قانون موافقتنامه چهارچوب همكاري در زمينه حمل و نقل راه آهن (ريلي) بين وزارت راه و شهرسازي دولت جمهوري اسلامي ايران و وزارت حمل و نقل و زيرساخت دولت جمهوري تركيه

بين وزارت راه و شهرسازي دولت جمهوري اسلامي ايران و وزارت حمل و نقل و زيرساخت دولت جمهوري تركيه مشتمل بر يك مقدمه و شانزده ماده به شرح پيوست تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده مي شود.

، يكصد و بيست و پنجم (۱۲۵) و يكصد و سي و نهم (۱۳۹) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران الزامي است.

بسم الله الرحمن الرحيم موافقتنامه چهارچوب همكاري در زمينه حمل و نقل راه آهن (ريلي) بين وزارت راه و شهرسازي دولت جمهوري اسلامي ايران و وزارت حمل و نقل و زيرساخت دولت جمهوري تركيه

وزارت راه و شهرسازي از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران و وزارت حمل و نقل و زير ساخت از طرف دولت جمهوري تركيه (كه از اين پس به صورت جداگانه «طرف» و به طور مشترك «طرف ها» ناميده مي شوند) به منظور تنظيم حمل و نقل راه آهن (ريلي) بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري تركيه، با در نظر گرفتن اقدامات مرتبط با تجديد ساختار صورت پذيرفته در شركت هاي راه آهن (ريلي)، با توجه به لزوم تقويت همكاري هاي راه آهن (ريلي) و بر اساس اصول مشاركت برابر و احترام متقابل به شرح زير توافق كردند:

۱ - مراجع صلاحيتدار براي اجراي اين موافقتنامه به شرح زير مي باشند: - براي دولت جمهوري اسلامي ايران وزارت راه و شهرسازي - براي دولت جمهوري تركيه وزارت حمل و نقل و زيرساخت

۱ - در صورت تغيير مرجع صلاحيتدار طرف ها، طرف ذيربط طرف ديگر را از اين موضوع مطلع مي نمايد. اين قبيل تغييرات به عنوان تغيير اساسي در موافقتنامه محسوب نخواهد شد و صرفاً به عنوان اصلاح پذيرفته خواهد شد.

۲ - گستره اجراي اين موافقتنامه، دربرگيرنده موارد زير است:

2 -الف- گذرگاه مرزي راه آهن (ريلي) كاپيكوي - رازي شامل ايستگاه رازي در قلمرو ايران و ايستگاه كاپيكوي در قلمرو تركيه؛

2 -ب- فعاليت هاي مراجع بازرسي (كنترل) و خدمات دو كشور و فعاليت هاي مرتبط با تردد راه آهن (ريلي) از طريق گذرگاه مرزي مذكور.

۲ - ايستگاه رازي در قلمرو ايران و ايستگاه كاپيكوي در قلمرو تركيه به عنوان نقاط گذرگاه مرزي تعيين مي شوند. ايستگاه كاپيكوي به عنوان ايستگاه تبادل مرزي بين جمهوري اسلامي ايران و جمهوري تركيه براي شركت هاي حمل و نقل راه آهن (ريلي) هر دو كشور كه در حمل و نقل بين المللي راه آهن (ريلي) مشاركت مي كنند، تعيين مي شود.

۲ - فاصله واقعي طول مسير راه آهن (ريلي) بين مرز كشوري و ايستگاه هاي مرزي به شرح زير است:

2 -الف- مرز ـ ايستگاه كاپيكوي: 2651 متر،

2 -ب- مرز ـ ايستگاه رازي: 1500 متر.

معناي اصطلاحات بكار رفته در اين موافقتنامه به شرح زير است: - كشنده قطار (لوكوموتيو): آلات ناقله برقي، گازوئيلي، موتوري، بخار و وسايل نقليه داراي سامانه محرك موتوري كه در گروه آلات ناقله قرار مي گيرند و نيروي موتور لازم براي حركت قطار يا اتاقهاي چرخدار قطار (واگن ها) در طول مسير راه آهن (ريلي) را فراهم مي كنند. - قطار: مجموعه اي از اتاق هاي چرخدار قطار (واگن ها) يا حامل ها كه براي حمل بار يا مسافر استفاده شده و توسط يك يا چند كشنده قطار (لوكوموتيو) كشيده مي شوند. - بهره بردار راه آهن (ريلي) (آر تي اٌ): نهاد دولتي يا خصوصي مجاز به حمل مسافر و يا بار از طريق راه آهن - مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) (آر آي اِم): نهاد دولتي يا خصوصي مسؤول بهره برداري ايمن از زيرساخت راه آهن (ريلي) تحت مالكيت خويش و استفاده از آن جهت ارائه خدمات به بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) - نقطه گذرگاه مرزي: ايستگاه راه آهن (ريلي) كه در آنجا مراحل بازرسي (كنترل) براي عبور از مرز به انجام مي رسد. - ايستگاه مبادله: ايستگاهي كه در آنجا مراحل تحويل و پذيرش قطارها، اتاق هاي چرخدار قطار (واگن ها) ، توشه و محموله ها انجام مي شود. - عبور از مرز از طريق راه آهن: عبور قطار از طريق خط راه آهن كه بين نقاط گذرگاه مرزي دو كشور قرار دارد. - نقطه اتصال تعرفه ها: نقطه اي كه در آنجا اعمال تعرفه هاي بين المللي بار و مسافر خاتمه مي يابد و تعرفه ديگري به كار برده مي شود، يعني مرز كشوري - آلات ناقله: كشنده قطار (لوكوموتيو)، اتاق چرخدار قطار (واگن)، خودكشنده/آلات ناقله موتوري ـ اتاق چرخ دار قطار (واگني) و هرگونه وسايل نقليه راه آهن (ريلي) كشنده - اتاق چرخدار قطار (واگن): اتاق چرخدار قطار (واگن ) باري كه براي حمل كالاها مورد بهره برداري قرار گيرد و اتاق چرخدار قطار (واگن) مسافري كه براي حمل مسافر استفاده مي شود. - كوتيف (COTIF): معاهده مربوط به حمل و نقل بين المللي توسط راه آهن مورخ (۱۹) ارديبهشت ۱۳۵۹ (۹ مه ۱۹۸۰) از جمله سند الحاقي (پروتكل) اصلاحي مورخ (۱۳) خرداد ۱۳۷۸ (۳ ژوئن ۱۹۹۹) و پيوست هاي آن - سي آي ام (CIM): مقررات يكنواخت حاكم بر قرارداد حمل و نقل بين المللي كالاها از طريق راه آهن (پيوست «ب» معاهده كوتيف) - سي آي وي (CIV): مقررات يكنواخت حاكم بر قرارداد حمل و نقل بين المللي مسافر از طريق راه آهن (پيوست «الف» معاهده كوتيف)

۴ - بازرسي (كنترل) فني و بازرگاني، عمليات تحويل و قبول آلات ناقله، كالاها و توشه در حمل و نقل ميان جمهوري اسلامي ايران و جمهوري تركيه و بالعكس متقابلاً توسط بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) هر دو كشور در ايستگاه تبادل مرزي صورت خواهد گرفت.

۴ - آرايش ضروري قطار، عمليات تنظيم، تشكيل و تفكيك يا جابجايي قطارها (مانور) و تغيير جهت آلات ناقله توسط طرف ترك، در ايستگاه مبادله مرزي به انجام خواهد رسيد.

۴ - بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) و مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) طرف ايراني كه حمل و نقل از طريق گذرگاه مرزي را انجام مي دهند، طبق مفاد اين موافقتنامه كاركنان صلاحيتدار را در ايستگاه مبادله مرزي به خدمت خواهند گرفت.

۴ - بهره برداري از قطارها، موتورهاي سبك و ساير وسايل نقليه راه آهن (ريلي) بين ايستگاه هاي رازي و كاپيكوي طبق برنامه مصوب و هماهنگ شده توسط مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) ايراني و تركيه اي به انجام خواهد رسيد.

۴ - راهبري و تردد متقابل كشنده هاي قطار (لوكوموتيوها) و تنظيم قطارها بين ايستگاه هاي مرزي رازي و كاپيكوي در هر دو جهت توسط بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) ايراني كه كشنده قطار (لوكوموتيو) و كاركنان مسؤول را تدارك مي بينند صورت خواهد گرفت. طرف ترك اقدامات لازم جهت برقراري اسكان و تسهيل تردد كاركنان ايراني را براساس دستورالعمل ها يا قراردادهايي كه متعاقباً بر اساس بند (۱) ماده (۹) و طبق مقررات ملي خود تهيه و امضا مي گردد، معمول خواهد نمود.

۴ - سير و حركت كشنده هاي قطار (لوكوموتيوها)، قطارها و ساير وسايل نقليه راه آهن (ريلي) بين ايستگاههاي مرزي به طور مشترك توسط مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) دو طرف صورت مي گيرد.

۵ - حمل و نقل بار و مسافر بين طرف ها در چهارچوب مفاد معاهده كوتيف و با استفاده از بارنامه، بليط، راهنامه توشه صادره طبق مفاد پيوست هاي «الف» و «ب» معاهده كوتيف صورت خواهد گرفت.

۵ - تعرفه حمل و نقل در قلمرو كشور مربوط براساس مسافت تا مرز كشوري محاسبه مي گردد. نقطه اتصال تعرفه ها، مرز كشوري است.

۵ - طرف ها مسؤوليت ايمني و امنيت تردد قطارها در مرزهاي خود از نظر زيرساخت و آلات ناقله در گذرگاه هاي مرزي راه آهن (ريلي) را بر عهده خواهند داشت.

كاركنان راه آهن طرف ها بر اساس فهرست كاركنان و اسناد مسافرتي (گذرنامه و كارت شناسايي) تهيه شده توسط بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) و مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي)، از مرز عبور خواهند نمود.

بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) و مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) طرف ها اطلاعات قوانين و مقررات لازم مربوط را كه تعيين كننده تردد قطارها و عمليات تنظيم، تشكيل و تفكيك يا جابجايي قطارها (مانور) بين مرز كشوري و ايستگاه مبـادله است، تبادل خواهند كرد. دوره هاي آموزشي را در صورت نياز مي توان به صورت مشترك برگزار كرد.

۸ - كاركنان بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) و مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) كه در حين عبور از مرز راه آهن (ريلي) و در ايستگاه مبادله مرزي انجام وظيفه مي كنند بايد قوانين و مقررات كشوري كه در آن انجام وظيفه و تعهدات خود را ايفا مي كنند، رعايت نمايند. بنابراين آنها از حق حمايت قانوني حداقل در همان سطح ارائه شده براي كاركنان محلي كشور ميزبان برخوردار خواهند بود.

۸ - هر يك از طرف ها بنا به درخواست مبتني بر دلايل منطقي طرف ديگر، متعهد به بازگرداندن كاركنان خود كه براي انجام وظايف (فرامرزي) در كشور درخواست كننده تعيين گرديده اند، خواهند بود.

۹ - مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) و بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) طرف ها به منظور تنظيم جزئيات فني حمل و نقل راه آهن (ريلي)، دستورالعمل ها يا قراردادهاي بين خود را در خصوص موارد زير تهيه و امضا خواهند كرد: - تردد آلات ناقله بين ايستگاه هاي مرزي، گذرگاه هاي مرزي، ارتباطات راه دور و حوادث يا سوانح راه آهن (ريلي) كه ممكن است در هنگام عبور از مرز راه آهن (ريلي) رخ دهد، - رويه ها و شرايط از جمله ساعت كاري در طول كل هفته جهت تحويل و پذيرش قطارها، اتاق هاي چرخدار قطار (واگن هاي) مسافري و باري هر دو طرف، - فراهم كردن امكانات مربوط به مكان هاي خدمات رساني دفاتر نمايندگي در ايستگاه مبادله مرزي كاپيكوي، بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) و كاركنان آنها و عبور از مرزهاي كشوري توسط مسؤولان راه آهن (ريلي) در حال انجام وظيفه، - تعيين راهها و روش هاي مربوط به مبالغ قابل دريافت حاصل از خدمات متقابل در ايستگاه مبادله مرزي كاپيكوي و اجاره اموال غيرمنقول.

۹ - در صورت نياز به تدارك و اعزام كمك و تجهيزات به قلمرو كشور ديگر در صورت بروز هرگونه حادثه يا سانحه در خط راه آهن (ريلي) ميان ايستگاه هاي مرزي، امكانات مربوط براي طرف اقدام كننده در اين مورد فراهم خواهد شد.

۱۰ - طرف ها كليه تشريفات گمركي و مرزي را در قلمرو خود طبق قوانين لازم الاجراي خود انجام خواهند داد. طرف ها با مراجع صلاحيتدار همكاري خواهند كرد تا سوار و پياده شدن مسافران و تمامي تشريفات گمركي در مدت زمان برنامه ريزي شده براي انتظار قطار در ايستگاه مرزي صورت پذيرد.

۱۰ - كاركنان نقاط عبور مرزي، سند رسمي دريافت شده از بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) و مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) طرف ها را براي اقلام و تجهيزات مورد نياز حين انجام وظيفه خود، ارائه خواهند نمود.

۱۰ - داد و ستد ابزارها و تجهيزات موضوع بند دوم اين ماده در قلمرو كشور ديگر ممنوع است.

كاركنان بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) و مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) طرف ها و مسافراني كه از مرز عبور مي كنند، ممكن است طبق مفاد مقررات بهداشتي بين المللي موجود مشمول بازرسي هاي پيراپزشكان كشور مورد نظر قرار گيرند. پيراپزشكان مي توانند خواستار ارائه گواهي مايه كوبي (واكسيناسيون) صادرشده طبق مقررات بين المللي بهداشت ۱۳۸۴ (۲۰۰۵) شوند. قوانين يا مقررات بهداشتي طرف ها مبادله و به اطلاع طرف ديگر خواهد رسيد.

بازرسي (كنترل) بهداشت دامي و گياهي توسط مرجع صلاحيتدار طرف ها، در قلمرو آن كشور و طبق قوانين لازم الاجراي آن صورت خواهد گرفت.

كاركنان مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) و بهره بردارهاي راه آهن (ريلي) كه در زمان عبور از مرز كشور در حال خدمت هستند، از حق دريافت مراقبت هاي پزشكي فوري طبق قوانين طرف ديگر، برخوردار خواهند بود. انتقال كاركنان مربوط به واحد پزشكيِ كشور متبوع خود، از سوي كارفرماي آنها فراهم خواهد شد. هزينه هاي درمان فرد مذكور كه مراقبت هاي پزشكي فوري دريافت مي كند و فردي كه شرايط سلامتي او اجازه انتقال وي به واحد پزشكيِ كشور او را ندهد، از آغاز درمان وي در كشوري كه تحت مداوا قرار گرفته تا زمان انتقال وي به كشور خود، توسط كارفرما (مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) و يا بهره بردار راه آهن (ريلي) تأمين خواهد شد.

۱۴ - كارگروه (كميسيون) مشترك عبور از مرز حمل و نقل راه آهن (ريلي) به منظور بهبود همكاري هاي بين دو طرف و رفع مشكلات مربوط به عبور از مرز راه آهن (ريلي)، توسط مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي) و بخش هاي خدمات بازرسي (كنترل) مرزي طرف ها تحت رياست و هماهنگي مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي)، تأسيس مي-گردد.

۱۴ - كارگروه (كميسيون) متشكل از نمايندگان مدير زيرساخت هاي راه آهن (ريلي)، واحدهاي خدمات بازرسي مرزي، مقام هاي گمركي و ساير مقام هاي ذي ربط طرف ها خواهد بود و بر اساس اصل عمل متقابل با يكديگر ديدار مي نمايند. شرح وظايف اين كارگروه (كميسيون) به موجب سند الحاقي (پروتكل) كه تهيه مي گردد تعيين خواهد شد. جلسات كارگروه (كميسيون) به صورت ادواري و متناوب در هر يك از دو كشور برگزار خواهد شد.

۱۵ - در صورت بروز هرگونه اختلاف ناشي از اين موافقتنامه يا مرتبط با آن در وهله نخست به روش مذاكرات دوستانه و از طريق مجاري سياسي (ديپلماتيك) حل و فصل خواهد شد.

۱۵ - چنانچه هرگونه اختلاف ظرف مدت سه ماه از طريق رويه پيش بيني شده در بند (۱) حل و فصل نشود، معاهده كوتيف (معاهده (كنوانسيون) بين المللي حمل و نقل راه آهن (ريلي) بار) كه هر دو كشور جمهوري اسلامي ايران و جمهوري تركيه عضو آن هستند اعمال خواهد شد.

۱۶ - اين موافقتنامه از تاريخ آخرين اطلاعيه كتبي كه طرف ها به واسطه آن تكميل تشريفات قانوني لازم داخلي را از طريق مجاري سياسي (ديپلماتيك) به يكديگر اطلاع رساني مي كنند و بعد از اينكه دستورالعمل ها و يا قراردادهاي ناظر بر جزئيات فني مشخص شده در ماده (۹) مورد تأييد قرار گيرند، لازم الاجرا خواهد شد.

۱۶ - تا زمان به اجرا درآمدن اين موافقتنامه، « موافقتنامه تبادل مشترك در ايستگاه كاپيكوي بين راه آهن ايران و راه آهن تركيه» مورخ 1348/07/01 (برابر با 1969/09/23) به قوت خود باقي خواهد ماند و موافقتنامه مذكور با لازم الاجرا شدن اين موافقتنامه از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.

۱۶ - اين موافقتنامه مي تواند با رضايت كتبي طرف ها اصلاح گردد. اصلاحات طبق همان تشريفات قانوني كه در بند اول اين ماده مقرر گرديده است، لازم الاجرا خواهد شد.

۱۶ - اين موافقتنامه براي مدت (۴۹) سال لازم الاجرا خواهد بود و به صورت خودكار براي دوره (۴۹) ساله ديگر تمديد مي گردد. با اين وجود هريك از طرف ها مي تواند در هر زمان قصد خود مبني بر خاتمه اين موافقتنامه را به صورت كتبي از طريق مجاري سياسي (ديپلماتيك) به طرف ديگر اطلاع دهد. در اين صورت، اين موافقتنامه (۶) ماه پس از تاريخ دريافت اطلاعيه كتبي خاتمه مي يابد.

اين موافقتنامه در تاريخ (۴) بهمن ۱۴۰۲ هجري شمسي برابر با (۲۴) ژانويه ۲۰۲۴ ميلادي در شهر آنكارا در دو نسخه اصلي به زبان هاي فارسي، تركي و انگليسي تنظيم شده است كه همه متون از اعتبار يكسان برخوردارند. در صورت هرگونه اختلاف در تفسير، متن انگليسي ملاك خواهد بود.

از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران - از طرف دولت جمهوري تركيه

قانون فوق مشتمل ماده واحده و يك تبصره منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و شانزده ماده كه گزارش آن توسط كميسيون عمران به صحن مجلس تقديم شده بود، در جلسه علني روز چهارشنبه مورخ 1403/12/01 مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 1404/08/07 از سوي مجمع تشخيص مصلحت نظام، با تأييد بند (۳-۴) ماده (۴) موافقتنامه، موافق با مصلحت نظام تشخيص داده شد.

رئيس مجلس شوراي اسلامي - محمدباقر قاليباف