رأي شماره 2338540 هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي ديوان عدالت اداري با موضوع: رد شكايت ابطال موضوع بند 10ـ 4 و جداول 6 ، 7 و 13ذيل ماده 10 تحت عنوان عوارض زيربناي مسكوني و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادي و مزاياي كاربري هاي جديد براساس طرح هاي تعرفه سال 1397

هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي شماره پرونده: هـ ت/0200391 شماره دادنامه سيلور: 140431390002338540 تاريخ: 1404/09/15 شاكي: آقاي محمد عمراني الوارسفلي فرزند قيله علي طرف شكايت: شوراي اسلامي شهر تبريز موضوع شكايت و خواسته: ابطال موضوع بند 10ـ 4 و جداول 6 ، 7 و 13ذيل ماده 10 تحت عنوان عوارض زيربناي مسكوني و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادي و مزاياي كاربري هاي جديد براساس طرح هاي تعرفه سال 1397 شاكي دادخواستي به طرفيت شوراي اسلامي شهر تبريز به خواسته ابطال موضوع بند 10ـ4 و جداول 6 ، 7 و 13 ذيل ماده 10 تحت عنوان عوارض زيربناي مسكوني و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادي و مزاياي كاربري هاي جديد براساس طرح هاي تعرفه سال 1397 به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيئت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: ماده 10 تعرفه عوارض محلي سال 1397 جدول شماره 6 ـ براي محاسبه عوارض زيربناي مسكوني برابر ضوابط طرح تفصيلي و عوارض زيربناي اضافي با تصويب كميسيون ماده 5 و تثبيت در كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها به ازاء هر متر مربع ( K ) ارزش معاملاتي تعديل شده تا مبلغ 250000 ريال رديف طبقات سازه اي مطابق كاربري زيربناي اضافي برابر ضوابط طرح تفصيلي و يا با تصويب كميسيون ماده 5 و يا تثبيت در كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها بالكن رو پوشيده به شارع زير بنا تا سطح اشغال و طبقات مجازبرابر ضوابط طرح تفصيلي مطابق ضوابط مطابق كاربري بالكن اضافي برابر ضوابط طرح تفصيلي و يا با تصويب كميسيون ماده 5 و تثبيت در كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها Pd<250000 Pd<250000 1 زيرزمين اول و دوم و پايين تر 2 ؍0 4 ؍0 ـ ـ 2 همكف، اول 5 ؍0 1 9 12 3 دوم 6 ؍0 2 ؍1 4 سوم 6 ؍1 2 ؍3 10 14 5 چهارم 8 ؍1 6 ؍3 12 16 6 پنجم 6 ؍2 2 ؍5 14 18 7 ششم 4 ؍3 8 ؍6 16 20 8 هفتم و بالاتر 6 ؍4 2 ؍9 ارزش معاملاتي تعديل شده اراضي= Pd عدد ثابت=5 ضريب طبقه= K عوارض زيربناي مسكوني به ازاء هر متر مربع = pd 5K جدول شماره 7ـ براي محاسبه عوارض زيربناي مسكوني برابر ضوابط طرح تفصيلي و عوارض زيربناي اضافي با تصويب كميسيون ماده 5 و تثبيت در كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها به ازاء هر متر مربع ( N ) ارزش معاملاتي تعديل شده تا مبلغ 250000 ريال و بالاتر رديف طبقات سازه اي مطابق كاربري زيربناي اضافي برابر ضوابط طرح تفصيلي و يا با تصويب كميسيون ماده 5 و با تثبيت در كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها بالكن رو پوشيده به شارع زير بنا تا سطح اشغال و طبقات مجاز برابر ضوابط طرح تفصيلي مطابق ضوابط مطابق كاربري بالكن اضافي برابر ضوابط طرح تفصيلي و يا با تصويب كميسيون ماده 5 و تثبيت در كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها Pd≤250000 Pd≤250000 1 زيرزمين اول و دوم و پايين تر 2 ؍0 4 ؍0 ـ ـ 2 همكف، اول 5 ؍0 1 9 12 3 دوم 6 ؍0 2 ؍1 4 سوم 20 ؍1 4 ؍2 10 14 5 چهارم 6 ؍1 2 ؍3 12 16 6 پنجم 2 ؍2 4 ؍4 14 18 7 ششم 6 ؍2 2 ؍5 16 20 8 هفتم 8 ؍2 6 ؍5 9 هشتم 2 ؍3 4 ؍6 10 نهم و بالاتر 6 ؍3 2 ؍7 ارزش معاملاتي تعديل شده اراضي= Pd عدد ثابت=5 ضريب طبقه= N عوارض زيربناي مسكوني به ازاء هر مترمربع = pd N5 جدول شماره 13ـ عوارض زيربناي اضافه پيش آمدگي پاركينگ در طبقات سازه اي برابر ضوابط طرح تفصيلي و يا با تصويب كميسيون ماده 5 و تثبيت در كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها ( E ) طبقات سطح اشغال اضافي تا 10 % سطح اشغال اضافي بيش از 10 % زيرزمين دوم و پايين تر 5 9 زيرزمين اول 7 12 همكف و بالاتر 9 15 ارزش معاملاتي تعديل شده اراضي= Pd عدد ثابت=5 ضريب = E عوارض زيربناي مسكوني به ازا هر مترمربع = pd E5 ماده 24ـ سهم استفاده از ارزش اقتصادي و مزاياي كاربري هاي جديد بر اساس طرح هاي شهري تعرفه عوارض محلي سال 1397 1ـ24ـ با در نظر گرفتن ارزش اضافه شده ناشي از تغيير كاربري صورت گرفته در اجراي طرح تفصيلي جديد و يا ساير طرح ها و مصوبات براي املاك فاقد اعياني يا داراي اعياني، سهم تغيير كاربري برابر جدول، بند و تبصره هاي زير و در زمان صدور گواهي هاي معامله، عدم خلاف، پايان كار، پروانه ساختماني و ساير مجوزهاي احداث قابل اخذ خواهد بود. جدول شماره 26ـ سهم ناشي از تغيير كاربري به غير تجاري به ازا هر متر مربع از عرصه رديف سابقه نوع زمين يا نوع سند كاربري قبلي كاربري فعلي بر اساس طرح تفصيلي جديد ضريب P به ازاي هر متر مربع 1 عمومي و يا باير مسكوني عمويم يا خيلي كم مسكوني 2 2 مزروعي ـ باغ عمويم يا خيلي كم مسكوني 7 3 مزروعي ـ باغ فضاي سبز مسكوني 7 4 مزروعي ـ باغ فضاي سبز يا خيلي كم غير مسكوني (عمومي) 3 5 مزروعي ـ باغ فضاي سبز يا خيلي كم كارگاهي 7 6 باير مسكوني ـ كارگاهي كارگاهي مسكوني 3 7 باير مسكوني فضاي سبز كارگاهي 3 8 باير مسكوني عمومي كارگاهي 5 ؍1 9 مزروعي ـ باغ كارگاهي مسكوني 6 10 مزروعي ـ باغ عمومي كارگاهي 4 11 مزروعي ـ باغ عمومي فضاي سبز توريستي تفريحي بدون اخذ سهم شهرداري 12 باير مسكوني عمومي فضاي سبز توريستي تفريحي بدون اخذ سهم شهرداري 13 مزروعي ـ باغ عمومي عمومي بدون اخذ سهم شهرداري P : ارزش معاملاتي اراضي تبصره1: چنانچه ارزش ملك اشخاص حقيقي بر اساس طرح هاي شهري تقليل يابد مطابق با عكس جدول فوق نسبت به جبران آن توسط ارگان مربوطه اقدام خواهد شد. تبصره2: چنانچه واحد مسكوني اشخاص حقيقي به كاربري عمومي نظير فضاي سبز و... تغيير يابد تملك با كاربري قبلي (بهاي قبلي) خواهد بود. 1ـ 1ـ24ـ در صورتي كه ملكي قبل از سال 1358 داراي كاربري مسكوني بوده و بعداً به دليل نياز ارگان ها و شهرداري و يا طبق طرح هاي موضعي مصوب به كاربري هاي عمومي تبديل شده و مجدداً بدون انجام معامله در طرح جديد به كاربري اوليه قبل از سال 1358 بر مي گردند اين امر تبديل كاربري ملك به حالت اوليه محسوب و سهم موضوع اين ماده شامل آن ها نمي گردند. 2ـ1ـ24ـ آن دسته از املاكي كه بدون مراجعه به شهرداري براي آن ها از طريق اداره ثبت اسناد و املاك سند صادر و تغيير كاربري در آن املاك صورت گرفته باشد مشمول عوارض اين ماده خواهد بود. 3ـ1ـ24ـ برابر بند (د) ماده يك آيين نامه قانون حفظ و گسترش فضاي سبز در شهرها مصوب سال 1389 باغ به محلي اطلاق مي شود كه حداقل يكي از مشخصات زير را داشته باشد. الف) سند مالكيت و يا سند مادر قبل از تفكيك به عنوان باغ، باغچه، زمين مشجر و باغ عمارت. ب) سابقه رأي داير باغ، داير باغچه، داير مشجر از كميسيون ماده 12 قانون زمين شهري ج) محل هايي كه در حريم شهر توسط وزارت جهاد كشاورزي باغ شناخته شده اند. د) محل هايي كه به تشخيص كميسيون ماده 7 آيين نامه قانون حفظ و گسترش باغ شناخته مي شوند. 4ـ1ـ24ـ سندهايي كه به عنوان خانه باغچه با مساحت كمتر از 500 متر مربع باشد به عنوان خانه تلقي شده و مشمول رديف مسكوني در جدول فوق خواهد بود ولي براي خانه باغچه هايي با مساحت 500 متر مربع و بيشتر مطابق رديف يك بند (د) ماده يك آيين نامه قانون حفظ و گسترش از طريق كميسيون ماده 7 همان آيين نامه اقدام مي گردد. 2ـ24ـ سهم تغيير و تثبيت كاربري عرصه به تجاري: الف ـ سهم تغيير كاربري عرصه مسكوني به تجاري و خدماتي معادل 30 درصد ارزش روز تجاري و خدماتي عرصه محاسبه خواهد شد. ب ـ سهم تغيير كاربري عرصه فضاي سبز ـ زراعي و يا باغات به تجاري و خدماتي معادل 40 درصد ارزش روز تجاري و خدماتي عرصه محاسبه خواهد شد. ج ـ سهم تغيير كاربري عرصه از ساير كاربري ها (به غير از كاربري هاي ذكر شده در بند (الف) و (ب) فوق) به تجاري و خدماتي معادل 35 درصد ارزش روز تجاري و خدماتي عرصه خواهد شد. 1ـ2ـ24ـ در مورد املاكي كه عوارض تغيير كاربري آن برابر 24ـ 2 فوق براي عرصه محاسبه و وصول شده و ملك داراي اعياني است در صورت درخواست تبديل اعياني به استفاده غيرمسكوني مطابق كاربري، عوارض آن تا تراكم 120 درصد برابر بند 10ـ3 ماده 10 عوارض پذيره و براي بيش از 120 درصد ياد شده، عوارضي بر مبناي 35 درصد قيمت تقويم روز محاسبه و وصول خواهد شد. 2ـ2ـ24ـ املاكي كه در وضع موجود داراي اعياني تجاري و كارگاهي مجاز مي باشند يا با پرداخت عوارض و جرائم تعيين شده قانوني مي گردد و كاربري عرصه آن به تجاري و يا كارگاهي تغيير يافته است در حد اعياني تجاري و كارگاهي موجود شامل عوارض تغيير كاربري نيست. 3ـ24ـ در صورتي كه در سنوات گذشته از ملكي عوارض ورود به محدوده دريافت و اعياني آن ها تعيين تكليف شده باشد و مطابق طرح تفصيلي جديد در آن ملك تغيير و يا تثبيت كاربري صورت گيرد، صرفاً 30 درصد عوارض موضوع همين ماده محاسبه و وصول خواهد شد. 4ـ24ـ اگر مالك از پرداخت عوارض اين ماده خودداري نموده و درخواست تبديل كاربري جديد به كاربري قبلي را داشته باشد با تسليم تقاضاي كتبي و سپردن تعهد محضري مبني بر سلب ايراد و اعتراض بعدي از خود، مراتب از سوي شهرداري به كميسيون ماده 5 براي اعاده به كاربري قبلي ارجاع خواهد شد. 5 ـ24ـ در صورتي كه اعياني هاي احداثي در كاربري هاي غير مربوطه در حريم شهر از طريق كميسيون هاي ماده 100 و ماده 99 تثبيت بنا شوند عوارض عرصه آن با مد نظر قرار دادن نوع استفاده و تثبيت بنا بر اساس اين ماده اخذ خواهد شد. بديهي است باغات كه در آن خانه باغ يا ديواركشي و فنس كشي تثبيت مي گردد برابر قانون حفظ و گسترش، در حالت باغ حفظ خواهد شد شامل عوارض اين بند نيست. 10ـ4ـ عوارض تثبيت بناي تجاري توسط مراجع قانوني جدول شماره 14ـ عوارض تثبيت زيربناي تجاري، انباري تجاري، بالكن داخل مغازه، افزايش عرض دهنده، تفكيك و تجميع توسط كميسيون ماده 100 و ماده 99 قانون شهرداري ها به ازاء هر مترمربع ( H ) رديف شرح نحوه محاسبه عوارض 1 تجاري، انباري تجاري و بالكن داخل مغازه كه بر اساس يك پنجم ارزش سرقفلي تعيين جريمه شده است 20% ارزش تقويم روز 2 تجاري، انباري تجاري و بالكن داخل مغازه كه بر اساس ارزش معاملاتي ساختمان تعيين جريمه شده است 35% ارزش تقويم روز 3 عوارض پذيره تعويض سقف با تجديد بناي مغازه مجاز موجود p d 60 4 تبديل انباري تجاري مجاز به تجاري 20% ارزش اضافه شده تقويم روز 5 افزايش عرض دهنه و ارتفاع 6 افزايش سطح بالكن داخل مغازه به بيش از نصف مساحت مغازه 7 تفكيك و تجميع واحدهاي تجاري 15% ارزش اضافه شده تقويم روز 10 ـ 4ـ 1 براي مساحت مشاعات و سرويس بهداشتي در حياط و بالكن هاي رو باز به حياط عوارض پذيره برابر pd30 بالكن رو باز به شارع pd 50 اخذ خواهد شد. 10ـ4ـ2ـ عوارض بالكن رو پوشيده تجاري رو به شارع معادل pd 50 علاوه بر عوارض، جدول شماره 14 تعيين مي گردد. 10ـ4ـ3ـ فضاهاي بازي كه به صورت غيرمسكوني جهت بعضي مشاغل از جمله سنگ فروشي و آهن فروشي استفاده مي شود از سوي كميسيون هاي ماده 100 حكم تثبيت بناي آنها صادر مي گردد عوارض آن به ازاي هر مترمربع عرصه مورد استفاده ماهانه pd 10 درصد بدون حق تبديل به اعياني تعيين مي گردد. توضيح اينكه اخذ عوارض فوق صرفاً براي بهره برداري از كاربري فوق بوده و هيچ حقي در مورد تغيير كاربري ايجاد نخواهد كرد و كليه اقدامات شهرداري بر اساس كاربري مصوب طرح تفصيلي صورت خواهد گرفت و در صورت درخواست پروانه ساختماني، احداث زيربنا برابر كاربري مصوب با اخذ عوارض قانوني خواهد بود. 10ـ4ـ4ـ بناهاي تجاري و خدماتي تثبيت شده در مراجع قانوني كه سال احداث و تبديل آن قبل از 1349 مي باشد از پرداخت عوارض اين ماده معاف مي باشد و از اول سال 1349 تا آخر سال 1360 عوارض پذيره آن pd 20 و براي سال هاي بعد از آن برابر جدول شماره 14 خواهد بود. دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: 1ـ مطالبه و اخذ هرگونه وجه از مردم مي بايست مستند به قانون باشد. 2ـ اخذ عوارض علاوه بر جريمه كميسيون ماده صد فاقد مجوز قانوني مي باشد. 3ـ هيئت عمومي ديوان عدالت اداري اخذ عوارض در كاربري غير مرتبط را ابطال نموده است. 4ـ واگذاري قسمتي از ملك از سوي مالك، شهرداري در ازاي پيشنهاد تغيير كاربري به كميسيون ماده 5 قانون تأسيس شوراي عالي شهرسازي و معماري فاقد مجوز قانوني مي باشد. خلاصه مدافعات طرف شكايت: 1ـ هيئت عمومي ديوان عدالت اداري به موجب آراء متعدد از جمله رأي شماره 282 الي 284 مورخ 1398/02/24 اخذ عوارض بعد از ابقاء اعياني كميسيون ماده صد را ابطال ننموده است. 2ـ تصويب عوارض موضوع ماده 24 مصوبه در راستاي بند 16 ماده 80 قانون تشكيلات وظايف و انتخاب شوراهاي اسلامي و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و تبصره 1 ماده 50 قانون ماليات برارزش افزوده وضع شده است. 3ـ به موجب بند 4 ماده 24 مصوبه مورد شكايت مالك ملزم به پرداخت عوارض مورد مطالبه نمي باشد. نظريه شوراي نگهبان: شوراي نگهبان به موجب نامه شماره 102/47199 مورخ 1404/6/29 اعلام نظر نموده اند كه موضوع بند 10 ـ 4 و جداول 6 ، 7 و 13 ذيل ماده 10 تحت عنوان عوارض زيربناي مسكوني و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادي و مزاياي كاربري هاي جديد براساس طرح هاي تعرفه سال 1397 مصوب شوراي اسلامي شهر تبريز، موارد مذكور در شكايت از جهت مورد شكايت شاكي خلاف شرع شناخته نشد. تشخيص قانوني بودن موارد مذكور بر عهده ديوان عدالت اداري است. هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي ديوان عدالت اداري با حضور اعضاء تشكيل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارك موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو مميز و بـررسي و انجام مشاوره به اتفاق آرا اعضاء حاضر بـه شرح ذيل مبادرت به صدور رأي مي نمايد. رأي هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي 1ـ با عنايت به استعلام وصولي از شوراي نگهبان به شماره 102/47199 مورخ 1404/6/29 موضوع بند 10ـ4 و جداول 6 ، 7 و 13 ذيل ماده 10 تحت عنوان عوارض زيربناي مسكوني و ماده 24 تحت عنوان سهم استفاده از ارزش اقتصادي و مزاياي كاربري هاي جديد براساس طرح هاي تعرفه سال 1397 مصوب شوراي اسلامي شهر تبريز اعلام نظر نموده اند كه موارد مذكور در شكايت از جهت مورد شكايت شاكي خلاف شرع شناخته نشد. تشخيص قانوني بودن موارد مذكور بر عهده ديوان عدالت اداري است. 2ـ از بعد قانوني نيز موضوع خواسته ماده 24 پيشتر در پرونده 9701931 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري رسيدگي و منجر به رسيدگي و صدور دادنامه به شماره 19 مورخ 1400/1/21 هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي دادنامه به شماره 1564 و 1565 مورخ 1400/6/23 هيئت عمومي شده است. بنابراين باتوجه به نظريه شوراي نگهبان كه موضوع مورد شكايت را خلاف موازين شرع شناخته نشد، شكايت رد مي شود و طبق بند 1 ماده 87 قانون ديوان عدالت اداري نظر فقهاي شوراي نگهبان براي هيئت عمومي يا هيئت تخصصي مربوط لازم الاتباع است. و به موجب ماده 33 آئين نامه اداره جلسات هيئت عمومي و هيئت تخصصي ديوان عدالت اداري اين شكايت مشمول اعتراض موضوع بند (ب) ماده 84 قانون نخواهد بود. رئيس هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي ديوان عدالت اداري ـ رحمان پيوست