نظر مشورتي 7/1403/402 مورخ 1403/07/24 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : آيا دعواي مطالبه و تحويل ملك به استناد عقد اباحه منافع در مال غير منقول، پس از يك سال از راه‌اندازي سامانه موضوع ماده يك قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 مسموع است؟ توضيح آنكه در قانون ياد‌شده در خصوص انتقال عين و منفعت مال غير منقول تقرير حكم شده است؛ اما در مورد عقود مفيد اباحه اموال ذكري به ميان نيامده است. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، قانونگذار در مواد يك و 10 قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 به انتقال منافع و يا مالكيت منافع، انتقال حق انتفاع و مالكيت حق انتفاع تصريح دارد؛ اما در خصوص اباحه در انتفاع و عقود مفيد آن مانند عاريه حكمي ندارد. ثانياً، اباحه در انتفاع، حق انتفاع و مالكيت بر آن ايجاد نمي‌كند و به همين دليل است كه اذن در انتفاع قابل رجوع و عقود مفيد اباحه در انتفاع مانند عاريه جايز است و مباح‌كننده انتفاع مي‌تواند از آن عدول كند. با توجه به مراتب پيش‌گفته و از آنجا كه اباحه در انتفاع، حق يا مالكيت بر آن را در پي ندارد تا بتواند موجد دعوا شود؛ در فرض سؤال دعواي مطالبه و تحويل ملك به استناد عقد اباحه در انتفاع، صرف نظر از قابليت يا عدم قابليت استماع اين دعوا، از شمول قانون الزام به ثبت رسمي معاملات اموال غير منقول مصوب 1403 خارج است.