نظر مشورتي 7/1402/735 مورخ 1402/09/28 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : همانگونه كه مستحضريد وفق ماده يك قانون افراز و فروش املاك مشاع مصوب 1357، افراز املاكي كه عمليات ثبتي آن خاتمه يافته است، در صلاحيت واحد ثبتي محل است؛ چنانچه واحد ثبتي به تقاضاي افراز ملكي رسيدگي كند؛ بدون آنكه اين امر در صلاحيت آن مرجع باشد و به تصميم واحد ثبتي يادشده در دادگاه اعتراض شود، با توجه به عدم صلاحيت اداره ثبت اسناد و املاك، دادگاه چه تصميمي بايد اتخاذ كند؟ آيا بايد صورتجلسه افراز را باطل كند يا آنكه قرار عدم صلاحيت صادر نمايد و يا به سبب ورود اداره ثبت به موضوع، به امر صلاحيت توجهي نداشته باشد و در ماهيت رسيدگي و اتخاذ تصميم كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه واحد ثبتي محل وقوع ملك مشاع، بدون داشتن صلاحيت براي اقدام به افراز ملك، برخلاف مقررات قانون افراز و فروش املاك مشاع مصوب 1357 در اين خصوص اتخاذ تصميم كرده است؛ با اعتراض بعدي نسبت به اين تصميم، از آنجا كه واحد ثبتي مذكور فاقد صلاحيت براي ورود و اتخاذ تصميم بوده است، دادگاه در مقام رسيدگي به اعتراض، تصميم واحد ثبتي را به سبب فقدان صلاحيت ابطال و نقض مي‌كند. اتخاذ تصميم دادگاه در خصوص افراز و يا صدور دستور فروش ملك، منوط به طرح دعوا در اين خصوص است.