« بازگشت به فهرست
نظر مشورتي 7/1401/778 مورخ 1401/09/30 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص واژگان «توقيف، حبس، مخفي كردن به عنف» مندرج در ماده 583 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375
متندار
تاریخ تصویب: 1401/09/30
مرجع تصویب: اداره کل حقوقی قوه قضائیه
اطلاعات پایه
| طبقه بندی | — |
|---|
| نوع قانون | رأی/نظر |
|---|
| تاريخ اجرا | — |
|---|
| مرجع ابلاغ | — |
|---|
| مرجع تصويب | — |
|---|
| آخرین وضعیت | — |
|---|
| تاريخ تصويب | 1401/09/30 |
|---|
| تاریخ ابلاغ | — |
|---|
| شماره ابلاغ | — |
|---|
| تاریخ انتشار | — |
|---|
| تاریخ سند تصويب | — |
|---|
| شماره سند تصویب | — |
|---|
| تاریخ روزنامه رسمي | — |
|---|
| شماره روزنامه رسمي | — |
|---|
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
استعلام : با توجه به اينكه قانونگذار در ماده 583 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 در خصوص عنوان بزه ارتكابي مقرر در اين ماده از سه واژه «توقيف»، «حبس» و «مخفي كردن» استفاده نموده، مستدعي است اظهار نظر فرماييد آيا اين واژگان هر يك بار مفهوم خاصي دارند و يا اينكه اين الفاظ صرفاً مترادف بوده و همگي به معناي همان حبس ميباشد؟ همچنين در صورتي كه شخصي در خيابان در حال قدم زدن يا حتي رانندگي باشد، عدهاي مثلاً ۳ نفر وي را متوقف كرده و يا به تعبيري جلوي وي را مسدود كرده و مانع فرار وي شوند يا در جايي كه شخصي قصد فرار از مكاني يا محلي را دارد ولي عدهاي مانع فرار وي شوند و جلوي او را بگيرند و سپس با وي درگير شوند، صرف نظر از تعدد عناوين اتهامي در مثال مورد اشاره، آيا عنوان توقيف غير قانوني بر عمل ارتكابي صدق ميكند؟ يا اينكه لازمه تحقق اعمال ارتكابي فوق، استمرار زمان است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : مفهوم واژگان مذكور در قانون محمول بر معاني عرفي است؛ مگر اينكه در قانون به نحو ديگري مقرر شده باشد. واژگان «توقيف، حبس، مخفي كردن به عنف» كه در ماده 583 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 آمده است و در قانون تعريف نشدهاند، مترادف نيستند و ماهيت اين رفتارها با يكديگر متفاوت است. «توقيف» يا «بازداشت» به معني سلب آزادي موقتي رفت و آمد بدون مجوز قانوني است كه با دستگير كردن شخص و جلوگيري از رفت و آمد آزادانه وي در مدت نسبتاً كوتاهي صورت ميگيرد و نبايد لزوماً در مكان محصوري باشد. «حبس يا زنداني كردن» به معني نگهداري كسي در زندان در غير مواردي است كه قانون تجويز نموده و نوعاً در مكان معين و محصوري همانند اتاق يا خودرو انجام ميگيرد؛ مانند اينكه با وصف انقضاي محكوميت حبس، مسؤولين زندان عمداً از آزادي شخص محكوم، جلوگيري كنند يا يكي از مسؤولين مذكور در ماده 583 قانون پيشگفته، دستور حبس كسي را در غير مواردي كه در قانون تجويز شده، صادر كند. «مخفي كردن به عنف» به معناي پنهان كردن فرد از ديد و اطلاع ديگران بدون رضاي او است و لازمه اين كار، تدارك محلي براي مخفي كردن است؛ هرچند اين محل ميتواند سربسته نباشد؛ البته اين رفتار گاهي ممكن است با عنوان توقيف غير قانوني همسو باشد. قطعاً «توقيف، حبس، مخفي كردن به عنف» موضوع ماده 583 قانون يادشده بايد در مدتي باشد كه عرفاً اين عناوين به آن صدق كند و در نهايت احراز تحقق هر يك از رفتارها و انطباق مصاديق با قانون با توجه به محتويات پرونده به عهده قاضي رسيدگيكننده است.