قانون اجازه الحاق دولت ايران بمقررات هواپيمائي كشوري بين المللي

مجلس شورايملي قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌ المللي مورخ 16 آذر 323 مطابق هفتم دسامبر 1944 مشتمل بر بيست و دو ‌فصل و نود و شش ماده و پروتكل اضافي متضمن ماده 93 مكرر مورخ 15 ارديبهشت 1326 مطابق ششم مه 1947 و قرارداد ترانزيت هواپيمائي ‌بين‌ المللي مورخ 16 آذر 1323 مطابق 7 دسامبر 1944 مشتمل بر شش ماده را كه در تاريخ 16 آذر 1323 مطابق 7 دسامبر 1944 بامضاء رسيده است تصويب و بدولت اجازه ميدهد اسناد مصوبه آن را بدبيرخانه ‌سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي تسليم نمايد. اين قانون كه مشتمل بر يك ماده و متن قرارداد ضميمه است در جلسه سي‌ ام تير ماه يكهزار و سيصد و بيست و هشت بتصويب مجلس شوراي‌ ملي رسيد. رئيس مجلس شورايملي - رضا حكمت

قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌ المللي

مقدمه ‌نظر باينكه پيشرفت و توسعه هواپيمائي كشوري بين‌ المللي در آينده ميتواند كمك زيادي براي ايجاد و حفظ مودت و حسن تفاهم بين ملل و مردم ‌دنيا باشد و در عين حال سوء استفاده از آن ممكن است موجب اختلال امنيت عمومي گردد و نظر باينكه دولت‌هاي امضاءكننده اين قرارداد علاقمند‌ هستند كه از تصادم اجتناب نموده و همكاري بين ملل و مردم را كه آرامش و امنيت جهان متكي بآن است توسعه بدهند لذا دول امضاءكننده ذيل نسبت ‌به پاره‌ اي اصول و ترتيبات براي اينكه هواپيمائي كشوري بين‌ المللي در وضع مطمئن و منظم توسعه يابد توافق حاصل كردند همچنين توافق حاصل‌ نمودند كه سرويسهاي حمل و نقل هوائي بين‌ المللي ممكن است بر اساس تساوي موقعيت استقرار يافته و با اصول محكم اقتصادي عمل نمايد بنابر ‌مراتب مزبور اين قرارداد را باين منظور منعقد نمودند.

هوانوردي

اصول كلي و اجراي قرارداد حق حاكميت

كشورهاي متعاهد قبول دارند كه هر كشوري حق حاكميت تام و مطلق نسبت بفضاي مافوق قلمرو خود دارد.

در نظر اين قرارداد قلمرو يك كشور عبارت خواهد بود از اراضي و آبهاي ساحلي متصل بآن كه تحت حاكميت يا قيمومت - حمايت و يا‌ تحت‌ الحمايگي آن كشور قرار دارد.

الف - اين قرارداد فقط شامل هواپيماهاي كشوري خواهد بود و درباره هواپيماهاي دولتي قابل اجرا نميباشد. ب – هواپيماهائيكه در خدمات نظامي و گمركي و شهرباني بكار برده ميشوند هواپيماهاي دولتي محسوب خواهند شد. ج - هيچ هواپيماي دولتي يك كشور متعاهد نبايد بدون اجازه يا بوسيله موافقت‌ نامه مخصوص يا طور ديگر طبق شرايط آن بر فراز قلمرو كشور ديگر‌ پرواز نمايد و يا در آنجا فرود بيايد. ‌د - كشورهاي متعاهد تعهد مينمايند كه هر موقع مقرراتي براي هواپيماهاي دولتي خود وضع بكنند تأمين سلامتي هوانوردي كشوري را مراعات ‌نمايند.

دولتهاي متعاهد اين امر را به رسميت مي‌ شناسند كه هر كشوري بايد از توسل به استفاده از اسلحه در مقابل هواپيمائي كشوري در حال پرواز‌اجتناب نمايد و در صورت رهگيري هواپيما جان كساني را كه در هواپيما هستند و ايمني هواپيما نبايد دچار مخاطره گردد. ‌اين مفاد بهيچوجه نبايد موجب اين تعبير گردد كه به نحوي حقوق و تعهدات كشورهاي مندرج در منشور ملل متحد بدينوسيله مورد اصلاح قرار‌ گرفته است.

دولتهاي متعاهد اين امر را به رسميت مي‌ شناسد كه هر كشور، در اعمال حق حاكميت خود، در صورتي كه يك هواپيماي كشوري در فضاي هوائي ‌سرزمين او بدون مجوز مبادرت به پرواز نموده و يا اينكه بنا به دلايل قابل قبول حاكي از اينكه هواپيما براي منظوري مغاير با اهداف اين كنوانسيون بكار گرفته شده حق دارد بخواهد كه هواپيما در يك فرودگاه تعيين شده فرود آيد، آن كشور همچنين ممكن است به چنين هواپيمائي هرگونه دستوري‌ مبني بر پايان دادن به چنين تجاوزهائي صادر نمايد. به اين منظور دولتهاي متعاهد ممكن است به هر وسيله مقتضي كه بر اساس قواعد مربوطه حقوق‌ بين‌ الملل و از جمله مفاد مربوطه اين كنوانسيون بخصوص بند الف اين ماده مبتني باشد متوسل گردد

هر هواپيماي كشوري الزاماً بايد از دستوري كه بر اساس بند ب اين ماده صادر شده است تبعيت نمايد. به اين منظور هر دولت متعاهدي الزاماً‌ ترتيبات لازم را در قوانين و مقررات داخلي خود بدهد كه تبعيت مذكور براي هر هواپيماي كشوري ثبت شده در كشور مزبور و براي هر هواپيماي‌ كشوري مورد استفاده توسط بهره‌ برداري كه مركز اصلي كار وي يا محل اقامت دائم او در آن كشور باشد اجباري گردد. هر دولت متعاهدي الزاماً بايد هر‌گونه تخلف از چنين قوانين و مقررات را مشمول مجازات شديد قرار داده و آن را بر اساس قوانين و مقررات خود به مقامات صلاحيت دار ارجاع نمايد.

هر دولت متعاهدي الزاماً بايد اقدامات مقتضي را به عمل آورد كه استفاده آگاهانه از هواپيماي كشوري ثبت شده در آن كشور يا از هواپيماي كشوري‌ مورد استفاده توسط بهره‌ برداري كه مركز اصلي كار و يا محل اقامت دائم او در آن كشور است براي هر منظوري كه مغاير با اهداف اين كنوانسيون باشد ‌ممنوع گردد. ‌مفاد مزبور بر مفاد بند الف اين ماده تأثيري نمي‌ گذارد يا مفاد بندهاي ب و ج اين ماده را تضعيف (‌فسخ) نمي‌ نمايد،

هر كشور متعاهدي موافقت مينمايد كه هواپيماهاي كشوري را بمنظور انجام مقاصديكه با مقررات اين قرارداد مغايرت داشته باشد مورد ‌استفاده قرار ندهد.

پرواز بر فراز قلمرو كشورهاي متعاهد

هر يك از كشورهاي متعاهد موافقت مينمايد كه كليه هواپيماهاي ساير كشورهاي متعاهد كه در سرويس هواپيمائي بين‌ المللي اشتغال نداشته ‌باشند حق دارند بشرط رعايت مقررات اين قرارداد بر فراز قلمرو آن پرواز نمايند و يا بطور ترانزيت بدون توقف از آنجا عبور كنند و همچنين بدون‌ احتياج بكسب اجازه قبلي براي مقصودهاي غيرتجارتي بآنجا فرود بيايند بشرط اينكه كشوريكه بر فراز آن پرواز بعمل ميآيد حق درخواست ‌فرود آمدن را از هواپيما داشته باشد معهذا هر يك از كشورهاي متعاهد اين حق را براي خود محفوظ ميدارد كه بجهت تأمين سلامت پرواز از‌ هواپيمائي كه مايل بعزيمت بنواحي غيرقابل عبور و يا نواحي كه تسهيلات هواپيمائي بقدر كافي در آنجا وجود ندارد بخواهد كه راه معيني را طي ‌نمايد و يا اينكه اجازه مخصوص براي اين قبيل پروازها تحصيل كند و چنين هواپيما هرگاه مسافر – بار - يا پست براي كرايه يا اجرت پرواز مسافر بار و‌ پستي كه در سرويسهاي منظم بين‌ المللي هستند داشته باشد بشرط رعايت مقررات ماده 7 حق دارد كه مسافر و بار و پست بگيرد و پياده كند مشروط ‌بر اينكه هر كشوريكه در آنجا اين مسافرين پست و بارها گرفته يا پياده ميشوند حق داشته باشد كه نظامات شرايط و محدوديت‌ هائي را كه لازم ميداند ‌تحميل نمايد.

هيچ سرويس هواپيمائي بين‌ المللي حق ندارد كه در كشور متعاهد ديگر عمل نمايد مگر اينكه اجازه مخصوص و يا اجازه ديگر از آن كشور‌ داشته و مطابق شرايط چنين اجازه و يا اختياري پرواز نموده باشد.

هر يك از كشورهاي متعاهد حق خواهد داشت كه از صدور اجازه به هواپيماي ساير كشورهاي متعاهد كه جهت حمل و نقل مسافر يا پست و يا‌ كالا در مقابل كرايه يا اجرت از يك نقطه بنقطه ديگر در قلمرو خود مبادرت به پرواز ميكند امتناع نمايد و نيز متعهد ميگردد كه داخل هيچگونه ‌ترتيباتي نشود كه صريحاً چنين حقي انحصاري بكشور ديگر يا شركت هواپيمائي كشور ديگر بدهد و نيز چنين حق انحصاري را از كشور ديگر براي‌ خود تحصيل ننمايد.

هيچ هواپيمائيكه قادر به پرواز بدون خلبان باشد نبايد بدون اجازه مخصوص و طبق مقررات آن اجازه بر فراز كشورهاي متعاهد ديگر بدون ‌خلبان پرواز نمايد. هر كشوري متعاهد تعهد مينمايد كه پرواز چنين هواپيماي بدون خلبان را در نواحي كه براي پرواز هواپيماهاي كشوري آزاد ميباشد ‌تحت كنترل قرار دهد بطوريكه خطري از اين راه متوجه هواپيماهاي كشوري نشود.

هر كشور متعاهد ميتواند از نظر ضرورت نظامي و يا تأمين سلامت عمومي بطور متحدالشكلي پرواز هواپيماهاي ساير كشورها را ‌در پاره‌ اي مناطق قلمرو خود محدود نموده و يا ممنوع نمايد بشرط اينكه در اجراي اين منظور هيچگونه تبعيضي بين هواپيماهاي آن كشور و هواپيماهاي‌ ساير كشورهاي متعاهد كه در سرويس‌ هاي منظم هواپيمائي بين‌ المللي اشتغال داشته باشند قائل نگردد چنين مناطق ممنوعه بايستي از نظر موقعيت و‌ مساحت و وسعت توجيهأ طوري باشد كه بدون جهت مشكلاتي براي هوانوردي ايجاد ننمايد. ‌مشخصات چنين مناطق ممنوعه در قلمرو يك كشور متعاهد و همچنين هر نوع تغييراتشان بايد باسرع اوقات بساير كشورهاي متعاهد و بسازمان‌ هواپيمائي كشوري بين‌ المللي ابلاغ گردد.

هر كشور متعاهدي همچنين اين حق را براي خود محفوظ ميدارد كه در موارد استثنائي و در موقع خطر و يا از نظر تأمين سلامت عمومي در‌ صورت تأثير فوري موقتاً پرواز هواپيماها را در سراسر قلمرو خود و يا در منطقه مخصوص ممنوع نمايد بشرط اينكه اينگونه محدوديتها يا‌ ممنوعيت‌ ها بدون رعايت مليت و تبعيض شامل كليه هواپيماهاي ساير كشورها بشود.

هر كشور متعاهد ميتواند طبق شرايطي كه تعيين مينمايد از هر هواپيمائيكه داخل در مناطق مذكوره در بند فوق ميشود بخواهد كه در‌ فرودگاهي كه در قلمرو خود معين مينمايد بمحض اينكه عملا ممكن باشد فرود بيايد.

باستثناي موارديكه تحت مقررات اين قرارداد يا اجازه مخصوص هواپيماها ميتوانند از فراز قلمرو يك كشور متعاهد بدون فرود آمدن پرواز‌ نمايند هر هواپيمائيكه داخل قلمرو يك كشور متعاهد ميگردد بايد در صورتيكه نظامات آن كشور مقرر داشته باشد در فرودگاهيكه براي مقاصد‌ گمركي و ساير بازرسي‌ ها تعيين شده فرود بيايد و در موقع مراجعت از قلمرو يك كشور متعاهد هم بايد از چنين فرودگاهي عزيمت نمايد. مشخصات‌ تمام فرودگاههائي كه براي اين منظور تعيين شده‌ اند توسط آن كشور بچاپ رسيده و بسازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي كه بموجب قسمت دوم‌ اين قرارداد مقرر شده براي توزيع بين تمام كشورهاي متعاهد فرستاده مي‌ شود.

بشرط رعايت مقررات اين قرارداد قوانين و نظامنامه‌ هاي يك كشور متعاهد راجع بورود و خروج هواپيماهائيكه در هواپيمائي بين‌ المللي‌ هستند و يا راجع بهوانوردي و حمل اينگونه هواپيماها بدون تبعيض از نظر مليت درباره كليه هواپيماهاي كشورهاي متعاهد قابل اجرا خواهد بود و‌ هواپيما مكلف است هنگام ورود و يا خروج و يا در مدتي كه قلمرو آن كشور است قوانين و نظامات فوق را مراعات نمايد.

هر كشور متعاهدي تعهد مينمايد تدابيري اتخاذ نمايد كه هر هواپيمائيكه بر فراز قلمرو آن بپرواز يا مانور مبادرت ميكند و هر هواپيمائيكه علامت تابعيت آن كشور را دارا ميباشد در هر كجا كه هست مقررات و نظامات مربوط بپرواز و مانور هواپيما را كه در آنجا معمول است مراعات‌ نمايد. ‌هر كشور متعاهدي تعهد مينمايد كه نظامات هوائي خود را تا هر اندازه كه امكان داشته باشد در اين موضوع با آنهائيكه بموجب مقررات اين قرارداد گاهگاهي وضع ميگردد تطبيق بدهد. ‌هر كشور متعاهدي تعهد ميكند كليه كساني را كه چنين مقررات جاريه را نقض نمايند مورد تعقيب قرار دهد.

قوانين و نظامات يك كشور متعاهد راجع بازه (باجازه) ورود و خروج در قلمرو آن كشور در مورد مسافرين - عملجات هواپيما و بار از قبيل نظامات ‌مربوط بورود - ترخيص - مهاجرت - گذرنامه - گمرك - قرنطين بايد از طرف مسافرين و عملجات و نسبت ببارها در هنگام ورود و خروج و در تمام‌ مدتيكه هواپيما در قلمرو آن كشور است مراعات گردد.

هر كشور متعاهدي موافقت دارد كه براي جلوگيري از انتشار وبا - تيفوس (‌مسري) آبله - تب زرد - طاعون و ساير بيماريهاي واگيردار بوسيله هواپيما تدابير مؤثريكه در هر مورد لازم بداند اتخاذ كند و براي اين منظور كشورهاي متعاهد يا بنگاههاي وابسته به نظارت بين‌ المللي در‌ خصوص تدابير صحي كه نسبت بهواپيما قابل اجرا ميباشد مرتباً مشاوره خواهند نمود چنين مشاوره‌ اي نسبت باجراي هر قرارداد بين‌ المللي كه در‌ اينموضوع وجود دارد و ممكن است كشورهاي متعاهد آنرا امضاء نموده باشند خللي وارد سازد.

هر فرودگاهي كه در يك كشور متعاهد براي استفاده عمومي هواپيماهاي ملي آن كشور آزاد باشد بشرط رعايت مقررات ماده 6 با شرايط مساوي براي استفاده هواپيماهاي كليه كشورهاي متعاهد آزاد خواهد بود اين شرايط مساوي در مورد استفاده هواپيماهاي كشور متعاهد از كليه‌ تسهيلات هوانوردي منجمله راديو و سرويس‌ هاي هواشناسي كه براي استفاده عمومي و بمنظور تأمين سلامت و سرعت هوانوردي مقرر است نيز اجرا‌ خواهد گرديد. ‌هر عوارضيكه يك كشور متعاهد براي استفاده از چنين فرودگاهها و تسهيلات هوانوردي بوسيله هواپيماهاي كشورهاي متعاهد ديگر تحميل و يا ‌اجازه تحميل آنرا ميدهد نبايد در موارد ذيل بيشتر باشد.

نسبت بهواپيمائيكه در سرويسهاي منظم بين‌ المللي اشتغال ندارند از ميزان عوارضي كه هواپيماي مشابه ملي آن كشور كه سرويسهاي مشابه‌ عمل ميكند پرداخت مينمايند.

نسبت بهواپيمائيكه در سرويسهاي منظم بين‌ المللي اشتغال دارند از ميزان عوارضيكه هواپيماي مشابه ملي آن كشور كه در سرويسهاي مشابه‌ عمل ميكند پرداخت مينمايند. ‌تمام اينگونه عوارض بايد چاپ شده و بسازمان بين‌ المللي هواپيمائي كشوري فرستاده شود مشروط بر اينكه هرگاه يك كشور ذينفع نسبت به‌ عوارضي كه براي استفاده از فرودگاه و تسهيلات آن مقرر شده اعتراض نمايد از طرف شوراي سازمان مورد تجديد نظر واقع شود شوراي سازمان در اينموضوع راپورت داده و سفارشهاي خود را براي اجرا بكشور يا كشورهاي مربوطه ابلاغ خواهد كرد. ‌هيچگونه مخارج و تحميلات و عوارض از طرف هيچ يك از كشورهاي متعاهد منحصراً براي حق ترانزيت از فراز قلمرو آن يا ورود و خروج هيچ‌ هواپيماي يك كشور متعاهد يا اشخاص و يا اموال موجوده در آن عمل نخواهد شد.

مقامات صلاحيتدار هر يك از كشورهاي متعاهد حق خواهند داشت كه بدون تأخير غيره موجه هواپيماهاي ساير كشورهاي متعاهد را هنگام‌ ورود و يا خروج بازرسي نموده و گواهي‌ نامه‌ ها و ساير مدارك مشروحه در اين قرارداد را بازرسي نمايند.

تابعيت هواپيما

هر هواپيما تابعيت كشوري را دارد كه در آنجا بثبت رسيده است.

هيچ هواپيمائي را نميتوان قانوناً در بيش از يك كشور به ثبت رسانيد ليكن ثبت آن ممكن است از يك كشور به كشور ديگر تغيير پيدا كند.

ثبت يا انتقال ثبت هواپيما در هر كشور متعاهد طبق قوانين و مقررات آن كشور انجام خواهد يافت.

هر هواپيمائيكه در سرويس هوانوردي بين‌ المللي اشتغال دارد بايد داراي علائم تابعيت كشور متبوعه خود باشد.

هر يك از كشورهاي متعاهد تعهد مينمايد كه اطلاعات راجع به ثبت و مالكيت هر هواپيماي مخصوصي را كه در آن كشور به ثبت رسيده ‌است بموجب درخواست آناً بساير كشورهاي متعاهد و يا بسازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي ارسال دارد بعلاوه هر يك از كشورهاي متعاهد‌ گزارش‌ هائي بسازمان هواپيمائي كشوري طبق مقرراتي كه سازمان وضع خواهد كرد ميدهد. گزارشهاي مزبور متضمن اطلاعات مربوطه‌ اي كه ممكن‌است در دسترس قرارداد و راجع بمالكيت و كنترل هواپيمائي كه در آن كشور به ثبت رسيده و معمولا در سرويس‌ هاي هواپيمائي بين‌ المللي اشتغال‌ دارند خواهد بود اطلاعاتيكه بدين ترتيب بوسيله سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي بدست ميآيد بر حسب تقاضاي ساير كشورهاي متعاهد در‌دسترس آنها گذارده خواهد شد.

تدابير بمنظور تسهيل هوانوردي

هر كشور متعاهدي موافقت مينمايد كه كليه تدابير عملي را از راه وضع نظامات مخصوص و يا بوسائلي ديگر بمنظور تسهيل و تسريع‌ هوانوردي هواپيماها بين قلمرو كشورهاي متعاهد و براي جلوگيري از تأخيرات غيرضروري هواپيما و عملجات و مسافرين و بار آن مخصوصاً ضمن‌ اجراي قوانين مربوط به مهاجرت و قرنطينه و گمرك و ترخيص اتخاذ نمايد.

هر كشور متعاهدي متعهد ميگردد كه تا آنجائي كه عملي ميداند طرز اجراي مقررات گمركي و مهاجرت را كه در هوانوردي بين‌ المللي تأثير ‌دارد بموجب ترتيباتي كه ممكن است طبق اين قرارداد هر چند وقت به چند وقت وضع و يا پيشنهاد شود برقرار سازد. هيچيك از مقررات اين قرارداد‌ مانع ايجاد فرودگاههاي بدون گمرك نخواهد بود.

هواپيمائي كه رفت و آمد و يا عبور از قلمرو كشور متعاهد ديگر پرواز مينمايد با رعايت مقررات گمركي آن كشور موقتا بدون پرداخت‌ عوارض اجازه ورود باو داده خواهد شد. سوخت - روغن‌ هاي ماشين - قطعات يدكي لوازم معمولي و انبارهائي كه در هواپيماي يك كشور متعاهد ‌است و در موقع ورود و بعد از حقوق (خروج) با خود حمل مي‌ نمايد از عوارض گمركي و مخارج تفتيش و ساير حقوق و عوارض محلي معاف خواهد بود. ‌اين معافيت شامل هر مقدار از اجناسي كه از هواپيما خارج ميشود نميگردد مگر بموجب مقررات گمركي كشور متوقف‌ فيها كه ممكن است مقرر‌ بدارد.(اجناس مزبور تحت نظارت گمرك قرار گيرد)

قطعات يدكي و تجهيزاتي كه بوسيله هواپيماي كشور متعاهد براي الحاق به هواپيما و يا استفاده بوسيله هواپيماي آن كشور كه در سرويس‌ هوانوردي بين‌ المللي شركت دارد داخل قلمرو كشور متعاهد ديگر ميشود از عوارض گمركي معاف ميباشد ولي اين اشياء مشمول مقررات كشور‌ مزبور خواهد بود كه ممكن است مقرر دارد تحت نظارت و بازرسي گمرك قرار گيرد.

هر كشور متعاهدي بعهده ميگيرد تا آنجائي كه عملي بداند اقداماتي جهت مساعدت با هواپيمائي كه در قلمرو آن كشور دچار خطر‌ ميگردند بعمل آورد و همچنين به مالكين هواپيما يا مقامات كشوري كه هواپيما در آنجا به ثبت رسيده با نظارت مقامات مربوطه خود اجازه دهد كه‌ عنداللزوم تدابيري جهت مساعدت به هواپيما معمول دارند هر كشور متعاهد براي جستجوي هواپيماي مفقودالاثر تشريك مساعي خواهد نمود. اين‌ قبيل تشريك مساعي بطور هم آهنك (آهنگ) و بوسيله اتخاذ تدابيري خواهد بود كه گاه گاه بموجب اين قرارداد ممكن است سفارش شود.

چنانچه حادثه‌ اي براي يك هواپيماي كشور متعاهدي در قلمرو كشور متعاهد ديگري رخ دهد و موجب مرك (مرگ) يا جراحت شديد شود و يا ظاهر‌ گردد كه نقص فاحش فني در هواپيما يا تسهيلات هوانوردي بوده كشوري كه در آنجا اين حادثه اتفاق افتاده علل حادثه را طبق مقرراتي كه ممكن است از ‌طرف سازمان هواپيمائي كشوري سفارش شود در حدود قوانين خود تحقيق خواهد نمود و بكشوري كه هواپيما در آنجا ثبت شده اجازه داده خواهد ‌شد كه ناظريني براي حضور در بازرسي بآن كشور اعزام نمايد. كشور تحقيق‌ كننده گزارش امر و نتايج تحقيقات خود را بكشور ذي‌ نفع ابلاغ خواهد‌ نمود.

در مواقعي كه هواپيماي كشور متعاهدي در حمل و نقل هوائي بين‌ المللي اشتغال دارد و با اجازه به قلمرو كشور ديگر وارد شده يا از‌ آنجا بطور ترانزيت عبور مي‌ كند اعم از اينكه در آن كشور فرود بيايد يا نه بعنوان اينكه ساختمان و ميكانيسم (مكانيسم) و قطعات اضافي يا عمليات هواپيما با‌ هر گونه ثبت اختراع (‌ثبانت) و نقشه و مدلي كه قانوناً از طرف كشوري كه هواپيما داخل آن گرديده اعطا شده يا در آنجا به ثبت رسيده است تطبيق ‌نمي‌ كند مورد هيچگونه ضبط و بازداشت قرار نخواهد گرفت و همچنين هر نوع دعوا از هر قبيل و يا هر نوع مداخله از طرف آن كشور يا هر شخصي كه در‌ آنجا مقيم است باستناد يكي از عناوين فوق‌ الذكر بر عليه مالك يا راننده هواپيما بعمل بيايد مسموع و پذيرفته نشده و موجب توقيف هواپيما نخواهد ‌گرديد. ‌و نيز موافقت حاصل است كه هيچگونه وجه‌ الضماني براي مصونيت از معافيت‌ هاي نامبرده (‌ضبط و توقيف هواپيما) در هيچ موردي از طرف كشوري كه‌ هواپيما وارد آنجا شده است مطالبه نگردد.

مقررات بند (‌الف) اين ماده شامل ذخيره قطعات يدكي و لوازمات مربوط هواپيما و حتي استفاده يا نصب آنها ضمن تعمير هواپيماي يك كشور ‌متعاهد در قلمرو هر كشور متعاهد ديگر خواهد بود مشروط بر اينكه هر گونه لوازمات و قطعات يدكي كه در هواپيما موجود است در داخل آن كشور‌ فروخته يا توزيع نگردد و يا قطعاتي كه براي اين منظور به هواپيما برده ميشود از آن كشور بكشور ديگري بمنظور تجارت صادر نشود.

مزاياي اين ماده فقط شامل كشورهائي خواهد بود كه در اين قرارداد شركت دارند و يا: 1 - كشورهاي عضو قرارداد بين‌ المللي راجع به حمايت اموال صنعتي و مواد اصلاح شده آن قرارداد. 2 - كشورهائي كه قوانين ثبت اختراع وضع نموده‌ اند كه بوسيله آن اختراعات متعلق باتباع كشورهاي متعاهد كه در اين قرارداد شركت دارند كاملا حمايت ميشوند.

هر كشور - متعاهدي متعهد ميگردد كه حتي‌ الامكان:

در قلمرو خود فرودگاهها و ايستگاههاي بي‌ سيم و ايستگاههاي هواشناسي و ساير تسهيلات هوانوردي جهت تسهيل حمل و نقل هوائي ‌بين‌ المللي بطور متحدالشكل مطابق دستورالعملي گاه بگاه بموجب اين قرارداد توصيه و يا وضع ميشود فراهم سازد.

وسايل ارتباطات متحدالشكل رمزها و علائم و علامات مخابراتي و نورافكنها و ساير قواعد را از روي ميزان صحيح و مشخص مانند كتاب رمز و‌ كتاب علائم كه گاهبگاه طبق اين قرارداد ممكن است توصيه و يا وضع گردد قبول و بموقع عمل بگذارد.

در اقدامات بين‌ المللي بمنظور طبع و نشر نقشه‌ ها و علائم هوانوردي كه طبق موازين مقرره در اين قرارداد گاه بگاه ممكن است سفارش و يا مقرر‌ گردد و تشريك مساعي نمايد.

شرايطي كه بايد از طرف هواپيما مجري شود

هر هواپيماي كشور متعاهدي كه در هوانوردي بين‌ المللي اشتغال دارد بايستي اسناد و مدارك ذيل را طبق مقررات اين قرارداد با خود همراه ‌داشته باشد: ‌الف - گواهينامۂ ثبت آن ب - گواهينامه قابليت پرواز آن ج - پروانه‌ هاي لازم جهت هر يك از عملجات هواپيما. ‌د - دفتر روزنامۂ مسافرت هواپيما. ه - چنانچه دستگاه بي‌سيم در آن هواپيما نصب شده باشد پروانۂ بي‌ سيم آن ‌و - صورت اسامي و محل عزيمت و مقصد آن چنانچه مسافري داشته باشد ‌ز - دفترچه و اظهارنامۂ حاوي جزئيات و مشخصات بار در صورتيكه حامل بار باشد.

الف هواپيماي هر كشور متعاهدي در داخل و يا بر فراز قلمرو كشور متعاهد فقط در صورتي ميتواند دستگاه بي‌ سيم فرستنده با خود داشته ‌باشد كه پروانه نصب دستگاه مزبور از طرف مقامات صلاحيتدار كشوري كه هواپيما در آنجا به ثبت رسيده صادر گرديده باشد. ‌استفاده از دستگاه فرستنده در قلمرو كشور متعاهدي كه هواپيما در آنجا پرواز مينمايد بايد بر حسب مقررات جاريۂ آن كشور باشد. ب - دستگاه بي‌ سيم فرستنده فقط بوسيلۂ عملجات مامور پرواز هواپيما مورد استفاده واقع خواهد شد عملجات مذكور بايد داراي پروانه مخصوص‌ اينكار صادر از مقامات صلاحيتدار كشوري كه هواپيما در آنجا به ثبت رسيده است بوده باشند.

هر هواپيمائي كه در هوانوردي بين‌ المللي اشتغال دارد بايد داراي گواهينامۂ قابليت پرواز باشد اين گواهينامه‌ ها بايد از طرف مقامات ‌صلاحيتدار كشوري كه هواپيما در آنجا به ثبت رسيده صادر و معتبر شناخته شده باشد.

الف - خلبان هر هواپيما و ساير عملجات مامور پرواز كه در هوانوردي بين‌ المللي اشتغال دارند بايد داراي گواهينامه‌ هاي صلاحيت و‌ پروانه‌ هائيكه از طرف كشوري كه هواپيما در آنجا به ثبت رسيده صادر و يا معتبر شناخته شده باشد. ب - هر كشور متعاهدي اين حق را براي خود محفوظ خواهد داشت كه از شناسائي گواهينامه‌ هاي صلاحيت كه از طرف كشور متعاهد ديگر باتباع ‌وي بمنظور پروانه بر قلمرو خود اعطاء شده باشد خودداري نمايد.

گواهينامه‌ هاي قابليت پرواز و گواهينامه‌ هاي صلاحيت و اجازه‌ هائيكه از طرف كشور متعاهدي كه هواپيما در آنجا به ثبت رسيده صادر و‌ يا معتبر شناخته شده از طرف ساير كشورهاي متعاهد به رسميت شناخته خواهد شد مشروط بر اينكه شرايط و مقرراتي كه طبق آن گواهينامه‌ ها يا‌ پروانه‌ هاي نامبرده صادر و يا معتبر شناخته شده با حداقل استاندارهائيكه ممكن است گاهگاه طبق اين قرارداد وضع شود برابر يا بالاتر باشد.

براي هر هواپيمائيكه در هوانوردي بين‌ المللي اشتغال دارد دفتر روزانۂ مسافرت تنظيم خواهد شد كه در اين خصوصيات هواپيما و عملجات ‌و هر مسافرت آن بترتيبي كه گاهگاه طبق اين قرارداد ممكن است وضع شود ثبت خواهد گرديد.

ماده 35 )

هيچگونه مهمات و لوازمات جنگي نبايد داخل و يا بر فراز قلمرو كشوري بوسيلۂ هواپيمائيكه در هوانوردي بين‌ المللي اشتغال دارد‌ حمل گردد مگر با اجازه آن كشور. هر كشوري مقرراتي وضع خواهد كرد كه چه كالائي جزو مهمات و لوازمات جنگي از نظر اين ماده محسوب‌ ميگردد رعايت‌ هاي لازمه خواهد شد كه مقررات مزبور با توصيه‌ هائيكه گاه بگاه سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي ممكن است در اين موضوع‌ بنمايد متحدالشكل باشد.

هر كشور متعاهدي اين حق را براي خود محفوظ خواهد داشت كه بمنظور تأمين نظم عمومي يا سلامت همگاني حمل اشياء ديگري را غير از‌ آنچه در بند الف ذكر شده به كشور يا بر فراز قلمرو خود منع يا محدود سازد مشروط بر اينكه در اين مورد هيچگونه تبعيضي بين هواپيماي ملي خود كه‌ در سرويس هوانوردي بين‌ المللي اشتغال دارد و هواپيماهاي كشورهاي ديگر كه در اين سرويس مشغول هستند قائل نگردد و نيز مشروط بر اينكه هيچ نوع محدوديتي كه ممكن است مداخله در حمل و استفاده لوازماتيكه براي كار و يا پرواز هواپيما و يا تأمين سلامتي مسافرين و گاركنان (كاركنان) لازم است ‌تحصيل ننمايد.

36) هر كشور متعاهدي ميتواند استعمال ادوات عكس‌برداري را بر فراز قلمرو خود در هواپيما ممنوع ساخته و يا تحت قواعدي قرار بدهد.

يكنواخت بودن عمليات هوانوردي در سفارشات مربوط بان

37) هر كشور متعاهدي بعهده ميگيرد كه براي نيل باعلا درجه ممكنه در امر اتحاد شكل نظامات و استاندارد و ترتيبات و سازمان مربوط ‌بهواپيما و كاركنان و خطوط هوائي و سرويسهاي كمكي و در كليه مسائلي كه چنين همآهنگي را در امر هوانوردي تسهيل و يا اصلاح خواهد نمود ‌تشريك مساعي نمايد. ‌براي اين منظور سازمان هواپيمائي كشوري بين‌المللي گاه بگاه در مواقع لزوم استانداردهاي بين‌المللي را قبول و جرح و تعديل خواهد كرد و عمليات‌ و ترتيبات مربوط بموارد زير را بكشورهاي عضو سفارش خواهد نمود.

طرق ارتباط و معاضدتهاي هوانوردي از جمله علامتگذاري روي زمين .

مشخصات فرودگاهها و مناطقي كه هواپيما در آنجا پائين ميآيد.

قانون هوا و نظارت حمل و نقل هوائي و عمليات مربوط به نظارت رانندگي در هوا.

صدور پروانه جهت رانندگان و كارمندان فني هواپيما.

قابليت پرواز هواپيما.

ثبت و تشخيص نوع هواپيما.

جمع‌ آوري و مبادله اطلاعات هواشناسي.

دفاتر روزانه هواپيما .

نقشه‌‌ جات و جدولهاي هواشناسي.

كمك بهواپيما در حال خطر و رسيدگي بحوادث و از اين قبيل مسائلي كه با سلامتي و نظم و حسن جريان هوانوردي مربوط بوده و گاه بگاه ‌ممكن است ضروري و مناسب بنظر برسد.

38 ) چنانچه براي كشوري نيز عملي باشد كه از هر حيث يكي از استانداردها و ترتيبات بين‌المللي فوق‌الذكر را رعايت نمايد و نظامات و يا‌ عمليات خود را با يكي از استانداردها با ترتيبات اصلاح شده بين‌المللي كاملا وفق دهد و يا لازم بداند كه از نظامات يا عملياتي پيروي كند كه در يك ‌مورد بخصوص از آنهائيكه بوسيله استانداردهاي بين‌المللي معين شده تفاوت داشته باشد فوراً مراتب را باطلاع سازمان هواپيمائي كشوري ‌بين‌المللي خواهد رسانيد. هرگاه اصلاحاتي در استانداردهاي بين‌المللي بعمل آيد كشوري كه اصلاحات مناسب را در نظامات يا عمليات خود بعمل نياورد بايد بشوري در ظرف شصت روز از تصويب اصلاح استانداردهاي بين‌المللي اطلاع داده يا اقدامي را كه پيشنهاد مينمايد معين سازد. در‌چنين صورتي شوري بفوريت اختلافي را كه بين يك يا چند استانداردهاي بين‌المللي و ترتيبات مشابه ملي آن كشور موجود ميباشد باطلاع تمام‌ كشورهاي ديگر خواهد رسانيد.

39 ) الف هواپيمائي يا قسمتي از آن كه نسبت بآن يك قاعده يا ميزان بين‌المللي راجع به قابليت پرواز وجود دارد در هر صورت نتواند كه ‌در موقع اخذ گواهينامه آنرا با استانداردها بين‌المللي انطباق دهد جزئيات كامل عدم انطباق را در پشت گواهينامه صلاحيت پرواز قيد نموده و يا روي‌ ورقه جداگانه نوشته و پيوست گواهي‌نامه مزبور نمايد. ب - هر شخص كه داراي پروانه‌اي باشد كه كاملا با شرايط مقرره در استانداردهاي بين‌المللي راجع به طبقه‌بندي پروانه يا گواهينامه مزبور وفق ندهد‌ جزئيات كامل عدم انطباق را در پشت پروانه درج نموده و يا روي ورقه جداگانه نوشته و ضميمه پروانه خواهد نمود.

40 ) هيچ هواپيما يا كاركنان آن كه داراي گواهينامه يا پروانه‌هائي باشد كه بترتيب فوق ظهرنويس شده است نبايد در هوانوردي بين‌المللي ‌شركت نمايد مگر با اجازه كشور يا كشورهائيكه هواپيما وارد قلمرو آن ميشود ثبت يا بكار بردن چنين هواپيما يا قطعه گواهي شده آن در هر كشور ‌ديگري غير از كشوري كه هواپيما در آن گواهي شده است بسته بنظر و اختيار كشوري خواهد بود كه هواپيما يا قطعه مربوط بدانجا وارد ‌شده است.

مقررات اين فصل شامل هواپيماها يا تجهيزاتي نخواهد بود كه نمونه يا نقشه آن براي گواهي در تاريخي قبل از انقضاي 3 سال از تاريخ وضع ‌استاندارد بين‌ المللي صلاحيت پرواز جهت چنين تجهيزات تسليم مقامات صلاحيت‌دار ملي شده باشد.

مقررات اين فصل شامل كاركناني كه اصولا پروانه‌ هاي آنها قبل از انقضاي يكسال از تاريخ تصويب بدوي استانداردهاي بين‌ المللي راجع بصلاحيت هوانوردي اين قبيل كاركنان صادر شده باشد نخواهد بود ولي در هر حال درباره كليه كاركناني كه مدت اعتبار پروانه‌هاي آنها پنجسال بعد از‌ تاريخ تصويب استانداردهاي فوق باشد قابل اجرا خواهد بود.

سازمان

بموجب اين قرارداد سازماني موسوم بسازمان هوائي كشوري بين‌المللي تشكيل ميگردد اين سازمان مركب است از يك مجمع عمومي و‌ شوري و تشكيلات ديگري كه ممكن است لزوم پيدا كند. مقاصد

هدفها و مقاصد سازمان عبارت است از توسعه اصول و امور فني هوانوردي بين‌المللي و تحكيم برنامه و پيشرفت حمل و نقل هوائي ‌بين‌المللي بطوريكه:

سلامتي و توسعه منظم هواپيماي كشوري بين‌المللي را در سرتاسر جهان تأمين سازد.

فنون مربوط بطرح هواپيما و بكار انداختن هواپيما را بمنظورهاي صلح‌ جويانه تشويق نمايد.

توسعه خطوط هوائي و فرودگاه‌ها و تسهيلات هوانوردي را براي هواپيمائي كشوري بين‌المللي تشويق نمايد.

احتياجات مردم جهان را از لحاظ حمل و نقل هوائي سالم و منظم و مؤثر و مقرون بصرفه رفع نمايد.

از اتلاف اقتصادي ناشي از رقابت غير معقول جلوگيري بعمل آورد.

حقوق كشورهاي متعاهد كاملا رعايت شده و هر كشور متعاهدي فرصت مناسبي براي بكار انداختن شركتهاي هواپيمائي بين‌المللي داشته باشد.

از تبعيض بين كشورهاي متعاهد خودداري شود.

سلامتي پرواز را در هوانوردي بين‌المللي توسعه دهد.

بطور كلي شئون مربوط بهوانوردي كشوري بين‌المللي را توسعه دهد.

مركز دائمي سازمان در محلي خواهد بود كه بوسيله جلسه نهائي مجمع موقتي سازمان موقت هواپيمائي كشوري بين‌المللي پيش‌بيني شده ‌در موافقتنامه موقتي هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه در 7 دسامبر 1944 در شيكاكو(شيكاگو) بامضا رسيده تعيين ميگردد اين مركز ممكن است بنا بتصميم شوري موقتاً بجاي ديگر انتقال يابد، طبق تصميم مجمع و بنحو ديگري كه جنبه موقت نداشته باشد اين تصميم با تعداد آرائي كه مجمع تعيين مينمايد و بهر حال نبايد كمتر از سه‌پنجم مجموع دول متعاهد باشد.

بمجرد اينكه قرارداد بموقع اجرا در آيد شوراي موقتي سازمان موقت فوق‌الذكر اولين جلسه مجمع عمومي را در زمان و محلي كه‌ شوراي مزبور تصميم بگيرد دعوت بتشكيل خواهد نمود.

سازمان در قلمرو هر كشور متعاهد از اختيار قانوني كه ممكن است براي انجام وظائف آن ضرورت داشته باشد بهره‌مند خواهد شد در هر‌ مورديكه با قانون اساسي و ساير قوانين كشور مربوطه مطابقت داشته باشد شخصيت حقوقي كامل بسازمان اعطاء خواهد گرديد.

مجمع عمومي

مجمع عمومي حداقل هرسه سال يكبار تشكيل جلسه خواهد داد و شوري جلسه مذكور را در زمان و محل مناسب تشكيل خواهد داد. مجمع عمومي فوق‌العاده را ميتوان در هر زمان بنا بدرخواست شورا يا بدرخواست حداقل يك پنجم كليه دول عضو كه درخواست خود را بدبير‌كل تسليم كنند دعوت نمود. ‌

كليه كشورهاي متعاهد بطور تساوي حق دارند كه بجلسات مجمع نماينده اعزام دارند و هر كشور متعاهد حق دادن يك رأي خواهد داشت.‌ نمايندگان كشورهاي متعاهد ممكن است مشاورين فني بعنوان كمك همراه خود داشته باشند اين مشاورين در جلسات مجمع شركت جسته ولي حق‌دادن رأي را ندارند.

اكثريت كشورهاي متعاهد لازم خواهد بود تا حد نصاب براي تشكيل جلسات مجمع عمومي فراهم باشد بجز در موارديكه اين قرارداد طوري ديگر مقرر‌ميدارد تصميمات مجمع بايد باكثريت آراء اتخاذ گردد.

اختيارات و وظايف مجمع عمومي عبارت خواهد بود از.

انتخاب رئيس و صاحب‌منصبان ديگر در هر دوره اجلاسيه.

انتخاب كشورهاي متعاهدي كه بايد در شوري نمايندگي داشته باشند طبق مقررات فصل نهم.

بررسي گزارشهاي شوري و بعمل آوردن اقدام مقتضي در آن باب و اتخاذ تصميم نسبت بهر مسئله‌اي كه از طرف شوري بدان ارجاع شده است.

تعيين نظامنامه داخلي خود و تأسيس كميسيونهاي فرعي كه ضروري يا مقتضي بداند.

ه - تصويب بودجه هاي ساليانه و تعيين ترتيبات مالي سازمان بموجب مقررات فصل دوازدهم.

بررسي مخارج و تصويب حسابهاي سازمان.

احاله هر مسئله‌اي كه در دايره عمل او باشد بنا بصوابديد خود بشوري يا كميسيونهاي فرعي و يا هر هيئت ديگر.

اعطاي اختيارات و قدرت بشوري كه براي انجام وظائف سازمان ضروري يا مقتضي باشد و لغو يا اصلاح قدرت اعطائي در هر موقع.

اجراي مقررات مربوطه بفصل سيزدهم.

مطالعه پيشنهادات براي ترميم يا اصلاح مقررات اين قرارداد و در صورت تصويب پيشنهادها توصيه آنها بكشورهاي متعاهد بموجب مقررات ‌فصل بيست و يكم.

رسيدگي بهر مسئله‌اي كه دايره عمل سازمان بوده و صريحاً بشوري احاله نشده باشد.

شوري

شوري يك هيئت دائمي بوده و مسئول مجمع عمومي خواهد بود و شورا مركب از (‌نماينده) چهل دولت متعاهد كه از طرف مجمع عمومي انتخاب ميگردند خواهد بود. انتخاب اعضاء شوري بدواً در اولين جلسه مجمع انجام يافته و سپس هر سه سال بسه سال تجديد خواهد شد و اعضائي كه ‌بدين ترتيب انتخاب ميگردند اين مقام را تا انتخابات بعدي دارا خواهند بود.

در انتخابات اعضاء شوري مجمع عمومي بمسائل ذيل اهميت خواهند داد. 1 - كشورهائيكه در حمل و نقل هوائي در درجه اول اهميت قرار دارند. 2 – كشورهائيكه در زمره كشورهاي فوق نيستند اما در تدارك تسهيلات هوانوردي كشوري بين‌المللي سهم بزرگي دارند. 3 - كشورهائيكه در زمره كشورهاي فوق نيستند اما تعيين انتخاب كليه نواحي بزرگ جغرافيائي جهان را در شوري تأمين خواهد نمود هر محل خالي كه در شوري پيدا شود در اسرع اوقات ممكنه از طرف مجمع عمومي پر خواهد شد و هر كشور متعاهدي كه بدين ترتيب انتخاب شود براي بقيه دوره تصدي خود اين سمت را عهده‌دار خواهد بود.

هيچ نماينده كشور متعاهدي در شوري نبايد در عمليات با سرويس حمل و نقل هوائي بين‌المللي جداً شركت داشته و يا از لحاظ مالي در چنين ‌سرويس ذينفع باشد.

شوري رئيس خود را براي يك دوره سه‌ ساله انتخاب خواهد نمود. رئيس شوري ممكن است مجدداً انتخاب گردد مشاراليه حق راي نخواهد ‌داشت و نيز شوري بين اعضاي خود يك يا چند نايب رئيس انتخاب خواهد نمود و اينها هنگامي كه بكفالت رئيس شوري انجام وظيفه ميكنند حق ‌رايشان محفوظ خواهد ماند. لازم نيست كه رئيس شوري حتماً از بين نمايندگان اعضاء شوري انتخاب گردد ليكن اگر نماينده كشور عضوي بدين سمت‌ انتخاب گردد محل او در شوري خالي تلقي گرديده و كشور متبوع وي بايد نماينده ديگري بجاي او بشوري اعزام دارد. ‌وظائف رئيس شوري عبارت خواهد بود از:

انعقاد جلسات شوري و كميته حمل و نقل هوائي و كميسيون هوانوردي ‹‹

انجام وظيفه به عنوان نماينده شوري

اجراي وظايفي كه شوري براي او تعيين ميكند بنمايندگي از طرف آن.

تصميمات شوري مستلزم اين است كه بتصويب اكثريت اعضاء آن برسد. شوري مي‌تواند نسبت بهر موضوع بخصوصي اختيار (‌قدرت) ‌بكميته‌اي مركب از اعضاء خود بدهد. تصميمات كميته شوري را ممكن است كشور متعاهد ذينفعي براي پژوهش بشوري احاله نمايد.

هر كشور متعاهدي ميتواند بدون داشتن حق رأي در جلسات شوري و كميته‌ها و كميسيونهاي مربوطه هنگاميكه مسئله‌اي در آنجا مطرح‌ ميباشد كه مخصوصاً در منافع آنكشور تأثير دارد شركت جويد هيچ يك از اعضاء شوري هنگام رسيدگي به اختلاف نظري كه وي يك طرف آن‌ ميباشد حق رأي نخواهد داشت.

شوري

شوري

گزارشهاي ساليانه تقديم مجمع عمومي خواهد نمود.

دستورالعملهاي مجمع را اجراء و وظائف و تعهداتي را كه بموجب اين قرارداد بعهده وي محول شده است انجام خواهد نمود.

سازمان و نظامنامه داخلي خود را تعيين خواهد نمود.

وظايف كميته حمل و نقل هوائي را كه از بين اعضاء شوري انتخاب گرديده و در مقابل آن مسئول خواهد بود تعيين و مشخص خواهد نمود.

كميسيون هوانوردي را طبق مقررات فصل دهم تشكيل خواهد داد.

امور مالي سازمان را طبق مقررات فصل دوازدهم و پانزدهم اداره خواهد نمود.

حقوق و مزاياي رئيس شوري را تعيين خواهد نمود.

يك رئيس اجرا كه بنام دبير كل ناميده خواهد شد منصوب نموده و اقدام براي انتصاب كارمندان ديگري كه بموجب مقررات فصل يازده ممكن‌ است لازم باشند عمل خواهد آورد.

اطلاعات مربوط به پيشرفت هوانوردي و به راه انداختن سرويس‌ هاي هوائي بين‌ المللي منجمله اطلاعات راجع بهزينه‌ هاي بهره‌ برداري و جزئيات ‌مساعدتهاي مالي كه از وجوه عمومي (‌بودجه دولتي) بشركتهاي هواپيمائي پرداخت ميگردد درخواست و جمع‌ آوري و طبع نمايد

هر مورد نقض اين قرارداد و همچنين هر قصور در اجراي توصيه‌ ها يا تصميمات شوري را به كشورهاي متعاهد گزارش خواهد داد.

هر مورد نقص اين قرارداد را بمجمع گزارش خواهد داد هنگاميكه يك كشور متعاهدي بعد از استحضار از يك چنين نقضي از بعمل آوردن ‌اقدام مقتضي در ظرف مدت مناسب قصور نموده باشد.

استانداردهاي بين‌ المللي و عمليات توصيه شده را بموجب مقررات فصل ششم اين قرارداد تصويب و براي سهولت امر آنها را بعنوان ضمائم‌اين قرارداد تعيين و كليه كشورهاي متعاهد را از اقدامي كه بعمل آورده است مستحضر خواهد ساخت.

توصيه‌ هاي كميسيون هوانوردي را بمنظور اصلاح ضمائم (‌قسمتهاي ضميمه) تحت مطالعه قرار داده و نسبت بآن طبق مقررات فصل بيستم ‌اقدام خواهد نمود.

هر مسئله مربوط باين قرارداد را كه كشور متعاهدي به آن احاله مينمايد تحت مطالعه قرار خواهد داد.

شوري ميتواند

در هر مورد مناسب باشد و تجربه آن را مقتضي نشان دهد كميسيونهاي فرعي حمل و نقل هوائي را بر اساس تشكيلات محلي و غيره ايجاد و‌ يكعده از كشورها يا شركتهاي هواپيمائي را تعيين نمايد كه بوسيله آن اجراي مقاصد اين قرارداد را تسهيل نمايد.

وظائف و اختياراتي علاوه بر آنچه كه در اين قرارداد ذكر شده براي كميسيون هوانوردي تعيين و هر موقع كه بخواهد اختيارات مزبور را لغو يا‌ اصلاح نمايد.

تحقيقاتي در كليه مراحل حمل و نقل هوائي و هوانوردي كه اهميت بين‌المللي دارند بعمل آورده و نتايج تحقيقات خود را بكشورهاي متعاهد ‌ابلاغ نمايد و همچنين ميتواند مبادله اطلاعات را بين كشورهاي متعاهد راجع بمسائل حمل و نقل هوائي و هوانوردي تسهيل نمايد.

مسائلي كه در سازمان و بكار انداختن حمل و نقل هوائي بين‌ المللي دخالت دارد منجمله مالكين بين‌ المللي و بكار انداختن سرويسهاي هوائي ‌بين‌ المللي در خطوط ترانك (‌سرويسهائي كه از نقاط فرعي شروع و بمراكز اصلي واقع در راههاي اصلي هوائي متصل ميشوند) را مطالعه نموده و‌ طرحهائي در آن باب بمجمع تقديم دارد.

بر حسب تقاضاي هر كشور متعاهدي بهر وضعيتي كه ممكن است موانع قابل اجتناب در راه پيشرفت هوانوردي بين‌ المللي ايجاد نمايد رسيدگي‌ نموده و پس از رسيدگي گزارشهائيرا كه مقتضي بداند صادر و منتشر سازد.

كميسيون هوانوردي

كميسيون هوانوردي مركب خواهد بود از 19 عضو كه شوري(شورا) آنها را از ميان اشخاصي كه از طرف كشورهاي متعاهد نامزد شده‌اند انتخاب ‌خواهد نمود اين اشخاص بايد داراي صلاحيت و تجربه شايسته در علم و فن هوانوردي باشند شوري(شورا) از كليه كشورهاي متعاهد درخواست خواهد نمود‌ كه نامزدهائي تعيين و فهرست آنها را تقديم شوري(شورا) نمايند رئيس كميسيون هوانوردي از طرف شوري(شورا) تعيين خواهد شد.

كميسيون هوانوردي ‌الف - اصلاحات مربوط بقسمت‌ هاي ضميمه اين قرارداد را مطالعه و آنها را براي تصويب شوري پيشنهاد خواهد نمود. ب - در صورت تمايل كميسيونهاي فرعي فني را كه هر كشور متعاهدي ممكن است در آن نماينده داشته تأسيس خواهد نمود. ج - شوري را نسبت بجمع‌ آوري كليه اطلاعات ضروري و مفيد براي پيشرفت هوانوردي و ابلاغ آنها بكشورهاي متعاهد مطلع خواهد ساخت.

كارمندان

با رعايت قواعدي كه از طرف مجمع وضع شده و با در نظر گرفتن مقررات اين قرارداد شوري طرز انتخاب و انفصال و آموزش و ميزان حقوق‌ و مزايا و شرايط خدمت دبير كل و ساير كارمندان سازمان را تعيين خواهد نمود و نير شوري ميتواند اتباع هر كشور متعاهدي را استخدام و يا از‌ خدمات آنها استفاده نمايد.

رئيس شوري و دبير كل و ساير كارمندان شوري دستورالعملهائي راجع به انجام مسئوليتهاي محوله از هيچ مقامي خارج از سازمان دريافت‌ و يا كسب نخواهد نمود. ‌هر كشور متعاهدي كاملا تعهد مينمايد كه رعايت جنبه بين‌ المللي مسئوليتهاي كارمندان را نموده و از اعمال نفوذ در اتباع خود در انجام مسئوليت‌ هاي‌ محوله خودداري نمايد.

ماده 60 - هر كشور متعاهدي تا آنجائيكه قوانين اساسيش اجازه دهد تعهد مينمايد كه برئيس شوري و دبير كل و بساير كارمندان سازمان مزبور مصونيتها و مزايائي نظير آنچه كه بكارمندان مشابه سازمانهاي عمومي بين‌ المللي داده شده اعطاء نمايد. ‌هر گاه يك موافقتنامه‌‌ ئي راجع بمصونيتها و مزاياي مستخدمين كشوري بين‌ المللي منعقد گردد مصونيت‌ ها و مزايائيكه برئيس شوري و دبير كل و ساير كارمندان‌ سازمان اعطاء ميگردد طبق مصونيت‌ ها و مزاياي اعطائي در موافقت‌ نامه بين‌ المللي مزبور خواهد بود.

امور مالي

شوري بودجه هاي ساليانه و صورت‌حسابهاي ساليانه برآورد كليه عوايد و مخارج را تقديم مجمع خواهد نمود مجمع بودجه هاي مزبور را با هر گونه ‌جرح و تعديليهائي كه مقتضي بداند بتصويب خواهد رسانيد و باستثناي كشورهائي كه طبق فصل پانزدهم هزينه‌هائي را تقبل نموده‌اند مخارج‌ سازمان را بين كشورهاي متعاهد بنسبتي كه گاه بگاه تعيين ميكند تقسيم خواهد نمود.

مجمع ممكن است حق رأي دادن هر كشور متعاهدي را كه از انجام تعهدات مالي خود بسازمان در ظرف مدت مناسبي قصور ورزد معلق‌ سازد.

ماده 63 - هر كشور متعاهدي مخارج هيئت نمايندگي خود را در مجمع و همچنين مقرري و هزينه سفر و ساير مخارج هر شخصي را كه بمنظور‌ خدمت در شوري منصوب مينمايد و نيز مخارج نامزدها يا نمايندگاني بكميته‌ هاي فرعي يا كميسيونهاي سازمان اعزام ميدارد عهده‌دار خواهد گرديد.

ساير ترتيبات بين‌ المللي

سازمان ميتواند نسبت به مسائل هوانوردي كه در حدود صلاحيت او بوده و تاثير مستقيم در امنيت جهان داشته باشد با تصويب مجمع‌ داخل ترتيبات مقتضي با هر سازمان عمومي كه از طرف ملل جهان بمنظور صلح تأسيس يافته باشد گردد.

شوري بنمايندگي از طرف سازمان ميتواند موافقت‌نامه‌ هائي با ساير هيئتهاي بين‌ المللي بمنظور نگاهداري سرويسهاي عمومي و دادن‌ ترتيباتي راجع بكارمندان منعقد سازد و همچنين با موافقت مجمع ميتواند داخل هر ترتيبات ديگري كه ممكن است موجبات تسهيل كار سازمان را‌ فراهم سازد بشود.

و نيز سازمان وظائفي را كه در نتيجه موافقت‌نامه ترانزيتي سرويسهاي هوائي بين‌ المللي و موافقت‌نامه حمل و نقل هوائي بين‌ المللي‌ تنظيم شده در شيكاگو بتاريخ 7 دسامبر 1944 بعهده وي محول گرديده طبق مقررات و شرايط مندرجه در موافقت‌نامه‌ ها انجام خواهد داد ب - اعضاي مجمع و شوري كه موافقت‌نامه ترانزيتي سرويسهاي هوائي بين‌ المللي و موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين‌ المللي تنظيم شده در شيكاگو بتاريخ 7 دسامبر 1944 را نپذيرفته باشند حق رأي نسبت بمسائلي كه طبق مقررات موافقت‌نامه مربوطه مجمع يا شوري ارجاع شده است نخواهند ‌داشت

حمل و نقل هوائي بين‌ المللي

اطلاعات و گزارشات

هر كشور متعاهد تعهد مينمايد كه شركتهاي هواپيمائي آن طبق مقرراتي كه از طرف شوري وضع گرديده است گزارشات مربوط برانندگي و‌آمار مربوط بكرايه و صورتحسابهاي مالي را كه ضمن چيزهاي ديگر كليه وصولي‌ ها و منابع آنرا نشان دهد در شوري بايگاني نمايند

فرودگاه و ساير

هر كشور متعاهد با رعايت مقررات اين قرارداد ميتواند مسيري (‌خطي) را كه از طرف سرويس هوائي بين‌ المللي در قلمرو آن بايد پيموده‌ شود و همچنين فرودگاههائي را كه ممكن است مورد استفاده چنين سرويس قرار گيرد تعيين نمايد.

هر گاه شوري عقيده‌مند باشد كه فرودگاهها يا ساير تسهيلات هوانوردي يك كشور متعاهدي منجمله سرويسهاي راديو و هواشناسي براي ‌تامين سلامتي و نظم و سرعت عمل و بهره‌ برداري مقرون بصرفه سرويسهاي بين‌ المللي موجود و يا آنهائيكه بعدا تاسيس خواهند شد بحد ‌كافي مناسب نباشد شوري بمنظور پيدا كردن وسايل علاج چنين وضعي با كشوري كه اين امر مستقيما مربوط بآن مي‌ باشد و ساير كشورهائيكه اين‌ وضع در آنها تاثير دارد مشاوره نموده و پيشنهاداتي در اين باب خواهد داد. هيچ كشور متعاهدي در صورت خودداري از اجراي اين پيشنهادات متهم به‌ نقض اين قرارداد نخواهد بود.

هوانوردي

يك كشور متعاهدي در موارد ناشيه از مقررات ماده 69 ميتواند بمنظور اجراي پيشنهادات فوق‌ الذكر ترتيبي با شوري داده و كليه مخارجي‌ را كه براي انجام چنين ترتيبي لازم باشد بطور اختياري بعهده بگيرد در صورتيكه كشور مزبور تحمل مخارج را اختيار ننمايد شوري ممكن است‌ بدرخواست آنكشور تمام يا قسمتي از مخارج را پرداخت نمايد.

در صورتيكه كشور متعاهدي تقاضا نمايد شوري ممكن است موافقت كند كه كليه يا قسمتي از فرودگاهها و ساير تسهيلات هوانوردي‌ منجمله سرويسهاي راديو و هواشناسي را كه در قلمرو آن كشور براي تامين سلامتي و نظم و سرعت عمل و بهره‌ برداري مقرون بصرفه سرويسهاي‌ هوائي بين‌ المللي ساير كشورهاي متعاهد ضرورت دارد تهيه نموده و آنها را با كارگران لازم مجهز ساخته و در نگاهداري و اداره آنها اقدام نمايد و در‌ مقابل ممكن است عوارك مناسب و عادلانه اي براي استفاده اينگونه تسهيلات تعيين نمايد.

در هر مورد كه بنا بدرخواست كشور متعاهدي هزينه تمام يا قسمتي از تسهيلات از طرف شوري تامين ميگردد و براي اينگونه تسهيلات‌ زمين لازم باشد كشور مزبور يا خود زمين مورد لزوم را تهيه نموده و در صورت تمايل سند مالكيت آن را بنام خود تنظيم خواهد كرد و با استفاده از ‌زمين را براي شوري تحت شرايط مناسب و عادلانه و بموجب قوانين جاريه كشور مربوطه تسهيل خواهد نمود.

هزينه و براورد وجود (‌امتيازات)

شوري در حدود اعتباراتيكه مجمع عمومي بموجب فصل دوازدهم در دسترس آن قرار ميدهد ميتواند مخارج جاريه را كه براي انجام مقاصد‌ آن فصل لازم ميباشد از وجوه عمومي سازمان پرداخت نمايد شوري اعتبارات عمده‌اي را كه براي انجام مقاصد اين فصل ضروري است به‌ نسبت‌ هائيكه قبلا موافقت شده و در طي زمان متناسب بين كشورهاي متعاهدي كه پرداخت مخارج را تقبل نموده و شركتهاي هواپيمائي آنها از آن ‌تسهيلات استفاده مينمايد تقسيم خواهد نمود همچنين شوري ممكن است هزينه‌ هاي جاري مورد لزوم را بين كشورهائيكه با آن موافقت دارند تقسيم‌ نمايد.

هنگامي كه كشوري بنا بدرخواست كشور متعاهدي وجوهي بعنوان مساعده پرداخت مينمايد يا مخارج ساختمان فرودگاهها با تسهيلات ‌ديگر را كاملا يا مجزا فراهم ميسازد ممكن است ترتيباتي مقرر بدارند كه با موافقت آن كشور كمك فني در نظارت و بهره‌ برداري فرودگاهها و ساير‌ تسهيلات و پرداخت مخارج بهره‌ برداري از آن فرودگاهها و تسهيلات و سود سرمايه و عوارض استهلاك از محل درآمدهاي حاصله از بهره‌ برداري ‌فرودگاهها و تسهيلات نامبرده از طرف شوري بعمل آيد.

يك كشور متعاهدي در هر موقع ميتواند تعهداتي را كه بموجب ماده 70 بر عهده گرفته بر فرودگاهها و ساير تسهيلاتي را كه شوري طبق مواد 71 و 72 در قلمرو آن تهيه نموده در مقابل تاديه مبلغي كه بعقيده شوري با آن تناسب دارد تحويل بگيرد. هر گاه كشور مزبور مبلغي را كه از طرف شوري معين گرديد غير عادلانه تشخيص دهد ميتواند نسبت به تعين شوري بمجمع عمومي عرضحال دهد در اينصورت مجمع عمومي ‌ممكن است تصميم شوري را تأئيد و يا اصلاح نمايد.

وجوهي كه باين ترتيب شوري بعنوان جبران طبق ماده 75 پس داده ميشود و همچنين وجوه حاصله از سود فصل شانزده سازمانهاي بهره برداري مشترك و سرويسهاي تقسيم حمل و نقل

هيچيك از مواد اين قرارداد و يا چند كشور متعاهد را از تشكيل سازمانهاي مشترك بهره‌ برداري حمل و نقل هوائي يا نمايندگيهاي بهره‌ برداري ‌بين‌ المللي و يا از تقسيم سرويسهاي هوائي خود به خطوط و يا مناطق معيني ممنوع نخواهد داشت ليكن چنين سازمانها يا نمايندگيها و چنين سرويسهاي تقسيم شده‌ اي مشمول كليه مقررات اين قرارداد منجمله ثبت اينگونه موافقتنامه‌ ها در شوري خواهند بود. شوري تعيين خواهد نمود كه بچه ترتيب مقررات اين قرارداد مربوط بشعابعيت هواپيما مشمول هواپيمائي كه از طرف نمايندگيهاي بهره‌ برداري بين‌ المللي بكار انداخته شده‌اند‌ خواهد بود.

شوري ممكن است بكشورهاي متعاهد ذينفع اشعار بدارد كه سازمانهاي مشتركي بمنظور بكار انداختن سرويسهاي هوائي در هر راه يا در‌ هر منطقه تشكيل بدهند.

هر كشوري ميتواند در سازمان‌ هاي بهره‌ برداري مشترك يا در ترتيبات تقسيم حمل و نقل خواه بوسيله دولت خود و يا از طريق شركت و يا‌ شركتهاي هواپيمائي كه از طرف دولت وي تعيين شده‌ اند شركت نمايد. ‌اين شركتها ممكن است صرفاً بعوايد كشور مربوطه از شركتهائي باشد كه تمامي يا قسمتي از آن متعلق بدولت يا اشخاص باشد.

مقررات نهائي

ساير موافقت‌نامه‌ ها و ترتيبات هوانوردي

هر كشور متعاهدي متعهد ميگردد كه بمحض اجراي اين قرارداد فسخ قرارداد مربوطه بمقررات هوانوردي مصوبه 12 اكتبر 1919 يا‌ قرارداد هواپيمائي بازرگاني مصوبه 30 فوريه 1928 هابانا را چنانچه در هر يك از آن قراردادها شركت داشته باشد اعلام نمايد. اين قرارداد بين كشورهاي امضاءكننده بجاي قراردادهاي پاريس و هابانا مذكور در فوق ميباشد.

كليه موافقتنامه‌ هاي هوانوردي كه در موقع اجراي اين قرارداد وجود دارد و موافقتنامه‌ هائي كه بين يك كشور متعاهد و هر كشور ديگري و يا بين‌ شركتهاي هواپيمائي يك كشور متعاهد با كشور ديگري و يا بين شركت هواپيمائي كشور ديگري وجود داشته باشد بايد از اين ببعد در شوري بثبت ‌برسد.

كشورهاي متعاهد اين قرارداد را بمنزله ناسخ كليه تعهدات و توافقهاي بين خودشان كه با مفاد آن مغاير باشد ميدانند و تعهد مينمايد كه ‌داخل هيچ نوع تعهدات و توافق نظير آنها نشوند يك كشور متعاهد كه قبل از عضويت در سازمان هر نوع تعهداتي در مقابل كشور متعاهد مثلا كشور ‌متعاهد يا غير متعاهد نموده باشد كه با مفاد اين قرارداد مغايرت دارد بايستي بفوريت اقدام لازم جهت خروج خود از اين تعهدات را بنمايد. هر گاه يك ‌شركت هواپيمائي كشور متعاهد چنين تعهدات مغايري را عهده‌دار شده باشد كشور متبوعه وي مساعي لازم را بكار خواهد برد كه تعهدات مزبوره‌ خاتمه يابد و در هر صورت پس از اجراء اين قرارداد بمجرد اينكه يك چنين اقدامي قانوناً مسير باشد موجبات خاتمه دادن آنرا فراهم ميسازد.

با در نظر گرفتن مقررات ماده فوق هر كشور متعاهدي ممكن است ترتيباتي را اتخاذ نمايد كه با مفاد مقررات اين قرارداد مغايرت نداشته باشد ‌چنين ترتيبات بايد بلافاصله در شوري بثبت برسد شوري هر چه زودتر آنها را باستحضار عموم خواهد رسانيد.

(‌انتقال حقوق و وظايف معين)

با وجود مفاد مواد 12 - 30 - 31 و بند الف ماده 32، وقتي كه يك هواپيماي ثبت شده در يك كشور متعاهد بوسيله يك بهره ‌برداري كه مركز‌اصلي كار وي يا، اگر او چنين مركز اصلي كاري را ندارد، محل اقامت دائم او در كشور متعاهد ديگر مي‌باشد به موجب يك قرارداد اجاره دربستي يا‌مبادله هواپيما يا هر ترتيبات مشابه مورد بهره ‌برداري قرار مي‌گيرد، امكان دارد كشور ثبت‌ كننده، از طريق قرارداد با چنين دولت ديگري همه يا قسمتي از‌حقوق و وظايفش را كه كشور ثبت‌ كننده بر اساس مواد 12 - 30 - 31 بند الف - ماده 32 دارا مي‌باشد، به آن كشور انتقال دهد. كشور ثبت‌ كننده بايد از‌مسئوليت نسبت به وظايف و حقوق انتقال ‌يافته، رهايي يابد.

انتقال نبايد نسبت به كشورهاي متعاهد ديگر مؤثر واقع گردد قبل از آن كه قرارداد منعقده بين دولتهاي دربرگيرنده آن به موجب ماده 83 نزد شورا‌ ثبت شده و به اطلاع عموم رسيده باشد، يا موجوديت و محدوده قرارداد از طريق يك دولت طرف قرارداد به طور مستقيم به مسئولان دولت يا دولتهاي‌ متعاهد ديگر كه موضوع قرارداد به آنها مربوط مي‌گردد، ابلاغ شده باشد.

مفاد بندهاي الف و ب مذكور براي مواردي كه شامل ماده 77 گرديده است، نيز قابل اجراء خواهد بود.

چنانچه عدم توافقي بين دو يا چند كشور متقاعد راجع به تفسير يا اجراي اين قرارداد و ضمائم آن حاصل گردد و نتوان آنرا با مذاكرات حل ‌نمود بر حسب درخواست هر كشور ذيمدخل در عدم توافق براي اخذ تصميم بشوري ارجاع خواهد شد هيچيك از اعضاي شوري در مورد هرگونه‌ اختلافي كه خود در آن شركت دارند حق راي نخواهند داشت هر كشور متعاهدي ميتواند با رعايت ماده هشتاد و پنج از شوري يك ديوان‌ داوري كه مورد موافقت طرفي ديگر اختلاف باشد و يا بديوان دادگستري بين‌ المللي تقاضاي تجديدنظر بدهد چنين دادخواست بايد در ظرف چهل‌ روز از تاريخ وصول اعلام تصميم شوري بشوري اخطار گردد

هر گاه يكي از كشورهاي طرف اختلاف در مورديكه نسبت بتصميم شوري واخواهي شده است اساسنامه ديوان دائمي دادگستري ‌بين‌ المللي را قبول نموده باشد يا كشورهاي متعاهد طرف اختلاي نسبت بمنتخبين ديوان داوري نتوانند موافقت حاصل نمانند هر يك از كشورهاي‌ متعاهد طرف اختلاف يكنفر داور معرفي خواهد نمود و داوران مزبور يك نفر سرداور معرفي خواهند كرد چنانچه يكي از كشورهاي متعاهد طرف‌ اختلاف در ظرف سه ماه از تاريخ تسليم دادخواست از معرفي داور خودداري نمايد از طرف رئيس شورا از بين اشخاص شايسته‌اي كه اسامي آنها در‌ فهرستي كه در شوري ثبت ميباشد يكنفر داور از جانب آنكشور انتخاب و معرفي خواهد گرديد و چنانچه داوران نتوانند منتهي در ظرف 30 روز در‌ انتخاب سرداور موافقت نمايند رئيس شوري از فهرست مذكور قبل يكنفر سرداور انتخاب و معرفي خواهد كرد سپس داوران و سرداور مزبور ‌محكمه داوري را تشكيل خواهند داد. ‌هر ديوان داوري كه بموجب اين ماده قبل تشكيل شود نظامنامه خود را تعيين خواهد كرد و باكثريت آراء تصميمات خود را ابلاغ خواهد نمود مگر آنكه شوري در هر مورد كه بعقيده وي تاخير زياد حاصل شده باشد بمسائل مربوط بنظامنامه رسيدگي نموده و رأي بدهد.

ماده 86- باستثناي موارديكه شوري اختلافات تصميم بگيرد هر گونه تصميمي شوري مبني بر اينكه با يك شركت هواپيمائي مطابق مقررات اين‌ قرارداد عمل نموده است خود باقي خواهد بود مگر آنكه پس از تقاضاي تجديدنظر مخالفي اتخاذ گردد. ‌در هر مورد ديگر بتصميمات شوري اگر بآن تقاضاي واخواهي شود آن تصميمات موقوف خواهد ماند تا زمانيكه نسبت بتجديد نظر ‌تصميم اتخاذ گردد. تصميمات ديوان دادگستري دائمي بين‌ المللي و ديوان داوري قطعي بوده و لازم‌ الاجرا خواهد بود.

هر كشور متعاهدي تعهد مينمايد كه اجازه بهره‌ برداري بيك شركت هواپيمائي كشور متعاهد در فضاي فوق قلمرو خود ندهد در صورتيكه ‌ شوري رأي داده باشد كه شركت هواپيمائي مربوطه تصميم نهائي متخذه را طبق ماده مندرجه پيش رعايت نمي‌ نمايد.

مجموع عمومي حق رأي هر كشور متعاهدي را كه طبق مقررات مذكور در اين فصل متخلف شناخته شود در مجمع عمومي و شوري ‌هواپيمائي معلق خواهد ساخت

جنگ

در صورت بروز جنگ مقرر است اين قرارداد مانع آزادي عمل هيچ كشور متعاهدي خواۂ داخل جنگ بوده و يا بيطرف باشند نخواهد گرديد و ‌بهمين اصل در مورد هر كشور متعاهدي نيز كه وضعيت فوق‌ العاده عمومي را اعلام و مراتب را بشوري اخطار نمايد صدق خواهد نمود

ضمائم

قبول ضمائم مشروحه در بند 10 ماده 54 از طرف شوري اكثريت دو سوم آراء اعضاي شوري در جلسه‌ ايكه بدين منظور تشكيل ميگردد ‌لازم ميدارد تصميمات متخذه بعداً از طرف شوري بهر يك از كشورهاي متعاهد ابلاغ خواهد گرديد هر ضميمه يا اصلاح ضميمه كه باين ترتيب بعمل آمده باشد در ظرف سه ماه پس از ابلاغ آن از طرف شوري بكشورهاي متعاهد و يا در خاتمه مدت طويلتري كه شوري ممكن است تجويز نمايد ‌بمورد اجرا گذارده خواهد شد مگر آن كه در اينمدت اكثريت كشورهاي متعاهد مخالفت خود را در شوري به ثبت برسانند. شوري بايد بفوريت بكليه كشورهاي متعاهد تاريخ اجراي ضميمه با اختلافات مزبور را اعلام نمايد

تصويب قرارداد الحاقات - اصلاحات و خروج از قرارداد

الف - اين قرارداد منوط به تصويب كشورهاي امضاكننده ميباشد و نسخ مصوبه آن در بايگاني دولت كشورهاي متحده امريكا ضبط خواهد گرديد و تاريخ بايگاني آن از طرف دولت نامبرده بكشورهاي امضاءكننده و شركت‌كننده ابلاغ خواهد شد. ب - پس از آنكه اين قرارداد از طرف بيست و شش كشور تصويب و يا مورد الحاق واقع گرديد سي و يك روز بعد از آنكه اسناد مصوبه بيست و شش‌ گانه بايگاني گرديد اين قرارداد بين آن بيست و شش دولت بموقع اجرا گذارده خواهد شد براي هر كشوري كه بعد از آن موقع امضا نمايد سي و يك ‌روز بعد از تاريخ بايگاني نسخه مصوبه آن بموقع اجرا گذارده خواهد شد. ج - وظيفه دولت كشورهاي متحده امريكا خواهد بود كه تاريخ اجراي اين قرارداد را بكليه كشورهاي امضاءكننده و الحاق شده به آن اعلام نمايد.

الف - اين قرارداد پس از انقضاي تاريخ امضاء آن براي الحاق اعضاء ملل متحد و كشورهاي شريك آنها و كشورهائي كه در زمان گيرودار‌ كنوني جهان بيطرف باقي بوده‌ اند باز خواهد بود. ب - الحاق باين قرارداد بوسيله صدور اعلاميه بعنوان دولت كشورهاي متحده امريكا عملي خواهد گرديد و پس از سي روز از تاريخ وصول‌ اعلاميه از طرف دولت كشورهاي متحده امريكا اجرا خواهد شد دولت كشورهاي متحد امريكا موضوع را باطلاع كليه كشورهاي متعاهد خواهد ‌رسانيد.

كشورهاي ديگر غير از آنهائي كه مشمول مواد 11 و 12 و الف اين قرارداد مي‌ گردند بشرط موافقت سازمان عمومي بين‌ المللي كه بمنظور ‌استقرار صلح بوسيله ملل جهان تاسيس يافته باشد با تصويب چهار پنجم آراء مجمع عمومي و با هر گونه شرايطي كه مجمع تجويز نمايد ممكن است ‌براي مشاركت در اين قرارداد پذيرفته شوند ليكن هر گاه كشوري در جنگ كنوني مورد حمله و تهاجم از طرف كشور درخواست‌كننده واقع شده باشد ‌موافقت آن كشور در هر صورت ضروري خواهد بود.

الف - هر گونه پيشنهاد اصلاحي باين قرارداد با اكثريت دو سوم آراء مجمع عمومي صورت خواهد گرفت و پس از آن در مورد كشورهائيكه اصلاح مزبور را تصويب نموده باشند در موقعي بمورد اجرا گذارده خواهد شد كه بتصويب يك عده كشورهائيكه از طرف مجمع تعيين شده‌ اند ‌رسيده باشد- كشورهائي كه بدين ترتيب تعيين ميشوند از دو ثلث مجموع عده كشورهاي متعاهد نبايستي كمتر باشد. ب - هر گاه بعقيده مجمع عمومي اصلاح مزبور از نوعي باشد كه اتخاذ چنين رويه‌ اي لازم باشد مجمع عمومي ضمن تصميم‌نامه خود ممكن است ‌مقرر دارد كه هر كشوري كه ماده اصلاحي مزبور را در مدت معيني بمورد اجرا نگذارد از تاريخي كه اصلاح مزبور بموقع اجرا گذارده ميشود از‌ عضويت سازمان و مشاركت در اين قرارداد محروم خواهد گرديد.

ماده 95 - الف - هر كشور متعاهدي ميتواند پس از سه سال از تاريخ اجراي اين قرارداد بوسيله اعلامنامه كه خطاب بدولت كشورهاي متحده‌ امريكا صادر نمايد آنرا فسخ نمايد دولت امريكا بفوريت مراتب را باطلاع هر يك از كشورهاي متعاهد خواهد رسانيد ب - فسخ قرارداد يكسال بعد از تاريخ وصول اعلاميه اجرا خواهد شد و فقط شامل كشوري خواهد شد كه درخواست فسخ آنرا نموده باشد

96 - از نظر اين قرارداد عبارات مندرجه در ذيل باين شرح تعريف ميگردد: ‌الف - سرويس هوائي عبارت است از هر سرويس منظم هوائي كه بوسيله هواپيما براي حمل و نقل عمومي - مسافر - پست و بار تخصيص داده‌ ميشود. ب - سرويس هوائي بين‌ المللي عبارت است از هر سرويس هوائي كه از فضاي فوق قلمرو پيش از يك كشور عبور نمايد ج - شركت هواپيمائي عبارت است از هر بنگاه حمل و نقل هوائي كه يك سرويس هوائي بين‌ المللي را فراهم نموده يا عمل نمايد ‌د - توقف بمنظورهاي غير تجاري عبارت است از فرود آمدن بهر منظوري غير از گرفتن بار پياده نمودن مسافر و بار پست

‌براي تائيد مراتب بالا امضاكنندگان مختار ذيل كه مطابق ترتيب داراي اختيارنامه هستند بنمايندگي از طرف دولت‌ هاي متبوعۂ خود در تاريخي كه در‌ مقابل امضاء آنها قيد شده اين قرارداد را امضاء مينمايند ‌اين قرارداد در تاريخ هفتم دسامبر 1944 در شيكاگو بزبان انگليسي تنظيم گرديده متن‌ هاي انگليسي و فرانسه و اسپانيولي آن كه هر يك بطور ‌تساوي داراي اعتبار ميباشند در واشنگتن د.ث. براي -امضاء باز خواهد بود متن‌ هاي آنها در بايگاني دولت امريكا ضبط و رونوشت‌ هاي گواهي شده از طرف دولت امريكا بكليه دول كشورهائيكه قرارداد را امضا و بآن ملحق‌ ميگردند ارسال خواهد شد.

پروتكل راجع باصلاح قرارداد مربوط بهواپيمائي بين‌ المللي ‌نظر باينكه مجمع عمومي سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي از طرف شوراي موقت سازمان موقتي هواپيمائي كشوري بين‌ المللي در مونترال‌ انعقاد يافته و در 6 مه 1947 اولين جلسه خود را تشكيل داده است و0 ‌نظر باينكه مقتضي دانسته‌ اند كه در قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌ المللي كه در تاريخ 7 دسامبر 1944 تنظيم شده است اصلاحي بعمل آورده شود لذا. ‌در تاريخ سيزدهم مه 1947 بموجب مقررات ماده 94 (‌الف) قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌ المللي كه در تاريخ 7 دسامبر 1944 در شيكاگو تنظيم‌ گرديد تصويب نمودند كه ماده اصلاحي ذيل بجاي ماده 93 آن قرارداد خواهد بود. -ماده 93 متمم الف - با وجود مقررات مواد 91 و 92 و 93 فوق. 1 - يك كشوري را كه بنا بتوصيه مجمع عمومي ملل متحد از عضويت در هيئت نمايندگي بين‌ المللي كه از طرف ملل متحد تاسيس يافته با ملل ‌متحد مربوط شده است طرد گردد خود بخود از عضويت سازمان هواپيمائي كشوري محروم خواهد بود 2 - هر كشوري كه از عضويت سازمان ملل متحد اخراج شده باشد خود بخود از عضويت سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي محروم خواهد گرديد‌ مگر اينكه مجمع عمومي ملل متحد نسبت به انفعال وي نظر مخالفي توصيه نمايد. ب - كشوري كه بموجب مقررات بند (‌الف) فوق‌ الذكر از عضويت سازمان هواپيمائي كشور بين‌ المللي محروم شده باشد پس از تصويب مجمع‌ عمومي ملل متحده مجددا بر حسب تقاضاي آن كشوري و تصويب اكثريت شوري بعضويت سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي پذيرفته ميشود. ج - اعضاء سازمان كه از استفاده از حقوق و مزاياي عضويت ملل متحده معلق شده باشند بموجب درخواست فلل متحد از حقوق و مزاياي عضويت ‌در اين سازمان معلق خواهند گرديد. ‌در تاريخ 16 مه 1947 طبق مقررات ماده 94 (‌الف) قرارداد مزبور تصريح شده كه ماده اصلاحي فوق از موقعي كه به تصويب 28 كشور متعاهد برسد بمورد اجرا گذارده خواهد شد و نيز در همان تاريخ به دبير كل سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي دستور داده شد پروتكلي را كه حاوي ماده اصلاحي‌ و مراتب زير باشد تنظيم نموده و پروتكل مزبور از طرف رئيس و دبير كل اولين مجمع امضا خواهد گرديد. ‌بنابراين طبق تصميم فوق‌ الذكر مجمع عمومي. ‌اين پروتكل براي تصويب بهر كشوري كه قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌ المللي را تصويب نموده يا به آن محلق شده باشد تسليم خواهد شد اسناد مصدقه بدبير كل سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي براي ضبط در بايگاني‌ هاي سازمان ارسال خواهد گرديد و دبير كل سازمان به فوريت ‌تاريخ بايگاني هر يك از اسناد مصدقه را بكليه كشورهاي متعاهد ابلاغ خواهد نمود. ‌در مورد كشورهائيكه اين پروتكل را تصويب نموده باشند ماده اصلاحي قرارداد فوق از تاريخي بمورد اجرا گذارده خواهد شد كه بيست و هشت‌ نسخه اسناد مصدقه آن تسليم شده باشد دبير كل سازمان بفوريت بكليه كشورهائيكه قرارداد مزبور را امضاء نموده و يا در آن شركت نموده‌ اند‌ تاريخي را كه ماده اصلاحي بمورد اجرا گذارده ميشود ابلاغ خواهد نمود. ‌ماده اصلاحي فوق در مورد هر كشوريكه آنرا بعد از تاريخ بايگاني اسناد مصدقه قرارداد در بايگانيهاي سازمان تصويب نمايد از تاريخي كه اسناد‌ مصدقه خود را بسازمان تسليم نمايد بموقع اجرا گذارده خواهد شد. ‌بنا بمراتب فوق رئيس و دبير كل اولين مجمع عمومي سازمان هواپيمائي كشوري كه از طرف مجمع عمومي داراي اختيار ميباشند اين پروتكل را‌ امضاء مي‌ نمايند ‌اين پروتكل در تاريخ 27 مه 1947 در مونترال در يك سند واحد بزبان انگليسي و فرانسه و اسپانيولي تنظيم گرديده و هر يك از متنهاي آن بطور‌ تساوي معتبر ميباشد. ‌اين پروتكل در بايگانيهاي سازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي ضبط گرديده و رونوشتهاي مصدق آن از طرف دبير كل سازمان بكليۂ كشورهائي ‌ارسال خواهد شد كه قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌ المللي را كه در تاريخ 7 دسامبر 1944 در شيكاگو تنظيم گرديده است امضاء نموده و يا به آن ملحق شده باشند.

موافقت‌نامه سرويسهاي ترانزيت هوائي بين‌المللي كشورهائيكه اين موافقت‌نامه سرويسهاي ترانزيت هوائي بين‌المللي را پذيرفته و امضاء مينمايند و عضو سازمان هوائي كشوري بين‌المللي هستند ‌مراتب زير را اعلام ميدارند. ‌-ماده 1 قسمت اول - هر كشور متعاهدي بساير كشورهاي متعاهد آزاديهاي هوائي ذيل را درباره سرويسهاي هوائي بين‌المللي كه داراي برنامه منظم‌ باشند اعطاء مينمايند. 1- حق پرواز از افراز قلمرو آن بدون فرود آمدن. 2- حق فرود آمدن بمنظورهاي غير تجارتي. ‌حقق مندرجه در اين قسمت شامل فرودگاههائي كه جهت مقاصد نظامي بكار برده شده و سرويسهاي منظم هوائي بين‌المللي از استفاده از آنها محروم‌ ميباشند نخواهد گرديد. ‌در نواحي كه عمليات جنگي وجود دارد و يا نواحي اشغال شده نظامي و يا در زمان جنك(جنگ) در مسير خطوط اختصاصي كه براي رسانيدن تداركات بيك ‌چنين نواحي قرار گرفته باشند منوط بتصويب مقامات صلاحيت‌دار نظامي خواهد بود. ‌-قسمت دوم - اجراي حقوق مندرجه بايستي با مقررات موافقتنامه موقتي هواپيمائي كشوري بين‌المللي مطابقت داشته و در موقعي كه قرارداد‌هواپيمائي كشوري بين‌المللي بموقع اجرا گذاشته ميشود با آن قرارداد كه هر دو آنها در تاريخ هفتم دسامبر 1944 در شيكاكو(شيكاگو) تنظيم شده‌اند وفق ‌بدهد. ‌-قسمت سوم - يك كشور متعاهدي كه بشركت هواپيمائي كشور متعاهد ديگر حق توقف منظورهاي غير تجارتي اعطاء مينمايد ميتواند از شركت‌هوائي مزبور بخواهد كه از نقاطي كه چنين توقفها صورت ميگيرد وسائل مناسب حمل و نقل تجارتي براي آن كشور فراهم سازد ‌چنين تقاضائي نبايد شامل تبعيض بين هواپيماهائيكه در يك خط رفت و آمد مينمايند گردد و بعلاوه بايد ظرفيت هواپيما در نظر گرفته شده بنحوي‌عمل شود كه ببهره‌برداري معمولي سرويسهاي هواپيمائي بين‌المللي مربوطه و يا بحقوق و تعهدات يك كشور متعاهد خلل وارد ننمايد0 ‌-قسمت چهارم - هر كشور متعاهدي ميتواند با در نظر گرفتن مقررات اين موافقت‌نامه باقدامات زير مبادرت نمايد: 1- سير هر گونه سرويس هواپيمائي بين‌المللي را داخل قلمرو خود تعيين و فرودگاههائي كه از چنين سرويسها ممكن است از آن استفاده نمايد‌ معين نمايد. 2- براي استفاده از فرودگاه‌ها و ساير تسهيلات مربوطه عوارض عادلانه و مناسبي تحميل و يا اجازه تحصيل آنرا بدهد اين عوارض نبايد بالاتر از ميزاني باشد كه براي استفاده از چنين فرودگاه‌ها و تسهيلات از هواپيماهاي ملي آن كشور كه در سرويسهاي بين‌ المللي مشابهي اشتغال دارند دريافت‌ ميگردد مشروط بر اينكه هر گاه عوارضي كه براي استفاده از فرودگاه‌ها و ساير تسهيلات تحميل ميگردد مورد اعتراض كشور متعاهد ذينفع قرار گيرد منوط بتجديد نظر شوراي سازمان هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه بموجب مقررات قرارداد فوق‌الذكر تأسيس گرديده خواهد بود شوراي مزبور‌ گزارش امر را بضميمه توصيه‌هاي مربوط بآن براي توجه كشور يا كشورهاي مربوطه ارسال خواهد داشت. ‌-قسمت پنجم - هر كشور متعاهدي براي خود اين حق را محفوظ خواهد داشت كه از اعطاي گواهي‌نامه يا اجازه‌نامه‌ ايرا بيك بنگاه حمل و نقل هوئي ‌كشور متعاهد ديگر خودداري نموده و يا آنرا لغو نمايد. در هر موارديكه آنكشور قانع نشود كه مالكيت عمده و نظارت مؤثر باتباع كشور متعاهد ‌ديگر واگذار گرديده است يا در مورديكه چنين بنگاه حمل و نقل هوائي از رعايت قوانين جاريه كشوري كه در آنجا ببهره‌برداري اشتغال دارد يا تعهدات خود را طبق اين موافقت‌نامه انجام ندهد. ‌ماده 2 - قسمت اول - يك كشور متعاهد در مواقعي كه تشخيص دهد كه عمل كشور متعاهد ديگري كه در اين موافقت‌نامه شركت دارد موجب زحمت و‌بي‌عدالتي براي وي ميشود ميتواند از شوري درخواست بررسي وضعيت را بنمايد شوري پس از وصول درخواست در اين باب تحقيقات بعمل ‌خواهد آورد و كشورهاي مربوطه را براي مشاوره دعوت خواهد نمود. چنانچه چنين مشاوره رفع اشكالرا ننمايد شوري نظر خود را پيشنهاد نموده و‌توصيه‌هاي شايسته بكشورهاي ذينفع خواهد نمود هر گاه از آن پس كشور متعاهد مربوطه بنظر شوري از اجراي اقدامات صحيح و مقتضي بدون ‌جهت استنكاف نمايد شوري ميتواند بمجمع عمومي سازمان فوق‌ الذكر توصيه نمايد كه چنين كشور متعاهد را از حقوق و مزايائي كه بموجب اين‌ موافقت‌نامه از آن برخوردار ميشوند تا زماني كه يك چنين اقدامي را بعمل نياورده محروم سازد مجمع با تصويب اكثريت دو سوم آراء كشور مزبور را‌ براي هر مدتي كه جائز بداند و يا تا زمانيكه بنظر شوري اقدام اصلاح‌ آميز از طرف آن كشور بعمل نيامده است بدين ترتيب معلق خواهد ساخت. ‌-قسمت دوم - اگر هر گونه اختلاف نظري بين دو كشور يا عده‌اي از كشورهاي متعاهد راجع بتفسير و اجراي موافقتنامه روي دهد بطوريكه نتوان با‌ مذاكرات آنرا حل نمود فقرات فصل هيجده قرارداد مذكوره فوق در اين مورد بهمان ترتيبي كه نسبت بهر گونه عدم توافق راجع بتفسير و اجراي‌ قرارداد فوق‌الذكر مقرر شده است بموقع اجرا گذارده خواهد شد. ‌-ماده 3 - اين موافقت‌نامه تا زماني كه قرارداد فوق‌ الذكر بقوت خود باقي است معتبر خواهد بود معذلك كشور متعاهدي كه در اين موافقت‌نامه شركت‌ دارد ميتواند آنرا فسخ نمايد مشروط بر اينكه يك سال قبل مراتب را بدولت كشورهاي متحد امريكا اعلام دارد. دولت كشورهاي متحده امريكا بفوريت اعلام كناره‌گيري كشور مزبور را باطلاع ساير كشورهاي متعاهد خواهد رسانيد. ‌-ماده 4 - تا زمانيكه قرارداد فوق‌ الذكر بمورد اجرا گذارده نشده است كليه مراجعات بآن غير از آنچه در -قسمت 2 ماده دوم و ماده پنجم ذكر گرديده‌ است بموافقت‌نامه موقت هواپيمائي كشوري بين‌المللي كه در شيكاگو در تاريخ هفت دسامبر 1944 منعقد شده است احاله خواهد گرديد و مراجعات بسازمان هواپيمائي كشوري بين‌ المللي و مجمع عمومي و شوري از مراجعات به سازمان موقت هواپيمائي كشوري بين‌ المللي و مجمع موقت و شوري تلقي خواهد گرديد. ‌-ماده 5 - در اين قرارداد كليه قلمرو همان است كه در ماده 2 قرارداد مذكور در ماده فوق تعريف گرديده است. ‌-ماده 6 - امضاء‌ ها و پذيرش‌ هاي موافقتنامه. ‌-امضاءكنندگان زير نمايندگان كنفرانس هواپيمائي كشوري بين‌ المللي كه در تاريخ اول نوامبر 1944 در شيكاكو منعقد گرديده است اين موافقتنامه را بامضاء خود رسانيده و استحضار دارند كه دولت كشورهاي متحده امريكا را بايد باسرع اوقات ممكنه از طرف هر يك از دولتهائيكه از جانب آنها اين ‌موافقتنامه امضاء شده است مطلع گردانند كه امضائي كه از طرف آندولت شده است دال بر پذيرش اين موافقتنامه و تعهدات مقرره آن از طرف آندولت خواهد بود. ‌هر كشوري كه عضو سازمان هواپيمائي كشوري بين‌المللي باشد اين موافقتنامه را بعنوان تعهدي قبول مينمايد كه مستلزم اعلام قبولي آن كشور بدولت كشورهاي متحده امريكا ميباشد پذيرش اين موافقتنامه از تاريخ وصول اعلاميه فوق‌الذكر بدولت كشورهاي متحده امريكا مؤثر خواهد بود. ‌اين موافقتنامه موقعي بين كشورهاي متعاهد بموقع اجرا گذارده ميشود كه مورد موافقت هر يك از كشورهاي مربوطه واقع گرديده و موافقت هر يك‌ از آنها بوسيله دولت متبوع آن بدولت امريكا اعلام گرديده باشد دولت كشورهاي متحده امريكا بهر يك از امضاءكنندگان قرارداد كه موافقت خود را اعلام داشته است تاريخ موافقت ساير كشورها را ابلاغ نموده و موعد اجراي اين قرارداد را جداگانه بهر كشوري اطلاع خواهد داد. ‌باستناد مراتب بالا امضاءكنندگان زير نمايندگان مجاز بنمايندگي از طرف دولت متبوعه خود در تاريخي كه مقابل هر امضائي جداگانه مندرج است اين‌ موافقتنامه را امضاء مينمايند. ‌اين موافقت‌نامه در تاريخ هفتم دسامبر 1944 در شيكاگو بزبان انگليسي تنظيم گرديده است. متن‌هاي انگليسي و فرانسه و اسپانيولي كه بطور تساوي‌ معتبر ميباشند. در واشنگتن و.ث. در دسترس -امضاءكنندگان قرار خواهد گرفت هر دو متن پس از امضاء در بايگاني دولت كشورهاي متحده امريكا ضبط‌ و رونوشت گواهي شده آنها بكليه كشورهائيكه اين موافقت‌نامه را ممكن است پذيرفته يا امضاء بنمايند ارسال خواهد شد.

متن قرارداد فوق ضميمه قانون اجازه الحاق دولت ايران بمقررات هواپيمائي كشوري بين‌ المللي بوده و صحيح است .

رئيس مجلس شورايملي - رضا حكمت