مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران پيرامون سند ملي معماري و شهرسازي ايران ـ اسلامي

شوراي‌ عالي ‌شهرسازي و معماري، در جلسه مورخ 27 /5 /1399 سند ملي ‌معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي، موضوع مصوبه جلسه 791 مورخ 5 /11 /1395 شوراي‌ عالي انقلاب فرهنگي را حسب دستور رياست محترم جمهوري اسلامي ايران (موضوع مكاتبه شماره 5258 مورخ 25 /1 /1399 رئيس دفتر محترم و سرپرست نهاد رياست جمهوري) و با توجه به صورتجلسه مورخ 13 /3 /1399 كميته تخصصي معماري، طراحي شهري و بافت ‌هاي واجد ارزش، مورد بررسي قرار داد و در چارچوب وظايف و اختيارات شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران، مواردي را بشرح ذيل، به ‌عنوان پيشنهادهايي جهت اصلاح و تكميل سند مذكور به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه مي ‌نمايد.

كليات سند ملي معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي، كه ناظر بر رويه ‌ها و اقدامات لازم به منظور بازيابي هويت ايراني ـ اسلامي در شهر و معماري معاصر بوده و با توجه ويژه به فرابخشي بودن موضوع و لحاظ ابعاد فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و آموزشي تهيه شده است، مورد تأييد است.

با توجه به وظايف مصرح شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران مندرج در ماده يك قانون تاسيس آن، بند يك سند، در قالب «سياست» به اين شرح اصلاح و جايگزين شود: "ايجاد زمينه ‌هاي استمرار انديشه و فرهنگ ايراني ـ اسلامي در شهر و معماري معاصر از طريق تدوين و تصويب اصول، مباني و شاخص‌ هاي معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي بر مبناي ميراث معنوي مشترك ايران اسلامي، مبتني بر عقلانيت و با استفاده از فنون و مهارت‌ ها و شيوه‌ هاي پديد آمده در ادوار تاريخ ايران و پاسخگوي نيازها و مقتضيات عصر حاضر در راستاي الگوي اسلامي ايراني پيشرفت"

مدت زمان تعيين شده براي تهيه پيشنهاد مربوط به اين بند توسط شوراي عالي شهرسازي و معماري، به يك سال افزايش يابد.

نظر به اهميت سازماندهي نظام مند و يكپارچه فضاهاي شهري در مقياس‌ هاي مختلف و تأكيد بر وجه اجتماعي و فرهنگي تعاملات خانه، مسجد، مدرسه، بند دو سند، به اين شرح اصلاح و جايگزين شود:" نهادينه‌ سازي روابط سلسله ‌مراتب فضاهاي شهري از مقياس منطقه شهري تا مقياس محله و زيرمحله و توسعه روابط و تعاملات خانه، مسجد، مدرسه و محله و مراكز فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي با محوريت مسجد"

با توجه به آنكه محدوده‌ هاي پيرامون بقاع متبركه، شواهد اصيل معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي هستند، بند پنج سند، به اين شرح اصلاح و جايگزين شود: " حفاظت و احياي شواهد و الگوهاي معماري و شهرسازي ايراني اسلامي، موجود در بناها و بافت‌ هاي تاريخي شهري و روستايي، به ويژه ايجاد سرزندگي در محدوده ‌هاي شهري و روستايي پيرامون بقاع متبركه"

نظر به اهميت حفاظت از محيط زيست و تاكيد بر ارتباط با طبيعت در آموزه ‌هاي ديني، ‌بندي به اين شرح به سياست‌ هاي سند افزوده شود: "حفاظت از محيط زيست و اجتناب از هرگونه آسيب رساندن به آن، سازگاري با اقليم، ايجاد امكان ارتباط انسان با نشانه ‌هاي الهي در بستر شهر و معماري ايراني اسلامي و استفاده بهينه از سرمايه‌ هاي ملي در ساخت ‌و ‌سازها"

در بند ۱۰ سند، عبارت «سوداگري غيرقانوني» به «سودجويي‌ هاي فرصت طلبانه» تغيير يابد.

در بند ۱۲، عبارت «طرح‌ هاي جامع»، با «طرح ‌هاي توسعه و عمران» جايگزين شود .

با توجه به نقش محوري شوراي عالي در سياستگذاري و نظارت كلان در حوزه معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي، بند ۱ فصل ۲، با تبصره‌ اي به شرح زير تكميل شود: "رئيس شوراي عالي شهرسازي و معماري در جلسات مربوط با حق رأي حضور خواهد داشت".

در برگزاري جشنواره معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي و اعطاء جايزه جهاني معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي (موضوع بند چهار فصل دوم)، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، به عنوان دستگاه همكار ذكر شود.

با توجه به نقش موثر "ايجاد زمينه‌ هاي قانوني و اجتماعي تقدم مصالح اجتماعي بر منافع فردي" در تحقق شهر و معماري ايراني اسلامي، كه در بند ۱۰ سياست‌ هاي سند درج شده است، ضروري است تحقق اين موضوع به نحو مقتضي، با همكاري قوه قضائيه و قوه مجريه (از طريق شوراي عالي شهرسازي و معماري) پيگيري شود.

در تدوين سند الگوي معماري و شهرسازي ايراني ـ اسلامي توسط شوراي عالي (موضوع تبصره بند يك فصل اول) لازم است در گام نخست، عوامل مخل تحقق شهر و معماري ايراني ـ اسلامي در تمامي اركان موثر فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، مديريتي و...مورد آسيب شناسي قرار گرفته و مبناي تهيه سند قرار گيرد.

امكان بازنگري و تكميل دوره‌ اي سند، بر اساس مطالعات منجر به تدوين و تصويب اصول، مباني و شاخص‌ هاي معماري و شهرسازي ايراني اسلامي (تكليف شوراي عالي شهرسازي و معماري در بند يك سند) و تجارب اجراي سند، در بازه ‌هاي زماني پنج ساله پيش ‌بيني گردد .

مراتب جهت استحضار و صدور دستور اقدام لازم اعلام مي‌ گردد.

معاون شهرسازي و معماري و دبير شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران ـ فرزانه صادق‌ مالواجرد