مصوبه در خصوص تعيين طرح ساماندهي گردشگري جنگل هاي شمال و شمال غرب كشور و زاگرس و سواحل شمالي و جنوبي با اولويت سواحل مكران

هيأت وزيران در جلسه 9 /8 /1400 به پيشنهاد وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي (با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور) و به استناد بند (ب) ماده (100) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران – مصوب 1395 – تصويب كرد:

طرح ساماندهي گردشگري جنگل هاي شمال و شمال غرب كشور و زاگرس و سواحل شمالي و جنوبي با اولويت سواحل مكران به شرح پيوست كه تأييد شده به مهر دفتر هيئت دولت است، تعيين مي شود.

وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي براي فرهنگ سازي و تعهد به اصول توسعه پايدار گردشگري در مناطق جنگلي و ساحلي، برنامه آموزش همگاني را با رويكرد سفر مسئولانه، ظرف شش ماه از تاريخ ابلاغ اين تصويب نامه تهيه و با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت جهاد كشاورزي و سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران اجرا مي نمايد.

به منظور ساماندهي بازديد گردشگران در مناطق چهارگانه تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست و مناطق جنگلي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست و وزارت جهاد كشاورزي نسبت به تعريف ميزان و نوع فعاليت هاي گردشگري، طراحي مسير و خدمات گشت منطبق با ضوابط فني و حفاظتي اقدام مي نمايد.

وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست، شبكه داده ها و اطلاعات گردشگري سواحل و جنگل ها را در پايگاه اطلاع رساني آن وزارت ايجاد و به روزرساني مي نمايد و تمامي دستگاه هاي ذي ربط موظف به همكاري براي اشتراك گذاري اطلاعات مربوط هستند.

با توجه به عدم انطباق شرح خدمات مطالعات پارك هاي جنگلي، مصوب شوراي عالي جنگل ها و مراتع كشور با شرح خدمات ابلاغي مناطق نمونه گردشگري، وزارت جهاد كشاورزي با همكاري وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي و سازمان حفاظت محيط زيست ظرف شش ماه از تاريخ ابلاغ اين تصويب نامه، نسبت به اصلاح و تدوين شرح خدمات يكپارچه اقدام مي نمايد.

به منظور آگاهي سرمايه گذاران بخش گردشگري از ضوابط و نحوه استفاده اراضي جنگلي و ساحلي كشور، وزارتخانه هاي جهاد كشاورزي و راه و شهرسازي بر اساس مطالعات نيازسنجي گردشگري وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، ظرف شش ماه از تاريخ ابلاغ اين تصويب نامه اطلاع رساني لازم را انجام مي دهند.

برنامه عملياتي طرح پيوست در چهارچوب برنامه ملي گردشگري كشور، موضوع جزء (الف) بند (8) سند راهبردي توسعه گردشگري (تصويب نامه شماره 66634 /ت 55293 هـ مورخ 16 /6 /1399)، بر اساس سياست هاي سند ياد شده و ساير قوانين و برنامه هاي بالادستي تنظيم خواهد شد.

وظيفه هماهنگي بين دستگاه هاي اجرايي و نظارت بر اجراي مفاد اين تصويب نامه بر عهده شوراي راهبردي و نظارت بر تحقق سند راهبردي توسعه گردشگري است. وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي موظف است گزارش عملكرد سالانه طرح مذكور را به سازمان برنامه و بودجه كشور ارسال نمايد. اعتبارات لازم براي اجراي اين تصويب نامه در لوايح بودجه سنواتي دستگاه هاي اجرايي ذي ربط پيش بيني خواهد شد.

معاون اول رئيس جمهور - محمد مخبر

طرح ساماندهي گردشگري جنگل هاي شمال و شمال غرب كشور و زاگرس و سواحل شمالي و جنوبي با اولويت سواحل مكران

چالش ها و تنگناها

گردشگري سواحل 1- تغيير كاربري اراضي هم جوار در سواحل كشور. 2- تصاحب اراضي سواحل توسط نهادها و دستگاه هاي اجرايي و در نتيجه محدود شدن دسترسي عموم مردم به سواحل. 3- فقدان طرح هاي توسعه اي سطح بندي شده و عدم وجود نظارت كافي بر پروژه هاي توسعه اي در مناطق ساحلي. 4- بهره برداري هاي غيراصولي بيش از حد در برخي سواحل كشور. 5- كمبود زيرساخت هاي اوليه (حمل و نقل، بهداشت و درمان، آب، برق، گاز و تلفن، ارتباطات و زيرساخت هاي صنعتي و آموزشي) و امكانات تفريحي - رفاهي در سواحل. 6- نبود سامانه مناسب جمع آوري و دفع پسماندهاي كشاورزي، صنعتي و خانگي و جاري شدن اين پسماندها در سواحل و آب دريا. 7- تعرض به حريم و بستر دريا و تصرفات غيرقانوني توسط اشخاص حقيقي و حقوقي. 8- وجود قوانين متنوع و متكثر در حوزه سواحل و جنگل ها و فقدان ساز و كارهاي متمركز و برداشت هاي متفاوت از قوانين و مقررات جاري. 9- ناهماهنگي نهادي براي رونق گردشگري و تعدد مراكز تصميم گيري. 10- ايجاد و راه اندازي اقامتگاه ها و مهمانسراهاي اختصاصي.

گردشگري جنگل ها 1- تغيير كاربري اراضي جنگلي و در نتيجه تخريب جنگل ها. 2- عدم توجه كافي به اهميت و ارزش جنگل ها در ميان برخي از جوامع محلي و ضرورت اطلاع رساني و فرهنگ سازي در اين زمينه. 3- فقدان برنامه ريزي مشخص در برخورداري از ظرفيت هاي عظيم جنگل ها براي توسعه گردشگري. 4- عدم پيش بيني و جانمايي مناسب براي ايجاد تاسيسات گردشگري. 5- كوتاه بودن دوره اعطاي كاربري گردشگري در پارك هاي جنگلي. 6- هماهنگي ناكافي بين دستگاه ها به منظور تسهيل فعاليت هاي گردشگري در نواحي جنگلي. 7- عدم توجه كافي متوليان توسعه و حفاظت از جنگل ها به ظرفيت گردشگري پايدار. 8- عدم تطابق قوانين و مقررات دستگاه هاي متولي حوزه جنگل با قوانين سرمايه گذاري وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي.

اهداف 1- ارايه روش مديريتي نظام مند در راستاي حفظ منابع و توسعه كارآفريني. 2- توجه به توسعه و ظرفيت هاي اقتصادي گردشگري در طرح هاي توسعه مناطق ساحلي و جنگل ها. 3- توسعه كسب و كارها و تشويق سرمايه گذاران محلي و سرمايه گذاري هاي متناسب با ساختار منطقه. 4- ترويج رويكردهاي مشاركتي و ضرورت اتخاذ رويكرد مديريت يكپارچه در توسعه مناطق ساحلي و جنگل ها. 5- اتخاذ راهبردهاي حمايتي و تشويقي در بخش هاي غيردولتي براي حضور در بازارهاي گردشگري سواحل و جنگل ها. 6- تقويت همكاري هاي نهادي و بين بخشي. 7- اطلاع رساني و فرهنگ سازي در زمينه توسعه گردشگري پايدار. 8- توسعه فعاليت هاي آموزشي و تحقيقاتي با هدف تربيت نيروي انساني متخصص مورد نياز.

سياست هاي اجرايي 1- ايجاد ساز و كار اجرايي براي هماهنگي بين دستگاه هاي اجرايي و ذي نفعان بخش عمومي و خصوصي. 2- برنامه ريزي صحيح و اصولي به منظور رعايت مؤلفه هاي گردشگري پايدار. 3- تقويت نشان (برند) گرشگري در مناطق مستعد و عرصه هاي گوناگون سواحل و جنگل ها. 4- توسعه و حمايت از نشان (برند)هاي مقاصد و محصولات گردشگري سواحل و جنگل ها. 5- اتخاذ شيوه مديريت يكپارچه گردشگري در سطوح فرابخشي و بين بخشي. 6- واگذاري امور تصدي گري به تشكل هاي حرفه اي و تخصصي گردشگري با تاكيد بر رويكرد مشاركت بخش غيردولتي. 7- اصلاح ساختار قوانين و مقررات به منظور تسهيل فرآيندهاي توسعه گردشگري سواحل و جنگل ها. 8- توسعه زيرساخت هاي فناوري هاي نوين و اطلاعاتي. 9- بهبود خدمات و تنوع بخشي به محصولات گردشگري سواحل و جنگل ها. 10- اجراي طرح سامانه ماشيني (سيستم مكانيزه) جمع آوري و دفع پسماندهاي كشاورزي، صنعتي و خانگي با مشاركت سرمايه گذاران بخش غيردولتي. 11- نظارت دقيق و مستمر توسط دستگاه هاي اجرايي ذي ربط بر ساخت و سازها در مناطق ساحلي و جنگلي با اراضي داراي كاربري گردشگري. 12- تسهيل و تسريع به منظور صدور مجوزهاي قانوني توسط دستگاه هاي اجرايي ذي ربط و همچنين بانك هاي عامل به منظور اعطاي تسهيلات پيش بيني شده به اقامتگاه هاي بوم گردي و سنتي در روستاهاي ساحلي و جنگلي استان.

اقدامات 1- بازنگري قوانين و مقررات براي تسهيل استفاده از ظرفيت هاي گردشگري سواحل و جنگل ها. 2- واگذاري اراضي ملي و دولتي براي احداث تاسيسات و خدمات گردشگري در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط. 3- تهيه پيوست تخصصي گردشگري پايدار براي طرح هاي توسعه گردشگري در سواحل و جنگل ها. 4- تهيه و تصويب بسته حمايتي و تشويقي براي جذب سرمايه گذاران بخش غيردولتي. 5- مكان يابي و معرفي اراضي ساحلي داراي ظرفيت و قابليت استقرار كاربري هاي گردشگري به سرمايه گذاران بخش غيردولتي. 6- تهيه دستورالعمل و ضوابط نحوه واگذاري امور مربوط به خدمات رفاهي، بهداشتي و ايمني سواحل به جوامع محلي و تشكل هاي غير دولتي مردم نهاد. 7- اجراي طرح هاي نشان سازي (برند سازي) گردشگري سواحل و جنگل ها بنا به مقتضيات و ظرفيت هاي بومي و محلي منطقه. 8- برگزاري رويدادهاي بين المللي. 9- جلوگيري از ساخت و سازهاي غيرمجاز در حريم سواحل. 10- توانمندسازي نيروي انساني شاغل در تاسيسات و خدمات گردشگري سواحل و جنگل ها. 11- تهيه و تدوين ضوابط مديريت و نظارت هدفمند و يكپارچه در پارك هاي جنگلي و سواحل. 12- گردآوري و تدوين يكپارچه قوانين و مقررات حوزه گردشگري سواحل و جنگل ها با تدقيق در وظايف دستگاه هاي اجرايي مرتبط. 13- انعقاد قرارداد و يا واگذاري امتياز خدمات براي اجراي طرح ماشيني (مكانيزه) جمع آوري پسماندها در مناطق ساحلي و جنگل ها. 14- تشويق و ترويج فرهنگ طبيعت دوستي و اجراي برنامه هاي آموزشي. 15- اطلاع رساني و آگاه كردن مردم بومي از ظرفيت هاي توسعه گردشگري نواحي جنگلي كشور. 16- تهيه سامانه جامع بانك آمار و اطلاعات براي شناسايي وضعيت سواحل و جنگل ها و پراكندگي موقعيت تاسيسات و امكانات گردشگري. 17- تدوين ضوابط با همكاري وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي. 18- تهيه و تدوين ضوابط مديريت و نظارت هدفمند و يكپارچه و همچنين امور توســعه و بهره برداري از بوستان (پارك)ها و تاسيسات گردشگري. 19- صدور مجوز به مجريان صاحب صلاحيت طرح هاي گردشگري دريايي به منظور راه اندازي اسكله هاي تفريحي و شناورها و كشتي هاي مسافرتي داخلي و خارجي گردشگري. 20- تدوين قوانين اثربخش و بازدارنده و ايجاد سازوكار مناسب اجرايي براي بهره مندي عموم مردم از مواهب طبيعي و خدادادي كه در زمره انفال محسوب مي شوند.