آيين نامه شماره 103 شوراي عالي بيمه با عنوان آيين نامه اجرايي قانون الحاق دولت ايران به سيستم بين المللي بيمه مسئوليت مدني وسائط نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث (كارت سبز)

با عنايت به ضرورت انطباق ساختار دفتر ايراني كارت سبز (National Bureau) با مقررات مصوب شوراي دفاتر كارت سبز (COB) و بر اساس قانون الحاق دولت ايران به سيستم بين المللي بيمه مسئوليت مدني وسائط نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث (كارت سبز) مصوب سال 1356 و با توجه لزوم تسهيل عمليات كارت سبز در ايران و ارتباطات بين المللي مربوطه و ايجاد بستر مشاركت كليه موسسات بيمه داراي مجوز صدور بيمه اجباري شخص ثالث در سيستم بين المللي مذكور، شوراي عالي بيمه در جلسه مورخ 1402/05/15 آيين نامه اجرايي قانون فوق (شماره 73) 1391/04/27 را اصلاح و به عنوان آيين نامه شماره 103 تصويب نمود كه به شرح پيوست و با ملاحظات زير ابلاغ مي گردد.

از آنجا كه طبق مقررات آيين نامه شماره 103 ساختار فعلي دفتر ايراني كارت سبز و نحوه اداره آن تغيير مي كند و براي اين امر انجام اقدامات اجرايي در ظرف مهلت مقرر اعلامي از سوي شوراي دفاتر كارت سبز (COB) ضروري است لذا كميته راهبري متشكل از نمايندگان بيمه مركزي ج.ا.ايران و سنديكاي بيمه گران ايران با مسئوليت بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران براي اين منظور تشكيل و مراتب به موسسات بيمه ابلاغ خواهد شد.

طبق قانون الحاق دولت ايران به سيستم بين المللي بيمه مسئوليت مدني وسائط نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث (كارت سبز) "كليه موسسات بيمه ايراني مجاز به انجام عمليات بيمه اجباري مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث ملزم به قبول عضويت دفتر مزبور مي باشند" و مطابق مقررات شوراي دفاتر كارت سبز (COB)، دفتر داخلي هر كشور عضو سيستم، موسسه اي متشكل از بيمه گران اتومبيل آن كشور است و توسط آنها اداره مي شود. لذا كليه موسسات بيمه مربوطه مكلفند؛ ضمن همكاري لازم براي تغييرات ساختاري دفتر و انتقال وظايف به موسسه ياد شده اقدامات ابلاغي از سوي بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران و كميته راهبري مذكور در بند «1» را بعمل آورند.

مجيد بهزادپور - رئيس شوراي عالي بيمه

بسمه تعالي شوراي عالي بيمه آيين نامه شماره 103

شوراي عالي بيمه در اجراي ماده واحده قانون الحاق دولت ايران به سيستم بين المللي بيمه مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث (كارت سبز) مصوب 05 /03/ 1356 و به استناد ماده (9) قانون مدني و مقررات شوراي دفاتر كارت سبز (COB) در جلسه مورخ 15 /05/ 1402 آيين نامه اجرايي قانون فوق (شماره 73) مصوب 27 /04/ 1391 را اصلاح و به شرح زير به عنوان آيين نامه شماره 103 تصويب نمود:

تعاريف و اصطلاحات: در اين آيين نامه اصطلاحات و عبارت هاي ذيل در معاني مشروحه مقابل آن به كار مي روند:

قانون الحاق: قانون الحاق دولت ايران به سيستم بين المللي بيمه مسئوليت مدني وسائط نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث (كارت سبز) مصوب 1356/03/05.

قانون بيمه اجباري شخص ثالث: قانون بيمه اجباري خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب سال 1395 و اصلاحات بعدي.

دفتر: دفتر ايراني عضو سيستم بين المللي بيمه مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني (كارت سبز) كه به صورت مؤسسه غير تجارتي غير انتفاعي مستقل توسط شركت هاي بيمه داراي مجوز صدور بيمه نامه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه، تأسيس، اداره و تأمين مالي مي شود و از طرف بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران به عنوان دفتر داخلي كارت سبز به نهادهاي بين المللي مربوطه حسب مقررات معرفي مي شود و داراي كليه وظايف، اختيارات و مسئوليت هاي مربوطه طبق قوانين و مقررات است.

عضو: هر مؤسسه بيمه مجاز به انجام عمليات بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه كه پس از اخذ تأييديه بيمه مركزي با اخذ پروانه صدور كارت سبز از دفتر مجاز به عمليات كارت سبز مي گردد.

كارگزار خسارت: مؤسسه بيمه يا هر شخص حقيقي يا حقوقي كه توسط يك يا چند عضو با تأييد دفتر به منظور رسيدگي و تسويه خسارت هاي ناشي از حادثه وسيله نقليه داراي كارت سبز منصوب مي شود.

كارت سبز: گواهي نامه بين المللي بيمه مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني كه عضو بر اساس نمونه مورد تأييد دفتر صادر و بيمه گذار عرضه مي نمايد.

بيمه گذار: هر شخص داراي كارت سبز كه مسئوليت وي براي جبران خسارت مالي و بدني وارده به شخص ثالث تحت پوشش قرار گرفته است.

ذينفع: هر شخصي كه حق مطالبه غرامت در رابطه با هرگونه خسارت يا جراحت وارده به شخص ثالث ناشي از حادثه را دارد.

شخص ثالث: هر شخص زيان ديده اي كه به علت حادثه وسيله نقليه دچار خسارت بدني و يا مالي شده و مطابق قانون بيمه اجباري شخصي ثالث كشور محل وقوع حادثه، ثالث تلقي شود.

وسيله نقليه: هر نوع وسيله نقليه موتوري موضوع كارت سبز كه با قدرت موتور روي زمين (به جز ريل) حركت كند و مشمول بيمه اجباري شخص ثالث كشوري باشد كه در آنجا مورد استفاده قرار مي گيرد، بعلاوه انواع يدك و تريلر مجاز متصل به وسايل نقليه مزبور.

حادثه: هرگونه واقعه ناشي از وسيله نقليه داراي كارت سبز و يا محمولات آن كه باعث خسارت بدني و يا مالي به اشخاص ثالث مي شود و طبق قانون بيمه اجباري شخص ثالث كشور محل وقوع حادثه، تحت پوشش بيمه نامه باشد.

ادعاي خسارت: هر ادعايي كه ذينفع يا قائم مقام قانوني وي به منظور جبران خسارت مالي و يا بدني وارد به شخص ثالث مطرح كند و ناشي از حادثه باشد.

شوراي دفاتر كارت سبز: نهاد مسئول اداره عمليات سيستم بين المللي كارت سبز است كه بر اساس قوانين كشور بلژيك به صورت يك انجمن بين المللي غير انتفاعي با اقامتگاه قانوني شهر بروكسل براي مدت نامحدود تأسيس شده و دفتر عضو آن است.

بيمه مركزي: بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران

ماهيت حقوقي، نحوه اداره و وظايف دفتر به شرح ذيل تعيين مي گردد:

ماهيت حقوقي دفتر

دفتر مؤسسه غير تجارتي غيرانتفاعي داراي شخصيت حقوقي مستقل است كه بر اساس ماده (584) قانون تجارت مصوب سال 1311، و به عنوان «مجري بيمه هاي اجباري شخص ثالث بين المللي» توسط شركت هاي بيمه داراي مجوز صدور بيمه نامه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه، تأسيس و با اقامتگاه قانوني تهران در مرجع ثبت شركت ها و مؤسسات غيرتجاري به ثبت مي رسد و داراي تابعيت ايراني است.

پس از ثبت مؤسسه بر اساس شرايط مربوطه، اقدامات لازم از سوي بيمه مركزي براساس مقررات شوراي دفاتر كارت سبز براي معرفي و الحاق مؤسسه به عنوان دفتر ملي (داخلي) به سيستم بين المللي كارت سبز به عمل مي آيد.

كليه مؤسسات بيمه ايراني مجاز به انجام عمليات بيمه اجباري مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث ملزم به عضويت دفتر مي باشند.

دفتر نمي تواند ماهيت حقوقي و يا تابعيت خود را تغيير دهد.

نحوه اداره دفتر

اداره دفتر تابع مقررات شوراي دفاتر كارت سبز (COB)، اين آيين نامه و اساسنامه دفتر خواهد بود.

اساسنامه با هدايت بيمه مركزي و توسط هيئت مؤسس تهيه و پس از تأييد بيمه مركزي، در ركن ذي صلاح مؤسسه كه در اساسنامه پيش بيني شده است تصويب و در مرجع ثبت شركت ها و مؤسسات غير تجاري ثبت مي شود. هرگونه تغييرات بعدي در اساسنامه و ثبت آن منوط به تأييد بيمه مركزي خواهد بود.

صلاحيت مديران و بازرسان دفتر بايد قبلاً به تأييد بيمه مركزي رسيده باشد. شرايط مديران (مديرعامل، هيئت مديره و مديران فني) و بازرس يا بازرسان دفتر و نحوه تأييد يا رد صلاحيت آنها مطابق ضوابطي است كه به تصويب بيمه مركزي خواهد رسيد.

رسيدگي و پرداخت خسارت حوادث ناشي از وسايل نقليه در ايران بر ساس قانون بيمه اجباري شخص ثالث مصوب 1395 و اصلاحات بعدي آن و آيين نامه هاي مربوطه مي باشد. دفتر مشمول قانون مذكور در اين بند و مقررات مربوطه در حدود فعاليت خود خواهد بود.

دفتر توسط اعضاي آن از طريق پرداخت حق عضويت و سهم مشاركت و تضامين مالي لازم و عنداللزوم تشكيل صندوق، مطابق ضوابطي كه پس از تأييد بيمه مركزي به تصويب دفتر مي رسد تأمين مالي مي شود.

حدود مسئوليت مالي دفتر و اعضاي آن در خصوص پرداخت خسارات موضوع كارت سبز كه از سوي مؤسسات بيمه عضو دفاتر ساير كشورهاي عضو شوراي دفاتر كارت سبز صادر مي شود، طبق مقررات مصوب شوراي مذكور بايد در اساسنامه تصريح گردد. همچنين حدود مسئوليت مالي اعضاي دفتر در قبال ساير مطالبات اشخاص و ديون دفتر بايد در اساسنامه مشخص شود.

هرگونه طرح دعوا يا دفاع از دعاوي مطروحه در اجراي وظايف و اختيارات دفتر همچنين اجراي آراي صادره عليه دفتر يا عضو، حسب مورد به عهده دفتر يا عضو مربوطه است و بيمه مركزي هيچگونه مسئوليتي در اين خصوص ندارد.

وظايف دفتر موظف است؛

ضوابط مربوط به شرايط اعطاي پروانه صدور كارت سبز و نحوه فعاليت اعضا و انتخاب كارگزاران خسارت را پس از تأييد بيمه مركزي تصويب، ابلاغ و بر عملكرد اعضا نظارت نمايد.

مشخصه هاي كارت سبز را مطابق مقررات مربوط تنظيم و به اعضاء ابلاغ كند و اعضا موظفند كه كارت سبز را طبق آن صادر نمايند.

بازپرداخت خسارت هايي كه طبق مقررات سيستم كارت سبز بر عهده اعضا مي باشد را تضمين نمايد.

به منظور بررسي و رفع مشكلات اجرايي حداقل سالي يك بار جلسه اي با اعضا برگزار كند.

بر اجراي آيين نامه ها و ساير مقررات مصوب شوراي دفاتر كارت سبز نظارت داخلي نمايد.

دفتر مي تواند بر شيوه هاي مورد عمل، امكانات اجرايي و كيفيت منابع انساني و نرم افزاري عضو نظارت نمايد.

تضمين دوگانه ذيل را ارائه نمايد:

1-6 - به بيمه مركزي به نمايندگي از دولت مبني بر اينكه بيمه گر خارجي از قوانين قابل اجرا در آن كشور تبعيت مي كند و در حدود آن به زيان ديدگان غرامت مي پردازد.

6-2 - به دفتر كشور مقصد از تعهد بيمه گر عضو كه مسئوليت در قبال شخص ثالث را در رابطه با استفاده از وسيله نقليه درگير در حادثه پوشش مي دهد.

به محض اطلاع از وقوع حادثه در داخل كشور، مراتب را حسب مورد به دفتر يا عضو كشور ذي ربط و كارگزار خسارت مربوط اعلام و با آن ها همكاري لازم را به عمل آورد.

كليه تعهدات اعضاي خود را كه ناشي از آيين نامه داخلي شوراي دفاتر كارت سبز است، هم چنين در صورت انحلال، ورشكستگي، لغو مجوز يا انحلال تضمين كند.

امكانات سخت افزاري و نرم افزاري لازم را براي اداره امور دفتر و اجراي وظايف محوله فراهم نموده و اقدامات مقتضي براي امنيت داده را به انجام رساند.

دفتر بايستي دستورالعمل امنيت و محرمانگي اطلاعات در موارد مقتضي را تهيه و پس از تأييد بيمه مركزي تصويب نمايد.

وظايف عضو به شرح ذيل تعيين مي گردد:

آمار و اطلاعات و صورت هاي حق بيمه و خسارات پرداخت شده و معوق و تغييرات حاصله مربوط به عمليات كارت سبز خود را طبق چارچوب اعلامي بيمه مركزي تنظيم و براي بيمه مركزي و دفتر ارسال نمايد.

براي وصول مطالب خود بابت انجام امور كارشناسي و تسويه خسارت طبق مقررات سيستم كارت سبز از ساير دفاتر كارت سبز و يا اعضاي آن ها اقدام نمايد.

طبق مقررات سيستم كارت سبز حق الزحمه ساير دفاتر كارت سبز، اعضاي آن ها و يا كارگزاران خسارت را پرداخت كند.

حق عضويت سالانه، سهم مشاركت خود مشتمل بر هزينه هاي اجراي تضمين ها و تكاليفي كه به موجب مقررات سيستم كارت سبز به عهده دفاتر قرار مي گيرد را مطابق ضوابط موضوع بند «4» قسمت «ب» ماده (2) در موعد مقرر به دفتر پرداخت نمايد.

ضمن ارائه تعهد، تضامين لازم را به منظور ضمانت اجراي تعهدات و تسويه خسارت هاي كارت سبز به ترتيب مقرر در ضوابط بند «4» قسمت «ب» ماده (2) نزد دفتر توديع نمايد.

در صورت دريافت اعلاميه و صورت حساب خسارت، مبالغ ارزي و ريالي خسارت و هزينه هاي رسيدگي مربوط را حسب اعلام دفتر يا عضو ذي ربط يا كارگزار خسارت مربوط بازپرداخت نمايد.

تأخير در بازپرداخت خسارت طبق مقررات سيستم كارت سبز، مشمول جريمه مربوطه خواهد شد.

دفتر و هر يك از اعضا موظفند رونوشت كليه مصوبات، مكاتبات و گزارشات در عمليات كارت سبز، دريافتي از شوراي دفاتر كارت سبز و نيز ساير دفاتر و اعضاي آن ها را براي يكديگر ارسال نمايند.

دفتر مي تواند به عضوي كه به وظايف، تكاليف و تعهدات خود عمل نمي نمايد اخطار كتبي داده و در صورت ادامه وضعيت، پروانه صدور كارت سبز آن را پس از اخذ تأييديه بيمه مركزي تعليق يا لغو نمايد. در هر صورت عضو مكلف به ايفاي تعهدات و اجراي تكاليف ناشي از صدور كارت سبز خود و تمام تعهدات دفتر در گذشته، حال و آينده خواهد بود.

دستورالعمل موضوع اين ماده توسط بيمه مركزي تهيه و تصويب خواهد شد.

ضوابط تعيين حق بيمه كارت سبز براي انواع وسايل نقليه موتوري زميني توسط دفتر تهيه و پس از تأييد بيمه مركزي تصويب مي شود.

عضو مي تواند حق بيمه كارت سبز را با رعايت دستورالعمل صدور بيمه نامه هاي ارزي به ارز معتبر خارجي از بيمه گذاران دريافت نمايد.

عمليات بيمه كارت سبز حسب مورد تابع قانون تأسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري مصوب 1350/03/30 و ساير قوانين و مقررات مربوط مي باشد.

ساير مقررات:

در صورت عدم وجود كارگزار خسارت، دفتر مي تواند رسيدگي، تشخيص و تسويه خسارت زيان ديدگان ناشي از حوادث واقع شده در داخل كشور را به يكي از اعضا واگذار و يا خود رأساً به آن رسيدگي نمايد.

در صورت وقوع حادثه در خارج از كشور، مسئوليت تسويه و بازپرداخت خساراتي كه توسط دفتر محل وقوع حادثه و يا عضو و يا كارگزار خسارت ذي ربط به زيان ديدگان حادثه پرداخت مي شود، به عهده عضو صادركننده كارت سبز خواهد بود.

دفتر مي تواند با كسب مجوز از بيمه مركزي، اجراي بيمه هاي اجباري شخص ثالث بين المللي يا ساير بيمه هاي اتومبيل ناشي از قوانين و مقررات و معاهدات بين المللي ديگر كه جمهوري اسلامي ايران به آن ها ملحق گرديده است يا در آينه ملحق مي شود را بر اساس اين آيين نامه و اصلاحات بعدي آن به عهده گيرد.

هرگونه اقدام دفتر در انعقاد معاهدات و قراردادهاي دو يا چند جانبه با ساير دفاتر عضو شوراي دفاتر كارت سبز و اشخاص حقوقي خارجي يا بين المللي با تأييد بيمه مركزي صورت مي پذيرد.

تفسير مقررات اين آيين نامه، ضوابط و دستورالعمل هاي مربوطه و يا اجراي مقررات آنها، همچنين تفسير و اجراي اساسنامه و اتخاذ تصميمات اركان دفتر و اعضاي آن با رعايت مقررات شوراي دفاتر كارت سبز صورت مي پذيرد.

در صورت بروز اختلاف اعضاي دفتر با يكديگر و يا اعضاي دفتر با دفتر در مورد تفسير يا اجراي مقررات اين آيين نامه، ضوابط و دستورالعمل هاي آن يا اساسنامه دفتر و يا ساير مقررات مربوط، موضوع از طريق هيئت داوري سه نفره متشكل از دو داور به انتخاب طرفين و يك سرداور به انتخاب داوران منتخب طرفين حل و فصل خواهد شد. داوران بايستي دانش لازم در خصوص موضوع اختلاف را داشته باشند.

بيمه مركزي مي تواند عندالاقتضاء براي نظارت بر دفتر، ناظر مقيم تعيين نمايد. موارد تعيين ناظر مقيم، شرايط، حدود مسئوليت و وظايف وي مطابق ضوابطي است كه توسط بيمه مركزي تصويب و ابلاغ مي شود.

مرجع تهيه يا تصويب ضوابط و دستورالعمل هاي موضوع اين آيين نامه و ساير دستورالعمل هاي مربوط به شرح ذيل است:

اركان ذي صلاح تهيه يا تصويب ضوابط و دستورالعمل هايي كه به عهده دفتر است، در اساسنامه مربوطه تعيين مي گردد.

ساير ضوابط و دستورالعمل هاي مورد نياز براي اجراي اين آيين نامه همچنين دستورالعمل ها و آيين نامه هاي مورد نياز براي اداره امور دفتر توسط اركان ذي صلاح تعيين شده در اساسنامه تهيه و پس از تأييد بيمه مركزي تصويب مي شود.

علاوه بر مواردي كه اين آيين نامه تهيه يا تصويب ضوابط و دستورالعملي را بر عهده بيمه مركزي قرار داده است، ساير مقررات مورد نياز براي نظارت بر اجراي اين آيين نامه توسط بيمه مركزي تهيه، تصويب و جهت اجرا ابلاغ خواهد شد.

تهيه و تصويب ضوابط و دستورالعمل هاي موضوع اين آيين نامه يا اساسنامه مؤسسه مي تواند به تشخيص بيمه مركزي در قالبي واحد متضمن فصول مختلف يا ضوابط و دستورالعمل هاي مستقل باشد.

در مواردي كه طبق مقررات اين آيين نامه تأييد بيمه مركزي براي تصويب ضوابط يا دستورالعملي ضروري است هرگونه اصلاحات و تغييرات بعدي نيز بايد پس از تأييد بيمه مركزي صورت گيرد.

آنچه در اين آيين نامه پيش بيني نشده است، مطابق مقررات شوراي دفاتر كارت سبز، قانون بيمه اجباري خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه و ساير مقررات مربوطه خواهد بود.

از تاريخ اعلام مراتب از سوي بيمه مركزي به نهادهاي بين المللي مربوطه مبني بر انتقال مسئوليت ها به مؤسسه موضوع بند «3» ماده (1) اين آيين نامه به عنوان دفتر ايراني كارت سبز (National Bureau)، آيين نامه اجرايي 391/04/27 شوراي عالي بيمه (شماره 73) ملغي الاثر مي شود.