نظر مشورتي 7/1403/587 مورخ 1403/12/04 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : با توجه به اينكه شهرداري طاد در سال 1401 تأسيس شده است پيش از تأسيس شهرداري و در زمان حاكميت دهياري و در اجراي ماده 4 قانون سامان‌دهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن مصوب 1387 با اصلاحات بعدي، بنياد مسكن انقلاب اسلامي شهرستان فلاورجان به عنوان مالك مبادرت به تفكيك اراضي واقع در محدوده روستا پس از قانون اصلاح ماده 101 قانون شهرداري و در سال 1394 اقدام و بدون استعلام از دهياري نسبت به انتقال اسناد رسمي و هم‌اكنوننيز در خصوص ساير مالكين نسبت به ارائه استعلام مبني بر انتقال اسناد مالكيت اقدام مي‌نمايد. با عنايت به مراتب معنون خواهشمند است دستور فرماييد پاسخ پرسش‌هاي ذيل جهت ارشاد اين شهرداري اعلام گردد: 1- آيا ماده 101 قانون شهرداري‌ها، مشمول دهياري‌ها مي‌گردد يا خير؟ 2- آيا بنياد مسكن مستند به قانون سامان‌دهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن و ساير قوانين و مقررات موضوعه و جاري كشور، نيازمند تأييد نقشه‌هاي تفكيكي توسط دهياري‌ها مي‌باشد يا خير؟ 3- چنانچه ماده 101 قانون شهرداري‌ها مشمول دهياري‌ها گردد و در زمان حكومت دهياري، بنياد مسكن بدون استعلام نسبت به تفكيك اراضي اقدام نموده باشد آيا هم‌اكنون شهرداري مي‌تواند بر اساس تبصره 3 ماده 101 قانون شهرداري‌ها نسبت به دريافت قدرالسهم از مالكين يا بنياد مسكن اقدام نمايد؟ 4- در صورت مثبت بودن سؤال سوم، آيا قدرالسهم را بنياد مسكن به عنوان مالك پلاك ثبتي و متولي تفكيك بايد پرداخت نمايد يا ايادي بعدي؟ 5- در خصوص املاكي كه قبل از تأسيس و اعمال مالكيت بنياد مسكن انقلاب اسلامي و قبل از تأسيس شهرداري و يا دهياري توسط متصرفين و با مالكيت عرفي تفكيك فيزيكي صورت پذيرفته است آيا پس از تأسيس بنياد مسكن انقلاب اسلامي و تهيه نقشه‌هاي تفكيكي و تنظيم اسناد در سال 1394 توسط بنياد مسكن به عنوان مالك مشمول ضوابط تفكيك و اعمال ماده 101 قانون شهرداري مي‌باشد يا خير؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1، 3 و4- اولاً، حكم مقرر در ماده 101 (اصلاحي 1390) قانون شهرداري مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدي ناظر بر تفكيك يا افراز اراضي واقع در محدوده و حريم شهرها است و قابل تسري به تفكيك و افراز اراضي واقع در محدوده روستا‌ها نيست. ثانياً، در بند 41 ماده 10 (اصلاحي 10/2/1382) اساسنامه، تشكيلات و سازمان دهياري‌ها مصوب 21/11/1380 هيأت وزيران با اصلاحات و الحاقات بعدي، همكاري با بنياد مسكن انقلاب اسلامي در جهت تهيه و اجراي طرح‌ هادي روستا و ارئه پيشنهادهاي لازم در تعيين كاربري اراضي واقع در روستا به منظور گنجاندن آنها در طرح‌ هادي و اجراي ضوابط مصوب مربوط با موافقت شورا در زمره وظايف تفصيلي دهيار و دهياري‌ها دانسته شده است. ثالثاً، ماده 4 قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن مصوب 1387 با اصلاحات بعدي، بنياد مسكن انقلاب اسلامي را مكلف كرده است با انجام مطالعات امكان‌سنجي و شناسايي اراضي مستعد توسعه كالبدي روستاها، نسبت به انجام طراحي و تفكيك اراضي واقع در محدوده روستاها اقدام نمايد. 2- با لحاظ بند 41 ماده 10 اصلاحي اساسنامه، تشكيلات و سازمان دهياري‌ها مصوب 21/11/1380 هيأت وزيران با اصلاحات و الحاقات بعدي و ماده 4 قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن مصوب 1387 با اصلاحات بعدي، وظيفه تفكيك اراضي در محدوده روستاها بر عهده سازمان مسكن انقلاب اسلامي است و دهياري‌ها در اين راستا با سازمان يادشده همكاري مي‌كنند؛ اما اين همكاري به معناي لزوم تأييد نقشه‌هاي تفكيكي توسط دهياري‌ها نمي‌باشد. 5- با توجه به توضيحات مذكور در بند‌هاي 1- 3 و 4، پاسخ به اين پرسش موضوعاً منتفي است و موجب قانوني براي اعمال ماده 101 قانون شهرداري مصوب 1334 با اصلاحات و الحقات بعدي در فرض سؤال نيست.