راي شماره 488173 هيئت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري، مبني بر صدور رأي به ردّ شكايت تقاضاي ابطال بند «4» تصويب‌نامه شماره 343187/ت61011هـ مورخ 1401/12/28(موضوع ساعات آغاز به كار)

بـسـمـه تـعـالـي هيات تخصصي اداري و امور عمومي * شماره پــرونـــده : هـ ت/ 0300034 شماره دادنامه سيلور: 140431390000488173 تاريخ: 1404/12/28 * شاكي : آقاي مهدي ترشيزي *طرف شكايت : نهاد رياست جمهوري *موضوع شكايت و خواسته : ابطال بند 4 تصويب نامه هيات وزيران به شماره 343187 / ت 61011 هـ مورخ 1401/12/28 و ابطال تصويب نامه هيات وزيران به شماره 42304 /ت 61288 هـ مورخ 1402/03/11 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت نهاد رياست جمهوري به خواسته فوق الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيات عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد : تصويب نامه هيات وزيران به شماره 343187 / ت 61011 هـ مورخ 1401/12/28 4- به منظور مديريت بهينه مصرف انرژي، ساعات آغاز به كار و خاتمه تمامي دستگاه هاي اجرايي (موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري) و بانك ها، شهرداري ها و ساير نهادهاي عمومي از پانزدهم خرداد ماه تا پانزدهم شهريور ماه هر سال، از ساعت 00: 6 الي 00: 13 است. تمامي دستگاه هاي اجرايي مكلفند از يك ساعت قبل از خاتمه كار و در مناطق گرمسيري همزمان با خاتمه كار، دستگاه هاي سرمايشي را خاموش نمايند. دستگاه هاي مشمول براي رعايت ساعات كار هفتگي كاركنان، موظفند باقي مانده ساعات را به صورت دور كاري تعريف كنند. تصويب نامه هيات وزيران به شماره 42304 /ت 61288 هـ مورخ 1402/03/11 در بند (4) تصويب نامه شماره 343187 / ت 61011 هـ مورخ 1401/12/28 عبارت هاي "و خاتمه" "الي 00: 13" و "دستگاه هاي مشمول براي رعايت ساعات كاري هفتگي كاركنان، موظفند باقيمانده ساعت را به صورت دوركاري تعريف كنند" حذف مي شود. *دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: بر اساس مصوبات فوق الذكر ساعت شروع فعاليت اداري دستگاه هاي اجرايي و بانكها و شهرداري ها ساعت 6 صبح تعيين شده؛ كه علي رغم نيت پسنديده بهينه سازي مصرف سوخت موجب به وجود آمدن مشكلات عديده و ضرر و زيانهاي مالي و جسمي و روحي بسياري براي خانواده هاي كارمندان به دلايل ذيل شده است: - حضور كاركنان در ساعت 6 صبح موجب مي شود اكثر كارمندان از 5 صبح و گاه بدليل بعد مسافت بسيار زودتر از منزل خارج شوند. اين قضيه در خانواده هاي داراي فرزندان خردسال به دليل عدم تطابق ساعات شروع به كار مهد كودك ها يا مشكل در سپردن كودكان خردسال به اقوام به صورت مكرر در آن ساعت از شبانه روز مسايل عديده اي را موجب مي شود. در خصوص خانواده هايي كه فرزندان محصل دارند با توجه به اينكه پانزدهم خرداد تا پايان ماه خرداد برابر با ايام امتحانات مي باشد و ساعت شروع فعاليت مدارس بعد از ساعت 6 صبح است بدليل هزينه بالاي سرويس اياب و ذهاب مدارس، والدين خود مبادرت به رساندن فرزندشان مي نمايند و سپس در محل كار حاضر مي شوند كه موجب تأخير مكرر آنان در محل كار و عدم حضور به موقع آنان براي خدمات رساني به مردم شده و اعتراضات مراجعه كنندگان را بدنبال دارد. در برخي از موارد ساعت شروع فعاليت مدارس براي برگزاري امتحانات بين 8 تا 10 صبح است و بعلت بعد مسافت منزل تا محل كار والدين شاغل ناگزير به جابجايي فرزندان با تاكسي هاي اينترنتي هستند كه از لحاظ هزينه براي آنها حايز اهميت است. همچنين خروج زودهنگام از منزل در تاريكي و فكر و خيال ناشي از آدم ربايي و سرقت اموال و حضور مزاحمين نواميس و وجود سگهاي ولگرد در برخي از مناطق به ويژه براي بانوان كارمند، فقدان فرصت مناسب جهت مصاحبت افراد خانواده با يكديگر به دليل كم خوابي، نبود زمان جهت صرف وعده صبحانه، ترددهاي بين شهري بوسيله خودروي شخصي در تاريكي يا در وضعيت خواب آلوده، افزايش سرعت رانندگي به لحاظ استرس ناشي از دير رسيدنهاي مكرر به محل كار و مؤاخذه شدن توسط مقام مافوق و هدر رفت مرخصي، حوادثي مخاطره آميز را موجب مي شود. همه اين موارد در بازه زماني 3 ماهه سلامت روحي و جسمي اين خانواده ها را به خطر انداخته و كارآيي كارمندان را كاهش مي دهد. - روشن نمودن وسايل سرمايشي از ابتداي صبح به دليل گرمي هوا و نبودن مراجعه كننده در برخي از ادارات تا ساعت 8 صبح. - در قسمتي ديگر از همان بند آمده يك ساعت قبل از پايان وقت اداري، دستگاه هاي سرمايشي خاموش گردد كه در دادگاه هايي مانند دادگاه هاي رسيدگي به جرايم اطفال، دادگاه خانواده يا در خصوص مراجعاني كه براي حكم شلاق و غيره حضور مي يابند، در آن زمان (يك ساعت مانده به پايان وقت اداري) كه برابر با افزايش دما است، احتمال عدم كنترل احساسات وجود دارد. *خلاصه مدافعات طرف شكايت: با توجه به پيش بيني هاي صورت گرفته درتصويب نامه معترض عنه براي والدين شاغل و زنان سرپرست خانوار مبني بر امكان شناور بودن ساعات شروع كار ، ايرادات شاكي از اين حيث فاقد وجاهت حقوقي به نظر ميرسد . با تاكيد بر اين كه مصوبه مورد شكايت در چارچوب اجازه قانونگذار موضوع ماده واحده قانون نسخ قانون تغيير ساعت رسمي كشور نسبت به تنظيم ساعات كار ادارات ، سازمان ها و مراكز تابعه مطابق ماده 87 قانون مديريت خدمات كشوري وضع شده ، ضمن درخواست اتخاذ تصميم شايسته داير بر رد شكايت دارم . *پرونده كلاسه 0300034 هـ ع با موضوع "ابطال بند (4) تصويب نامه شماره 343187 /ت 61011 هـ هيات وزيران مورخ 1401/12/28 و تصويب نامه شماره 42304 /ت 61228 هـ هيات وزيران مورخ 1402/3/11 »" در جلسه هيات تخصصي اداري و امور عمومي مطرح و به شرح آتي اتخاذ تصميم گرديد: *راي هيات تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري مطابق ماده واحده قانون نسخ قانون تغيير ساعت رسمي كشور مصوب 1401/1/26 قانون تغيير ساعت رسمي كشور، مصوب 1386/5/31 نسخ مي گردد و دولت مجاز به تغيير ساعت رسمي كشور نيست. به هيات وزيران اجازه داده مي-شود مطابق ماده (87) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386/7/8 با اصلاحات و الحاقات بعدي، نسبت به تنظيم ساعات كار ادارات، سازمان ها و مراكز تابعه اقدام نمايد. همچنين بر اساس ماده 87 قانون اخيرالذكر، ترتيب و تنظيم ساعات كار ادارات با پيشنهاد سازمان و تصويب هيات وزيران تعيين مي گردد؛ با عنايت به مراتب مذكور نظر به اينكه مقرره مورد شكايت در راستاي احكام قوانين مذكور به تصويب رسيده است در نتيجه و با اتفاق آراء هيات تخصصي اداري و امور عمومي و مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي 1402/02/10 ) راي به رد شكايت صادر مي شود؛ اين راي ظرف بيست روز از تاريخ صدور، از سوي رييس ارزشمند يا ده نفر از قضات گرانقدر ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون ياد شده آراي هيات هاي تخصصي و هيات عمومي در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) اين قانون، در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري، معتبر و ملاك عمل است. دكتر زين العابدين تقوي رييس هيات تخصصي اداري و امور عمومي