تصويب كليات طرح جديد آموزش متوسطه كشور

بنا به پيشنهاد شماره 11458 /140 مورخ 6 /6 /69 وزير محترم آموزش و پرورش كليات طرح جديد آموزش متوسطه كشور بشرح پيوست، تصويب و مقرر گرديد اين طرح و جزئيات آن ابتدا در شوراي عالي برنامه ريزي مورد بررسي قرار گرفته و آنگاه جهت تصويب نهائي طرح به شوراي عالي ارائه گردد.

پيوست

مقدمه: برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور ايجاب مي نمايد تا با توجه به كميت و كيفيت نيروي انساني موجود در كليه سطوح و نيازهاي اين برنامه، براي تأمين نيروي انساني مورد نياز اقدام شود. گسترش علوم و فنون و تنوع رشته هاي علمي و فني و همچنين تغييرات وسيع تكنولوژي از يكسو و سرمايه گذاري براي توسعه و اجراي پروژه هاي زيربنائي كشور از سوي ديگر، نيازمند توجه عميق و گسترده به امر آموزش و تربيت نيروي انساني و اصلاح روشها و شيوه هاي تربيت نيروي انساني در كليه سطوح تخصصي است و گستردگي نيروي انساني جوان كشور بر اهميت توجه عميق به اين امر مي افزايد. در چنين شرايطي آموزشهاي متوسط نقش تعيين كننده اي در تامين نيروي انساني براي تخصصهاي سطوح مياني و ارتقاء كيفيت آموزشهاي عالي بر عهده دارد. وضع موجود آموزشهاي متوسطه به دليل "فقدان ساختار متناسب در آموزشهاي متوسطه براي پاسخگوئي به نيازهاي كمي و كيفي جامعه، عدم تناسب رشته هاي تحصيلي با علاقه و استعداد دانش آموزان، فقدان تنوع و انعطاف در ساختار آموزشهاي متوسطه، فقدان زمينه براي گسترش و ارتقاء كيفيت و منزلت آموزشهاي فني و حرفه اي، فقدان رابطه منطقي بين آموزشهاي فني و حرفه اي و مهارتي كوتاه مدت با آموزشهاي رسمي، عدم استفاده بهينه از امكانات جامعه و مراكز توليدي و خدماتي براي گسترش آموزشهاي فني و حرفه اي، عدم تناسب ساختار و سازمان اجرائي و مديريت اين آموزشها با اهداف آن و فقدان جاذبه براي جذب نيروي انساني كارآمد بعنوان مدرسان، معلمان، مربيان و استادكاران دروس نظري، علمي وفني و سرگرداني بخش قابل ملاحظه اي از فارغ التحصيلان آموزشهاي متوسطه كه فرصت يا توانائي ورود به آموزشهاي عالي را كسب ننموده اند، و در عين حال فاقد كارآئي و توانائي لازم براي اشتغال در بخشهاي توليدي و خدماتي مي باشند"، نمي تواند پاسخگوي نيازهاي آتي كشور به نيروي انساني كارآمد و توانا براي اجراي برنامه هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي باشد. اصلاح نظام آموزش متوسطه براي رفع مشكلات مذكور و پاسخگوئي نيازهاي آتي كشور امري فوري و ضروريست. طرح جديد آموزش متوسط براي رفع اين اشكالات و پاسخگوئي به نيازهاي گسترده برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور تنظيم گرديده است.

هدف فراهم آوردن شرايط و امكانات كافي براي ارتقاء كيفيت آموزشهاي متوسطه (نظري و فني و حرفه اي) و توسعه كمي اين آموزشها به تناسب نيازهاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور و توجه به مقتضيات جغرافيائي مناطق براي توسعه مناطق كشور و رعايت تناسب بين محتواي آموزش و اين نيازها و مقتضيان جنس و سن دانش آموزان با رعايت اصول ذيل. الف - ايجاد انعطاف بلحاظ سمت گيري اصلي آموزشهاي متوسطه براي ادامه تحصيلات عالي در دانشگاهها و اشتغال مفيد و برنامه ريزي و انتخاب رشته هاي تحصيلي بر حسب نيازهاي كشور علاقه و استعداد افراد و انطباق با شرايط و امكانات محيط و اعمال تغييرات متناسب با پيشرفتهاي علمي وفني. ب - گسترش كمي و ارتقاء كيفيت و منزلت آموزشهاي فني و حرفه اي ج - فراهم آوردن زمينه و شرايط مناسب براي استفاده بهينه از امكانات جامعه و محيط براي اجراي آموزشهاي متوسطه و سازماندهي آموزشهاي خارج از مدرسه و ارزشيابي و بكارگيري اين آموخته ها

اهداف تفصيلي و سطوح و رشته هاي آموزشهاي متوسطه با توجه به سياستها و اهداف مندرج در طرح كليات نظام آموزش و پرورش توسط وزارت آموزش و پرورش تهيه و تنظيم خواهد شد.

طول دوره آموزش متوسطه معادل سه سال مي باشد و تعداد واحدهاي درسي مورد نياز براي اخذ ديپلم متوسطه 96 واحد به شرح ذيل است (هر واحد درسي نظري معادل دو ساعت در هر نيمسال يا يكساعت در طول يكسال تحصيلي و هر واحد درسي عملي معادل 4 ساعت در هر نيمسال و يا دو ساعت در طول ساعت تحصيلي است). الف - دروس مشترك: عبارتست از دروسي است كه اطلاع از آنها براي ارتقاء بينش و دانش سياسي، اجتماعي، فرهنگي و علمي هر شهروند ايراني ضرورت دارد ميزان دروس مشترك حدود 48 واحد است كه عمدتاً در پايه هاي اول و دوم دوره متوسطه ارائه مي شود. ب - دروس اصلي، عبارتست از دروسي است كه دانش آموز با گذراندن آنها پايه علمي يا عملي مناسبي براي ادامه تحصيل در مراكز آموزش عالي يا ورود به بازار كار و اشتغال در هر يك از گرايشهاي تحصيلي كسب مي نمايد. ميزان دروس اصلي حدود 48 واحد است كه حدود 16 واحد آن در پايه هاي اول و دوم و بقيه آن در پايه سوم ارائه مي شود. ج – پودمانها يا دروس مهارت، عبارتست از مجموعه معني داري از دروس علمي و عملي كه تركيب آنها به مهارت عملي فرد براي انجام كار مشخصي بيانجامد هر سطح از مهارت از تركيب چند پودمان مهارت تشكيل مي شود.

به منظور گسترش آموزشهاي مهارتي و جذب و تشويق دانش آموزان بازمانده از تحصيل براي كسب مهارتهاي مورد نياز جامعه شاخه آموزشهاي مهارتي با اعمال روشهاي ذيل برنامه ريزي مي شود: الف - استفاده از امكانات جامعه و مراكز توليدي و خدماتي كليه بخشهاي اقتصادي و يا مراكز آموزشي براي ارائه آموزشهاي مذكور با تمهيد مقررات و قوانين مورد نياز براي انجام اين امر ب - كليه دانش آموزاني كه حداقل 8 واحد از دروس اصلي پايه اول متوسطه را طي نموده باشند مي توانند با تغيير گرايش براي تكميل مهارتهاي مورد نياز تا 32 واحد اقدام و گواهينامه مهارت درجه دو دريافت و يا با تكميل مهارتهاي مورد نياز تا 48 واحد اقدام و گواهينامه مهارت درجه يك دريافت نمايند. ج - افرادي كه پس از گذراندن 48 واحد از دروس يا پودمانهاي مهارت متقاضي دريافت ديپلم متوسطه باشند مي توانند دروس مشترك را به ميزان 48 واحد تكميل و ديپلم متوسطه مهارت دريافت نمايند.

به كليه فارغ التحصيلان دوره متوسطه گواهينامه پايان تحصيلات دوره متوسطه (ديپلم) اعطاء مي شود ارزش اين گواهينامه بلحاظ استخدامي همان ديپلم متوسطه است.

كليه فارغ التحصيلان ديپلمه دوره سه ساله متوسطه مي توانند در آزمون سراسري مرحله اول براي ورود به دوره يكساله پيش دانشگاهي شركت نمايند. به كساني كه دوره يكساله آموزش پيش دانشگاهي را با موفقيت طي نمايند گواهينامه مربوطه اعطاء مي شود.

ظرفيت دوره يكساله پيش دانشگاهي با رعايت ظرفيت دانشگاهها و متناسب با آن تنظيم مي شود.

كليه افرادي كه داراي گواهينامه پايان دوره پيش دانشگاهي مي باشند مي توانند در آزمون ورودي مرحله دوم براي ورود به مراكز آموزش عالي اقدام نمايند. كساني كه در آزمون اين مرحله پذيرفته نشوند در صورت تمايل براي شركت مجدد در اين آزمون ملزم به طي دوره هاي مهارت مطابق ماده 8 مي باشند.

كساني كه در آزمون سراسري مرحله اول براي ورود به دوره يكساله پيش دانشگاهي پذيرفته نمي شوند در صورت تمايل براي شركت مجدد در آزمون اين دوره بايد نسبت به طي يك دوره مهارت قابل قبول براي وزارت آموزش و پرورش و احراز صلاحيت تخصصي و عملي براي اشتغال اقدام نمايند.

فارغ التحصيلان ديپلمه آموزشهاي فني و حرفه اي از طي دوره هاي مهارت آموزي مستثني و شركت مجدد آنان در آزمون سراسري مرحله اول براي ورود به دوره پيش دانشگاهي بلامانع است.

برنامه ريزي درسي دوره پيش دانشگاهي با عنايت به كيفيت آموزشهاي عالي و نيازهاي دوره هاي دانشگاهي و همچنين برنامه هاي درسي دوره متوسطه توسط وزارت آموزش و پرورش و با همكاري وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بر حسب مورد انجام مي پذيرد. مسؤوليت اجراي دوره آموزش پيش دانشگاهي با وزارت آموزش و پرورش است.

برنامه ريزي آموزشي و درسي دوره سه ساله آموزش متوسطه و دوره يكساله پيش دانشگاهي به مقتضاي امكانات و شرايط مناطق كشور به شيوه برنامه ساليانه و يا نيمسال (واحدي) و يا تركيبي از شيوه هاي فوق ميباشد.

به منظور تشويق دانش آموزان براي ورود به آموزشهاي فني و حرفه اي و ارتقاء منزلت اين آموزشها، فارغ التحصيلان دوره هاي آموزش فني و حرفه اي مي توانند بدون شركت در كنكور سراسري مرحله اول بر اساس ضوابط خاص به دوره هاي دو ساله كارداني آموزش فني و حرفه اي راه يابند. اعمال اين شرايط براي فارغ التحصيلان دوره هاي متوسطه نظري كه قصد ورود به مراكز تربيت معلم را دارند نيز مجاز است.

وزارت فرهنگ و آموزش عالي ترتيبي اتخاذ مي نمايد تا با طراحي و اجراي دوره هاي خاص آموزشهاي علمي، كاربردي (تكنولوژي) زمينه ارتقاء فارغ التحصيلان دوره هاي آموزش فني و حرفه اي و كارداني را تا سطوح كارشناسي ارشد و بالاتر فراهم آورد. برنامه ها و شيوه اجراي اين دوره ها به تصويب شوراي عالي برنامه ريزي خواهد رسيد.

به منظور ايجاد تسهيلات براي ارائه آموزشهاي پاره وقت و تكميل دروس اصلي يا مشترك، سازماندهي مناسب براي ارائه آموزشهاي تكميلي بصورت تك درس و اجراي آن توسط وزارت آموزش و پرورش يا بخش هاي غيردولتي با نظارت اين وزارت انجام مي گيرد. اين آموزشها مي توانند شامل كليه دروس مشترك اصلي يا پودمانهاي مهارت نيز باشد.

وزارتين آموزش و پرورش و كار و امور اجتماعي با همكاري يكديگر نسبت به تنظيم مقررات و قوانين لازم براي اشتغال فارغ التحصيلان آموزشهاي فني و حرفه اي و مهارتي مطابق با اهداف و سياستهاي برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور و اجراي مفاد تبصره 26 اين برنامه اقدام مي نمايند.

وزارت فرهنگ و آموزش عالي موظف است با تمهيد مقدمات و برنامه ريزي متناسب براي تربيت نيروي انساني مورد نياز طرح جديد آموزش متوسطه با هماهنگي وزارت آموزش و پرورش اقدام نمايد.

وزارت آموزش و پرورش موظف است نسبت به تهيه قوانين و مقررات مناسب جهت سازماندهي، مديريت، برنامه ريزي و اجراي اين طرح و ارائه آن به مراجع ذيربط اقدام نمايد.

رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي