بخشنامه بانك مركزي در خصوص «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباري با بانك مركزي»

با سلام؛ احتراماً، به استحضار مي رساند در راستاي اجراي مفاد مندرج در مواد (20) و (23)، بند (1) ماده (25) و بند (ب) ماده (62) قانون بانك مركزي و به منظور تدوين چارچوبي منسجم به منظور ايجاد وحدت رويه در فرآيند دريافت اطلاعات از مؤسسات اعتباري، همچنين نظام مند ساختن فرآيندهاي انضباطي و تشويقي در اين زمينه، ضوابط مربوطه تحت عنوان «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباري با بانك مركزي» تدوين كه در جلسه مورخ 12‏/07‏/1404 هيأت عامل بانك مركزي مورد تأييد واقع شد. بدين وسيله ضمن ارسال نسخه اي از دستورالعمل ياد شده، اهم الزامات و ترتيبات آن به شرح زير اعلام مي گردد:

ضوابط تعيين شده مختص اطلاعاتي است كه ارسال مستمر و يا دوره اي آن ها، به موجب قانون و ساير ضوابط و مقررات ابلاغي از سوي بانك مركزي، ضروري مي باشد. ليكن در فاز نخست ابلاغ ضوابط حاضر، نحوه تبادل اطلاعات با معاونت تنظيم گري و نظارت بانك مركزي مورد نظر مي باشد.

عملكرد مؤسسه اعتباري در خصوص ارسال اطلاعات، طي دوره سه ماهه از طريق تعيين سطح كيفيت گزارش گري بر حسب «شاخص گزارش گري يك ساله» تعيين مي شود. شاخص ياد شده از طريق ميانگين موزون امتياز منفي تمامي درخواست هاي اطلاعاتي - بر اساس تأخير و تعداد خطا‏ - متناسب با سطح اهميت هر درخواست محاسبه مي گردد.

اقدامات انضباطي در نظر گرفته شده براي مؤسسات اعتباري كه نحوه تبادل اطلاعات آن ها با بانك مركزي به نحو مطلوب ارزيابي نمي گردد، به شرح ذيل مي باشد: - اعمال محدوديت هاي مندرج در جدول شماره (۱)؛ - اعمال تنبيهات مذكور در بند (ب) ماده (۲۳) قانون بانك مركزي براي مؤسسات اعتباري كه «سطح كيفيت گزارش گري» آن ها براي حداكثر سه دوره متوالي، «د» يا «هـ» ارزيابي شود؛ اعمال تنبيهات مذكور در بند (ب) ماده (۶۲) قانون بانك مركزي براي مؤسسات اعتباري كه «سطح كيفيت گزارش گري» آن ها براي حداكثر چهار دوره متوالي، «د» يا «هـ» ارزيابي شود؛ - احتساب جريمه نقدي براي تأخير در ارسال اطلاعات مؤسسات اعتباري براساس مفاد بند (۱) ماده (۲۵) قانون بانك مركزي، علاوه بر تنبيهات انضباطي در نظر گرفته شده در بندهاي فوق.

با ملاحظه ي عملكرد مناسب مؤسسه اعتباري در ارسال صحيح، كامل و به موقع اطلاعات، اقدامات تشويقي نيز به طور متناسب در نظر گرفته شده است.

در خاتمه، تأكيد مي گردد مفاد بخشنامه حاضر از تاريخ ابلاغ لازم الاجرا بوده و مقتضي است مراتب با لحاظ مفاد بخشنامه شماره ۱۴۹۱۵۳‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/۹۶ مورخ ۱۶‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/۵‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/۱۳۹۶ و به قيد تسريع به تمامي واحدهاي ذي ربط آن بانك‏‏‏‏‏‏/ مؤسسه اعتباري غيربانكي ابلاغ شده و بر حسن اجراي آن نظارت دقيق به عمل آيد.‏/۶۸۵۰۹۱۵

فرشاد محمدپور

دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباري با بانك مركزي»

به منظور تسريع و ايجاد وحدت رويه در فرآيند دريافت اطلاعات موردنياز بانك مركزي از مؤسسات اعتباري و همچنين با استناد به مفاد مندرج در مواد (20) و (23)، بند (1) ماده (25) و بند (ب) ماده (62) قانون بانك مركزي، «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباري با بانك مركزي» كه از اين پس به اختصار «دستورالعمل» ناميده مي شود، به شرح زير تصويب مي شود:

تعاريف

در اين دستورالعمل، عناوين زير به جاي عبارات مربوط به كار مي روند:

1 - بانك مركزي: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران.

2 - قانون: قانون بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران مصوب ۳۰‏/۰۳‏/۱۴۰۲ مجلس شوراي اسلامي.

3 - مؤسسه اعتباري: اشخاص حقوقي كه با مجوز بانك مركزي يا به موجب قانون تحت عنوان «بانك» يا «مؤسسه اعتباري غيربانكي» به انجام عمليات بانكي مبادرت مي نمايند.

4 - مهلت ارسال: مهلت هاي تعيين شده از سوي بانك مركزي كه وفق آن، مؤسسه اعتباري مي بايست در مهلت هاي اعلام شده، اقدام به ارسال اطلاعات به بانك مركزي نمايد.

5 - دوره تأخير: حداكثر تعداد روز تقويمي پس از پايان مهلت ارسال يك گزارش اطلاعاتي مي باشد كه در صورت ارسال گزارش در آن بازه، يك امتياز منفي براي مؤسسات اعتباري لحاظ مي شود.

6 - سطح اهميت: ميزان اهميت اطلاعات ارسالي به بانك مركزي در فرآيند نظارت كه برابر يكي از موارد «اساسي»، «با اهميت» و «مهم» مي باشد.

7 - ضريب سطح اهميت: ضريب (3، 2 و 1) كه به ترتيب براي هر يك از سطوح اهميت اطلاعات ارسالي به بانك مركزي («اساسي»، «با اهميت» و «مهم») تعيين مي شود.

8 - شاخص گزارش گري: شاخص ارزيابي كيفيت و به موقع بودن اطلاعات ارسالي به بانك مركزي.

9 - سطح كيفيت گزارش گري: سطح گزارش گري مؤسسه اعتباري بر اساس شاخص گزارش گري.

كليات

مؤسسه اعتباري موظف است اطلاعاتي كه ارسال مستمر و يا دوره اي آن ها، به موجب قانون و ساير ضوابط و مقررات ابلاغي از سوي بانك مركزي، ضروري مي باشد را در چارچوب اين دستورالعمل به بانك مركزي ارسال نمايد.

فهرست اطلاعات مشمول اين دستورالعمل به همراه قالب و نوع اطلاعات ارسالي، مهلت ارسال، دوره تأخير و سطح اهميت اطلاعات مورد نياز، پس از ابلاغ اين دستورالعمل توسط معاونت تنظيم گري و نظارت بانك مركزي به شبكه بانكي ابلاغ خواهد شد.

مسئوليت كامل، صحيح و به موقع بودن داده هاي موجود در سامانه هاي عملياتي و انباره داده مؤسسه اعتباري و همچنين اطلاعات ارسالي به بانك مركزي، بر عهده هيأت مديره مؤسسه اعتباري مي باشد.

مؤسسه اعتباري موظف است امكان دسترسي به سامانه هاي عملياتي، اطلاعاتي، انباره داده و ساير موارد را در فرآيندهاي نظارتي براي بازرسان بانك مركزي فراهم نمايد.

مؤسسه اعتباري موظف است به روزرساني و تغييرات سامانه هاي داخلي خود را به گونه اي اعمال نمايد كه امكان اتصال زيرساخت جمع آوري داده بانك مركزي به سامانه هاي عملياتي، اطلاعاتي، انباره داده و ساير موارد آن مؤسسه اعتباري وجود داشته باشد.

مؤسسه اعتباري موظف است يكي از اعضاي هيأت مديره را به عنوان «عضو ناظر بر ارسال اطلاعات» كتباً به معاونت تنظيم گري و نظارت بانك مركزي معرفي و در صورت تغيير وي، مراتب را در اسرع وقت اعلام نمايد. عضو مزبور، به عنوان نماينده مؤسسه اعتباري مسئوليت هماهنگي، پاسخگويي، پيگيري و نظارت بر ارسال اطلاعات به بانك مركزي را بر عهده دارد.

ارزيابي عملكرد

عملكرد مؤسسه اعتباري در خصوص ارسال اطلاعات طي دوره سه ماهه از طريق تعيين سطح كيفيت گزارش گري برحسب «شاخص گزارش گري يك ساله» به شرح زير تعيين مي شود: شاخص گزارش گري يك ساله سطح كيفيت گزارش گري 85 الف 70 ب 50 ج 30 د 0 ≤ Y ≤ 30 هـ

«شاخص گزارش گري يك ساله» از ميانگين موزون چهار دوره متوالي و بصورت زير محاسبه مي شود: 2xt-2+xt-3+1Xt-3+xt4=Y شاخص گزارش گري يك سالهY = شاخص گزارش گري دوره جاري = شاخص گزارش گري هر دوره در فرمول فوق بر اساس ميانگين موزون امتياز منفي تمامي درخواست هاي اطلاعاتي متناسب با سطح اهميت هر درخواست به شيوه اي كه توسط معاونت تنظيم گري و نظارت بانك مركزي تعيين مي شود، محاسبه مي گردد.

مقاطع ارزيابي عملكرد مؤسسه اعتباري بنا به تشخيص معاونت تنظيم گري و نظارت بانك مركزي مي تواند تغيير يابد.

در صورتي كه هر درخواست اطلاعات پس از مهلت مقرر پاسخ داده شود، به ازاي هر دوره تأخير، يك امتياز منفي براي آن درخواست لحاظ مي گردد.

در صورت ثبت هر خطا براي درخواست اطلاعات، يك امتياز منفي براي بار اول و در دفعات بعد، دو امتياز منفي براي آن درخواست لحاظ مي شود. مؤسسه اعتباري موظف است پس از دريافت خطا، اطلاعات اصلاحي را ظرف مدت زمان تعيين شده مجدداً ارسال نمايد.

مؤسسه اعتباري موظف است در صورت بروز هر گونه مشكل در ارسال برخي اقلام اطلاعاتي، مراتب را به همراه مستندات و ادله لازم به صورت مكتوب به حوزه هاي ذي ربط در بانك مركزي اعلام نمايد.

كفايت مستندات و دلايل اعلامي موضوع ماده فوق توسط بانك مركزي بررسي شده و در صورت موجه بودن دلايل مذكور، نمره منفي براي آن اطلاعات لحاظ نخواهد شد.

اقدامات انضباطي و تشويقي

به منظور بهبود وضعيت گزارش گري مؤسسه اعتباري، سطح كيفيت گزارش گري در مقاطع ارزيابي از سوي معاونت تنظيم گري و نظارت بانك مركزي به هيأت مديره مؤسسه اعتباري و همچنين ادارات ذي ربط و ساير اركان مرتبط بانك مركزي منعكس مي شود.

سطح كيفيت گزارش گري هر مؤسسه اعتباري در محاسبات رتبه بندي مؤسسات اعتباري بر اساس روش رتبه بندي CARMELS و تعيين حدود رشد ترازنامه بانك در نظر گرفته خواهد شد.

معاونت تنظيم گري و نظارت مي تواند بر اساس سطح كيفيت گزارش گري مؤسسه اعتباري، محدوديت هايي نظير موارد اشاره شده در جدول شماره (۱) پيوست را براي مؤسسه اعتباري اعمال نموده و در صورت بهبود سطح كيفيت گزارش گري در مقاطع بعد، محدوديت هاي اعمال شده را به طور متناسب كاهش دهد.

چنانچه «سطح كيفيت گزارش گري» مؤسسه اعتباري براي حداكثر سه دوره متوالي، «د» يا «هـ» ارزيابي شود، وفق بند (الف) ماده (23) قانون، اعمال تنبيهات مذكور در بند (ب) ماده ياد شده براي موسسه اعتباري از هيأت انتظامي درخواست مي شود.

در صورتي كه صرف نظر از نتيجه ارزيابي «سطح كيفيت گزارش گري» مؤسسه اعتباري، نحوه گزارش گري آن مؤسسه، به عنوان يكي از مصاديق تخلفات مندرج در رديف هاي ذيل بند (الف) ماده (23) قانون تشخيص داده شود نيز، اقدامات قانوني اين ماده قابل اعمال خواهد بود.

چنانچه «سطح كيفيت گزارش گري» مؤسسه اعتباري براي حداكثر چهار دوره متوالي، «د» يا «هـ» ارزيابي شود، وفق بند (ب) ماده (۶۲) قانون، اعضاي هيأت مديره و هيأت عامل آن مؤسسه اعتباري مشمول تنبيهات مندرج در بند مذكور خواهند شد.

در صورتي كه صرف نظر از نتيجه ارزيابي «سطح كيفيت گزارش گري» مؤسسه اعتباري، عملكرد آن مؤسسه در ارائه اطلاعات موضوع اين دستورالعمل، مصداق خودداري از ارائه اطلاعات تشخيص داده شود نيز، اقدامات قانوني اين ماده قابل اعمال خواهد بود.

در صورت تأخير در ارسال گزارش هاي مورد درخواست، بانك مركزي علاوه بر ثبت امتياز منفي و اعمال محدوديت ها مطابق جدول شماره (۱) پيوست، مي تواند حسب مفاد بند (۱) ماده (۲۵) قانون، براي هر اطلاعات درخواستي، مجموع جريمه نقدي را براي مؤسسه اعتباري منظور نمايد.

جريمه نقدي ياد شده در ماده فوق بر اساس ضرايب جريمه جدول شماره (2) و واحد جريمه روزانه مندرج در جدول شماره (3) به صورت فصلي محاسبه و پس از طي تشريفات مربوط، به حساب مؤسسه اعتباري منظور خواهد شد.

بانك مركزي مي تواند با ملاحظه ي عملكرد مؤسسه اعتباري در ارسال صحيح، كامل و به موقع اطلاعات، اقدامات تشويقي از جمله موارد زير را به عمل آورد: - لحاظ نمودن امتياز مثبت در ارزيابي صلاحيت اعضاي هيئت مديره، هيئت عامل و كميته هاي حاكميت شركتي و همچنينن مديران ارشد؛ - اعطاي عامليت توسط بانك مركزي براي انجام برخي عمليات بانكي.

جدول شماره 1 ـ محدوديت هاي قابل اعمال بر اساس سطح كيفيت گزارش گري عنوان الف ب ج د هـ محدوديت در اعطاي مجوزهاي مربوط به ايجاد شعب جديد þ þ þ þ محدوديت تأييد صلاحيت اعضاي هيئت مديره و هيئت عامل و مديران ارشد þ þ þ þ محدوديت در رشد ترازنامه þ þ þ þ ارزيابي مجدد صلاحيت اعضاي هيئت مديره و هيئت عامل و مديران ارشد þ þ þ محدوديت در بهره برداري از سامانه هاي موجود بانك مركزي þ þ þ محدوديت در اعطاي مجوزهاي انتشار و ضمانت گواهي سپرده و اوراق مشاركت þ þ þ محدوديت دراعطاي مجوز سرمايه گذاري هاي مؤسسه اعتباري در چارچوب ضوابط ابلاغي مربوط þ þ þ محدوديت در تأييد مجوز ثبت صورتجلسات مجامع عادي در اداره ثبت شركت ها þ þ þ محدوديت در اعطاي مجوز دسترسي به سامانه هاي جديد بانك مركزي þ þ محدوديت در سقف انتشار اوراق گام þ þ بازنگري در مجوز سطوح فعاليت هاي ارزي þ

جدول شماره 2 ـ ضريب جريمه تأخير در ارسال اطلاعات رديف جريمه براي ضريب جريمه 1 هر روز تأخير در دوره تأخير اول 1 2 هر روز تأخير در دوره تأخير دوم 2 3 هر روز تأخير در دوره تأخير سوم 3 4 هر روز تأخير در دوره تأخير چهارم 4 5 هر روز تأخير در دوره تأخير پنجم 5 6 هر روز تأخير در دوره تأخير ششم 6 7 هر روز تأخير در دوره تأخير هفتم 7 8 هر روز تأخير در دوره تأخير هشتم 8 9 هر روز تأخير در دوره تأخير نهم 9 10 هر روز تأخير در دوره تأخير دهم و بيشتر 10

جدول شماره 3 ـ واحد جريمه روزانه تأخير در ارسال اطلاعات سهم دارايي* مؤسسه اعتباري از كل دارايي شبكه بانكي (درصد) گروه واحد جريمه روزانه (ميليون ريال) X>10 1 1،000 5 2 500 2 3 250 5/0 4 125 X≤5/0 5 62/5 * مجموع اقلام بالاي خط ترازنامه مؤسسه اعتباري براساس صورت هاي مالي منتهي به سال قبل