و سازمان ‌هاي مستقل موضوع قانون موظفند براي شركت‌ هاي مشمول خود شرايط و شايستگي‌ هاي تخصصي متصديان پست ‌هاي يادشده و ساز و كار احراز آنها و همچنين دوره‌ هاي آموزشي بدو انتصاب مرتبط را با رعايت شرايط مندرج در قانون تشكيل يا اساسنامه شركت ‌ها، متناسب با مأموريت‌ ها، ويژگي‌ ها و ماهيت وظايف مشاغل اختصاصي شركت، به تفكيك سطوح تعيين شده تدوين و به تصويب شوراي توسعه مديريت و سرمايه انساني برسانند.

در صورت احراز شايستگي‌ هاي تخصصي، ارايه گواهينامه شايستگي‌ هاي عمومي ضروري نمي باشد، لكن رعايت شرايط عمومي مندرج در ماده (4) اين دستورالعمل الزامي است.

وزارتخانه ‌ها و سازمان ‌هاي مستقل مشمول اين دستورالعمل، موظفند شاخص هاي موردنظر شركت‌ هاي مشمول خود را براي ارزيابي عملكرد متصديان پست هاي موضوع اين دستورالعمل، تدوين و پس از تأييد سازمان اداري و استخدامي كشور براي اجرا ابلاغ نمايند. هر گونه تغيير در شاخص ها پس از تأييد سازمان اداري و استخدامي كشور ملاك عمل خواهد بود.

رؤساي مجامع عمومي، شوراهاي عالي يا مقامات مسئول (طبق اساسنامه يا قانون تأسيس) و در شركت‌ هاي دولتي مندرج در فهرست مصوب هيئت واگذاري، وزير تخصصي ذي ربط، موظفند افراد پيشنهادي و جايگزين كه حائز شرايط عمومي و اختصاصي براي احراز پست‌ هاي موضوع اين دستورالعمل مي ‌باشند را به مجامع عمومي، شوراهاي عالي يا مراجع ذي ربط (مطابق اساسنامه يا قانون تأسيس) جهت طي تشريفات مربوط معرفي نمايند.

هر گونه انتصاب در پست ‌هاي موضوع اين دستورالعمل، از تاريخ ابلاغ آن بر اساس ساز و كار اين ماده خواهد بود.

رؤساي مجامع عمومي، شوراهاي عالي يا مقامات مسئول (طبق اساسنامه يا قانون تأسيس) و در شركت‌ هاي دولتي مندرج در فهرست مصوب هيئت واگذاري، وزير تخصصي ذي ربط، موظفند متصديان فعلي پست‌ هاي موضوع اين دستورالعمل را با شرايط عمومي و اختصاصي پيش‌ بيني شده ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ اين دستورالعمل تطبيق دهند و نسبت به جايگزيني افرادي كه شرايط مورد نظر را ندارند بر اساس فرآيند اين دستورالعمل اقدام نمايند.در موارد خاص در كارگروه تصميم گيري خواهد شد.

شركت‌ هاي موضوع اين دستورالعمل موظفند پس از انتصاب افراد در پست‌ هاي مديريتي مزبور، مشخصات مديران ياد شده را با رعايت جزء (3) بند (ط) تبصره (2) قانون، در سامانه كارمند ايران (پاكنا) مستقر در سازمان اداري و استخدامي كشور درج نموده و هر سه ماه يك بار نسبت به ثبت و به روزرساني اطلاعات خود و شركت ها و مؤسسات تابع و وابسته، در سامانه يكپارچه اطلاعات شركت ‌هاي دولتي و نهادهاي عمومي غيردولتي مستقر در وزارت امور اقتصادي و دارايي اقدام كنند.

وزارت امور اقتصادي و دارايي مكلف است امكان دسترسي به اطلاعات سامانه مذكور را با رعايت قانون مديريت داده ها و اطلاعات ملي مصوب 30 /6 /1401 و از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات به صورت برخط براي سازمان برنامه و بودجه كشور، سازمان اداري و استخدامي كشور و ديوان محاسبات كشور فراهم كند.

رعايت شرايط احراز عمومي و اختصاصي موضوع اين دستورالعمل براي افرادي كه به نمايندگي صاحب سهم اشخاص موضوع اين دستورالعمل در شركت ها به عنوان مديرعامل يا عضو هيئت مديره معرفي مي ‌شوند، الزامي است.

كارگروه موظف است ضوابط رتبه‌ بندي شركت‌ هاي مشمول را متناسب با رتبه ‌هاي مختلف تصويب و ابلاغ نمايد.

نظارت بر اجراي اين دستورالعمل بر عهده رؤساي مجامع عمومي، شوراهاي عالي يا مقامات مسئول (طبق اساسنامه يا قانون تأسيس) و در شركت‌ هاي دولتي مندرج در فهرست مصوب هيئت واگذاري، بر عهده وزير تخصصي ذي ربط مي ‌باشد.

معاون اول رئيس جمهور - محمد مخبر