نظر مشورتي 7/1402/875 مورخ 1402/12/09 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : بازپرس در خصوص اتهام شخصي قرار نهايي صادر مي‌نمايد و پرونده جهت رسيدگي به دادگاه كيفري دو ارسال و به صدور حكم محكوميت منتهي مي‌شود. پس از مدتي بازپرس به شعبه دادگاه كيفري دو منتقل و رئيس شعبه دادگاه كيفري دو مي‌شود. در اين زمان متهم با اسقاط حق تجديدنظرخواهي تقاضاي تخفيف موضوع ماده 442 قانون آيين دادرسي كيفري را مي‌نمايد. آيا بازپرس كه سابقاً قرار جلب به دادرسي صادر نموده، مي‌تواند به صدور رأي بر مبناي ماده 442 اقدام نمايد يا اينكه موضوع شامل بند «ت» ماده 421 قانون مزبور (رد دادرس) مي‌باشد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال هر چند دادرس، قبلاً در مقام بازپرس با صدور قرار جلب به دادرسي نسبت به موضوع اتهام اظهارنظر ماهوي كرده است؛ اما اكنون به عنوان دادرس دادگاه، در مقام «رسيدگي ماهوي» به پرونده سابق نيست؛ بلكه چون محكوم در اجراي ماده 442 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 به حكم دادگاه نخستين تسليم شده و تقاضاي تخفيف مجازات كرده است و در اين حالت، اعمال ماده پيش‌گفته تكليف دادگاه است، دادرس مكلف است مجازات سابق را تخفيف دهد؛ بنابراين چون دادرس دادگاه در مقام «رسيدگي» (به معني خاص كلمه) نبوده و اعمال تخفيف موضوع ماده 442 پيش‌گفته نيز براي دادگاه الزامي است، از شمول موارد رد دادرس خارج است. صدر ماده 421 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 كه بيان مي‌دارد: «دادرس در موارد زير بايد از رسيدگي امتناع كند» مؤيد اين نظر است.