رأي شماره 1523981 هيأت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع: رد شكايت ابطال كل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11

هيأت تخصصي اداري و امور عمومي * شماره پرونده: هـ ت/0200041 شماره دادنامه سيلور: 140231390001523981 تاريخ: 1402/06/14 * شاكي: آقاي سجاد كريمي پاشاكي * طرف شكايت: سازمان اداري و استخدامي * موضوع شكايت و خواسته: ابطال كل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت سازمان اداري و استخدامي به خواسته ابطال كل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11 بخشنامه به دستگاههاي اجرايي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري (شرح وظايف پست سازماني «مشاور وزير و هماهنگ كننده امور ايثارگران دستگاه هاي اجرايي» با عنايت به سياست هاي كلي نظام در امور ترويج فرهنگ ايثار، جهاد و ساماندهي امور ايثارگران «ابلاغي مقام معظم رهبري (مدظله العالي) و قانون جامع خدمات رساني به ايثارگران، ارتقاء و حفظ منزلت ايثارگران در صحنه هاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي به موجب سند چشم انداز بيست ساله جمهوري اسلامي ايران، سياست هاي تحولي دولت سيزدهم، پيگيري اجراي قوانين و مقررات مربوط به ايثارگران در دستگاه هاي اجرايي و در اجراي ماده (14) قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان انقلاب اسلامي مصوب مجلس شوراي اسلامي، «شرح وظايف پست سازماني مشاور وزير و هماهنگ كننده امور ايثارگران دستگاه هاي اجرايي» به شرح زير ابلاغ مي گردد: 1 - ارتباط مؤثر با تشكل هاي ايثارگري مردمي جهت استفاده از ظرفيت آنها براي بهبود پيشرفت اهداف و رسيدن خدمات به ايثارگران و ترويج فرهنگ ايثار و شهادت و حمايت از كارآفرينان و شركتهاي دانش بنيان و خلاق مرتبط با ايثارگران در چهارچوب ضوابط و مقررات. 2 - بررسي و ارائه پيشنهادها و نظرات كاربردي براي حسن اجراي قوانين و مقررات مربوط به ايثارگران و رهنمودهاي رهبر كبير انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري (مدظله العالي) در امور ايثارگران. 3 - هدف گذاري، تبيين خط مشي و تدوين سياست هاي اجرايي، راهبردها و نقشه راه در جهت تشكيل شوراي فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت و تدوين برنامه هاي عملياتي جاري و توسعه اي متناسب با مأموريتهاي دستگاه مربوطه و پيگيري و جمع آوري عملكرد سالانه و ارائه گزارش مربوطه در خصوص نحوه و ميزان ارائه خدمات و تسهيلات به صورت ادواري و ساليانه توسط دستگاه مرتبط به استناد تبصره (1) ذيل ماده (74) قانون جامع خدمات رساني به ايثارگران. 4 - پيگيري و هماهنگي لازم جهت اجراي برنامه ها و مسابقات فرهنگي، ورزشي، هنري و غيره در بين ايثارگران در ايام و مناسبت هاي مختلف، برگزاري جشنواره ها، همايش ها، يادواره ها، نمادها و نگارخانه ها، نمايشگاهها و حمايت از تأليفات، مقالات و پايان نامه هاي مرتبط در حوزه فرهنگ ايثار و شهادت و برنامه ريزي و هماهنگي به منظور نام گذاري اماكن و ساختمانهاي دستگاه هاي اجرايي و واحدهاي وابسته به نام شهدا (با اولويت شهداي دستگاه مربوطه) 5 - هماهنگي و نظام مند كردن فرآيند ديدار مستمر مسئولين (طرح سپاس) در سطوح مختلف با خانواده معظم شهدا و ايثارگران دستگاه با عنايت به تأكيد مقام معظم رهبري و همچنين بر اساس ابلاغيه شماره 9781 تاريخ 1401/1/21 معاون اول محترم رئيس جمهور و ساماندهي نحوه تقدير و تجليل از ايثارگران دستگاه مربوطه. 6 - هماهنگي و ايجاد وحدت رويه در ارائه خدمات مطلوب به ايثارگران موضوع تصويب نامه شماره 38614 /ت 38844هـ تاريخ 1382/12/13 هيئت محترم وزيران و آئين نامه ترويج فرهنگ ايثار و شهادت به شماره 105115/ت 36680ك تاريخ 1389/5/13 هيأت محترم وزيران»، اعلام نظر عملياتي براي بهبود ارائه خدمات به ايثارگران دستگاه اجرايي متبوع و پيگيري اجراي آن و پيگيري هزينه كرد بودجه هاي سنواتي و اعتبارات تخصيصي در موضوعات مرتبط با ايثارگران. 7 - بررسي و ارائه پيشنهاد در خصوص برنامه ها، فعاليت ها، تنظيم پيش نويس بخشنامه ها و دستورالعمل هاي داخلي مرتبط با ايثارگران جهت ارائه به بالاترين مقام دستگاه متبوع. 8 - عضويت و حضور فعال و مؤثر در جلسات درون و برون سازماني مانند؛ شوراي معاونين، كميته انتصابات، شوراي فرهنگي، كميته منابع انساني، هيأت رسيدگي به تخلفات اداري و هسته گزينش حسب تشخيص بالاترين مقام دستگاه اجرايي و ايجاد كميته ها و كارگروه هاي داخلي مرتبط و برقراري ارتباط مؤثر با نهادهاي متولي در جهت ارائه خدمات مطلوب به ايثارگران. 9 - انجام بررسي هاي كارشناسي به منظور توانمندسازي فردي و جمعي و اهتمام به پرورش استعدادها و ارتقاء سطح علمي، فني و فرهنگي ايثارگران در راستاي نقش آفريني فعال و مؤثر آن ها در عرصه هاي مختلف و اولويت دادن به استفاده از ايثارگران در بخش هاي مديريتي در شرايط مساوي" مطابق با بند (6) سياست هاي كلي نظام در امور «ترويج و تحكيم فرهنگ ايثار و جهاد و ساماندهي امور ايثارگران»". 10 - ايجاد بانك اطلاعاتي ايثارگران دستگاه اجرايي متبوع و پيگيري اجراي آراء صادره از كميسيون ماده (16) بنياد شهيد و امور ايثارگران در دستگاه مربوطه 11 - بررسي عملكرد مديران اجرايي دستگاه متبوع خود در خصوص نحوه اجراي قوانين و مقررات مرتبط با ايثارگران از جهت ايجاد رضايت مندي و اثربخشي و ارائه نظرات اصلاحي و تهيه و ارسال گزارش اقدامات مربوطه به بالاترين مقام دستگاه و بنياد شهيد و امور ايثارگران 12 - بررسي و ارائه پيشنهادها در خصوص پيش بيني، پستهاي سازماني، نيروي انساني و امكانات اداري در شأن ايثارگران دستگاه اجرايي مربوطه و پيگيري آنها از بالاترين مقام دستگاه و ارائه گزارش به بنياد شهيد و امور ايثارگران. 13 - بررسي و شناسايي نيازهاي واقعي و پيگيري ارائه خدمات مؤثر به ايثارگران و خانواده هاي آنان در ابعاد مختلف فرهنگي، علمي، آموزشي، اجتماعي، بهداشتي، درماني، بيمه اي، معيشتي، اشتغال، مسكن، حقوقي، اداري، رفاهي و استخدامي با حفظ اصول عزتمندي، عدالت و روحيه خوداتكايي و شئون ايثارگري «بر اساس بند (8) سياستهاي كلي نظام در امور ترويج و تحكيم فرهنگ ايثار و جهاد و ساماندهي امور ايثارگران» و نظارت بر تحقق جذب سهميه هاي استخدامي (5% + 25%) ايثارگران در دستگاه هاي اجرايي در چهارچوب ضوابط و مقررات. 14 - مطالبه، پيگيري، هماهنگي، اجرا و تمهيدات و اقدامات لازم در خصوص ايثارگران بر عهده مشاوران محترم ايثارگران بوده و ضروري است گزارش پيگيري و پيشرفت در رسيدگي امور ايثارگران و مطالبات آنان در وزارتخانه ها و دستگاه هاي اجرايي متبوع خود را به بالاترين مقام دستگاه مربوطه و بنياد شهيد و امور ايثارگران ارائه نمايند. ميثم لطيفي * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: رئيس سازمان اداري و استخدامي مستقلاً نسبت به وضع شرح وظايف مربوط به پست مشاور وزير و هماهنگ كننده امور ايثارگران دستگاه هاي اجرايي اقدام كرده است و اين در حالي است كه مستفاد از ماده70 و تبصره هاي 1 و 2 آن و نيز بندهاي 1 و 2 قسمت «ب» ماده 116 قانون مديريت خدمات كشوري، تصويب تعاريف و شرح وظايف و شرايط احراز مشاغل از تكاليف و اختيارات شوراي توسعه مديريت است و رئيس سازمان مستقلاً اختياري در وضع آن ندارد؛ همچنين در اين بخشنامه مشخص نشده كه اين پست در سرجمع پست هاي مشاور موضوع بند هـ ماده29 قانون مديريت خدمات كشوري تأسيس شده يا بيشتر از آن و همين ابهام ممكن است موجب تجاوز از سرجمع پست هاي مشاور موضوع بند ياد شده شود. از سوي ديگر ارجاعات بخش مقدمه بخشنامه از جمله اشاره به ماده 14 قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان كرده كه اين ماده تكليفي بر وضع شرح وظايف پست مذكور براي رئيس سازمان نداشته و حتي با فرض بر اعطاء اين امر، به موجب ماده 127 قانون مديريت خدمات كشوري ملغي دانسته شده است؛ * طرف شكايت به موجب لايحه تقديمي به طور خلاصه چنين پاسخ داده است: بر اساس بندهاي 1 و 2 قسمت (ب) ماده 116 قانون مديريت خدمات كشوري و نيز ماده70 و تبصره هاي ذيل آن، اعلام شرايط احراز و شرح وظايف مشاغل و رشته هاي شغلي مورد عمل دستگاه هاي اجرايي كشور بر عهده شوراي توسعه مديريت و سرمايه انساني است اما ابلاغ شرح وظايف پست هاي سازماني ذاتاً بر عهده شوراي توسعه مديريت و سرمايه انساني نيست و رئيس سازمان اداري و استخدامي كشور در حدود اختيارات خود به منظور همسان سازي و تأكيد بر ارائه خدمات در اجراي ماده 14 قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان انقلاب اسلامي و حفظ منزلت ايثارگران در صحنه هاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و ... اين بخشنامه را تصويب و ابلاغ كرده است؛ تأكيد بخشنامه بر وجود اين پست در سرجمع پست هاي بند هـ ماده29 قانون مديريت خدمات كشوري است و هيچ ابهامي در تصدي اين پست ذيل شغل مشاور در سطح سازمان و پيش بيني تعداد پست هاي ذيل شغل ياد شده در سطوح مختلف نيست؛ در اجراي ماده 14 قانون تسهيلات استخدامي مبين بر ارائه خدمات شايسته به جانبازان و ايثارگران و اجرايي شدن مفاد اين ماده لازم است وظايف مشاور ايثارگران تبيين شود؛ * پرونده كلاسه 0200041 با خواسته "ابطال كل بخشنامه شماره 49381 مورخ 1401/7/11" در جلسه هيأت تخصصي اداري و امور عمومي مطرح و به شرح آتي رأي صادر گرديد: رأي هيأت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري نخست اينكه بر اساس بندهاي 1 و 2 ماده 116 قانون مديريت خدمات كشوري، بررسي و تصويب تعاريف و شرح وظايف رشته هاي شغلي و بررسي و تصويب شرايط احراز رشته هاي شغلي و نحوه تخصيص آنها به طبقات جداول حقوق و به موجب بند 5 اين ماده ايجاد رويه هاي واحد اداري و استخدامي در چهارچوب مقررات اين قانون در شمار وظايف شوراي توسعه مديريت است و به شرح آنچه در ماده70 اين قانون و تبصره هاي 1 و 2 آن بيان شده، شرايط تصدي مشاغل اختصاصي و عمومي با پيشنهاد دستگاه اجرائي و تأييد سازمان و تصويب شوراي توسعه مديريت تعيين مي گردد؛ دوم اينكه در صدر مقرره مورد شكايت عنوان بخشنامه «شرح وظايف پست سازماني مشاور وزير و هماهنگ كننده امور ايثارگران دستگاه هاي اجرايي» ذكر شده و مفاد مندرج در بخشنامه نيز همچون بررسي و ارائه پيشنهادها و نظرات كاربردي براي حسن اجراي قوانين، هدف گذاري و تبيين خط مشي و تدوين سياست هاي اجرايي، راهبردها و نقشه را براي تشكيل شوراي فرهنگ ايثار و تدوين برنامه هاي عملياتي جاري، هماهنگي و غيره، از حيث ماهوي، تبيين، تعيين و شرح وظايف پست سازماني مشاور وزير در امور ايثارگران است؛ بر اين اساس اولاً بررسي و تصويب شرح وظايف رشته هاي شغلي و تصويب شرايط احراز رشته هاي شغلي و شرايط تصدي مشاغل اختصاصي و عمومي در شمار وظايف شوراي توسعه مديريت است اما تعيين، تبيين و شرح وظايف پست سازماني امري متفاوت از شرح وظايف و شرايط احراز رشته هاي شغلي است؛ ثانياً سازمان امور اداري و استخدامي كشور بر اساس بخشنامه شماره 842/د/1 مورخ 1374/5/1 و با استناد به مواد 1، 8، 30 و 104 قانون استخدام كشوري و ماده4 قانون نحوه تعديل نيروي انساني مصوب سال 1366 و ماده 15 آيين نامه اجرايي طبقه بندي مشاغل كليه وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي مشمول قانوني استخدام كشوري و...، دستگاه هاي اجرايي مشمول را مكلف به تهيه و تنظيم شرح وظايف پست هاي سازماني كرده و دستورالعملي نيز متعاقب اين اين امر ابلاغ كرده است؛ ثالثاً بر اساس ماده 127 قانون مديريت خدمات كشوري، قوانين و مقررات عام و خاص مغاير با اين قانون از تاريخ لازم الاجراء شدن اين قانون لغو شده است با توجه به اينكه قانون مديريت خدمات كشوري در خصوص تبيين و شرح وظايف پست هاي سازماني حكمي ندارد، در نتيجه قواعد و احكام قانون استخدام كشوري ملاك عمل خواهد بود. بنابه مراتب ياد شده سازمان اداري و استخدامي كشور در حدود اختيارات قانوني و در اجراي حكم مقرر در ماده 14 قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان انقلاب اسلامي مقرره مورد شكايت را تصويب و ابلاغ كرده و با توجه به اينكه اين بخشنامه صرفاً ناظر بر شرح وظايف است و به مقوله تعداد مشاور و رعايت تكليف مقرر در بند هـ ماده29 قانون مديريت خدمات كشوري ورودي نداشته تا موجب و موجد ابهام در اين خصوص باشد در نتيجه ايرادي از اين حيث نيز به مقرره مذكور وارد نخواهد بود؛ بنابراين با اتفاق آراء هيأت تخصصي اداري و امور عمومي و مستنداً به بند «ب» ماده84 قانون ديوان عدالت اداري و با اصلاحات بعدي آن مصوب 1402/2/10 رأي به رد شكايت صادر مي شود. اين رأي ظرف بيست روز از تاريخ صدور، از سوي رئيس ارزشمند يا ده نفر از قضات گرانقدر ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. رئيس هيأت تخصصي اداري و امور عمومي ديوان عدالت اداري - دكتر زين العابدين تقوي