مصوبه هشتاد و پنجمين جلسه شوراي عالي فضاي مجازي با موضوع پيشگيري و مقابله با قمار در فضاي مجازي

مقدمه در راستاي اجراي بندهاي "2- 2- 4- 1" و "2- 2- 4- 4" طرح كلان و معماري شبكه ملي اطلاعات در زمينه "كاهش نرخ رشد جرايم فضاي مجازي" و "ارتقاء سالم سازي و كاهش محتواي آسيب رسان و مجرمانه در فضاي عمومي» سند "پيشگيري و مقابله با قمار در فضاي مجازي" در هشتاد و پنجمين جلسه مورخ 19/ 07/ 1401 شوراي عالي فضاي مجازي كشور به تصويب رسيد.

تعاريف ۱-۱- قمار در فضاي مجازي: هر گونه قمار، شرط بندي و بخت آزمايي، موضوع مواد ۷۰۵ تا ۷۱۱ كتاب پنجم قانون مجازات اسلامي در صورتي كه از طريق فضاي مجازي انجام شود، در اين سند به اختصار قمار در فضاي مجازي ناميده مي شود؛ 1- 2- اعتياد به قمار: ميل غيرقابل كنترل براي ادامه قمار با وجود آگاهي از مشكلات آن، كه منجر به اختلال مشكلات قابل ملاحظه در زندگي شخصي، شغلي، تحصيلي و اجتماعي فرد مي شود؛ 1- 3- مرتكبين و عوامل مرتبط با قمار: شامل قمار باز، طراح، راه انداز و اداره كننده وبگاه و واسط هاي نرم افزاري قمار، تبليغ و تسهيل كننده فرايند قمار در فضاي مجازي.

هدف 2- 1- آشنايي جامعه با تأثيرات رواني، اجتماعي و اقتصادي قمار در فضاي مجازي؛ 2- 2- پيشگيري از ترويج و گسترش قمار در فضاي مجازي؛ 2- 3- مقابله با شبكه مرتكبين و عوامل مرتبط با قمار

سياست هاي كلان 3- 1- تنقيح قوانين و مقررات و رفع خلاهاي قانوني براي مقابله با قمار در فضاي مجازي؛ 3- 2- تأكيد بر رصد، پژوهش و برنامه ريزي محتوايي در پيشگيري و مقابله با قمار در فضاي مجازي؛ 3- 3- تمهيد اقدامات عملياتي براي مقابله با قمار در فضاي مجازي؛ 3- 4- گسترش اطلاع رساني و آموزش عمومي در رابطه با ابعاد و مخاطرات قمار در فضاي مجازي؛ 3- 5- تفكيك بين افراد غيرحرفه اي، حرفه اي و سرشبكه هاي قمار در فضاي مجازي و مواجهه متناسب با مرتكبين و عوامل مرتبط با قمار؛ 3- 6- گسترش خدمات مشاوره اي و درماني براي معتادان به قمار در فضاي مجازي؛ 3- 7- تربيت مشاورين متخصص و متعهد در زمينه آثار و تبعات قمار در فضاي مجازي؛ 3- 8- اتخاذ روش هاي مستمر، بازدارنده و مؤثر در برخورد با مرتكبين و عوامل مرتبط با قمار در فضاي مجازي؛ 3- 9- شناسايي و قطع زنجيره اقتصادي شبكه قمار در فضاي مجازي اعم از نظام بانكي، تبليغات و صاحبان مشاغل مرتبط.

اقدامات ملي

1 - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي 4- 1- 1- هدايت رسانه ها در جهت آگاهي بخشي به جامعه درباره ماهيت قمار در فضاي مجازي و اطلاع رساني درباره شبكه قمار، آسيب هاي آن براي كشور (اعم از خروج ارز از كشور، پول شويي و استفاده از پول حاصل از قمار براي برپايي شبكه فساد) و تبعات مباشرت و معاونت براي قمار از جمله اجاره حساب بانكي؛ 4- 1- 2- ساماندهي شركت ها و مؤسسات تبليغاتي و مقابله با گسترده هاي [پاورقي]مشاركت كننده در تبليغات قمار در رسانه هاي اجتماعي خارجي و داخلي با همكاري ضابطين قضايي؛ 4- 1- 3- استفاده از ظرفيت هاي ترويجي و اقناعي افراد مشهور و چهره هاي هنري - ورزشي براي معرفي مخاطرات قمار و نظارت بر ايشان براي پيشگيري از مشاركت در چرخه قمار در فضاي مجازي با همكاري وزارت ورزش و جوانان؛ 4- 1- 4- مقررات گذاري و نظارت بر سكوها، وبگاه ها و برنامك ها با همكاري سازمان صدا و سيماي ج.ا.ا و قوه قضائيه

[پاورقي]اگر محتواي تبليغاتي در ساعاتي كه كاربران زيادي در كانال هاي پيام رساني آنلاين هستند به صورت بنر تمام صفحه به كاربر نمايش داده شود، تبليغ گسترده نام دارد.

2 - سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران 4- 2- 1 - ساماندهي تبليغات بازرگاني و برنامه هاي تلويزيوني با محتواي قرعه كشي، بخت آزمايي و پيش بيني نتايج ورزشي به منظور پيشگيري از ترويج قمار؛ 4- 2- 2 - توليد و پخش برنامه هايي با موضوعات شناخت قمار در فضاي مجازي مخاطرات قمار و اعتياد به آن و تحليل فني فرايند قمار در فضاي مجازي، با استفاده از تجربيات آسيب ديدگان از قمار با همكاري فرماندهي انتظامي ج.ا.ا و قوه قضاييه؛ 4- 2- 3 - گنجاندن مضامين مرتبط با "مخاطرات ثروتمندشدن از شيوه هاي موهوم و كاذب و نيز تأثير قمار در فضاي مجازي بر كاهش كار مولد در جامعه" در برنامه هاي تلويزيوني و مجموعه هاي نمايشي پرمخاطب با همكاري فرماندهي انتظامي ج.ا.ا و سازمان بهزيستي كشور؛ 4- 2- 4 - هدايت رسانه اي، مقررات گذاري و نظارت بر سكوها، وبگاه ها و برنامك هاي صوت و تصوير فراگير

3 - وزارت آموزش و پرورش 4- 3- 1 - افزايش آگاهي اولياء و مربيان درباره مضرات قمار در فضاي مجازي (با پوشش كسب و كار يا بازي) با استفاده از ظرفيت هاي مردمي و ايجاد حساسيت در والدين نسبت به فعاليت هاي مالي فرزندان در فضاي مجازي؛ 4- 3- 2 - گنجاندن محتواي آموزشي درباره مخاطرات قمار در برنامه درسي با هدف پيشگيري از ورود دانش آموزان به عرصه قمار در فضاي مجازي با همكاري قوه قضاييه و فرماندهي انتظامي ج.ا. ا

4 - مركز مديريت حوزه هاي علميه 4- 4- 1 - تبيين مباني، موضوع شناسي فقهي و بررسي پديده هاي نوظهور مرتبط با قمار و تعيين مصاديق نوعي آن در فضاي مجازي و اعلام به كارگروه؛ 4- 4- 2 - توليد محتواي آگاهي بخش و تبليغي با هدف تبيين احكام انواع قمار در فضاي مجازي با همكاري دفتر تبليغات اسلامي، سازمان تبليغات اسلامي و دادستاني كل كشور؛ 4- 4- 3 - برگزاري دوره هاي آموزشي ويژه مبلغان ديني براي تبيين حرمت انواع قمار در فضاي مجازي و درآمد حاصل از آن ها و استفاده از ظرفيت مبلغان در ايام موسمي تبليغ با همكاري دفتر تبليغات اسلامي و سازمان تبليغات اسلامي.

5 - قوه قضائيه 4- 5- 1 - كشف و برخورد قضايي با مرتكبين و عوامل مرتبط با قمار، گردانندگان و شبكه مالي قمار در فضاي مجازي داخل و خارج از كشور با همكاري ضابطين قضايي؛ 4- 5- 2 - يكپارچه سازي اطلاعات مرتبط با مرتكبين و عوامل مرتبط با قمار در فضاي مجازي توسط دادستاني كل كشور با همكاري ضابطين قضايي، بانك مركزي ج.ا.ا ، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت امور اقتصادي و دارايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و ارائه بازخورد از روندها و تحليلهاي آماري مرتبط به متصديان حوزه مقابله با قمار در فضاي مجازي؛ 4- 5- 3 - توليد محتواي پيام هاي ايجابي براي اطلاع رساني هاي عمومي درباره قمار در فضاي مجازي با همكاري سازمان صدا و سيماي ج.ا.ا و فرماندهي انتظامي ج.ا.ا 4- 5- 4 - برخورد بازدارنده قضايي با ارائه دهندگان خدمات پرداخت فناوري هاي مالي و بانك هاي مرتبط با انتقال وجوه ناشي از قمار در فضاي مجازي با همكاري بانك مركزي ج.ا.ا و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات؛ 4- 5- 5 - اصلاح و بازپروري مرتكبين و عوامل غيرحرفه اي با صدور احكام و دستورات قضايي براي انجام امور عام المنفعه مؤثر در كاهش قمار در فضاي مجازي با استفاده از ظرفيت هاي قانوني از قبيل تعليق، تعقيب و مجازات، آزادي مشروط و مجازات هاي جايگزين حبس با همكاري فرماندهي انتظامي ج.ا.ا، سازمان بهزيستي كشور و سازمان نظام روان شناسي و مشاوره؛ 4- 5- 6 – شناسايي، پيشنهاد و پيگيري براي برطرف كردن نواقص قانوني در حوزه مقابله با قمار در فضاي مجازي؛ 4- 5- 7 - تشديد مجازات مرتكبين حرفه اي و عوامل مرتبط با دايركننده قمارخانه هاي مجازي

6 - فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران 4- 6- 1 - رصد، كشف و مقابله مستمر با مرتكبين و عوامل مرتبط، گردانندگان و شبكه مالي قمار در فضاي مجازي با همكاري ساير ضابطين قضايي؛ 4- 6- 2 - آگاهي بخشي درباره مخاطرات و مصونيت در قبال شيوه هاي كلاه برداري جرائم و مجازات هاي مرتبط با قمار در فضاي مجازي و ارائه گزارش عملكرد با همكاري قوه قضائيه، سازمان صدا و سيماي ج.ا.ا و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ 4- 6- 3 - تعامل با نهادهاي بين المللي از جمله اينترپل، به منظور برخورد با سكوهاي متخلف خارجي و استرداد مجرمان خارج كشور فعال در زمينه قمار در فضاي مجازي با همكاري وزارت امور خارجه

7 - وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 4- 7- 1 - راه اندازي سامانه هاي شناسايي دامنه هاي قمار با همكاري وزارت كشور، وزارت امور اقتصادي و دارايي و بانك مركزي ج.ا.ا تحت نظر قوه قضائيه براي شناسايي، استعلام، محدوده جغرافيايي، نوع كاربري و ايجاد قابليت مسدودسازي دامنه ها و نشاني هاي مرتبط قمارخانه هاي مجازي ظرف يك سال؛ 4- 7- 2 - ساماندهي خدمات داخلي نام هاي دامنه، ميزباني نشاني ها و خدمات دسترسي در راستاي مقابله با سوءاستفاده از خدمات ياد شده در كسب و كارهاي غيرمجاز و مجرمانه مرتبط با قمار در فضاي مجازي؛

8 - بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران 4- 8- 1 - مقرره گذاري و پيگيري براي قانون گذاري در ممانعت از سوءاستفاده از ابزارهاي بانكي براي قمار در فضاي مجازي؛ 4- 8- 2 - الزام بانك ها به تفكيك حساب هاي تجاري و شخصي و ايجاد قابليت مديريت تقلب و جريمه بانك ها، شركت هاي پرداخت و پرداخت سازان متخلف در زمينه قمار در فضاي مجازي با همكاري قوه قضائيه؛ 4- 8- 3 - استمرار در شناسايي موارد و الگوهاي سوءاستفاده از حساب هاي بانكي و ابزارهاي پرداخت بر اساس مصاديق دريافت شده قمار از مراجع قضايي و انتظامي و ارجاع به مراجع قضايي با همكاري مركز اطلاعات مالي وزارت امور اقتصادي و دارايي و تأمين خدمات فني مورد نياز براي مسدودسازي برخط حساب هاي بانكي مربوط؛ 4- 8- 4 - محدودسازي موقت يا دائم ارائه خدمات بانكي و پرداخت براي اجاره دهندگان و سوءاستفاده كنندگان از حساب هاي بانكي براي قمار در فضاي مجازي با همكاري دادستاني كل كشور؛ 4- 8- 5 - الزام بانك ها به ارتقاي احراز هويت و شناسايي دقيق مشتريان بانكي براي استفاده از خدمات بانكي برخط منظور پيشگيري از اجاره حساب هاي بانكي و سوءاستفاده هاي مالي در رابطه با قمار در فضاي مجازي با همكاري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات؛ 4- 8- 6 - ساماندهي فعاليت صرافي ها و اعمال محدوديت در ارائه خدمات بانكي به درگاه هاي داخلي مبادلات رمزارز به منظور مقابله مؤثر با پولشويي و تبادلات مرتبط با قمار با همكاري دادستاني كل كشور، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و فرماندهي انتظامي ج.ا.ا؛ 4- 8- 7 - پژوهش در خصوص مقابله با قمار در فضاي مجازي با استفاده از زنجيره ،لوكي، رمزارز و وب تاريك به منظور روزآمدسازي راهكارهاي مقابله با قمار در فضاي مجازي؛ 4- 8- 8 - رصد مداوم و بروزرساني خدمات نوين پولي و مالي به منظور پيشگيري از مخاطرات احتمالي در زمينه قمار در فضاي مجازي با همكاري دادستاني كل كشور، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و فرماندهي انتظامي ج.ا.ا؛ 4- 8- 9 - ساماندهي درگاه ها و ابزارهاي پرداخت براي مقابله با قمار در فضاي مجازي و مسدودسازي درگاه ها و ابزارهاي متخلف. 4- 8- 10 - فراهم سازي امكان محدودسازي دسترسي به خدمات بانكداري و پرداخت الكترونيكي از مبدأ نشاني هاي اينترنتي خارج از كشور و يا مراكز داده داخلي در راستاي مقابله با قمار در فضاي مجازي با همكاري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات تحت نظر دادستاني كل كشور

9 - وزارت صنعت، معدن و تجارت 4- 9- 1 - نظارت بر درگاه ها و وبگاه هاي داراي نماد اعتماد الكترونيكي براي عدم ترويج و استفاده از تبليغات قمار و شبه قمار؛ 4- 9- 2 - فراهم سازي امكان استعلام برخط وضعيت نمادهاي اعتماد الكترونيكي صادر شده براي بانك مركزي ج.ا.ا و ضابطين قضايي.

10 - وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي 4- 10- 1 - توسعه و تكميل پايگاه يكپارچه اطلاعات شغلي اشخاص حقيقي (اعم از خانگي/غيرخانگي) و كمك به استعلام آخرين وضعيت شغلي صاحبان حساب هاي بانكي با همكاري وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي و بانك مركزي ج.ا.ا؛ 4- 10- 2 - توسعه مأموريت مراكز مشاوره روان شناختي و ترك اعتيادهاي رفتاري براي مداخله در زمينه اعتياد به قمار و معرفي رسمي اين مراكز به قوه قضائيه توسط سازمان بهزيستي كشور با همكاري سازمان نظام روانشناسي و مشاوره؛ 4- 10- 3 - برگزاري دوره هاي آموزشي براي روانشناسان و مشاوران در خصوص بازپروري معتادان به قمار توسط سازمان بهزيستي كشور با همكاري سازمان نظام روانشناسي و مشاوره و فرماندهي انتظامي ج.ا.ا و حمايت از تشكل هاي مردم نهاد فعال در اين زمينه؛ 4- 10- 4 - طراحي دوره هاي آموزشي براي مشاوره كاريابي و كارآفريني ويژه مرتكبين و عوامل مرتبط با قمار و استفاده از اين دوره ها به عنوان رفتار جايگزين براي تعليق مجازات مرتكبين و عوامل مرتبط غير حرفه اي قمار با همكاري قوه قضائيه

11 - مركز اطلاعات مالي وزارت امور اقتصادي و دارايي 4- 11- 1 - بروزرساني الگوريتم ها و روش هاي پولشويي بر پايه قمار با همكاري قوه قضائيه، بانك مركزي ج.ا.ا و ضابطين قضايي