رأي شماره 1127848 هيئت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع رد شكايت ابطال لزوم ارائه گواهي حضور در جبهه و ميزان آن و ابطال تعريف رزمنده در دستورالعمل شماره 1 /202216 /82 مورخ 1396/12/23 ستاد كل نيروهاي مسلح

هيئت تخصصي اداري و امور عمومي * شماره پرونده: هـ ت/ 0300004 * شماره دادنامه سيلور: 140431390001127848 تاريخ: 1404/05/12 * شاكي: آقاي ابراهيم حسن آبادي * طرف شكايت: بنياد شهيد و امور ايثارگران، دولت جمهوري اسلامي ايران (وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح) * موضوع شكايت و خواسته: ابطال لزوم ارائه گواهي حضور در جبهه و ميزان آن و ابطال تعريف رزمنده در دستورالعمل شماره 1 /202216 /82 مورخ 1396/12/23 ستاد كل نيروهاي مسلح * متن مقرره مورد شكايت: از: معاونت نيروي انساني ستاد كل نيروهاي مسلح ـ اداره امور ايثارگران به: گيرندگان محترم زير موضوع: ابلاغيه (دستورالعمل اجرايي تبصره بند (الف) ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه رزمندگان فاقد مدرك باليني) «هر كس اندوه مؤمني را بر طرف نمايد و خداوند در روز قيامت غم از دلش بر طرف مي نمايد» ـ امام رضا عليه السلام سلام عليكم، با صلوات بر محمد و آل محمد و با احترام؛ 1ـ برابر تبصرة بند (الف) ماده 87 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، بنياد شهيد و امور ايثارگران موظف است رزمندگان هشت سال دفاع مقدس كه صورت سانحه باليني همزمان مجروحيت را ندارند اما مجروحيت آنها توسط كميسيون پزشكي نهاد اعزام كننده (نيروهاي مسلح) احراز مي گردد را به عنوان جانباز تلقي نمايد و حداقل پنج درصد 5% جانبازي به آنها تعلق مي گيرد. 2ـ به منظور اجراي صحيح اين حكم قانوني، طي جلسات كارشناسي با معاونت هاي تخصصي بنياد شهيد در بخش كليات و بخش هاي تخصصي پزشكي، توافقات مقتضي، حاصل شده و در قالب دستورالعمل اجرايي تبصره موصوف به امضاء مسئولين حوزه هاي تخصصي در بنياد شهيد و ستاد كل نيروهاي مسلح رسيد. 3ـ بر اين اساس، رزمندگاني كه متقاضي بهره مندي از امتيازات دستورالعمل موصوف هستند، برابر رويه اي كه در ماده 5 دستورالعمل پيش بيني شده است، لازم است فرم هاي مربوط را تكميل و به همراه مدارك و مستندات خواسته شده به سازمان هاي نيروهاي مسلح تحويل دهند تا مراحل آمده در دستورالعمل، گام به گام انجام شده و پس از طي مراحل و تأييديه نهايي، نسبت به معرفي و ارسال پرونده مجروحيت (جانبازي) به بنياد اقدام گردد. 4ـ اقدامات و گام هاي پيش بيني شده به شرح زير است: گام اول: تكميل فرم هاي شماره 1 تا 6 برابر متن آن به طور دقيق و كامل: فرم شماره 1ـ ثبت اطلاعات فردي و مشخصات شغلي و خدمتي رزمنده فرم شماره 2ـ ثبت اطلاعات پرسنلي و يگاني رزمندگان و سازمان به كارگيرنده فرم شماره 3ـ ثبت اطلاعات مربوط به عمليات هايي كه رزمنده در آن حضور داشته است فرم شماره 4ـ ثبت تاريخ هاي حضور در جبهه رزمنده فرم شماره 5 ـ ثبت اطلاعات مربوط به رزمندگاني كه در واحدهاي توپخانه و سلاح هاي پرتابي خدمت نموده اند. فرم شماره 6 ـ ثبت اطلاعات مربوط به نحوه مجروحيت و مصدوميت رزمنده گام دوم: تهيه مستندات و مدارك معتبر مربوط به اطلاعات اظهاري رزمنده در فرم هاي 1 تا 6 در گام اول و ارائه آن به همراه مدارك پرسنلي و شخصي و ديگر مدارك مرتبط اعم از درماني و يگاني از سوي رزمنده گام سوم: بررسي و تطبيق اظهارات رزمنده برابر فرم هاي 1 تا 6 گام اول با تكيه بر مدارك و مستندات ارائه شده و بهره گيري از تأييديه هاي رسمي مراجع مربوط در نيروهاي مسلح گام چهارم: در صورت تأييد اظهارات رزمنده در مورد ميزان حضور در جبهه و حضور در عمليات ها و نحوه مجروحيت و مصدوميت توسط مراجع مربوط در نيروهاي مسلح صورت سانحه مجروحيت، تنظيم و به همراه كليه مدارك و مستندات، در قالب پرونده، جمع آوري شده و به كميسيون عالي پزشكي نيروهاي مسلح طي مكاتبه رسمي و برابر روش هاي جاري در نيروهاي مسلح ارسال مي شود. تذكر: به منظور ايجاد نظم و سهولت در بررسي مدارك، جاگذاري مدارك در پرونده هاي رزمندگان متقاضي به ترتيب چك ليست اشاره شده در رديف 6 بند (الف) اين ابلاغيه صورت پذيرد. گام پنجم: كميسيون هاي عالي پزشكي نيروهاي مسلح با توجه به مدارك موجود در پرونده در صورت تكميل مدارك با استناد به دستورالعمل اجرايي مذكور، خصوصاً جداول سه گانه تخصصي مربوط به صدمات، شيميايي، افت شنوايي و اعصاب و روان نسبت به اظهار نظر تخصصي، مبني بر تأييد مجروحيت يا عدم تأييد مجروحيت (مرتبط با جبهه و جنگ) با انشاء رأي برابر روش جاري به امور ايثارگران نيروهاي مسلح اعلام رسمي مي نمايند. در صورت عدم تكميل مدارك، پرونده با ذكر عنوان نقص مدرك و بدون اظهار نظر تخصصي پزشكي، به مرجع ارسال كننده عودت داده مي شود تا نسبت به رفع نقص اقدام گردد). گام ششم: در صورت تأييد مجروحيت و مصدوميت رزمنده، توسط كميسيون هاي عالي پزشكي، امور ايثارگران نيروهاي مسلح (نيروهاي 4 گانه آجا، 5 گانه سپاه، ناجا و وزارت دفاع)، نسبت به تشكيل كميسيون موضوع مواد 120 قانون آجا، 134 قانون سپاه و 140 قانون ناجا به منظور احراز جانبازي اقدام مي نمايند. گام هفتم: پس از تأييد و احراز جانبازي در كميسيون هاي تشخيص و احراز پرونده رزمنده (محتوي رأي كميسيون احراز، فرم صورت جلسه سانحه و كليه مدارك پرسنلي و يگاني اشاره شده در گام هاي اول تا ششم) با مكاتبه رسمي از سوي نيروهاي مسلح به معاونت نيروي انساني ستادهاي آجا، سپاه، ناجا و وزارت دفاع ارسال شده و در صورت تأييد مدارك و مستندات پرونده، فرم شماره 7 از سوي معاونت نيروي انساني و امور ايثارگران اين ستادها، تكميل و پرونده با مكاتبه رسمي به اداره كل پذيرش و امور اداري بنياد شهيد و امور ايثارگران ارسال مي گردد. گام هشتم: اداره كل پذيرش و امور اداري بنياد پس از ثبت مشخصات رزمنده در سامانه بنياد، پرونده را جهت تعيين درصد جانبازي به كميسيون پزشكي بنياد ارسال مي نمايد. كميسيون پزشكي بنياد با توجه به صورت جلسه سانحه و صدمات وارده به رزمنده و ميزان از كارافتادگي وي، درصد جانبازي متعلقه را با استناد به آيين نامه درصد جانبازي (جاري) در مورد رزمنده تعيين مي نمايد. در هر حال حداقل 5 درصد جانبازي، به پرونده هاي تأييد شده ارسالي از سوي ستادهاي آجا، سپاه، ناجا و وزارت دفاع اعطاء خواهد شد. گام نهم: كميسيون پزشكي بنياد درصد متعلقه به پرونده را در فرم مربوط ثبت نموده و رأي صادره را به طور رسمي به اداره كل پذيرش و امور اداري بنياد و نيروهاي مسلح (حسب مورد) ابلاغ مي نمايد. 5 ـ با عنايت به موارد مطروحه در گام هاي نه گانه، اعمال مقررات در سلسله مراتب سازمان هاي نيروهاي مسلح به شرح زير صورت مي پذيرد كه لازم است پروندة رزمندگان متقاضي طبق آن تشكيل و تكميل گرديده و در صورت حائز شرايط بودن به بنياد ارسال گردد. الف) وظايف امور ايثارگران لشكرها با يگان هاي آجا و سپاه در منطقه يا استان، سپاه استاني، انتظامي استان و يا رده هاي تخصصي مستقل نيروهاي مسلح: 1 ـ ارائه فرم هاي 1 تا 6 به رزمنده متقاضي 2ـ دريافت فرم هاي تكميل شده و مستندات مربوط به آن از جمله گواهي مصدق جبهه و تصوير خواناي كارت ملي و تمام صفحات شناسنامه و يك قطعه عكس 6×4 و ديگر مدارك مرتبط برابر دستورالعمل 3ـ بررسي و تطبيق اوليه مدارك و مستندات ارائه شده با فرم هاي تكميل شده و اظهارات افراد 4ـ در صورت تأييد اوليه مدارك و مستندات موصوف با اظهارات اعلام شده در فرم ها تشكيل پرونده و الصاق عكس به پرونده و ممهور نمودن آن به مهر رده 5 ـ تنظيم صورت جلسه سانحه برابر مجروحيت و مصدوميت اعلام شده از سوي رزمنده با جزييات در فرم مصوب سازماني (در آجا و ناجا برابر فرم بند (ب) و در سپاه برابر فرم 9 امضايي و در وزارت دفاع برابر رويه جاري) 6 ـ تنظيم پرونده مطابق چك ليست به ترتيب تصوير كارت ملي تصوير صفحات شناسنامه ـ فرم هاي 1 تا 6 گواهي جبهه و پاياني مأموريت ـ گواهي حضور در واحدهاي توپخانه و سلاح هاي پرتابي ـ مدارك درماني و تشخيصي مرتبط با مجروحيت و مصدوميت اظهاري صورت سانحه 7ـ ارسال پرونده به امور ايثارگران سلسه مراتب سازماني بالاتر (نيروهاي 4 گانه آجا، 5 گانه سپاه، ناجا و ودجا) طي مكاتبه رسمي 8 ـ رفع نقص و يا از رده خارج نمودن پرونده حسب مورد برابر اعلام رده بالاتر 9ـ در صورت عدم تأييد مجروحيت و مصدوميت رزمنده اعلام نتيجه به ذي نفع و بايگاني پرونده در سوابق راكد ب) وظايف معاونت نيروي انساني و امور ايثارگران نيروهاي 4 گانه آجا، 5 گانه سپاه، ستاد ناجا و ستاد ودجا: 1ـ دريافت پرونده هاي ارسالي از يگان هاي منطقه اي و استاني مذكور در بند (الف) 2ـ بررسي مدارك و مستندات مضبوط در پرونده با اطلاعات رزمنده در فرم هاي موصوف 3ـ اطمينان از تكميل و تصديق اوراق پرونده برابر چك ليست 4ـ ارسال پرونده با معرفي نامه به كميسيون هاي عالي پزشكي نيروهاي مسلح جهت اظهار نظر تخصصي پزشكي مبني بر مجروحيت و مصدوميت ناشي از جبهه و جنگ يا عدم آن 5 ـ پيگيري و دريافت پرونده به همراه نتيجه و رأي صادره از كمسيون هاي عالي پزشكي 6 ـ در صورت عدم تأييد مجروحيت و مصدوميت، ارسال پرونده به رده اوليه جهت اعلام نتيجه به ذي نفع و بايگاني در سوابق راكد 7ـ در صورت اعلام نقص در مدارك پرونده ارسال به رده پايين تر جهت رفع نقص 8 ـ در صورت تأييد مجروحيت و مصدوميت از سوي كميسيون هاي عالي پزشكي، تشكيل كميسيون ماده 120 قانون آجا، 134 قانون سپاه و 140 قانون ناجا 9ـ ارسال پرونده به همراه رأي كميسيون هاي احراز به ستادهاي آجا، سپاه، ودجا و ناجا ج) وظايف كميسيون هاي عالي پزشكي نيروهاي مسلح: 1ـ بررسي اوليه مدارك به منظور حصول اطمينان از تكميل مدارك برابر چك ليست و وجود صورت جلسه سانحه و مدارك درماني و تشخيصي مرتبط با مجروحيت و مصدوميت اظهاري 2ـ در صورت عدم تكميل مدارك و مستندات، عودت پرونده به مرجع ارسال كننده 3ـ در صورت تكميل مدارك پرونده، طرح، در كميسيون تخصصي پزشكي در خصوص تعيين ارتباط يا عدم ارتباط مجروحيت و مصدوميت هاي اعلامي با عوامل جبهه و جنگ 4ـ دريافت نظريه پزشك متخصص (مشاور) و ضبط و الصاق آن به پرونده 5 ـ اعلام نتيجه و صدور رأي برابر روش هاي جاري هر يك از سازمان ها و ارسال آن به همراه پرونده به مبادي مربوط در نيروهاي مسلح مذكور در بند (ب) د) وظايف معاونت نيروي انساني و امور ايثارگران ستادهاي آجا، سپاه، ناجا و ودجا: 1ـ در صورت تأييد محتويات پرونده تكميل فرم شماره 7 و امضاء آن توسط معاون نيروي انساني و مسئول امور ايثارگران 2ـ ارسال پرونده با كليه مدارك و فرم شماره 7 با مكاتبه رسمي و طي ليست تجميعي به اداره كل پذيرش و امور اداري بنياد شهيد و امور ايثارگران (مركز). 3ـ پيگيري از بنياد شهيد در خصوص چگونگي درصد متعلقه به پرونده هاي ارسالي از طريق دريافت ليست 4ـ ارسال ليست اسامي پرونده هاي مربوط به رزمندگان جمعي سازمان متبوع حاوي درصدهاي تعلق گرفته به نيروهاي تحت امر. تكمله: 1ـ امور ايثارگران ستادهاي آجا، سپاه، ناجا و ودجا مي توانند براي تسهيل فرآيند انجام وظايف توسط نيروها به صورت متمركز در ستاد مذكور با رعايت جوانب و جزئيات پيش بيني هاي لازم را (همانند ايجاد سامانه و ...) انجام دهند. 2ـ ضرورت دارد براي حفظ دقت و اصالت اسناد و مدارك و سوابق رزمندگان، نظارت دقيق بر عملكرد رده ها از سوي ايثارگران ستادها صورت گيرد. 3ـ بديهي است در طول اجراي اين ابلاغيه معاونت نيروي انساني (امور ايثارگران) ستاد كل حسب مورد بازديد لازم را، به عمل خواهد آورد. * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: تعريف رزمنده در دستورالعمل مورد شكايت با تعريف آن در قانون جامع خدمات رساني به ايثارگران مغايرت دارد چرا كه در دستورالعمل با مطالبه گواهي جبهه بسياري از اشخاص كه فاقد گواهي هستند مشمول شناخته نشده اند به علاوه بسياري از افراد در اثر عوامل مرتبط با جبهه و جنگ آسيب ديده ولي اسم آنان در صورت سانحه هم زمان مجروحيت قيد نشده و براي مقنن نفس عمل حضور فعال در شرايط مرتبط با جبهه و جنگ مدنظر بوده و قانونگذار در قانون برنامه پنجم و ششم توسعه صرف ارائه مدارك پزشكي و تأييد آن در شوراي عالي پزشكي را براي اخذ جانبازي كافي دانسته است و موضوع مطالبه گواهي جبهه و برگه اعزام به جبهه از متقاضي خواسته نشده و صرفاً در دستورالعمل تبصره بند (الف) ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه كه در سال 1396 از سوي ستاد كل نيروهاي مسلح ابلاغ شده اين موضوع آمده است. * طرف شكايت به موجب لايحه تقديمي به طور خلاصه پاسخ داده است كه: بر اساس بند (و) ماده 1 قانون جامع خدمات رساني به ايثارگران رزمنده كسي است كه با تأييد مراجع ذي صلاح به طور فعال حضور داشته باشد، بنابراين اثبات رزمندگي نيازمند تأييديه از مراجع ذي صلاح است به علاوه مقنن در بند (الف) ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه ارائه تأييديه كميسيون پزشكي نهاد اعزام كننده را لازم و واجب دانسته و در نتيجه رزمندگي و حضور در جبهه اثبات نمي شود مگر آن كه افراد ذي نفع با گواهي حضور در جبهه رزمندگي خود را اثبات كننده و سپس امتيازات مقرر را مطالبه كنند. * پرونده كلاسه 0300004 هـ ع با موضوع "ابطال لزوم ارائه گواهي حضور در جبهه و ميزان آن و ابطال تعريف رزمنده در دستورالعمل شماره 1 /202216 /82 مورخ 1396/12/23 ستاد كل نيروهاي مسلح »" در جلسه هيئت تخصصي اداري و امور عمومي مطرح و به شرح آتي اتخاذ تصميم گرديد: رأي هيئت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري بهره مندي شخص آسيب ديده و مجروح شده در جنگ از مزاياي مقرر در قوانين از جمله شناسايي به عنوان جانباز مستلزم اين است كه شخص به موجب قوانين و مقررات حاكم به عنوان رزمنده شناخته شود لذا با توجه به اينكه قانونگذار رزمنده را در بند «و» ماده 1 قانون جامع خدمات رساني به ايثاگران تعريف كرده كه بر اساس آن «رزمنده به كسي اطلاق مي شود كه در راه تكوين، دفاع و حفظ ارزش ها و كيان جمهوري اسلامي ايران، استقلال و تماميت ارضي كشور، مقابله با تهديدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضدانقلاب و اشرار با تأييد مراجع ذي صلاح به طور فعال حضور يافته باشد.» بنابراين اثبات رزمنده بودن مستلزم تأييديه مراجع ذي صلاح است و صرف ادعاي حضور در جنگ بدون تأييد آن كفايت از اتصاف وصف رزمنده به شخص نخواهد بود؛ نظر به مراتب مذكور بنابراين مقرره مورد شكايت مغايرتي با قانون نداشته و با اتفاق آراء هيئت تخصصي اداري و امور عمومي مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي 1402/02/10 ) رأي به رد شكايت صادر مي شود؛ اين رأي ظرف بيست روز از تاريخ صدور، از سوي رئيس ارزشمند يا ده نفر از قضات گرانقدر ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون ياد شده آراي هيئت هاي تخصصي و هيئت عمومي در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) اين قانون، در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضائي و اداري، معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيئت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري ـ زين العابدين تقوي