اساسنامه خانه ملي گفت و گوي آزاد

مصوبه «اساسنامه خانه ملي گفت وگوي آزاد» كه در جلسه 901 مورخ 1403/03/29 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيده است؛ به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي گردد:

مقدمه: «نبايد از آزادي ترسيد و از مناظره گريخت و نقد و انتقاد را به كالاي قاچاق و يا امري تشريفاتي، تبديل كرد؛ چنانچه نبايد به جاي مناظره، به جدال و مراء، گرفتار آمد و به جاي آزادي، به دام هتاكي و مسئوليت گريزي لغزيد. آن روز كه «سهم آزادي»، «سهم اخلاق» و «سهم منطق»، همه يكجا و در كنار يكديگر اداء شود، آغاز روند خلاقيت علمي و تفكر بالنده ديني در اين جامعه است». «بدون فضاي انتقادي سالم و بدون آزادي بيان و گفت و گوي آزاد با حمايت حكومت اسلامي و هدايت علماء و صاحب نظران، توليد علم و انديشه ديني و در نتيجه، تمدن سازي و جامعه پردازي، ناممكن يا بسيار مشكل خواهد بود». مقام معظم رهبري (مدظله العالي) نهادينه سازي جريان مستمر بازنگري انتقادي و ارتقاء كيفيت حكمراني، مبتني بر عقل ورزي جمعي، اخلاق اسلامي و قوانين كشور از طريق گفت وگو و تبادل آزاد انديشه نخبگان، از اصول قانون اساسي و دغدغه هاي مهم امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري (مدظله العالي) براي تكميل نظام سازي و تحقق فزون تر حكمراني اسلامي و مردم سالار در پرتو خلاقيت فكري اقشار جامعه بوده است. ايشان پرهيز جدي از ركود و تحجر انديشه ها و تكرار دعواهاي بي فايده و دعوت مستمر به تحرك و توليد فكر و زاد و ولد فرهنگي؛ با اعتقاد راسخ به عقل جمعي و ايمان قوي به اثربخشي مناظره و گفت وگوي آزاد؛ تأمين فضاي نقد و انتقاد و مناظره سالم ، آزادي بيان با حمايت حكومت اسلامي را بستري شگفتي ساز و تحول آفرين در تحقق تمدن سازي و جامعه پردازي مي دانند. در اين راستا و به منظور ارتقاء سطح «مردم سالاري ديني» در تدبير امور فرهنگي و مديريتي كشور و در اجراي اصول حكمراني اسلامي و تأكيدات حضرت امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري و سپس تأكيد مكرر آيت الله دكتر رئيسي؛ رئيس جمهور شهيد و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسه 891 مورخ 1402/09/16 شوراي عالي انقلاب فرهنگي، مبني بر تسريع به روزرساني و نهايي سازي اساسنامه خانه ملي گفت وگوي آزاد و آغاز فعاليت اين نهاد با هدف مشاركت بيشتر مردم در حكمراني و تأمين فضاي قانوني براي اعتراضات و مطالبات و با استناد به مصوبه ماده واحده «تأييد كليات اساسنامه خانه ملي گفت و گوي آزاد و انتخاب مديرآن»؛ «اساسنامه خانه ملي گفت وگوي آزاد» (مصوب جلسه 596 مورخ 1385/10/05 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) در جلسه 483 شوراي معين و بر اساس تفويض جلسه 901 مورخ 1403/03/29 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به شرح ذيل اصلاح و تكميل گرديد:

تعريف و جايگاه حقوقي «خانه ملي گفت و گوي آزاد» كه به اختصار «خانه گفت وگو» ناميده مي شود؛ جهت ارتقاءسطح «مردم سالاري ديني»، تكامل شيوه نامه هاي «حكمراني اسلامي» و در تداوم مراتب نظام سازي و حل حداكثري مشكلات عمومي و شفاف سازي حقوق متقابل مردم و نهادهاي حاكميتي با هدف تعميق روابط دوجانبه و ايجاد محملي براي طرح منطقي و قانوني اعتراضات و مطالبات اجتماعي و تحليل زمينه هاي آن و پاسخ گويي به آنها، تأسيس مي گردد. شوراي عالي انقلاب فرهنگي كه به فرمايش امام راحل(ره) و مقام معظم رهبري(مدظله العالي) در عرصه فرهنگ، براي نهادهاي حاكميتي، حكم ستاد براي صف را دارد، مؤسس و مسئول اين نهاد است.

موضوع فعاليت نهادسازي با اختيارات نافذ قانوني براي توسعه گفت وگوهاي صريح، منطقي، آزاد، نتيجه بخش و عمل گرا در چارچوب قانون و اخلاق و با مشاركت مسئولانه و پاسخ گويانه نمايندگان تام الاختيار سران محترم سه قوه و نهادهاي حاكميتي به تناسب موضوعات در جهت اصلاح امور كشور و حل ابهامات، معضلات و اختلاف نظرهاي نخبگاني در درون و بيرون حاكميت، به ويژه مرتبط با شيوه هاي مديريت كشور در مسائل بحران خيز اجتماعي و در جهت اجراي قانون اساسي و تحقق ارزش هاي انقلاب اسلامي.

اهداف:

1. درك به موقع و دقيق فرصت ها و تهديدهاي ملي، واقعيت ها، مطالبات اجتماعي و حساسيت هاي فرهنگي و اجتماعي؛

2. هم افزايي همه نهادهاي حاكميتي و اجتماعي جهت حل منازعات فرهنگي و مطالبات اجتماعي؛

3. ايجاد فضايي آرام، اخلاقي و منطقي براي اعتراضات قانوني و شنيده شدن و دريافت پاسخ آنها؛

4. ارتقاء كارآمدي و پاسخ گويي در حكمراني؛

5. فرصت سازي براي ديده شدن خدمات و مشكلات نهادهاي حكمراني و شنيده شدن توضيحات مديران كشور.

وظايف

1. ايجاد فرصت قانوني و عادلانه براي عرضه علمي و آزاد ديدگاه هاي كارشناسانه و نوآورانه همه طيف هاي نخبگاني در نقد و اصلاح نظامات و ساختارهاي مديريت محلي و ملي كشور و شنيده شدن پيشنهادهاي منتقدان و و معترضان؛

2. زمينه سازي براي ظهور ظرفيت ها و خلاقيت هاي اجتماعي و رقابت سالم در بهره گيري از اين مناظرات براي كارآمدي و شفافيت بيشتر در عرصه هاي حكمراني؛

3. ترغيب نهادهاي تصميم گير كشور به گفت و گوهاي آزاد انتقادي و تقويت روح پاسخ گويي و انعطاف (بدون انفعال) مديران كشور، اعتمادسازي نزد افكار عمومي، نهادينه سازي «امربه معروف و نهي ازمنكر» و متقابلاً «جهاد تبيين» خدمات نظام در هندسه «فرهنگ عمومي» و شنيده شدن توضيحات مسئولان، رفع سوء تفاهم ها و تبليغات سوء دشمنان امنيت و اتحاد كشور و خنثي سازي سياه نمايي ها و يأس پراكني ها؛

4. فعال سازي و هم افزايي حداكثري مراكز علمي حوزوي و دانشگاهي و متخصصان درون و بيرون حاكميت و تمركز پژوهش ‎ها و پايان نامه ها و مقالات علمي برحل واقع بينانه تر، سريع تر، دقيق تر و كم هزينه تر مشكلات كشور و عطف توجه به نيازهاي واقعي مردم به جاي مرجعيت بخشي به مجلات و نهادهاي غربي؛

5. تقويت زمينه فرهنگ مباحثه در مسائل بزرگ ملي و محلي و جلوگيري از قطبي شدن جامعه و اصلاح امور در فضاي تفاهم و تعامل و نتيجه بخش كردن گفت وگوهاي پراكنده جاري تا رسيدن به برنامه هاي كارآمد و عملي از طريق منطقي تر و اخلاقي تر كردن فضا و طرح بدون تنش و تحريك و تحريف ديدگاه ها در شيوه هاي اداره كشور.

سطوح گفت وگوهاي آزاد گفت وگوهاي آزاد در سه سطح به شرح ذيل طراحي مي شود:

جزئيات و نحوه طراحي سطوح سه گانه فوق و اجراي آنها، به موجب آيين نامه اي است كه به تصويب شوراي سياست گذاري خواهد رسيد.

اركان

اعضاي شوراي سياست گذاري

نمايندگان رسمي و تام الاختيار قواي سه گانه و ساير نهادهاي حاكميتي از سوي رؤساي محترم سه قوه و نهادهاي مزبور به مدير خانه گفت و گو معرفي مي شوند.

وظايف شوراي سياست گذاري

3. ارائه روايتي از نظام مسائل مورد نظر قواي سه گانه و دستگاه ها و صورت بندي ايده مسئولان براي مطالبات اجتماعي

4. ارائه گزارشي از اقدامات صورت گرفته براي حل مسأله در راستاي جهاد تبيين و آگاه سازي افكار عمومي از خدمات و تلاش‎هاي سه قوه

7. تضمين حقوق و امنيت برگزاركنندگان و مشاركت كنندگان در گفت وگوها در چارچوب قانون.

نمايندگان تام الاختيار رؤساي قواي سه گانه موظف به پشتيباني مادي و حمايت معنوي از فرايند اجراي مصوبات و تصميمات خانه گفت و گو هستند.

مدير خانه گفت و گو مدير خانه گفت و گو، توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي انتخاب مي شود.

وظايف و اختيارات مدير خانه گفت وگو

3. تعيين اعضاي شوراهاي مشورتي اجرايي و نماينده نهادهاي مسئول به تناسب موضوع هر مناظره، با مشورت شوراي سياست گذاري

منابع مالي مورد نياز براي اجراي اين اساسنامه، توسط سازمان برنامه و بودجه پيش بيني و تأمين مي گردد.

اين اساسنامه در 12 ماده و 3 تبصره در جلسه 901 مورخ 1403/03/29 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ، اساسنامه قبلي خانه ملي گفت و گوي آزاد (مصوب جلسه 596 مورخ 1385/10/05 شوراي عالي انقلاب فرهنگي)، ملغي مي گردد.

محمد مخبر سرپرست رياست جمهوري و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي