بخشنامه بانك مركزي در خصوص دستورالعمل شيوه صدور كارت هديه و بن كارت ريالي

با سلام؛ احتراماً، پيرو بخشنامه شماره 98/384127 مورخ 1398/11/6 موضوع ابلاغ اصلاحيه «دستورالعمل شيوه صدور كارت هديه و بن كارت ريالي»، به استحضار مي رساند؛ با عنايت به مفاد ماده (101) «آيين نامه اجرايي ماده (14) الحاقي قانون مبارزه با پولشويي» موضوع تصويب نامه شماره 92986/ت57101هـ مورخ 1398/07/22 هيأت محترم وزيران مبني بر منوط شدن صدور كارت هديه و ساير كارت هاي نقدي به افتتاح حساب سپرده توسط متقاضي نزد مؤسسات اعتباري و با هدف به روزرساني و متناسب نمودن ضوابط موصوف با شرايط و اقتضائات جديد، «دستورالعمل شيوه صدور كارت هديه و بن كارت ريالي» مورد بازنگري قرار گرفت و در جلسه مورخ 1400/05/10 كميسيون مقررات و نظارت مؤسسات اعتباري بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران تأييد شد كه نسخه اي از آن به پيوست جهت استحضار ايفاد مي شود. اهم تغييرات در دستورالعمل مذكور عبارتست از: * صدور كارت هديه توسط هر مؤسسه اعتباري صرفاً براي مشتري داراي حساب سپرده نزد آن مؤسسه اعتباري امكان پذير است؛ * صدور كارت هديه در هر مؤسسه اعتباري به صورت غيرحضوري، صرفاً از طريق ابزارهاي پذيرش همان مؤسسه اعتباري مجاز مي باشد؛ * حداقل مبلغ براي هر فقره كارت هديه معادل يك ميليون (1/000/000) ريال مي باشد؛ * حداكثر مبلغ هر فقره كارت هديه از پنج ميليون (5/000/000) به بيست ميليون (20/000/000) ريال افزايش يافته است؛ * حداكثر مدت اعتبار كارت هديه از يك سال به دوسال افزايش پيدا نموده است. خواهشمند است دستور فرمايند مراتب به قيد تسريع با لحاظ مفاد بخشنامه شماره 96/149153 مورخ 1396/05/16 به تمامي واحدهاي ذي ربط آن بانك/مؤسسه اعتباري غيربانكي ابلاغ شده و بر حسن اجراي آن نظارت دقيق به عمل آيد.

مديريت كل مقررات، مجوزهاي بانكي و مبارزه با پولشويي اداره مطالعات و مقررات بانكي حميدرضا غني آبادي - الهام چيت سازان

"بسمه تعالي" "دستورالعمل شيوه صدور كارت هديه و بن كارت ريالي"

مقدمه كميسيون مقررات و نظارت مؤسسات اعتباري، در اجراي بند (ب) ماده (۱۱) قانون پولي و بانكي كشور و در راستاي ساماندهي فرآيند صدور و استفاده از كارت هديه و بن كارت ريالي، «دستورالعمل شيوه صدور كارت هديه و بن كارت ريالي» را به شرح زير تصويب نمود:

گستره شمول تعاريف ذيل، منحصراً محدود به اين دستورالعمل است: 1-1- بانك مركزي: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران. 1-2- مؤسسه اعتباري: بانك يا مؤسسه اعتباري غيربانكي كه به‌ موجب قانون يا با مجوز بانك مركزي تأسيس شده و تحت نظارت بانك مركزي مي ‌باشد. 1-3- مشتري: شخص حقيقي يا حقوقي كه متقاضي صدور كارت هديه يا بن كارت ريالي مي‌ باشد.

مؤسسه اعتباري موظف است صرفاً براي مشتري داراي حساب نزد آن مؤسسه اعتباري، پس از شناسايي معمول و مقتضي مشتري در چارچوب ضوابط و مقررات مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم و ساير مقررات مربوط كارت هديه صادر نمايد. مؤسسه اعتباري بايد برابر ضوابط و مقررات مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم اطلاعات هويتي وي را به همراه مشخصات يكايك كارت‌ هاي هديه صادرشده براي وي، در سامانه ‌هاي خود وارد نمايد به‌ گونه ‌اي كه رديابي تمامي تراكنش ‌هاي هر كارت صادره به آساني ميسر گردد.

صدور غيرحضوري كارت هديه در هر مؤسسه اعتباري، صرفاً از طريق ابزارهاي پذيرش همان مؤسسه اعتباري مجاز است.

دستگاه ‌هاي اجرايي موضوع ماده (5) «قانون مديريت خدمات كشوري» و ماده (29) «قانون برنامه پنج‌ ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران» از جمله دستگاه‌ ها و شركت‌ هاي مستلزم يا تصريح نام مانند شركت‌ هاي اصلي و فرعي تابعه وزارت نفت (شركت ملي پالايش و پخش فرآورده ‌هاي نفتي ايران، شركت ملي پخش فرآورده‌ هاي نفتي ايران، شركت ملي گاز ايران و ...) شركت‌ ها و سازمان ‌هاي تابعه وزارت صنعت، معدن و تجارت (ايدرو، ايميدرو و ...) و همچنين نهادهاي عمومي غيردولتي در رابطه با آن بخش از منابع خود كه از محل منابع عمومي يا كمك‌ هاي مردمي تأمين مي‌ شود و داراي حساب ريالي نزد بانك مركزي هستند و وجوه مربوط به صدور كارت هديه از محل حساب ياد شده تأمين مي‌ گردد، از شمول فرايند شناسايي و افتتاح حساب مذكور در ماده (2) مستثني مي ‌باشند.

مؤسسه اعتباري بايد هنگام صدور كارت هديه و يا بن كارت براي مشتري، تعهدات لازم در خصوص اجراي قانون و مقررات مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم را از وي اخذ نمايد. در صورت خودداري مشتري از ارائه اين تعهد و يا خودداري از عمل به تعهدات، مؤسسه اعتباري بايد از ارائه خدمات به ايشان خودداري نمايد.

مسئوليت هرگونه سوءاستفاده از كارت هديه و يا بن كارت صادره بر عهده مشتري مي ‌باشد.

در صورتي‌ كه مؤسسه اعتباري به دلايلي همچون عدم همكاري مشتري نتواند اطلاعات لازم را براي شناسايي وي به دست آورد و يا مشتري اقدام به ارائه اطلاعات غيرواقعي نمايد، مؤسسه اعتباري بايد پس از توضيح مراتب به مشتري، از صدور كارت هديه و يا بن كارت براي وي خودداري نمايد. مؤسسه اعتباري موظف است مشخصات مشترياني را كه مبادرت به اعلام اطلاعات غيرواقعي نموده ‌اند، به مركز اطلاعات مالي و مبارزه با پولشويي وزارت امور اقتصادي و دارايي و بانك مركزي گزارش كند.

صدور كارت هديه و يا بن كارت توسط مؤسسه اعتباري براي اشخاص زير ممنوع است: 1-5- اشخاصي كه از ارائه اطلاعات يا اسناد موردنياز خودداري مي‌ كنند؛ 2-5- دارندگان سابقه چك برگشتي رفع سوء اثر نشده؛ 3-5- اشخاصي كه به حكم مراجع قضايي، حق دريافت خدمات بانكي از جمله افتتاح حساب در مؤسسه اعتباري را ندارند؛ 4-5- اشخاصي كه به حكم مراجع قضايي، حساب آن‌ ها در مؤسسه اعتباري مسدود شده است و يا به هر دليل ديگري حق برداشت از حساب را ندارند؛ 5-5- اشخاص حقيقي ايراني فاقد شماره ملي، اشخاص حقوقي ايراني فاقد شناسه ملي و اشخاص خارجي (حقيقي و يا حقوقي) فاقد شماره فراگير اشخاص خارجي؛ 6-5- اشخاص فهرست تحريمي بند 20 ماده 1 و فهرست توقيفي بند 21 آيين ‌نامه اجرايي ماده 14 الحاقي قانون مبارزه با پولشويي مصوب جلسه مورخ 1398/7/21 هيات محترم وزيران.

صدور كارت هديه صرفاً در قبال برداشت از حساب مشتري مجاز مي ‌باشد.

حداقل مبلغ كارت هديه، يك ميليون (1/000/000) ريال و حداكثر مبلغ آن پنجاه ميليون (50/000/000) ريال مي باشد.

مؤسسه اعتباري مكلف است سامانه‌ هاي خود را به ‌گونه ‌اي طراحي كند كه مجموع كارت‌ هاي هديه صادره براي هر مشتري در هر روز، بيش از سقف مقرر براي پرداخت وجه نقد ريالي به ارباب ‌رجوع از سوي بانك ‌ها و مؤسسات اعتباري غيربانكي، اعلامي توسط بانك مركزي نباشد.

كارت هديه فاقد قابليت شارژ مجدد بوده و پس از اتمام موجودي بايد ابطال گردد.

كارت هديه حداكثر به مدت دو سال داراي اعتبار است. پس از انقضاي مدت مزبور، مانده مصرف نشده كارت ‌هاي هديه در تمام شعب مؤسسه اعتباري صادركننده، قابل دريافت مي ‌باشد. درج تاريخ انقضاي كارت هديه بر روي جسم كارت الزامي است.

مؤسسه اعتباري موظف است پس از تاريخ انقضاي كارت هديه و در صورت عدم ارائه جسم كارت هديه به دلايلي نظير مفقودي، پرداخت مانده مصرف نشده كارت هديه را صرفاً بر اساس درخواست مشتري و پس از احراز هويت وي پرداخت نمايد.

مؤسسه اعتباري موظف است قبل از تاريخ انقضاي كارت هديه، در صورت ارائه جسم كارت هديه، با درخواست مشتري و پس از احراز هويت وي، نسبت به تعويض، توليد مجدد رمز و يا رفع مسدودي كارت هديه اقدام نمايد.

مؤسسه اعتباري موظف است قبل از تاريخ انقضاي كارت هديه، در صورت عدم ارائه جسم كارت هديه به دلايلي نظير مفقودي، با درخواست مشتري و پس از احراز هويت وي و ابطال كارت هديه قبلي، منوط به سپري شدن حداقل دو ماه از تاريخ اعلام مفقودي و عدم انجام هرگونه تراكنش اعم از موفق و يا ناموفق طي مدت دو ماه از تاريخ اعلام مفقودي و نيز عدم ادعاي مالكيت توسط شخص ثالث با عنوان دارنده كارت هديه طي مدت دو ماه از تاريخ اعلام مفقودي، نسبت به صدور مجدد كارت هديه و يا توليد مجدد رمز كارت هديه اقدام نمايد.

مؤسسه اعتباري موظف است صرفاً براي مشتري داراي حساب نزد آن مؤسسه اعتباري، پس از شناسايي معمول و مقتضي مشتري در چارچوب ضوابط و مقررات مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم و ساير مقررات مربوط بن كارت صادر نمايد.

دستگاه‌ هاي اجرايي موضوع ماده (5) «قانون مديريت خدمات كشوري» و ماده (29) «قانون برنامه پنج‌ ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران» از جمله دستگاه‌ ها و شركت‌ هاي مستلزم يا تصريح نام مانند شركت‌ هاي اصلي و فرعي تابعه وزارت نفت (شركت ملي پالايش و پخش فرآورده ‌هاي نفتي ايران، شركت ملي پخش فرآورده‌ هاي نفتي ايران، شركت ملي گاز ايران و ...) شركت‌ ها و سازمان ‌هاي تابعه وزارت صنعت، معدن و تجارت (ايدرو، ايميدرو و ...) و همچنين نهادهاي عمومي غيردولتي در رابطه با آن بخش از منابع خود كه از محل منابع عمومي يا كمك‌ هاي مردمي تأمين مي ‌شود و داراي حساب ريالي نزد بانك مركزي هستند و وجوه مربوط به صدور بن كارت از محل حساب ياد شده تأمين مي‌ گردد، از شمول ماده (10) مستثني مي ‌باشند.

صدور بن كارت فقط به نام مشتري و با درج نام وي بر روي جسم كارت امكان ‌پذير است.

بن كارت مي ‌تواند قابليت شارژ داشته باشد.

مانده مصرف نشده كارت ‌هاي هديه و بن كارت‌ هاي صادره بايد در سرفصل حساب «بستانكاران موقت» تحت دو حساب معين مجزا منظور گردد. مبالغ مزبور مشمول توديع سپرده قانوني طبق ضوابط ذي ‌ربط مي ‌باشد.

شماره كارت هديه و يا بن كارت صادره توسط مؤسسات اعتباري بايد در چارچوب استاندارد شماره ‌گذاري انواع كارت‌ هاي پرداخت در كشور، اعلامي توسط بانك مركزي تعيين گردد.

مؤسسه اعتباري موظف است ساز و كاري را فراهم نمايد كه از طريق آن، رديابي تمامي تراكنش‌ هاي هر كارت صادره و همچنين اخذ آمار و اطلاعات مربوط به تعداد كارت‌ هاي هديه و يا بن كارت‌ هاي صادره و مبالغ آن براي هر مشتري به همراه مانده مصرف نشده كارت ‌هاي هديه و يا بن كارت‌ هاي صادره در مقاطع زماني حداقل روزانه امكان ‌پذير باشد.

مؤسسه اعتباري موظف است اطلاعات تراكنش ‌هاي كارت ‌هاي هديه و يا بن كارت‌ هاي صادره را مطابق ضوابط مذكور در آيين‌ نامه مدت و طرز نگاهداري اوراق بازرگاني، اسناد و دفاتر بانك‌ ها، اعلامي توسط بانك مركزي نگهداري نمايد و تخلف از آن مشمول مجازات‌ هاي مقرر در قانون و مقررات مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم مي‌ شود.

صدور و راهبري كارت هديه و يا بن كارت بايد در چارچوب قوانين و مقررات موضوعه، از جمله مقررات مبارزه با پولشويي و تأمين مالي تروريسم باشد.

از تاريخ ابلاغ اين دستورالعمل، مقررات مغاير با آن از جمله بخشنامه شماره 93/89539 مورخ 1393/4/5 و اصلاحيه پس از آن و نيز بخشنامه شماره 96/322960 مورخ 1396/10/10 موضوع «شيوه ‌نامه رسيدگي به درخواست مشتريان در خصوص كارت‌ هاي هديه صادرشده» منسوخ مي‌ گردد.

اين دستورالعمل در بيست ماده و شش تبصره در شانزدهمين جلسه مورخ 1400/05/10 كميسيون مقررات و نظارت مؤسسات اعتباري بانك مركزي به تصويب رسيد.