آئين نامه ستاد حفاظت اجتماعي

مقدمه : جامعه اسلامي نيازمند احياي امر به معروف و نهي از منكر است، اصولي كه حيات اجتماع به آن بستگي دارد جوانان متدين در محلات و مساجد از بي بند و باري و ارتكاب معاصي و جرايم در محلات خود رنج مي برند اما آنان از حمايت قانون و مسئولين برخوردار نبوده و به سمت اجراي وظايف اجتماعي خود هدايت نمي شوند. آنها انرژي زيادي دارند اما بعلت فقد سازماندهي از آن استفاده نمي شود. وقتي جرائم مختلف در محلات اتفاق مي افتد يك جوان متدين نمي داند چه وظيفه اي دارد لذا هر كس ممكن است به رفتاري متفاوت دست بزند و احتمالاً نه مفيد باشد و نه سازنده،‌ در بعضي از موارد زير باعث ايجاد مشكلات قانوني براي امر به معروف و نهي از منكر گرديده است. مدعي العموم وظيفه نظارتي وسيعي در جامعه دارد و بايد از جامعه حفاظت و صيانت نمايد. بنابراين در جهت انجام نظارت و حفاظت از جامعه و براي كاهش وقوع جرائم و اخذ اطلاعات صحيح از ميان مردم و احياي سنت حسنه امر به معروف و نهي از منكر و سازماندهي جوانان متدين مساجد ،‌محلات و شهرهاي استان و برقراري ارتباط همه اقشار با تشكيلات قضائي طرح تشكيل (ستاد حفاظت اجتماعي استان) تهيه و تدوين گرديد. به موجب اين طرح در هر مسجد و محله هسته هاي اوليه تشكل هاي مردمي شكل مي گيرد و مجموعه تشكل محلات به تشكيلات منطقه متصل مي شود و مجموع مناطق زير نظر ستاد مركزي خواهد بود. همچنين در كارخانجات، بازار ، حوزه دانشگاه ، مدارس و اجتماعات بانوان و غيره چنين تشكيلاتي شكل مي گيرد و آنان به همان ترتيب به ستاد مركزي متصل مي شوند. اين هسته ها همگي به جمع آوري و ارسال اطلاعات مردمي در خصوص جرائم و مرتكبين آنها مي پردازند و تلاش مي كنند با اصول امر به معروف و نهي از منكر ضمن پيگيري از وقوع جرم در جهت اصلاح اجتماعي و حفاظت و صيانت جامعه بكوشند آنان مي توانند در صورت قريب الوقوع بودن ارتكاب جرائم ضمن ارسال اطلاعات براي مدعي العموم فوراً مراتب را با پاسگاه هاي انتظامي هماهنگ نموده و اقدام قانوني بعمل خواهد آمد. همچنين اين هسته ها مي توانند با انجام گشت در شب يا روز از وضعيت محلات خود مراقبت نمايند. اين اشخاص جذب و گزينش شده و جهت شناسايي آنها كارت شناسايي صادر خواهد شد. اميد است با اجراي اين طرح و جذب مشاركت مردمي گامهاي مؤثري در جهت سالم سازي جامعه و پاكسازي آن از عناصر مجرم برداشته شود.

در اجراي بند 1 اصل سوم و بندهاي 4 و 5 اصل يكصد و پنجاه و ششم و بند 1 اصل يكصد و پنجاه و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و براي عينيت بخشيدن به اصل هشتم قانون اساسي كه وظيفه اي همگاني است، ‌در جهت حفاظت جامعه از هر گونه آلودگي، جرم و جنايت و تشكيل اجتماعات مضر به امنيت و سلامت جامعه و احياي سنت امر به معروف و نهي از منكر كه و المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولياء بعض يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر، و كاهش و رفع مفاسد در جامعه و باستناد بند «الف» ماده يك قانون وظايف و اختيارات رئيس قوه قضائيه مصوب 8/12/1378، نهادي در قوه قضائيه تحت عنوان «ستاد حفاظت اجتماعي» تأسيس مي گردد. تشكيلات ، نحوه اداره ، سازماندهي و امور اداري و مالي آن به موجب مواد آتي بوده و از اين پس به اختصار ستاد ناميده مي شود.

ستاد نهادي غير انتفاعي و غير سياسي بوده و وابسته به تشكيلات دادگستري استان و زير نظر دادستان مركز استان و با نظارت رئيس كل دادگستري استان در جهت حفاظت جامعه از جرم و جنايت فعاليت مي نمايد.

مدت فعاليت اين ستاد از زمان تصويب رئيس قوه قضائيه آغاز و تا زماني كه انحلال آن توسط ايشان اعلام نشده است ادامه مي يابد.

اموال ستاد در زمان انحلال به دادگستري استان تحويل و جزء اموال آن خواهد بود.

اهداف ستاد به شرح زير مي باشد : الف – احياء سنت حسنه امر به معروف و نهي از منكر؛ ب – پيشگيري از وقوع جرم ؛ ج – پاكسازي جامعه از عناصر مجرم؛ د – انسجام بخشيدن به امت حزب ا... در جهت اصلاح جامعه؛ ر- نظارت و حمايت قانوني ار امر به معروف ونهي از منكر.

ستاد تحت نظارت رياست قوه قضائيه و توسط شوراي مركزي با عضويت معاون اجرايي قوه قضائيه ،‌ دادستان كل كشور و رئيس ستاد احياي امر به معروف و نهي از منكر كشور سازماندهي و اداره مي گردد.

وظايف و اختيارات شوراي مركزي به شرح ذيل مي باشد: -اتخاذ تصميم نسبت به سياست كلي و برنامه هاي ستاد؛ - اتخاذ تصميم در خصوص بودجه و اعتبارات ستاد در محدوده اي كه تخصيص داده شده باشد؛ - تعيين و ابلاغ وظايف و مسئوليتها و تشكيلات واحدهاي استاني؛ - نظارت بر انجام وظايف واحدهاي استاني؛ - بررسي و اتخاذ تصميم نسبت به پيشنهادهاي واصله در خصوص تغيير و اصلاح ساختار و ساير موارد ابلاغي؛ - اخذ آمار عملكرد واحدهاي استاني و شهرستاني؛ - اتخاذ تصميم در خصوص استخدام نيرو و كم و كيف آن و تعين سقف پستهاي مورد نياز در واحدها و در حدود قانوني و اعتبارات و امكانات موجود؛ - بررسي و اتخاذ تصميم در مورد تعديل نيروي انساني در واحدهاي مربوط؛ - ساير مواردي كه توسط رئيس قوه قضائيه ارجاع مي شود؛

دادستان كل كشور و رئيس شوراي مركزي و معاون اجرايي قوه قضائيه به عنوان دبير شوراي مركزي مسئول ابلاغ و پيگيري مصوبات ستاد مي باشد.

ستاد داراي يك دبيرخانه است كه كليه اقدامات از طريق آن ابلاغ مي گردد.

تشكيلات ستاد حفاظت اجتماعي استان: 1-اين تشكيلات شامل يك رئيس ستاد و پنج معاونت (اداري و مالي و پشتيباني – هماهنگي – آموزش و تحقيقات و پيشگيري – شهرستانها - مردمي) مي باشد. 2- رئيس ستاد و معاونين توسط دادستان مركز استان پيشنهاد و توسط رئيس كل دادگستري استان منصوب و همچنين عزل مي شوند و مديريتهاي زير مجموعه هر معاونت و ساير مسئولين و كاركنان توسط رئيس ستاد منصوب و عزل خواهند شد. 3- تشكيلات تفصيلي ستاد استان و شهرستانها و بخشها و تعداد پستهاي هر كدام منطبق با شرح وظايف به پيشنهاد معاونت اجرايي وتصويب شوراي مركزي تنظيم خواهد شد.

وظايف رئيس ستاد حفاظت اجتماعي استان و معاونين وي

رئيس ستاد: 1-رئيس ستاد هدايت و رهبري ستاد حفاظت اجتماعي را طبق نظر دادستان در سطح استان بعهده دارد؛ 2- نظارت بر كليه واحدها و معاونت ها؛ 3- اخذ گزارش فعاليت هر معاونت بصورت هفتگي؛ 4- اجراي دستورات دادستان استان و پيگيري آنها؛ 5- رياست شوراي معاونين و اجراي مصوبات اين شورا؛ 6- ايجاد هماهنگي با كليه مديران و مسئولين استان و ائمه جمعه و جماعات و مقامات نظامي و انتظامي قضائي؛ 7- تلاش جهت شناساندن اين ستاد به آحاد مردم؛ 8- صدور كارت شناسايي براي كليه مأمورين افتخاري و نيروهاي فعال؛ 9- امضا اسناد و قراردادهاي مورد نياز و انجام هر گونه هزينه و قبول كمكهاي مردمي در جهت پيشرفت امور ستاد؛ 10- تصميم گيري در خصوص كليه امور مربوط به ستاد پس از جلب نظر موافق دادستان؛ 11- اجراي كليه دستورات ابلاغي توسط دبيرخانه شوراي مركزي.

وظايف شوراي معاونين : وظايف شوراي معاونين: 1-اين شورا جنبه مشورتي داشته و هر زمان كه رئيس ستاد تشخيص دهد تشكيل جلسه داده و تصميمات اتخاذ شده در هر مورد با تصويب رئيس ستاد قابل اجرا خواهد بود؛ 2- رعايت بند 10 وظايف رئيس ستاد در خصوص اين تصميمات نيز ضروري است.

وظايف معاونت اداري مالي و پشتيباني : وظايف معاونت اداري مالي و پشتيباني: 1-اداره كليه امور اداري و جذب نيروي انساني و گزينش آنها؛ 2- رسيدگي به تخلفات نيروها و عدم رعايت شئون ؛ 3- اداره دبيرخانه؛ 4- جذب و گزينش نيروها؛ 5- تدارك و پشتيباني واحدها و نيروها؛ 6- انجام امور مالي و كليه اموري كه توسط رئيس ستاد در اين ارتباط تفويض مي شود

وظايف معاونت هماهنگي: 1-ايجاد هماهنگي بين تمام معاونتها و بخشهاي مختلف و شهرستانها؛ 2- دبير شوراي معاونين؛ 3- روابط عمومي و تبليغات؛ 4- رفع اختلاف بين اعضا و واحدها.

وظايف معاونت شهرستانها: 1-تشكيل ستاد در شهرستانها با پيشنهاد دادستان محل و موافقت رئيس دادگستري در حوزه قضائي خواهد بود؛ 2-اخذ گزارش از شهرستانها و تحويل به رئيس ستاد؛ 3- بازرسي از ستاد شهرستانها؛

وظايف معاونت آموزش ، تحقيقات و پيشگيري: 1-آموزش كليه مأمورين ستاد؛ 2- تهيه بولتن خبري براي كليه مأمورين ستاد؛ 3- آموزش همگاني و بالا بردن اطلاعات مردم در خصوص جرائم ؛ 4- تحقيق و پژوهش از طريق مؤسسات تحقيقاتي براي پيشگيري از جرم؛ 5- پيشگيري از وقوع جرم؛ 6- دفاع حقوقي از مأمورين ستاد و در صورت نياز در كليه ادارات و مراجع قانوني.

وظايف معاونت مردمي: 1-راه اندازي هسته هاي اوليه در محلات، مساجد ، اصناف ، ادارات ، كارخانجات و اقشار مختلف مردم مانند دانشگاهها ،‌حوزه هاي علميه ،بانوان و غيره؛ 2- ايجاد واحدهاي منطقه اي جهت پوشش و هدايت هسته هاي اوليه ؛ 3- ايجاد مديريت براي بخشهاي مختلف جامعه؛ 4- جمع آوري كليه اطلاعات مردمي در ابعاد مختلف و ارائه به رئيس ستاد جهت اتخاذ تصميمات بعدي؛ 5- ذخيره اطلاعات جمع آوري شده در برنامه رايانه اي ؛ 6- اخذ گزارش هفتگي از مديريتهاي زير مجموعه و جمع بندي آنها؛ 7- راهنمايي و هدايت هسته ها و مديريت آنها؛ 8- طرحهاي عملياتهاي اجرايي در جهت مقابله با جرائم توسط هسته ها؛ 9- بازرسي و نظارت بر هسته ها؛ 10- انجام هر گونه وظيفه اي كه در اين ارتباط توسط رئيس ستاد يا شوراي معاونين محول مي شود.

وظايف و اختيارات مأمورين افتخاري:

مأمور حفاظت اجتماعي ، به عضوي از ستاد اطلاق مي شود كه پس از اعلام تمايل كتبي براي فعاليت در ستاد به عنوان مأمور مراحل جذب و گزينش و آموزش را گذرانده و پس از احراز صلاحيتهاي لازم براي وي كارت شناسايي صادر شده است؛

در صورتي كه مأمور شرايط لازم را از دست داده يا استعفا نموده و يا عملاً همكاري با ستاد را قطع نمايد توسط رئيس ستاد مأموريت وي لغو و كارت شناسايي مسترد و باطل مي گردد.

مأمور در شرايط بند 2 موظف است فوراً نسبت به استرداد كارت شناسايي اقدام نموده و هر گونه تأخير و يا عدم استرداد در حكم خيانت در امانت محسوب و قابل تعقيب كيفري خواهد بود.كارت شناسايي در دست مأمور امانت بوده و در صورت درخواست رئيس ستاد بايد مسترد شود و هر گونه سوء استفاده و يا استفاده از آن در غير مواردي كه توسط ستاد تجويز شده ، قابل تعقيب است.

درخواست عضويت و فعاليت در ستاد به اين معنا است كه فرد تمامي شرايط عضويت را پذيرفته و موظف است ضمن رعايت سلسله مراتب كليه تصميمات ستاد را با دقت اجرا نمايد و مقيد به مواد اين آيين نامه باشد.

اعضاء موظف هستند در كليه جلسات هسته ها ومناطق شركت نمايند.

اعضاء موظف هستند كليه اطلاعات بدست آمده را به مسئول هسته يا ستاد مركزي و عنداللزوم نيروي انتظامي و ستاد اجرايي امر به معروف و نهي از منكر سپاه ارسال نمايند.

اعضاء در صورت مشاهده هر گونه جرمي بايد طبق آموزشهاي داده شده عمل نموده و از اقدامات انفرادي و يا خودسرانه خودداري نمايند.

اعضا نبايد گرايشات و تمايلات سياسي خود را در برنامه هاي ستاد دخالت داده و يا از ستاد در اين راستا استفاده نمايند.

اعضا موظف به همكاري با كليه نيروهاي انتظامي و امنيتي هستند.

گزارشات مأمورين ستاد معتبر بوده و مقامات قضائي و نيروهاي انتظامي و ستاد اجرايي امر به معروف و نهي از منكر سپاه و ساير ضابطين بايد ضمن پذيرش اقدام قانوني را بعمل آروند.

گزارشات مأمورين ستاد به مقامات قضائي در صورتي كه مستلزم وقوع جرمي باشد توسط مسئولين قضائي ارجاع و تعقيب مي شود.

گزارشگر در صورتي كه موضوع مربوط به خود وي نباشد شاكي خصوصي محسوب نمي شود و در دادگاه طرف پرونده قرار نمي گيرد.

در صورتي كه اقدامات قانوني مأمورين منتهي به درگيري يا هر گونه خسارتي گرديد واحد حقوقي ستاد از وي در مراجعه قانوني دفاع مي نمايد و اين مراجع و دادگاههاي دادگستري نمايندگان واحد حقوقي را به عنوان وكيل قانوني مي پذيرند.

عضويت در ستاد افتخاري بوده و هيچگونه حقي ايجاد نمي كند.

اعضا ستاد كه تمايل به ايفاي نقش به عنوان مأمور ندارند عضو عادي ستاد محسوب مي شوند و فاقد كارت شناسايي مذكور بوده و در بخشهاي ديگر فعاليت خواهند نمود.

كليه اسناد و مدارك و صورتجلسات و مكاتبات و اطلاعات شفاهي كه در جلسات هسته ها، مناطق و ساير جلسات ستاد ارائه مي شود محرمانه بوده و افشا كننده برابر قوانين تحت تعقيب قرار مي گيرد.

نحوه فعاليت ستاد حفاظت اجتماعي استان:

مرحله اول: 1-در اين مرحله ابتداء تمامي مسئولين واحدها و معاونتها تعيين و منصوب مي شوند؛ 2- هر معاونت با مديريتها و واحدهاي زير مجموعه فعاليت خود را طبق شرح وظايف آغاز مي كند؛ 3- عضو گيري از تمامي محلات، مساجد، مدارس و اقشار مختلف مردم آغاز مي شود.

مرحله دوم : 1-جذب و گزينش اعضاء و مأمورين ؛ 2- تعيين مسئوليت و رده بندي آنها، 3- شروع بكار هسته هاي اوليه و واحدهاي منطقه اي؛ 4- اجراي كلاسهاي آموزشي و توجيهي براي آنها.

مرحله سوم : 1-شناساندن ستاد به مردم و مسئولين ؛ 2- شناسايي بيماريهاي اجتماعي هر محله و منطقه؛ 3- شناسايي مجرمين و اشخاص منحرف؛ 4- برقراري ارتباط اعضاء ،‌مأمورين و هسته ها با نيروي انتظامي ، بسيج و اطلاعات؛ 5- تحويل كارت شناسايي و كد مخصوص براي هر فرد.

مرحله چهارم : 1-تعيين برنامه هاي امر به معروف و نهي از منكر توسط اعضاء و هسته ها با هدايت ستاد مركزي مناسب با هر موضوع؛ 2- اجراي برنامه هاي امر به معروف و نهي از منكر توسط اعضاء و هسته ها، با هدايت ستاد مركزي مناسب با هر موضوع؛ 3- ارسال نتايج حاصله به ستاد مركزي؛ 4- اجراي برنامه هاي مستمر جهت حفاظت اجتماعي.

سيد محمود هاشمي شاهرودي رئيس قوه قضائيه