مصوبه شماره يك جلسه بيست و چهارم شوراي اجرايي فناوري اطلاعات (دستورالعمل اجرايي و الزامات فني موضوع بند «و» تبصره (7) قانون بودجه سال 1401)

مقدمه شوراي اجرايي فناوري اطلاعات در بيست و چهارمين جلسه شورا (مورخ 03/ 03/ 1401) در اجراي تكاليف تبصره (۷) قانون بودجه سال ۱۴۰۱ و اسناد بالادستي ازجمله مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي، هيئت وزيران و مجلس شوراي اسلامي و احصاء اقدامات مرتبط با سامانه ها و پروژه هاي فناوري اطلاعات در سند تحول دولت ابلاغي به شماره ۱۵۸۴۸۳ مورخ 08/ 12/ 1400 با رويكرد تسهيل ارائه خدمات هوشمند، تغيير جهت ارائه خدمت توسط دولت به سمت مردم و كسب و كارها، امكان مشاهده پذيري خدمات الكترونيكي دستگاه هاي اجرايي مشمول در يك پنجره ملي، معماري و الزامات فني ارائه خدمات هوشمند (الكترونيكي) در پنجره واحد خدمات هوشمند و پنجره ملي خدمات هوشمند دولت (جز ۲) و دستورالعمل اجرايي (جز ۴) بند «و» تبصره (۷) قانون بودجه سال ۱۴۰۱ مصوبه پيشنهادي سازمان اداري و استخدامي و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات را به شرح مواد زير تصويب نمود.

تعاريف و اختصارات بكار رفته در اين مصوبه به شرح ذيل است:

دستگاه هاي اجرايي: دستگاه هاي موضوع ماده (۲۹) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و نهادهاي عمومي

وزارت: وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات .

پنجره واحد دستگاه: پنجره واحد خدمات هوشمند دستگاه هاي ماده (۲۹) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه و نهادهاي عمومي موضوع جز ۳ بند (و) تبصره (۷) قانون بودجه ۱۴۰۱ كه از طريق آن كاربران به تمامي زيرسامانه ها، اطلاعات، خدمات الكترونيكي و هوشمند دستگاه دسترسي دارند. اين پنجره بر اساس قوانين و مقررات در تعامل دوسويه با پنجره ملي و ساير سامانه ها است.

پنجره ملي : پنجره ملي خدمات هوشمند دولت، پنجره اي واحد و يكپارچه اي كه از طريق پنجره واحد دستگاه ها دسترسي همه كاربران به تمام خدمات الكترونيك و هوشمند دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده ۲۹ قانون برنامه ششم و بر اساس جز ۴ بند (و) تبصره (۷) قانون بودجه ۱۴۰۱ توسط وزارت (سازمان فناوري اطلاعات ايران) به نشاني https://my.gov.ir فراهم مي سازد.

پايگاه اطلاعات پايه: كليه پايگاه هاي داده و اطلاعاتي كه در ايجاد و ارائه خدمات الكترونيكي و هوشمند و اجراي فرآيندهاي الكترونيكي نقش پايه اي داشته و ارائه اين خدمات و اجراي فرآيندهاي الكترونيكي وابسته به يكي يا تركيبي از اطلاعات و داده اين پايگاه هاي پايه است.

كاربر: شخص حقيقي يا حقوقي كه به منظور اخذ خدمات يا اطلاعات الكترونيكي و متناسب با سطح احراز هويت از طريق آدرس مستقيم يا ارجاع غيرمستقيم به پنجره مراجعه و حسب نيازمندي و مطابق با مقررات، خدمات و اطلاعات دريافت كند.

احراز هويت يكپارچه و يك باره (SSO): خدمتي است كه توسط وزارت (سازمان فناوري اطلاعات ايران) به منظور ورود يكپارچه و يك باره به پنجره ملي و پنجره واحد دستگاه و ساير سامانه هاي يكپارچه ملي ايجاد و بهره برداري شده است. اين خدمت خود داراي سه سطح احراز هويت است.

خدمت هوشمند: خدمت هوشمند يك خدمت الكترونيكي يا ديجيتال است كه با حذف يا كاهش عامل انساني و جايگزيني آن با سيستم ها يا پلتفرم هاي هوشمند مبتني بر تحليل داده هاي جمع آوري شده از كاربران با استفاده از قواعد اطلاعاتي و ابزارهاي داده كاوي و هوش مصنوعي كل فرآيند يا بخشي از فرآيند درخواست خدمت، توليد / پردازش خدمت و تحويل خدمت را انجام مي دهد.

امضا الكترونيكي: مطابق جزء (ي) ماده (۲) قانون تجارت الكترونيكي عبارت از هر نوع علامت منضم شده يا به نحو منطقي متصل شده به «داده پيام» است كه براي شناسايي امضاء كننده «داده پيام» مورد استفاده قرار مي گيرد.

سامانه يكپارچه پيام ايران: موضوع مصوبه شماره ۲ جلسه ۱۶ شوراي اجرايي فناوري اطلاعات سامانه اي است كه با استفاده حداكثري از زيرساخت هاي دولت الكترونيكي شامل خدمات پيامك و USSD سكوي دولت همراه و سامانه كارپوشه ملي ايرانيان، امكان ارسال و دريافت الكترونيكي بدون واسطه اعلان ها و مكاتبات بين دستگاه هاي اجرايي و نهاد هاي عمومي كشور با اشخاص حقيقي و حقوقي كه توسط وزارت (سازمان فناوري اطلاعات ايران) به نشاني https://payam.iran.ir فراهم كرده و در حال ارائه خدمات است.

دولت همراه: نسخه ويژه تلفن همراه پنجره ملي است كه بر روي ابزارهاي همراه در قالب خدمات برنامه كاربردي دولت همراه ( App )، كد USSD با سر شماره #۴ * و سر شماره پيامكي ۴۰۴۰ ايجاد مي شود.

شوراي اجرايي: شوراي اجرايي فناوري اطلاعات كشور

كارگروه تعامل پذيري: كارگروه تعامل پذيري دولت الكترونيكي

معماري، ضوابط و الزامات فني

ضوابط عمومي و تبادل اطلاعات

دستگاه هاي اجرايي مشمول مكلف اند حداكثر تا پايان شهريورماه ۱۴۰۱ معماري و الزامات فني «پنجره واحد دستگاه» خود را با بخش اول اين مصوبه (موضوع جز دو (۲) بند «و» تبصره هفت (۷) قانون بودجه ۱۴۰۱) منطبق نمايند.

درصورتي كه «پنجره واحد دستگاه» در سال 1401 ايجاد يا بازطراحي و پياده سازي مي شود، رعايت معماري و الزامات بخش اول اين مصوبه در تمامي مراحل ايجاد يا بازطراحي و پياده سازي پنجره واحد دستگاه الزامي است.

معماري و اجزاي خدمات دولت هوشمند معماري و ساختار اجزاي ارائه­دهنده خدمات دولت هوشمند در ۵ لايه به شرح زير است و كليه دستگاه هاي اجرايي متولي پنجره هاي واحد دستگاه و پايگاه اطلاعات پايه مكلف اند با ترتيبات زير نسبت به تبادل اطلاعات و ارائه خدمات به اشخاص اقدام نمايند. لايه اول: پنجره ملي به عنوان تجميع كننده خدمات پركاربرد پنجره هاي واحد دستگاه و ارائه آن به اشخاص به صورت اختصاصي، موضوع جز ۴ بند «و» تبصره ۷ قانون بودجه ۱۴۰۱ است كه كاربران مي­توانند پس از ورود به اين پنجره به پنجره واحد دستگاه ها بدون درخواست مجدد ورود دسترسي داشته باشند. لايه دوم: لايه دسترسي مردم به خدمات است كه در اجراي جز ۲ بند «و» تبصره ۷ قانون بودجه ۱۴۰۱ با احراز هويت يكپارچه و يك باره كاربران پنجره­ ملي يا پنجره واحد دستگاه ها با يك بار ورود به كليه سامانه­ها و خدمات بدون نياز به ورود مجدد دسترسي دارند. لايه سوم: پنجره واحد دستگاه هاي اجرايي مسئول ارائه خدمات تخصصي دستگاه به اشخاص موضوع جز ۳ بند «و» تبصره ۷ قانون بودجه ۱۴۰۱ هستند. اين پنجره­ها از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات با ساير اجزا ارتباط دارند. لايه چهارم: مركز ملي تبادل اطلاعات ( NIX ) كه شامل بستر نرم­افزاري ( GSB /PGSB ) و شبكه­اي تبادل اطلاعات ( IX ) در كشور است كه بر اساس ماده ۶۷ قانون برنامه ششم ايجادشده است و كليه تبادلات داده دستگاه هاي اجرايي بايد بر اين بستر انجام شود. لايه پنجم: پايگاه هاي اطلاعات پايه بر اساس مصوبه ۵۴ شوراي عالي فضاي مجازي و اصلاحات كارگروه تعامل پذيري بر عناوين پايگاه ها است. اكثر خدمات دولت نيازمند دسترسي به اين پايگاه هاي اطلاعات به منظور پياده سازي خدمت و احراز يا اعتبار سنجي متقاضيان خدمات هستند.

ويژگي هاي اختصاصي پنجره ملي پنجره ملي علاوه بر لزوم اجراي تمام ويژگي هاي اختصاصي پنجره واحد دستگاه مندرج در فصل بعد، لازم است به صورت اختصاصي موارد زير را نيز رعايت كند.

ايجاد پنجره ملي خدمات دولت هوشمند به منظور تسهيل دسترسي كليه كاربران و متقاضيان خدمات ديجيتالي و هوشمند دستگاه هاي اجرايي، وزارت (سازمان فناوري اطلاعات ايران) موظف است پنجره ملي را به گونه اي پياده سازي و استقرار دهد كه كاربران تنها يك بار در اين پنجره ثبت نام نموده و براي اخذ خدمت بر اساس سطوح دسترسي متناسب با خدمات وارد پنجره واحد دستگاه شوند .

كليه دستگاه هاي اجرايي مشمول موظف اند تا پايان شهريورماه 1401 بر اساس قانون بودجه سال 1401 راه اندازي پنجره واحد دستگاه خود و اتصال آن به پنجره ملي را در اولويت اقدام و تخصيص اعتبار قرار دهند به نحوي كه حداقل يك سوم خدمات پركاربرد خود را تا پايان شهريور 1401، يك سوم ديگر تا پايان سال 1401 و باقي خدمات را تا نيمه اول سال 1402 از اين طريق ارائه نمايند.

ثبت نام در پنجره ملي و احراز هويت يكپارچه و يك باره به منظور ارائه خدمات يكپارچه به كاربران، وزارت (سازمان فناوري اطلاعات ايران) بايد پنجره ملي را به نحوي پياده سازي و استقرار دهد كه كاربران حقيقي و حقوقي فقط يك بار در آن با طي فرآيند احراز هويت و تطبيق مالكيت شماره تلفن همراه با شماره ملي متقاضي، ثبت نام نمايند. اقلام اطلاعاتي موردنياز براي ثبت نام اشخاص حقيقي شماره ملي، شماره تلفن همراه متعلق به شخص و تاريخ تولد است. پس از ثبت نام و تأييد اطلاعات توسط كاربر، ورود به پنجره ملي تنها با شماره ملي و اخذ پيامك رمز عبور انجام مي گيرد.

نحوه ورود اشخاص حقوقي وزارت (سازمان فناوري اطلاعات ايران) موظف است براي اشخاص حقوقي با دريافت اطلاعات كد ملي و تاريخ تولد و شماره تلفن همراه مديرعامل و شناسه ملي شخص حقوقي را استعلام نموده و اطلاعات متناسب با درخواست دستگاه خدمت دهنده شامل اطلاعات كد ملي، نام و نام خانوادگي، تاريخ تولد، نام پدر و شماره تلفن همراه صاحب امضاء را براي دستگاهي كه كاربر متقاضي استفاده از خدمات آن از طريق پنجره ملي است، ارسال كند.

سطوح احراز هويت و ورود يك باره پنجره ملي بايد متناسب با سطح دسترسي موردنياز، اطلاعات متناسب با درخواست دستگاه سرويس دهنده (از قبيل كد ملي، نام و نام خانوادگي، تاريخ تولد، نام پدر و شماره موبايل كاربر) را براي دستگاهي كه كاربر متقاضي استفاده از خدمات آن از طريق پنجره ملي است، ارسال كند. كاربران مي توانند متناسب با سطح دسترسي تعيين شده توسط دستگاه خدمت دهنده با يك بار احراز هويت يكپارچه و يك باره، به تمامي بخش‏هاي سامانه پنجره ملي و خدمات دستگاه هاي اجرايي پذيرفته شده در پنجره ملي دسترسي داشته باشند.

وزارت مكلف است سطوح احراز هويت شامل سه سطح 1ـ تطبيق اطلاعات هويتي متقاضي با اطلاعات وي در پايگاه هويت ايرانيان و تطبيق با پايگاه اطلاعات شبكه احراز هويت كاربران ارتباطي (شاهكار) 2ـ تطبيق اطلاعات زيست­سنجه (بيومتريك) متقاضي با اطلاعات زيست­سنجه (بيومتريك) ثبت شده از وي در پايگاه هويت ايرانيان 3ـ استفاده از امضاي الكترونيكي براي انكارناپذيري فرايند درخواست تا دريافت خدمت را تا پايان سال 1401 راه اندازي نمايد.

پيش بيني پذيري خدمات پنجره ملي بايد متناسب با تحليل ويژگي هاي شخصي مواعد زماني قانوني، وضعيت خدمات درخواستي كاربر و سوابق درخواست هاي پيشين با استفاده از فناوري هاي هوش مصنوعي، خدمات مورد انتظار شخص را پيش بيني و دسترسي به خدمات مذكور را با اعلام يا هشدار تسهيل نمايد.

پشتيباني كاربران وزارت مكلف است به منظور پشتيباني ۷٭۲۴ از كاربران پنجره ملي، ظرف حداكثر شش ماه از تاريخ ابلاغ اين دستورالعمل نسبت به راه اندازي مركز تماس پنجره ملي اقدام تا در تعامل با دستگاه هاي اجرايي (مديريت ارتباط با كاربران) مشكلات كاربران را در حداقل زمان بررسي و حل نمايند.

دستگاه هاي اجرايي مكلف اند از طريق روش هاي: سامانه پيام ايران، ثبت تيكت، پشتيباني تلفني و راهنماي برخط و امكان سامانه مديريت ارتباط با مشتريان ( CRM )، پست الكترونيكي يا كاربرگ (فرم) الكترونيكي يا پيامك با كد رهگيري پاسخگوي مركز تماس پنجره ملي و كاربران باشند.

ارزيابي تكاليف دستگاه هاي اجرايي در اتصال به پنجره ملي وزارت مكلف است نحوه پياده سازي پنجره واحد دستگاه ها و اتصال و ارائه خدمات در پنجره ملي را مطابق مواعد زماني تعيين شده اين مصوبه و مواعد قانوني به صورت ماهانه ارزيابي و گزارش ميزان همكاري دستگاه هاي اجرايي و كيفيت خدمات ارائه شده را به رئيس جمهور گزارش نمايد. همچنين وزارت مكلف است به نحو مقتضي نسبت به معرفي خدمات ارائه شده در پنجره ملي به مردم اقدام نمايد.

تبادل داده ها و اطلاعات ملي

دستگاه هاي ارائه دهنده داده و اطلاعات پايه به ويژه اطلاعات هويتي، موظف اند داده و اطلاعات مورد نياز خدمت پنجره واحد دستگاه ها را طبق مصوبات كارگروه تعامل پذيري و از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات در دسترس دستگاه ارائه دهنده خدمت و پنجره ملي قرار دهند.

به استناد مصوبه جلسه ۵۴ شوراي عالي فضاي مجازي تبادل داده و اطلاعات بين دستگاه هاي ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه با دستگاه هاي اجرائي و يا كسب وكارها صرفاً از طريق مركز ملي تبادل اطلاعات (NX) و اجزاء آن با رعايت استانداردهاي آن مركز و شرايط زير انجام مي شود. ۱ـ كليه پنجره واحد دستگاه ها و پنجره ملي كه در سطح ملي ارائه خدمت مي نمايند لازم است به مركز ملي تبادل اطلاعات متصل شوند. ۲ـ كليه پايگاه هاي اطلاعات پايه لازم است به مركز ملي تبادل اطلاعات متصل شده و با رعايت قوانين و مقررات اقدام به ارائه خدمات تبادل داده و اطلاعات در قالب استعلام يا گواهي به پنجره واحد دستگاه و پنجره ملي نمايند. ۳ـ كليه مراكز تبادل اطلاعات ملزم به نگهداري داده ترافيك و داده هاي دسترسي براي حداقل شش ماه هستند. ۴ـ دسترسي مستقيم كليه دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي عمومي غيردولتي به مركز ملي تبادل اطلاعات بلامانع است. ۵ ـ هرگونه تبادل اطلاعات خارج از مركز ملي تبادل اطلاعات فاقد ارزش حقوقي و ممنوع است.

دستگاه هاي اجرايي مي توانند به منظور تبادل داده و اطلاعات بين دستگاه هاي اجرايي وابسته و اشخاص حقوقي تحت نظارت خود، پس از اخذ موافقت اصولي از كارگروه تعامل پذيري، مركز تبادل اطلاعات موضوعي يا منطقه اي ايجاد نمايند. تبادل داده و اطلاعات بين مراكز تبادل اطلاعات موضوعي يا منطقه اي بدون عبور از مركز ملي تبادل اطلاعات ممنوع است.

اپراتورهاي ارائه دهندگان خدمات دسترسي و هوشمند حسب طرح كسب وكار و در چارچوب مقررات و تأييديه كارگروه تعامل پذيري مي توانند به مراكز تبادل اطلاعات متصل و خدمات ارائه نمايند.

وزارت موظف است نسبت به توسعه ظرفيت مركز ملي تبادل اطلاعات و اجزاي آن براي اجراي اين مصوبه اقدام نمايد.

دستگاه هاي اجرايي مكلف اند نسبت افزايش كيفيت داده ها با تكميل و تصحيح (پاك سازي) داده هاي پايگاه هاي اطلاعات پايه براي ارائه خدمات الكترونيكي و هوشمند اقدام نمايند.

ويژگي هاي پنجره واحد دستگاه

پياده سازي و استقرار پنجره واحد دستگاه دستگاه هاي اجرايي موظف اند تا پايان شهريورماه ۱۴۰۱ پنجره واحد خدمات دستگاه خود را با رعايت اين مصوبه و با تجميع كليه سامانه ها و درگاه هاي خود، پياده سازي و استقرار داده يا در صورت وجود تكميل و تطبيق دهند. به نحوي كه مواعد زماني ذكرشده در تبصره ماده (۴) اين مصوبه براي ميزان پوشش خدمات مبتني بر پنجره ملي رعايت شود.

نحوه اتصال به پنجره ملي به منظور ارائه خدمات يكپارچه به كاربران، كليه دستگاه هاي اجرايي موظف اند با رعايت استانداردهاي اعلامي وزارت با استفاده از تبادل وب سرويس /ها و احراز هويت يكپارچه و يك باره پنجره ملي، امكان ورود كاربران به پنجره واحد دستگاه خود را از طريق پنجره ملي پياده سازي و اجرا نمايند.

كليه دستگاه هاي اجرايي موظف اند در بخش ورود و ثبت نام كاربران خود امكان ورود و ثبت نام با استفاده از احراز هويت يكپارچه و يك باره پنجره ملي را با درج گزينه «ورود از طريق دولت من» ايجاد نمايند.

شيوه ارائه خدمت دستگاه هاي اجرايي مكلف اند كليه خدماتي كه از طريق پنجره واحد دستگاه و پنجره ملي ارائه مي دهند را به گونه اي طراحي نمايند كه كل خدمت بدون مراجعه حضوري، برخط و آني و حتي المقدور به صورت هوشمند ارائه شود.

دستگاه هاي اجرايي بايد پس از دريافت درخواست خدمت از كاربران، در صورت نياز به فرآيند كارشناسي، زمان موردنياز براي تحويل خدمت و ارائه پاسخ نهايي را به صورت مشخص و دقيق در پنجره واحد دستگاه به متقاضي خدمت اعلام و اطلاع رساني نموده و مطابق آن عمل كنند.

دستگاه مكلف است نسبت به اطلاع رساني و اعلام عمومي زمان هاي عدم ارائه خدمات برخط به دلايل موجهي نظير پشتيبان گيري، به روزرساني هاي فني و امنيتي و رخدادهاي غيرقابل پيش بيني اقدام نمايد.

نشاني محل اقامت در كليه كاربرگ هاي پنجره واحد دستگاه، در صورت نياز به دريافت آدرس (شرح نشاني) با استفاده از سرويس هاي الكترونيكي دريافت شرح نشاني كد پستي امكان پذير شود. پنجره واحد دستگاه با استعلام كد پستي، شرح نشاني مربوط را به صورت غيرقابل ويرايش نمايش داده و پس از تائيد كاربر وارد مراحل بعدي ارائه خدمت شود.

در صورت عدم تائيد آدرس توسط كاربر، به ويژه در خصوص خدمات موضوع قانون اصلاح موادي از قانون ماليات هاي مستقيم (موسوم به قانون ماليات بر خانه هاي خالي) ارائه خدمت متوقف شده [پاورقي 1]و كاربر موظف است نسبت به تعيين كدپستي و شرح نشاني صحيح خود با استفاده از خدمات پايگاه اطلاعات پايه كدپستي اقدام نمايد. ادامه خدمت منوط به اعلام كد پستي صحيح و تائيد شرح نشاني در پنجره واحد دستگاه است.

Pending

نشاني محل اقامت قانوني براي ارائه خدماتي كه طبق ضوابط و مقررات الزاماً بايد مبتني بر محل اقامت قانوني اشخاص باشد، در پنجره واحد دستگاه، كد پستي محل اقامت قانوني شخص را از پايگاه محل اقامت اشخاص حقيقي مستقر در سازمان ثبت احوال يا اشخاص حقوقي در سازمان ثبت اسناد و املاك دريافت و پس از تائيد كاربر، خدمت ارائه شود.

در صورت عدم تائيد مكان اقامت قانوني ارائه خدمت متوقف شده و كاربر موظف است نسبت به اصلاح كد پستي مكان اقامت قانوني خود در پايگاه اطلاعات پايه مكان اقامت در اجراي قانون اصلاح موادي از قانون ماليات هاي مستقيم (موسوم به قانون ماليات بر خانه­ هاي خالي) طبق مصوبات كارگروه تعامل پذيري اقدام نمايد.

رابط كاربري و ويژگي فني پنجره واحد دستگاه در پنجره واحد دستگاه قابليت هاي كاربردپذيري، طراحي و پياده سازي به شرح زير رعايت شود: ۱ـ امكان بهره برداري از موتور جستجو داخلي يا بومي در پنجره ۲ـ نمايش آدرس آي پي ( IP ) كاربر و كشور محل دسترسي، نوع مرورگر كاربر ۳ـ ستاره دار نمايش دادن فيلدهاي اجباري در كاربرگ هاي تكميل و ورود اطلاعات ۴ـ وجود قابليت شخصي سازي براي خدماتي كه نياز به احراز هويت و ورود دارند مانند امكان تغيير رمز عبور، ذخيره پيوندهاي (لينك هاي) بازديد شده براي تسريع در دسترسي در مراجعه بعدي ۵ـ نمايش پيام خطا در ورود اطلاعات اشتباه و قابليت كنترل صحت داده ورودي (براي كد ملي، شماره تلفن همراه و موارد مشابه) ۶ـ وجود بستر و رويه­اي براي جلب مشاركت الكترونيكي كاربران خدمت در هنگام طراحي يا براي بهبود فرآيند عرضه خدمات به گونه اي كه ابزارهاي اجراي مشاركت الكترونيكي در پنجره تعبيه شده و نحوه به كارگيري نظرات دريافتي به روشني بيان شود. ۷ـ روش ها و ابزارهاي مناسب براي جمع آوري و تحليل داده ترافيك ها و داده هاي كاربري پنجره براي بهبود مستمر وجود داشته باشد. اين معيارها بايد شامل نظرات و امتيازدهي كاربران، گزارش تراكنش هاي مربوط به خدمات موجود در پنجره باشد. ۸ـ پنجره با مرورگرها و ابزارهاي مختلف سازگاري داشته باشد. ۹ـ زمان بارگذاري صفحات وب براي كاربران زير سه ثانيه باشد. ۱۰ـ متناسب با خدمات درخواستي قبلي كاربران و داده­كاوي سوابق و درخواست هاي پيشين، خدمات مورد انتظار شخص را در دسترس اوليه كاربر قرار دهد. ۱۱ـ تاريخ بروز رساني محتواي صفحات در پنجره و نمايش آمار بازديدكنندگان سايت شامل كل، روز جاري و برخط صفحه مهيا باشد. ۱۲ـ در احراز هويت كاربران، مديريت مدت زمان اعتبار نشست متناسب با زمان برآوردي فرايند اخذ خدمات در طراحي لحاظ شود. ۱۳ـ چندزبانه بودن ( Multi Language ) پنجره و لزوم ارائه راهنما و معرفي خدمات حداقل به يك زبان بين المللي

در خصوص دستگاه هايي كه ارائه دهنده خدمات به اشخاص غير ايراني يا اتباع هستند بر اساس الگوي مراجعه كاربران ارائه محتوا به زبان ايشان الزامي است.

قابليت دسترسي براي توان يابان قابليت دسترسي و استفاده گروه هاي كم توان و توان ياب شامل افراد داراي ناتواني جسمي يا ذهني (نابينايي و كم بينايي، ناشنوايي و كم شنوايي، محدوديت حركتي، ناتواني هاي گفتاري، حساسيت به نور و تركيبي از اين موارد و برخي امكانات براي ناتواني هاي يادگيري محدوديت هاي شناختي)، افراد كم سواد، بي بضاعت ها، سالمندان، افراد زير سن قانوني و تمام اتباع خارجي ساكن كشور براي دريافت خدمات و اطلاعات موجود در پنجره واحد دستگاه پيش بيني شود.

هوشمند سازي خدمات دستگاه هاي اجرايي مكلف اند تا پايان سال ۱۴۰۱ حداقل يك سوم از خدمات خود را به گونه اي اصلاح نمايند كه كل فرآيند درخواست، توليد و تحويل خدمت يا حداقل بخش درخواست و تحويل آن هوشمند شود. از مصاديق خدمات هوشمند در پنجره واحد دستگاه آن دسته از خدمات است كه حسب مورد به كاربر احراز هويت شده بر اساس داده و اطلاعات و به كارگيري تحليل داده يا داده كاوي يا هوش مصنوعي، خدمت را تحويل مي دهد يا اگر زمان اعتبار و مواعد قانوني آن نزديك است (به طور مثال مي توان از بيمه شخص ثالث، ثبت نام فرزند، خدمات سلامت، تمديد يا موارد مشابه نام برد) و امكان ارائه هوشمند آن وجود دارد خدمت را از طريق كانال هاي ارتباطي با كاربر نظير دولت همراه، كارپوشه ملي ايرانيان، ايران پيام تحويل كاربر نمايد يا هشدار لازم براي دريافت خدمت را به كاربر ارائه نمايد.

راهنماي كاربران دستگاه هاي اجرايي موظف اند اطلاعات مربوط به خدمات دستگاه اجرايي و فرآيندهاي اخذ خدمات در پنجره واحد دستگاه را مطابق با دستورالعمل استاندارد تارنما (وب­سايت)هاي دستگاه­هاي اجرايي در دسترس كاربران قرار دهند. دستورالعمل مذكور توسط وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و سازمان اداري و استخدامي به روزآوري و ابلاغ مي شود.

دستگاه هاي اجرايي موظف اند نسبت به دريافت نظرات كاربران پس از تحويل خدمت از طريق فراخواني وب سرويس نظرسنجي اقدام نمايند. انتشار بازخورد كاربران براي هر خدمت در پنجره ملي با رعايت الزامات حريم خصوصي كاربران انجام شود.

شفافيت ارائه داده ها و اطلاعات مطابق ماده يك مصوبه شماره يك جلسه شماره ۱۶ شوراي اجرايي فناوري اطلاعات و نيز قوانين و مقررات مرتبط با انتشار اطلاعات و شفافيت در زير دامنه شفاف ( shafaf. ) پنجره واحد دستگاه الزامي است.

الزامات حفاظت از داده ها و امنيت

دستگاه اجرايي مكلف است ضمن پايش مستمر پنجره خود، اقدامات لازم به منظور تضمين تداوم ارائه خدمت، حفظ امنيت و محرمانگي داده هاي كاربران را بر اساس اسناد بالادستي و دستورالعمل هاي امنيتي به عمل آورد

دستگاه هاي اجرايي موظف هستند از خدمات مشاور ناظر امنيتي داراي گواهي صلاحيت معتبر متناسب با سطح اهميت دستگاه بهره گيرند؛ و حداقل يك شخص حقيقي يا حقوقي متخصص حوزه امنيت اطلاعات و فضاي مجازي (داراي مدرك تخصصي يا مجوزهاي مرتبط) را براي حفاظت از پنجره واحد دستگاه و داده هاي كاربران به وزارت معرفي نمايد.

مركز ماهر مكلف است نسبت به پايش ۷٭۲۴ پنجره ملي و پنجره واحد دستگاه هاي اجرايي اقدام نمايد و هرگونه آسيب پذيري و اختلال در خدمت رساني را به دستگاه مربوط اعلام نمايند.

حفظ محرمانگي اطلاعات و داده خصوصي كاربران شامل موقعيت جغرافيايي، تاريخ و زمان دسترسي، آدرس IP ، مشخصات شناسنامه اي كاربران و اعضاي خانواده، اطلاعات و داده هاي ناشي از خدمات دريافتي، يا هر داده، داده­پيام و اطلاعاتي كه محرمانگي آن در قوانين بدان ها تصريح شود الزامي است. مسئوليت حفاظت از اشخاص موضوع داده در به كارگيري قانوني اطلاعات مذكور، بر عهده ي بالاترين مقام دستگاه اجرايي است .

دستگاه هاي اجرايي مكلف اند الزامات ابلاغي فني و اجرايي مراكز داده و زيرساخت هاي نگهداري و ذخيره اطلاعات پنجره واحد دستگاه را به شرح زير رعايت نمايند. ۱ـ استفاده از مراكز داده مورد تائيد وزارت ۲ ـ خريد خدمات مركز داده از مراكز داده غيردولتي داراي تأييديه وزارت و حداقل گواهينامه رده ۲ مجاز است. ۳ـ پيش بيني مركز داده پشتيبان ( Mirror ) برابر با ضوابط فني وزارت ۴ـ پيش بيني مركز داده بحران ( Disaster ) با رعايت اصول پدافند غيرعامل

: دستگاه هاي اجرايي داراي مركز داده فعال، مكلف اند ظرف مدت حداكثر شش ماه نسبت به اخذ تائيد وزارت براي مركز داده خود اقدام نمايند. استمرار فعاليت مركز داده دستگاه منوط به اخذ تأييديه مذكور است .

حفظ اسرار تجاري موضوع ماده ۶۵ قانون تجارت الكترونيكي اشخاص و هر نوع داده، اطلاعات يا داده پيامي كه محرمانگي آن در قوانين بدان ها تصريح شود الزامي است.

در مواردي كه اطلاعات كاربر، مطابق با قوانين و مقررات نظير قانون انتشار و دسترسي آزاد به اطلاعات يا قوانين مرتبط با موضوع حريم خصوصي و يا شفافيت در معرض افشا باشد، بايد به كاربر هشدار داده شود.

دستگاه هاي اجرايي موظف اند:

هرگونه تعامل پيامكي با كاربران از قبيل ارسال شناسه، رمز عبور يك بارمصرف (OTP)[پاورقي2] را از طريق سرنام ( Mask ) پنجره واحد (۴۰۴۰) به شماره تلفن همراه تائيد شده كاربر (كاربر بايد مالك سيم كارت باشد) ارسال نمايند.

One-Time Password

يك نسخه قابل استناد از اسناد رقومي (ديجيتالي) كه در فرايند خدمت براي ارائه به كاربر توليد مي شوند از قبيل نامه، مدرك؛ گواهي، ابلاغيه، مجوز و قبوض را به كارپوشه ملي ايرانيان كاربر ارسال نمايند.

دستورالعمل اجرايي فصل اول ـ ضوابط اجرايي و الزامي ارائه خدمات

دستگاه هاي اجرايي مكلف اند در تعامل با سازمان اداري و استخدامي زمان بندي ارائه خدمات پركاربرد خود از طريق پنجره ملي موضوع ماده ۳ را حداكثر تا پايان تيرماه نهايي نموده و به وزارت اعلام نمايند.

آن دسته از دستگاه هاي اجرايي كه فرايندهاي اولويت دار آن ها توسط سازمان اداري و استخدامي كشور بهينه و ابلاغ مي شود موظف اند حداكثر ظرف مدت سه ماه اين خدمات الكترونيكي را ايجاد يا با فرايند بهينه ابلاغي منطبق نموده و ارائه خدمات نمايند.

دستگاه هاي اجرايي قبل از ايجاد سامانه هاي جديد كه به موجب قوانين يا مقررات لازم الرعايه تكليف شده يا مي شود، موظف اند نسبت به انطباق با معماري كلان دولت هوشمند، مفاد اين مصوبه و مقررات توسعه سامانه ها كه به تصويب شوراي اجرايي فناوري اطلاعات رسيده است، اقدام نمايند.

اولويت ها و اقدامات دستگاه هاي اجرايي

خدمات پركاربرد فهرست مصاديق خدمات پركاربرد داراي اولويت دستگاه هاي اجرايي براي بهينه سازي و اصلاح فرآيندها توسط سازمان اداري و استخدامي به شرح جدول پيوست است.

دستگاه هاي اجرايي موظف اند با مشاركت سازمان اداري و استخدامي كشور نسبت به اصلاح فرايندهاي اين خدمات حداكثر تا پايان آذرماه 1401 اقدام نمايند.

كارت هوشمند ملي به منظور گسترش كاربري كارت هوشمند ملي و براي تسهيل دسترسي پنجره واحد دستگاه ها به اطلاعات چاپ شده بر روي كارت هوشمند ملي، سازمان ثبت احوال كشور مكلف است امكان دريافت اطلاعات هويتي اشخاص از تراشه كارت هوشمند ملي را در اختيار پنجره ملي قرار دهد. ارتباط پنجره ملي با كارت هوشمند ملي به صورت غير برخط و دريافت پين اول كارت به معني رضايت صاحب كارت براي دريافت اقلام اطلاعات است.

عدم دريافت تكراري و غيرضروري اطلاعات دستگاه هاي اجرايي مكلف اند در ارائه خدمات خود با اولويت خدماتي كه فرايندهاي بين دستگاهي دارند با استفاده از داده و اطلاعات پايگاه هاي اطلاعات پايه و حداكثر يك بار ورود داده و اطلاعات اشخاص، از دريافت تكراري و غيرضروري اطلاعات خودداري نمايند. نحوه فراخواني اطلاعات از پايگاه هاي اطلاعات پايه و اقلام اطلاعاتي توسط كارگروه تعامل پذيري تعيين مي شود.

حذف كاغذ و اخذ مدارك كليه دستگاه هاي اجرايي مكلف اند رويكرد حذف اخذ مدارك و مستندات غيرالكترونيكي، رونوشت مدارك و تعدد اخذ مدارك در دستگاه مربوط را در اولويت راهبردي خود قرار داده و به طور مستمر پيگيري و نظارت نمايند تا طي ۶ ماه آينده به صورت كامل پياده سازي و اجرايي شود. دبيرخانه شورا با بررسي ميداني گزارش اين اقدامات را ماهانه اعلام نمايد. بالاترين مقام مسئول هر دستگاه اجرايي وظيفه نظارت و پيگيري حوزه مربوط را خواهد داشت.

اسناد الكترونيكي معتبر دستگاه هاي اجرايي كه حسب قوانين و مقررات موظف به تحويل اسناد تحويل دادني از قبيل قرارداد، گواهينامه، مدرك، تأييديه، مجوز، ابلاغيه يا ساير موارد مشابه به ذينفعان يا متقاضيان هستند، مكلف اند به منظور استناد پذيري اسناد تحويل دادني و پيشگيري از جعل آن و تسريع در صحت سنجي الكترونيك اسناد، ظرف مدت حداكثر شش ماه اسناد تحويل دادني خود را به صورت سند الكترونيكي معتبر با رعايت قانون تجارت الكترونيكي صادر و به اشخاص تحويل نمايند. يك نسخه قابل استناد از اسناد ديجيتالي كه در فرايند خدمت براي ارائه به كاربر توليد مي شوند، هم زمان به كارپوشه ملي ايرانيان نيز بايد ارسال شود.

اشخاص دريافت كننده اسناد الكترونيكي بايد به طور مستقل قابليت بررسي و صحت سنجي در خصوص انكارناپذيري و استناد پذيري سند دريافتي را با استفاده از ابزارهاي صحت سنجي داشته باشند.

متوليان پايگاه هاي اطلاعات پايه در كشور كه بر اساس اطلاعات پايه اسناد تحويل دادني صادر مي نمايند مكلف به رعايت اين ماده در اسناد تحويلي هستند. تعيين موارد استثنا با درخواست دستگاه صادركننده و تائيد كارگروه تعامل پذيري است.

پذيرش اسناد الكترونيكي وزارت صنعت معدن و تجارت و وزارت موظف اند با رعايت قانون تجارت الكترونيكي اقدامات فني لازم را جهت پذيرش اسناد الكترونيكي توليدشده توسط متقاضي يا كاربر از قبيل انواع درخواست، انواع سند /گزارش / فهرست، اظهارنامه، قرارداد، مكاتبه يا نامه، ظرف مدت ۴ ماه ايجاد و دستورالعمل اجرايي آن را براي تصويب به شوراي اجرايي ارائه نمايند.

مدرك تحصيلي الكترونيكي معتبر تمامي مؤسسات آموزشي و پژوهشي زير نظر هر يك از وزارتخانه هاي علوم تحقيقات و فناوري، بهداشت درمان و آموزش پزشكي، آموزش و پرورش و دانشگاه آزاد اسلامي و ساير ارائه دهندگان مدارك تحصيلي موظف اند به منظور جلوگيري از جعل مدارك و حذف استعلامات كاغذي، مدرك تحصيلي فارغ التحصيلان خود را به صورت سند الكترونيكي معتبر و انكارناپذير صادر نمايند.

مالكيت مادي و معنوي كليه حقوق مالكيت مادي و معنوي پنجره واحد دستگاه اعم از نشاني اينترنتي، سامانه نرم افزاري بايد در اختيار دستگاه اجرايي بوده و ذيل صفحه پنجره اعلام عمومي شود.

: نحوه مالكيت سامانه با رعايت قانون حمايت از پديدآورندگان نرم افزارهاي رايانه اي و مالكيت داده و اطلاعات موجود در پايگاه هاي اطلاعاتي دستگاه ها طبق مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي و قوانين مربوطه تعيين مي شود.

نظارت

پايش مستمر اهداف توسط كميته نظارتي دستگاه هاي اجرايي كه در اين مصوبه تكاليفي بر عهده دارند مكلف اند حداكثر تا پايان تيرماه ۱۴۰۱ برنامه اجرايي انجام تكاليف تعيين شده با تأكيد بر اصلاح فرايند و ارائه خدمات به صورت الكترونيكي و هوشمند همراه با تعيين نقاط اصلي اجراي برنامه را براي ارزيابي و پايش تحقق تكاليف اين مصوبه، به تائيد كميته نظارتي دبيرخانه شوراي اجرايي برسانند.

كميته نظارتي به منظور نظارت بر حسن اجراي اين مصوبه، كميته اي با مسئوليت دبير شورا و عضويت نمايندگان سازمان برنامه و بودجه كشور، سازمان اداري و استخدامي كشور و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات تشكيل مي شود.

كليه دستگاه هاي اجرايي مكلف اند گزارش پيشرفت استقرار پنجره واحد دستگاه، تكميل پايگاه هاي اطلاعاتي ذي ربط، الكترونيكي شدن استعلامات موردنياز هر خدمات را هرماه به دبيرخانه شورا ارائه نمايند. دبيرخانه شورا مكلف است پس از بررسي و جمع بندي كميته نظارتي، گزارش پيشرفت اجراي اين مصوبه را به صورت ماهانه به رياست جمهور و اعضاي شورا تقديم نمايد.