نظر مشورتي 7/1401/892 مورخ 1401/08/30 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص صدور حكم به پرداخت ديه از بيت‌المال در فرض شناسايي مرتكب صدمه بدني عمدي و عدم دسترسي به وي

استعلام : در موارد محكوميت به پرداخت ديه (بزه ايراد صدمه بدني عمدي) كه محكومين شناسايي شده، اما متواري مي‌باشند و هيچ مشخصات دقيقي از ايشان وجود نداشته و به‌رغم انجام تمامي اقدامات پس از گذشت مدت مديدي به ايشان دسترسي حاصل نشده است، آيا امكان صدور حكم به پرداخت ديه از بيت‌المال وجود دارد؟ (با عنايت به اينكه ماده 435 قانون مجازات اسلامي در خصوص محكوميت به قصاص بوده و نه ديه و همچنين مواد 474 و 475 كه مرتبط به جنايات شبه‌عمد و خطاي محض مي‌باشد). نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : برابر رأي وحدت رويه شماره 790 مورخ 10/4/1399 ديوان عالي كشور «قانونگذار به شرح مواد 435، 474، 475 و 487 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 و با لحاظ موازين فقهي، در همه موارد قتل نفس يا مادون آن كه به مرتكب دسترسي حاصل نشده است اعم از آن‌كه شناسايي شده يا نشده باشد، پرداخت ديه از بيت‌المال را مقرر كرده است كه البته در موارد شناسايي مرتكب و عدم دسترسي به وي، پرداخت ديه از بيت‌المال در صورتي ممكن است كه ترتب مذكور در مواد قانوني مربوط رعايت شود. بنا به مراتب، در مواردي كه مرتكب صدمه عمدي مادون قتل شناسايي نشده باشد، پرداخت ديه بر عهده بيت‌المال است»؛ بنابراين در فرض سؤال، عدم دسترسي به مرتكب، با رعايت ترتب مورد اشاره در رأي يادشده موجبات پرداخت ديه از بيت‌المال را فراهم خواهد آورد.