طرح ملي آمادگي، مقابله و همكاري در برابر آلودگي ‌هاي نفتي و مواد خطرناك و سمي در دريا و رودخانه هاي قابل كشتيراني

هيأت وزيران در جلسه 29 /1 /1400 به پيشنهاد وزارت راه و شهرسازي و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و به منظور اجراي تعهدات ناشي از قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون بين‌ المللي آمادگي، مقابله و همكاري در برابر آلودگي نفتي - مصوب 1376 - و قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به پروتكل (تشريفات) آمادگي، مقابله و همكاري در برابر سوانح آلودگي ناشي از مواد خطرناك و سمي - مصوب 1389 -، طرح ملي آمادگي، مقابله و همكاري در برابر آلودگي‌ هاي نفتي و مواد خطرناك و سمي در دريا و رودخانه هاي قابل كشتيراني را به شرح زير تصويب كرد:

در اين تصويب نامه اصطلاحات زير در معاني مربوط مشروح مربوط به كار مي روند:

آلودگي: تخليه، نشت يا ورود نفت يا مواد خطرناك و سمي در منطقه تحت پوشش اين طرح توسط كشتي ها، نفتكش ها، سكوها يا جزاير مصنوعي (اعم از ثابت و شناور)، كشتي ها و نفتكش هاي مصدوم، مغروق و نيمه مغروق، پايانه ها و بنادر تخليه و بارگيري نفت و مواد خطرناك و سمي، مخازن شناور نفت، خطوط لوله زيرآبي يا ديگر تاسيسات و مخازن نفتي و مواد خطرناك و سمي مستقر در خشكي و يا آلودگي ناشي از انجام عمليات تعمير، اوراق و قطعه قطعه كردن كشتي يا نفتكش در تعميرگاه هاي دريايي.

اين بند ناظر به كشتي جنگي، كشتي تداركاتي يا كشتي ديگر كه صرفاً در امور غيرتجاري مورد استفاده قرار مي گيرد، نخواهد بود.

طرح احتياطي ملي: طرح كشور جمهوري اسلامي ايران براي آمادگي، همكاري و مقابله در برابر آلودگي.

طرح احتياطي استاني: طرح آمادگي، همكاري و مقابله در برابر آلودگي در دريا براي هر يك از استان هاي ساحلي واقع در مناطق تحت پوشش طرح احتياطي ملي.

كنوانسيون: كنوانسيون بين المللي آمادگي، مقابله و همكاري در برابر آلودگي نفتي، مصوب 1990 ميلادي كه كشور ايران به موجب قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون بين المللي آمادگي، مقابله و همكاري در برابر آلودگي نفتي – مصوب 1376 - به آن ملحق شده است.

پروتكل: پروتكل بين المللي آمادگي، مقابله و همكاري در برابر آلودگي هاي دريايي به مواد خطرناك و سمي مصوب 2000 ميلادي كه كشور ايران به موجب قانون الحاق به پروتكل (تشريفات) آمادگي، مقابله و همكاري در برابر سوانح آلودگي ناشي از مواد خطرناك و سمي - مصوب 1389 - به آن ملحق شده است.

سوانح منجر به ايجاد آلودگي: سوانحي كه در يكي از سطوح زير رخ مي دهد:

سطح اول – آلودگي هاي با اندازه كوچك: آلودگي هاي كمتر از (50) تن يا سوانحي كه در آنها احتمال آلودگي حداكثر تا (50) تن نفت و يا مواد خطرناك و سمي وجود داشته باشد.

سطح دوم – آلودگي هاي با اندازه متوسط: آلودگي هاي بيشتر از (50) تن يا سوانحي كه در آنها احتمال آلودگي حداكثر تا (500) تن نفت و يا مواد خطرناك و سمي وجود داشته باشد.

سطح سوم آلودگي هاي با اندازه بزرگ: آلودگي هاي بيشتر از (500) تن يا سوانحي كه در آنها احتمال آلودگي بيشتر از (500) تن نفت و يا مواد خطرناك و سمي وجود داشته باشد.

مرجع ملي: سازمان بنادر و دريانوردي كه مسئوليت هماهنگي براي پاسخ به سوانح منجر به آلودگي در طرح احتياطي ملي و اجراي وظايف دستگاه اجرايي مذكور در ماده (6) كنوانسيون و ماده (4) پروتكل را به عهده دارد.

مرجع ملي زيست محيطي: سازمان حفاظت محيط زيست كه مسئوليت اجراي كنوانسيون هاي زيست محيطي را بر عهده دارد.

مركز هماهنگي: مركزي كه مسئوليت هماهنگي مقابله با آلودگي در هنگام بروز سوانح سطح سوم را به عهده دارد و تحت نظر مرجع ملي اداره مي‌ شود.

مرجع استاني: اداره كل بنادر و دريانوردي هر يك از استان هاي ساحلي.

مركز استاني: مركزي كه مسئوليت هماهنگي ارگان‌ هاي محلي را در هنگام بروز سوانح متوسط آلودگي به عهده دارد و تحت نظر مرجع استاني هر استان اداره مي ‌شود.

مركز محلي: تشكيلات اداري كه در استان ها فعاليت مي كنند و پاكسازي تا ميزان سقف (50) تن را به عهده دارند و تحت نظر عالي ‌ترين مقام اداري دستگاه مسئول مركز در محل اداره مي ‌شود.

طرح اضطراري: طرحي كه به منظور مقابله سريع و مؤثر در برابر سوانح منجر به آلودگي توسط كشتي ها، نفتكش ها، سكوها، تأسيسات يا جزاير مصنوعي (ثابت و شناور) تهيه مي گردد.

مناطق حساس و آسيب پذير: مناطقي از عرصه هاي آبي و محدوده ساحلي كه به سبب اهميت بوم شناختي (اكولوژيك)، اقتصادي، اجتماعي، آموزشي، وجود گونه هاي نادر و در معرض خطر تهديد، زيستگاه هاي حساس و يا دلايل علمي و آسيب پذيري در برابر شرايط طبيعي در معرض خطر آسيب شديد بالقوه ناشي از آلودگي بوده و نيازمند تدابير خاص حفاظتي و حمايت ويژه مي باشند. تعيين اين مناطق بر عهده مرجع ملي زيست محيطي مي باشد.

نفت: هرگونه نفت در هر شكل اعم از نفت خام، سوخت نفتي، مواد زايد نفتي، مخلوط نفتي و فرآورده هاي نفتي.

مواد خطرناك و سمي: هر تركيبي به جز نفت كه در صورت ورود به محيط زيست دريايي خطراتي براي سلامت انسان داشته، به منابع زنده و حيات دريايي صدمه زده، امكانات موجود را تخريب كرده يا با ساير كاربردهاي قانوني دريا تداخل ايجاد كند.

مواد شيميايي پخش كننده نفت: هر ماده شيميايي كه براي كاهش ضخامت لايه نفتي از طريق پخش نفت در محيط هاي آبي مورد استفاده قرار مي گيرد.

منطقه تحت پوشش: محدوده سواحل و آب هاي موضوع ماده (2) قانون حفاظت از درياها و رودخانه هاي قابل كشتيراني در مقابل آلودگي به مواد نفتي - مصوب 1389 - .

به منظور برنامه ريزي، هماهنگي و نظارت بر اجراي طرح احتياطي ملي، كارگروه هماهنگي مقابله با آلودگي كه در اين تصويب نامه "كارگروه ملي" ناميده مي شود با عضويت نمايندگان دستگاه هاي زير (حداقل در سطح معاون وزير و يا معاون رييس دستگاه) تشكيل مي گردد:

وزارت راه و شهرسازي (سازمان بنادر و دريانوردي).

وزارت كشور.

وزارت نفت.

وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح.

وزارت جهاد كشاورزي (سازمان شيلات ايران).

وزارت امور خارجه.

وزارت نيرو.

وزارت امور اقتصادي و دارايي (گمرك جمهوري اسلامي ايران).

سازمان برنامه و بودجه كشور.

سازمان حفاظت محيط زيست.

سازمان هواشناسي كشور.

جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران.

شركت كشتيراني جمهوري اسلامي ايران.

شركت ملي نفتكش ايران.

رياست كارگروه ملي به عهده معاون وزير راه و شهرسازي و مديرعامل سازمان بنادر و دريانوردي است و دبيرخانه كارگروه ملي در سازمان ياد شده تشكيل مي گردد.

كارگروه ملي مي تواند حسب مورد از نمايندگان ساير دستگاه هاي ذي ربط (بدون حق رأي) براي شركت در جلسات دعوت به عمل آورد.

وظايف كارگروه ملي به شرح زير تعيين مي شود:

تصويب طرح هاي احتياطي ملي، استاني و طرح هاي اضطراري مقابله با آلودگي به تفكيك سطوح.

هماهنگ نمودن اقدامات به منظور مقابله با آلودگي در سطح دوم و سوم بر اساس مفاد طرح احتياطي ملي.

نظارت بر عملكرد دستگاه هاي مرتبط در اجراي طرح هاي اضطراري و احتياطي (ملي و استاني).

جلب مشاركت ساير سازمان ها و نهادهاي مرتبط كشور به منظور مقابله با آلودگي.

جلب مشاركت ساير كشورهاي همجوار بر اساس كنوانسيون، پروتكل و توافق هاي منطقه اي از جمله امضاي يادداشت تفاهم همكاري با هماهنگي وزارت امور خارجه.

به منظور تهيه پيش نويس طرح هاي احتياطي استاني و همچنين پيگيري اجراي مصوبات كارگروه ملي، كارگروهي متناظر كارگروه ملي در استان هاي ساحلي به رياست معاون هماهنگي امور عمراني استانداري به عنوان نماينده وزارت كشور تشكيل مي شود و دبيرخانه اين كارگروه در اداره كل بنادر و دريانوردي استان هاي ساحلي مستقر مي باشد.

وظايف خاص دستگاه هاي مرتبط در اجراي طرح احتياطي ملي به شرح زير تعيين مي شود:

سازمان بنادر و دريانوردي:

نظارت، رديابي و واپايش (كنترل) آلودگي در منطقه تحت پوشش طرح احتياطي ملي.

تجهيز مراكز استاني به تجهيزات مورد نياز براي عمليات مقابله با آلودگي.

نظارت بر فرآيند تجهيز كليه تأسيسات دريايي فعال در محدوده طرح احتياطي ملي به تجهيزات مقابله با آلودگي نفتي در چهارچوب ماده (16) كنوانسيون و طرح اضطراري مقابله با آلودگي مواد خطرناك و سمي در ماده (4) پروتكل.

برنامه ريزي رزمايش (مانور) هاي ملي و استاني مقابله با آلودگي با حضور كليه دستگاه (ارگان) هاي دريايي شركت كننده در طرح.

تهيه و به روزرساني فهرست تجهيزات موجود در مراكز استاني.

انجام وظيفه به عنوان مركز ارتباطي عمليات ملي و مسئول دريافت و انتقال گزارش هاي مندرج در ماده (4) كنوانسيون و ماده (3) پروتكل.

درخواست كمك از ساير كشورها و تصميم گيري در مورد ارايه كمك به ساير كشورها با رعايت قوانين و مقررات مربوط.

جمع آوري كليه مستندات مربوط به خسارات ناشي از وقوع آلودگي به منابع محيط زيستي و اقتصادي - اجتماعي منطقه و اقامه دعوي عليه آلوده كننده در مراجع قضايي و اخذ كليه خسارات بر اساس قوانين و مقررات موجود.

تهيه طرح هاي احتياطي ملي، استاني و طرح هاي اضطراري مقابله با آلودگي به تفكيك سطوح.

بازنگري تعرفه هاي مربوط به استفاده از تجهيزات مقابله با آلودگي.

سازمان هواپيمايي كشوري:

انجام هماهنگي هاي لازم به منظور ارسال فوري گزارش مشاهده آلودگي يا حوادث منجر به آلودگي توسط خلبانان و كاركنان (پرسنل) واحدهاي پروازي در هنگام پرواز بر فراز مناطق دريايي تحت پوشش طرح احتياطي ملي.

ارسال فوري گزارش سوانح آلودگي به مرجع ملي بر اساس الگوي (فرم) گزارش آلودگي.

معرفي نماينده تام الاختيار و جانشين به مرجع ملي.

همكاري با مرجع ملي زيست محيطي در اجراي طرح مديريت، نظارت، پايش و تعيين خسارات زيست محيطي.

سازمان هواشناسي كشور:

همكاري و ارسال فوري گزارش هاي هواشناسي مورد نياز در هنگام انجام عمليات مقابله با آلودگي به مرجع ملي . مرجع ملي و سازمان هواشناسي كشور به منظور تسهيل اقدامات، توافقات لازم را قبل از وقوع سوانح در خصوص اطلاعات جوي ضروري براي هدايت عمليات مقابله با آلودگي را انجام دهند.

معرفي نماينده تام الاختيار و جانشين به مرجع ملي.

شركت در برنامه هاي تمريني به درخواست مرجع ملي.

اعزام كاركنان (پرسنل) ذي ربط براي شركت در برنامه هاي آموزشي و تمرينات عملي به درخواست مرجع ملي.

سازمان حفاظت محيط زيست:

مديريت، نظارت، پايش زيست محيطي و اتخاذ تدابير حفاظتي خاص حين و پس از آلودگي.

ارزيابي و تعيين خسارات وارد شده به منابع و محيط زيست دريايي ناشي از آلودگي.

تعيين موقعيت جغرافيايي، تنظيم نقشه هاي مورد نياز و تشريح شرايط زيستي مناطق حساس و آسيب پذير و ايجاد شبكه دريافت و توزيع اطلاعات زيست محيطي در منطقه تحت پوشش طرح احتياطي ملي.

نقشه و اطلاعات مناطق حساس و آسيب پذير حداقل بايد شامل اطلاعات مربوط به زيستگاه ها، منابع زيست شناسي (بيولوژيك) و مناطق حساس اقتصادي – اجتماعي باشد.

تدوين و اعلام شاخص هاي زيست محيطي مربوط در چهارچوب اجراي طرح احتياطي ملي با رعايت قوانين و مقررات مربوط.

اعلام فهرست و دستورالعمل مواد مجاز براي دستگاه ها به منظور پاكسازي آلودگي.

همكاري با مرجع ملي در خصوص به كارگيري تجهيزات مورد نياز از مراكز منطقه اي و بين المللي.

تهيه و اعلام فهرست مواد شيميايي مجاز به منظور استفاده در پاكسازي و رفع آلودگي، تحت عنوان مواد پخش كننده نفت يا هر عنوان ديگري در منطقه تحت پوشش طرح احتياطي ملي.

نحوه، مقدار و روش استفاده از مواد شيميايي پخش كننده نفت مطابق دستورالعملي خواهد بود كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست با همكاري مرجع ملي و ساير دستگاه هاي ذي ربط تدوين و اعلام مي گردد.

نظارت بر استفاده از مواد شيميايي در مناطق تحت پوشش طرح احتياطي ملي به طور مشترك به عهده مرجع ملي و سازمان حفاظت محيط زيست مي باشد.

وزارت امور خارجه:

همكاري و ارايه مشورت به مرجع ملي براي تدوين راهبرد (استراتژي) همكاري هاي بين المللي و منطقه اي بر اساس كنوانسيون ها و پروتكل هاي بين المللي و منطقه اي كه دولت جمهوري اسلامي ايران به آنها ملحق شده است.

انجام هماهنگي هاي لازم در زمينه تهيه طرح هاي منطقه اي، آموزش و انجام عمليات هاي پايش و مقابله با آلودگي بين مرجع ملي و ساير دولت ها، نهادها و سازمان هاي ذي ربط بين المللي.

ارايه همكاري و مساعدت به مرجع ملي به منظور تبادل تجربيات و دانش فني با ساير دولت ها و سازمان هاي ذي ربط بين المللي.

همكاري در انعقاد يادداشت تفاهم نامه دو يا چندجانبه با ساير دولت ها در راستاي اهداف طرح احتياطي ملي.

معرفي نماينده تام الاختيار و جانشين به مرجع ملي.

وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح:

تجهيز بنادر و اسكله هاي تحت مديريت نيروهاي مسلح به تجهيزات مقابله با آلودگي.

معرفي نماينده تام الاختيار و جانشين به مرجع ملي.

همكاري با مرجع ملي در هنگام وقوع سوانح آلودگي و در اختيار گذاشتن شناور، بالگرد و هواپيما.

مشاركت در عمليات هاي پايش و مقابله با آلودگي به ويژه در سطوح (2) و (3).

وزارت نفت:

تجهيز اسكله ها و پايانه هاي بارگيري و تخليه مواد نفتي، مخازن شناور ذخيره نفت و سكوهاي بهره برداري ثابت و شناور متعلق به وزارت نفت بر اساس ماده (6) كنوانسيون و ماده (4) پروتكل.

همكاري دو يا چندجانبه در تجهيز بنادر و اسكله هاي مورد استفاده مشترك به تجهيزات مورد نياز براي آمادگي و مقابله سريع و مؤثر با سوانح آلودگي.

تعيين و اعلام قسمت هايي از منطقه تحت پوشش طرح احتياطي ملي در مناطقي از دريا كه بيشترين احتمال آلودگي در ارتباط با فعاليت هاي اكتشاف و بهره برداري از منابع دريايي، انتقال، بارگيري و تخليه نفت و يا مواد خطرناك و سمي توسط آن وزارتخانه وجود داشته باشد.

تعيين خصوصيات رفتاري و ماهيت مواد خطرناك و سمي به تفكيك هر منطقه عملياتي (اسكله/ بندر) تحت پوشش وزارت نفت به منظور افزايش ايمني جان افراد و واكنش سريع تيم مقابله.

حضور و همكاري با مرجع ملي در برگزاري مانورهاي مقابله با آلودگي.

داشتن طرح احتياطي مقابله با آلودگي براي سكوها و اسكله ها.

معرفي نماينده تام الاختيار و جانشين به مرجع ملي.

وزارت جهاد كشاورزي:

تعيين مناطق حساس شيلاتي، صيدگاه هاي دريايي و بنادر صيادي و آبزي پروري در مناطق تحت پوشش طرح احتياطي ملي.

تجهيز بنادر و اسكله هاي صيادي تحت پوشش به تجهيزات مقابله با آلودگي بر اساس ماده (6) كنوانسيون و ماده (4) پروتكل.

همكاري دو يا چندجانبه در بنادر و اسكله هاي مورد استفاده مشترك.

معرفي نماينده تام الاختيار و جانشين به مرجع ملي.

وزارت نيرو:

تعيين و اعلام مناطقي از خط ساحلي كه در آنها تأسيسات حساس نسبت به آلودگي توسط وزارت نيرو يا شركت هاي تابع آن احداث شده است.

اتخاذ تدابير لازم به منظور جلوگيري از آسيب هاي ناشي از آلودگي به تأسيسات آب و برق.

وزارت امور اقتصادي و دارايي (گمرك جمهوري اسلامي ايران): همكاري جهت ورود و خروج موقت يا دايم تجهيزات مورد نياز جهت مقابله با آلودگي.

جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران:

تأمين امكانات و نيروي انساني.

معرفي نماينده تام الاختيار و جانشين به مرجع ملي.

وظايف مشترك دستگاه هاي عضو كارگروه ملي به شرح زير تعيين مي شود:

ارسال فوري گزارش سوانح آلودگي به مرجع ملي.

درخواست پشتيباني عملياتي از مرجع ملي در هنگام وقوع سوانح آلودگي در صورتي كه عمليات مهار و پاكسازي آلودگي خارج از توان عملياتي طرح هاي احتياطي ملي و استاني باشد.

برگزاري تمرينات و برنامه هاي آموزشي منظم با حضور كاركنان و تجهيزات مندرج در طرح هاي احتياطي استاني و شركت در برنامه هاي آموزشي به درخواست مرجع ملي.

ارسال گزارش آخرين وضعيت اقدامات مقابله با آلودگي و اعلام وضعيت تجهيزات، تمرينات و برنامه هاي آموزشي به مرجع ملي.

همكاري لازم با بهره گيري از همه ظرفيت هاي اجرايي خود با مرجع ملي در اجراي كامل مفاد اين تصويب نامه و طرح هاي احتياطي ملي و استاني.

اجراي طرح اضطراري مقابله با آلودگي در چهارچوب وظايف قانوني دستگاه ها و مصوبات كارگروه ملي.

مرجع ملي و ساير مسئولين معين شده در اين طرح بايد پس از ارزيابي و طبقه‌ بندي هر سانحه نسبت به مقابله با آلودگي اقدام نمايند. تجهيزات، نيروي انساني و ساير منابع به كار گرفته شده در چنين مواقعي بايد متناسب با وسعت سانحه آلودگي، شدت و چگونگي انتشار آن باشد.

مرجع ملي بايد فهرست كاملي از تجهيزات موجود در كليه مراكز استاني و محلي را تهيه و نگهداري نمايد. هرگونه تغيير در تجهيزات بايد در فهرست مذكور درج گردد.

كليه مراكز محلي بايد توانايي مقابله فوري با آلودگي را داشته باشند. علاوه بر در اختيار داشتن تجهيزات كافي، كاركنان محلي بايد از آموزش هاي لازم براي مقابله با آلودگي ها نيز برخوردار باشند. متخصصان مواد خطرناك و سمي بايد در دسترس بوده و ارتباطات لازم با آنها از قبل طراحي شده باشد. به منظور مقابله با آلودگي هاي تعيين شده در سطح استاني و ملي ارتباط با سازمان ها و مرجع ملي بايد در حداقل زمان ممكن انجام پذيرد. كليه تشريفات و نامه نگاري ها بايد از قبل انجام شده و در موارد اضطراري با فوريت به مرحله تصميم گيري و اجرا برسد. فهرستي از امكانات ديگر سازمان ها بايد در اختيار فرمانده عمليات قرار داشته باشد. در تمرينات بايد زمان آماده سازي عمليات و به كارگيري تجهيزاتي كه از سازمان هاي ديگر در اختيار قرار مي گيرد اندازه گيري شده به حداقل برسد. مرجع ملي بايد در هنگام وقوع سوانح بزرگ آلودگي هماهنگي هاي لازم به منظور به كارگيري تجهيزات اضافي مورد نياز از طريق مراكز شناخته شده منطقه اي يا بين المللي انجام دهد.

مرجع ملي بايد نسبت به تدوين و اجراي طرح ‌هاي استاني و ملي اطمينان حاصل نمايد و با استفاده از روش هاي مناسب، هماهنگي‌ هاي لازم به منظور پشتيباني كامل از مراكز استاني و محلي در هنگام بروز سوانح آلودگي را فراهم نمايد.

مسئوليت هدايت اقدامات مقابله با آلودگي در سطح دوم با مراكز محلي و استاني و در سطح سوم با مرجع ملي مي ‌باشد. مرجع ملي بايد اطمينان حاصل نمايد كه توانايي كافي براي مقابله با آلودگي سطح اول در مراكز استاني و محلي به طور كامل در دسترس باشد.

كليه دستگاه ‌هايي كه بر اساس اين طرح موظف به انجام اقدامات به منظور مقابله با آلودگي در حوزه صلاحيت خود شده ‌اند، بايد با هماهنگي مرجع ملي نسبت به تهيه طرح ‌هاي مقابله با آلودگي و سازماندهي كاركنان و تهيه تجهيزات مناسب اقدام نمايند. دستگاه ها بايد اطلاعات كاملي از كاركنان، تشكيلات و تجهيزات خود را در اختيار مرجع ملي قرار دهند. كاركنان ذي ربط دستگاه‌ ها بايد در دوره‌ هاي آموزشي مورد نظر مرجع ملي شركت كنند.

هماهنگ نمودن فعاليت مراكز محلي در هنگام بروز سوانح آلودگي به عهده مراكز استاني مي ‌باشد. مراكز استاني بايد اطمينان حاصل نمايند كه تشكيلات و تجهيزات مناسب براي مقابله با سوانح آلودگي تا حدود معين شده در سطح اول در مراكز محلي حاضر و آماده كار مي ‌باشد و هماهنگي‌ هاي لازم براي انجام اقدامات مشترك در بين مراكز محلي هم جوار و يا ساير مراكز تحت پوشش طرح استاني ايجاد شده باشد.

در هنگام وقوع سوانح آلودگي با اندازه سطح سوم، افراد و مراجع زير مسئول اقدام و انجام هماهنگي هاي لازم به شرح زير مي باشند:

مركز هماهنگي، مسئول هماهنگي عمليات مقابله با آلودگي و راهبري عمليات مي باشد.

استانداري هر استان ساحلي همكاري لازم را با مركز هماهنگي در خصوص فراخوان و به كارگيري ساير دستگاه هاي مرتبط خواهد داشت.

افسران ملي كه توسط مرجع ملي و از بين كاركنان داراي صلاحيت آن مرجع انتخاب و مسئول طراحي و اجراي عمليات مقابله با آلودگي و نظارت بر حسن اجراي طرح احتياطي ملي مي باشند.

هماهنگ كننده زيست محيطي توسط مرجع ملي زيست محيطي انتخاب و به مرجع ملي معرفي مي گردد. هماهنگ كننده زيست محيطي مسئول نظارت بر كليه جنبه هاي مرتبط با محيط زيست در عمليات مقابله با آلودگي مي باشد.

مسئول حقوقي كليه دستگاه هاي ذي ربط موظفند نسبت به جمع آوري اسناد و مدارك جهت طرح دعوي به منظور جبران هزينه ها و خسارات وارده اقدام نمايند.

مسئول روابط عمومي و اطلاع رساني توسط مرجع ملي تعيين مي گردد.

مرجع ملي در آلودگي هاي سطح سوم مي تواند از قابليت ساير كشورها استفاده نمايد.

مرجع ملي بايد تسهيلاتي را فراهم نمايد تا گزارش مربوط به وقوع سوانح منجر به آلودگي يا احتمال وقوع چنين سوانحي از كليه منابع ممكن و در تمام ساعات شبانه روز به مرجع ملي و مركز استاني هماهنگي مقابله با آلودگي ارسال گردد. اين تسهيلات حداقل بايد شامل موارد زير بوده و در ميان كليه اشخاص و طرف هايي كه امكان ارسال گزارش براي آنها وجود دارد توزيع گردد:

معرفي مراكز دريافت پيام‌ هاي آلودگي.

برگزاري دوره ‌هاي آموزشي براي دست‌ اندركاران بخش دولتي و خصوصي.

آگاه ‌سازي عمومي از هر طريق ممكن.

تهيه و توزيع الگوي (فرم) گزارش آلودگي و اطلاعات مربوط به مراكز دريافت پيام در بين كليه طرف‌ هاي ذي ربط.

مراكز استاني و محلي مقابله با آلودگي بايد گزارش وقوع يا احتمال وقوع آلودگي را در قالب الگوي (فرم) گزارش آلودگي، بدون كمترين اتلاف وقت به مرجع ملي هماهنگي مقابله با آلودگي ارسال نمايند.

الگوي (فرم) گزارش آلودگي بايد از طريق مرجع ملي و سازمان شيلات ايران در اختيار كليه شناورهاي صيادي و لنج ‌هاي داراي پرچم ايران قرار داده شود. سازمان ‌هاي بهره بردار از دريا مكلفند، الگوي (فرم) گزارش آلودگي را در اختيار كليه عوامل دريايي خود قرار دهند. الگوي (فرم) گزارش آلودگي بايد به شكل يكنواخت در كليه مراكز استاني و محلي مورد استفاده قرار گيرد.

به محض وقوع سانحه يا مشاهده هرگونه آلودگي، مسئولين بروز آلودگي، دريافت كنندگان خبر آلودگي و يا مشاهده كنندگان آلودگي بايد بدون اتلاف وقت گزارش اوليه سانحه را به نزديكترين مركز استاني يا محلي ارسال نمايند. مراكز مذكور مكلفند پس از بررسي در صورت صحت وقوع سريعاً گزارش را براي مركز هماهنگي ارسال نمايند. گزارش ثانويه بايد حاوي اطلاعات جامع ‌تري در خصوص سانحه يا مشاهدات آلودگي باشد. گزارش‌ ها بايد با استفاده از سريع‌ ترين وسايل ارتباطي در دسترس و در كوتاه ‌ترين زمان ممكن به مراكز ياد شده ارسال گردند. در صورتي كه به تشخيص مرجع ملي سانحه براي كشورهاي مجاور خطرآفرين باشد، اين مرجع بايد به كشور يا كشورهاي مجاور اطلاع رساني نمايد.

مرجع ملي با همكاري كارگروه ملي، چهارچوب طرح احتياطي مقابله با آلودگي (مورد نياز براي مراكز استاني و محلي) را تهيه و به كليه دستگاه هاي مسئول ابلاغ مي نمايد. چنانچه هر يك از مراكز استاني يا محلي اعلام نمايند كه نياز به مقادير بيشتري از تجهيزات دارند، مراتب توسط كارگروه ملي بررسي و نتيجه آن كتباً اعلام خواهد شد.

كاربرد هرگونه مواد شيميايي شامل مواد پخش كننده ، جاذب ها، مواد اطفاي حريق به منظور پاكسازي آلودگي هاي ناشي از مواد خطرناك و سمي، در منطقه تحت پوشش اين طرح منحصراً بر اساس فهرست مواد شيميايي تأييد شده توسط مرجع ملي زيست محيطي انجام مي پذيرد. نظارت بر استفاده از مواد شيميايي در هر كدام از مراكز تحت پوشش اين طرح بر عهده مراكز استاني مي باشد.

تصويب نامه شماره 55905 /ت35620هـ مورخ 23 /3 /1391 و اصلاح بعدي آن موضوع تصويب نامه شماره 66614 /ت56887هـ مورخ 30 /5 /1398 لغو مي شود.

معاون اول رئيس جمهور - اسحاق جهانگيري