بخشنامه بانك مركزي درخصوص ابلاغ "دستورالعمل ناظر بر عمليات ارزي صندوق سرمايه‌گذاري در دارايي ارزي با درآمد ثابت ارزي

با سلام و احترام؛ در راستاي اجراي بند (ح) ماده 44 قانون بانك مركزي، به پيوست "دستورالعمل ناظر بر عمليات ارزي صندوق سرمايه گذاري در دارايي ارزي با درآمد ثابت ارزي" مصوب 1404/10/09 كميسيون ارز و مصوب 1404/10/20 هيأت عالي بانك مركزي ارسال مي گردد. با عنايت به مراتب فوق، خواهشمند است دستور فرماييد مراتب را به كليه واحدها و شعب ارزي ذيربط ابلاغ و بر حسن اجراي آن نظارت نمايند.

مديريت كل دارايي هاي ارزي اداره تامين مالي ارزي هادي مجيدي - سيد آرش شهرآئيني

دستورالعمل ناظر بر عمليات ارزي صندوق سرمايه گذاري در دارايي ارزي با درآمد ثابت ارزي»

با استناد به بند (پ) ماده (۲) مكرر قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب 1392/10/03 با اصلاحات و الحاقات بعدي، جزء (۳) بند (ن) تبصره (۱) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ كل كشور مصوب 1403/11/08 با اصلاحات و الحاقات بعدي و بند (ح) ماده (۴۴) قانون بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1402/03/30 با اصلاحات و الحاقات بعدي، «دستورالعمل ناظر بر عمليات ارزي صندوق سرمايه گذاري در دارايي ارزي با درآمد ثابت ارزي » به شرح زير تصويب شد:

تعاريف و كليات

اصطلاحات مندرج در اين دستورالعمل در معاني مشروح زير است:

1 ) قوانين و مقررات ارزي: مجموعه قوانين و مقررات و بخشنامه هاي بانك مركزي در حوزه ارزي است؛

2 ) بانك مركزي: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران؛

3 ) سازمان: سازمان بورس و اوراق بهادار؛

4 ) كميسيون تسهيلات: كميسيون تسهيلات ارزي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران؛

5 ) كميسيون ارز: كميسيون ارز بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران؛

6 ) مركز مبادله: شركت مركز مبادله ارز و طلاي ايران؛

7) دستورالعمل: دستورالعمل ناظر بر عمليات ارزي صندوق سرمايه گذاري در دارايي ارزي با درآمد ثابت ارزي؛

8 ) صندوق ارزي: صندوق سرمايه گذاري در دارايي ارزي با درآمد ثابت ارزي است. اين صندوق از جمله مصاديق صندوق هاي سرمايه گذاري موضوع بند (۲۰) ماده (۱) قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران مصوب 1384/09/01 با اصلاحات و الحاقات بعدي و بند (هـ) ماده (۱) قانون توسعه ابزارها و نهادهاي مالي جديد به منظور تسهيل اجراء سياست هاي كلي اصل چهل و چهارم قانون اساسي مصوب 1388/09/25 با اصلاحات و الحاقات بعدي؛

9 ) اساسنامه: اساسنامه صندوق ارزي است؛

10 ) اميدنامه: اميدنامه صندوق ارزي كه مفاد آن بر اساس مقررات و موارد مندرج در اساسنامه تعيين شده و جزء جدايي ناپذير اساسنامه محسوب مي شود؛

11 ) سرمايه گذار: شخص حقيقي يا حقوقي كه مطابق گواهي سرمايه گذاري صادرشده طبق اساسنامه، مالك تعداد معيني از واحدهاي سرمايه گذاري صندوق ارزي هستند؛

12 ) موسسه اعتباري: شخص حقوقي كه با مجوز بانك مركزي يا به موجب قانون، تحت عنوان «بانك» يا «مؤسسه اعتباري غيربانكي» به انجام عمليات بانكي مبادرت مي نمايند و داراي اجازه نامه عمليات ارزي از بانك مركزي است؛

13 ) دارايي ارزي: سپرده هاي سرمايه گذاري ارزي، گواهي سپرده مدت دار ويژه سرمايه گذاري (خاص) ارزي، اوراق ارزي و اعتبارات اسنادي ارزي؛

14 ) اوراق ارزي: اوراق بهادار ارزي كه در چهارچوب قوانين و مقررات عرضه مي شود؛

15 ) ارز منتخب: واحد ارزي كه دارايي ارزي صندوق ارزي بر اساس آن نگهداري و واحد سرمايه گذاري بر اساس آن صدور و ابطال مي شود. هر صندوق مي تواند براساس چند ارز منتخب تاسيس شود؛

16 ) ارزش خالص روز هر واحد سرمايه گذاري: ارزشي است بر اساس ارز منتخب براي هر واحد سرمايه گذاري صندوق ارزي در پايان هر روز محاسبه و با سرمايه گذار قابل تسويه است.

صندوق ارزي، با هدف جمع آوري منابع ارزي از سرمايه گذار جهت سرمايه گذاري در دارايي ارزي به منظور تامين مالي طرح هاي صادرات محور و مديريت خطر (ريسك) سرمايه گذاري ارزي، و استفاده از صرفه جويي ناشي از مقياس، تحت نظارت سازمان، در چهارچوب قوانين و منطبق بر مقررات ارزي فعاليت مي نمايد.

سرمايه گذاري در صندوق ارزي، انتقال مالكيت واحدهاي سرمايه گذاري شده و تسويه وجوه ناشي از ابطال واحدهاي سرمايه گذاري در صندوق ارزي در چهارچوب اين دستورالعمل و بر اساس مقررات ارزي صرفاً به صورت ارزي و بر مبناي ارز منتخب است و هرگونه تسويه وجه ريالي ممنوع است.

سقف قابل صدور واحدهاي سرمايه گذاري در تمامي صندوق هاي ارزي تا اسفند هر سال براي سال بعد توسط بانك مركزي به سازمان اعلام و هرگونه تغيير در سقف فوق در دوره هاي كمتر از يك سال صرفاً با تاييد كميسيون ارز انجام مي شود.

صندوق ارزي مي تواند در اوراق ارزي و گواهي سپرده مدت دار ويژه سرمايه گذاري (خاص) ارزي ايفاي تعهد پذيره نويسي و تعهد خريد نمايد.

سرمايه گذاران مي توانند از طريق تحويل ارز اسكناس يا حواله ارزي به مدير عمليات ارزي، مطابق با مفاد مندرج در اساسنامه و اميدنامه، در صندوق ارزي سرمايه گذاري نمايند.

سرمايه گذاران مي توانند از محل اسكناس ارزي مطابق ماده (۶) و همچنين از محل درآمدهاي ارزي غيرصادراتي، منابع ارزي مازاد بر تعهدات ارزي صادراتي و يا ارزهاي با منشاء خارجي در صندوق ارزي سرمايه گذاري نمايند. خريد واحدهاي سرمايه گذاري صندوق ارزي از محل منابع ارزي مشمول تعهد ارزي صادراتي ممنوع است.

مركز مبادله در چارچوب دستورالعمل نسبت به انجام امور اجرايي محوله مرتبط با صندوق ارزي به شرح زير اقدام مي نمايد:

ثبت اطلاعات دارندگان اوراق ارزي كه در مركز مبادله ثبت مي شوند؛

اخذ تاييديه و استعلام قبولي سمت ضامن نقدشوندگي، مدير عمليات ارزي و مدير ثبت از بانك مركزي و ارائه به موسسه اعتباري پيشنهادي مدير صندوق؛

اخذ گزارش فعاليت از ضامن نقدشوندگي، مدير عمليات ارزي و مدير ثبت جهت ارائه به بانك مركزي؛

دريافت آخرين اطلاعات دارندگان واحدهاي سرمايه گذاري ممتاز و عادي صندوق ارزي جهت گزارش به كميسيون تسهيلات؛

بررسي و ارسال گزارش هاي مرتبط با تخلفات ضامن نقدشوندگي، مدير عمليات ارزي و مدير ثبت به كميسيون ارز؛

الزامات اركان صندوق ارزي

مدير عمليات ارزي و ضامن نقدشوندگي از حيث رعايت مقررات ارزي در عمليات خود، تحت نظارت بانك مركزي فعاليت مي كنند.

مجوز ضامن نقدشوندگي براي موسسه اعتباري، به پيشنهاد مدير صندوق ارزي، با تاييد بانك مركزي و توسط آن مرجع صادر مي شود.

مدير عمليات ارزي صرفاً موسسه اعتباري داراي اجازه نامه عمليات ارزي از بانك مركزي است كه به پيشنهاد مدير صندوق ارزي و با تاييد بانك مركزي تعيين مي شود. مدير عمليات ارزي در چهارچوب مقررات ارزي تابع دستورات مدير صندوق است.

تخلفات ضامن نقدشوندگي و مدير عمليات ارزي از مقررات ارزي، در چهارچوب ماده (۲۳) قانون بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1402/03/30 با اصلاحات و الحاقات بعدي رسيدگي مي شود.

وظايف مدير عمليات ارزي به شرح زير است:

صدور تاييديه دريافت ارز واريزشده توسط موسسان صندوق ارزي و سرمايه گذار در دوره پذيره نويسي؛

كارسازي، نقل و انتقال و تبديل دارايي ارزي صندوق ارزي به منظور كسب بازدهي متناسب به درخواست مدير صندوق؛

بررسي منابع ارزي سرمايه گذار در صندوق ارزي مطابق با قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب 1392/10/03 با اصلاحات و الحاقات بعدي و مقررات ارزي و تاييد دريافت وجوه حواله ارزي؛

مدير عمليات ارزي مجاز به تبديل ارز مورد درخواست سرمايه گذار، موسسه اعتباري، دارنده اوراق ارزي و اركان صندوق ارزي يا تغيير كيفيت ارز در اختيار صندوق ارزي نيست.

ابطال واحد سرمايه گذاري شده از طريق ارز اسكناس يا حواله ارزي صرفاً با ارز منتخب صندوق ارزي مجاز است.

مدير عمليات ارزي مجاز به تنزيل اعتبارات اسنادي ارزي در چهارچوب مقررات ارزي است.

وظايف ضامن نقدشوندگي به شرح زير است:

تأمين وجوه نقد مورد نياز صندوق ارزي در مقطع ابطال واحدهاي سرمايه گذاري از طريق پرداخت مبالغ ارز منتخب تعيين شده در قبال دريافت واحدهاي سرمايه گذاري صندوق؛

تأمين كسري وجوه نقد صندوق ارزي در مقطع انحلال صندوق ارزي در ازاي بستانكارشدن در حساب هاي صندوق؛

دريافت تمامي دارايي هاي ارزي نقدنشده صندوق ارزي (از جمله مطالبات صندوق ارزي از ديگران) در پايان دوره تصفيه در قبال كليه مطالبات خود از صندوق و سرمايه گذاري هاي خود در صندوق؛

اعلام موافقت يا عدم موافقت خود با انعقاد قرارداد پيشنهادي مدير صندوق در خصوص مشاركت صندوق در تعهد پذيره نويسي يا خريد اوراق ارزي؛

ضامن نقدشوندگي مجاز است منابع ارزي موردنياز براي انجام وظايف موضوع اين ماده را از محل منابع ارزي در اختيار خود تأمين نمايد.

چهارچوب تعهدات موردنظر بانك مركزي مرتبط با عمليات ارزي در خصوص قراردادهاي فيمابين صندوق ارزي با ضامن نقدشوندگي، مديريت عمليات ارزي و مدير ثبت پس از تصويب توسط هيأت عالي بانك مركزي براي سازمان ارسال مي شود.

دارايي ارزي

تسعير دارايي ارزي صندوق ارزي صرفاً جهت تامين وجوه ريالي موضوع ماده (۲۵) اين دستورالعمل مجاز است.

بانك مركزي تمهيدات لازم به منظور تبديل حواله ارزي قابل نقل و انتقال به ارز اسكناس صندوق ارزي و تبديل ارز اسكناس به حواله ارزي قابل نقل وانتقال صندوق ارزي را بدون دريافت هزينه فراهم مي نمايد.

موسسان، مدير صندوق، مدير عمليات ارزي و ضامن نقدشوندگي براي تملك واحدهاي ممتاز صندوق ارزي مي توانند از محل مورد تاييد كميسيون ارز در بستر مركز مبادله ارز خريداري نمايند.

مدير صندوق ارزي مجاز است تا سقف معين در اساسنامه براي تملك واحدهاي عادي صندوق ارزي از محل مورد تاييد كميسيون ارز در بستر مركز مبادله ارز خريداري نمايد.

ابطال و پرداخت سود واحدهاي سرمايه گذاري صندوق ارزي

مستندات مبني بر دريافت اصل و سود از محل ابطال واحدهاي سرمايه گذاري صندوق ارزي براي سرمايه گذار، به عنوان صورتحساب معتبر موضوع ماده (۲) مكرر قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب 1392/10/03 با اصلاحات و الحاقات بعدي و نيز سند مثبته موضوع ماده (۲) قانون مبارزه با پولشويي مصوب 1386/11/02 با اصلاحات و الحاقات بعدي محسوب مي شود.

پرداخت مبلغ حاصل از ابطال واحدهاي سرمايه گذاري صندوق ارزي به دارنده واحد سرمايه گذاري در قالب ارز منتخب است.

مبالغ مانده كم تر از ۵۰ واحد ارز منتخب در هنگام ابطال واحدها به صورت ارزي در حساب ارزي سرمايه گذار واريز مي شود.

مدير عمليات ارزي مي تواند در صورت درخواست سرمايه گذار، مانده ارزي كم تر از 50 واحد ارز منتخب را با نرخ ارز اسكناس بازار ارز مسافري مركز مبادله خريداري نمايد.

هزينه ها و كارمزدها

كارمزد مدير صندوق، ضامن نقدشوندگي، مدير عمليات ارزي و مدير ثبت به صورت ارزي و كارمزد متولي و حسابرس به صورت ريالي پرداخت مي شود.

پرداخت هزينه ها و كارمزدهاي ريالي صندوق حسب مورد از محل تسعير دارايي ارزي به نرخ فروش اسكناس ارز مسافري مجاز است.

هزينه كارسازي حواله ارزي به ذي نفع اوراق ارزي با رعايت صرفه و صلاح سرمايه گذاران و با كمترين هزينه تبديل و نقل و انتقال ارز بر عهده صندوق ارزي و هزينه هاي مترتب بر صدور و ابطال واحدهاي سرمايه گذاري از طريق حواله ارزي شامل كارسازي و تبديلات ارزي بر عهده سرمايه گذار است.

اين دستورالعمل در پنجاه و دومين جلسه مورخ 1404/10/20 هيأت عالي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران مشتمل بر ۲۷ (بيست و هفت) ماده و ۳ (سه) تبصره تصويب شد.