رأي شماره 381724 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال بند 6 از شرايط عمومي و اختصاصي آگهي استخدامي بانك توسعه تعاون در سال 1391

تاريخ دادنامه: 1402/2/19 شماره دادنامه: 140231390000381724 شماره پرونده: 0106092 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي رحيم ارجمند طرف شكايت: بانك توسعه تعاون موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند 6 از شرايط عمومي و اختصاصي آگهي استخدامي بانك توسعه تعاون در سال 1391 گردش كار: شاكي به موجب دادخواستي ابطال بند 6 از شرايط عمومي و اختصاصي آگهي استخدامي بانك توسعه تعاون در سال 1391 را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه : " اينجانب دارنده مدرك كارشناسي ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسي در آزمون استخدامي بزرگ بانك توسعه تعاون در سال 1391 شركت نموده و موفق به قبولي در آزمون گرديده‌ام. ليكن بانك به بهانه محدوديت شرايط سني، از پذيرش و استخدام اينجانب خودداري نموده و النهايه پس از پيگيري‌هاي لازم تاكنون به صورت نيروي شركتي به عنوان كارشناس حقوقي در مديريت شعب استان مركزي مشغول به فعاليت شدم. اين در حالي است كه به موجب ماده 42 قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386/7/8 مجلس شوراي اسلامي، سن استخدام در دستگاه‌هاي اجرايي تا 40 سال بوده؛ همچنين ماده 7 آيين‌نامه استخدامي در نظام بانكي دولتي مصوب 1379/11/26، سن استخدام را دارا بودن حداقل 18 سال تمام و نداشتن بيش از 40 سال تمام اعلام داشته كه بانك توسعه تعاون به موجب بخشنامه‌ها و آيين‌نامه‌هاي داخلي مخالف قوانين خود، مبادرت به محدود كردن سن استخدامي به 30 سال (طبق بند 6 شرايط عمومي و اختصاصي آزمون سال 1391) براي دارندگان مدرك تحصيلي ليسانس و نتيجتاً محروميت اينجانب از استخدام نموده است. شايان ذكر است با توجه به تعارض بخشنامه مورد استناد با نص صريح قوانين فوق‌الذكر، بانك در آزمون استخدامي سال 1399 (طبق بند 11 بخش دوم شرايط عمومي داوطلبان، مندرج در آزمون مشترك فراگير دستگاه‌هاي اجرايي كشور) تلويحاً نقض مقررات استخدامي را پذيرفته و به صورت ناقص مبادرت به اصلاح سن استخدامي نموده و سن استخدام را براي دارندگان مدرك تحصيلي ليسانس به 35 سال افزايش داده است. لذا با عنايت به موارد مطروحه فوق‌الذكر و نظر به همكاري اينجانب با بانك از سال 1392 تاكنون تحت عنوان نمايندگي حقوقي و به جهت جلوگيري از تضييع حقوق اينجانب، تقاضاي ابطال بند 6 (شرايط عمومي و اختصاصي) آگهي استخدامي بانك توسعه تعاون در سال 1391 و اعمال ماده 13 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مورد استدعا مي‌باشد ." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است : " استخدام بزرگ بانك توسعه تعاون سال 1391 بانك توسعه تعاون (بانك دولتي) با استعانت از خداوند متعال و در راستاي منويات مقام معظم رهبري در جهت اجراي سياست اصل 44 قانون اساسي و تحقق سهم 25 درصدي بخش تعاون در اقتصاد ملي و ارائه خدمات بهينه بر اساس مجوز شماره 41407/91/220 ـ 1391/11/1 معاونت توسعه مديريت و سرمايه انساني رياست جمهوري در نظر دارد تا بر اساس ضوابط و آيين‌نامه استخدامي نظام بانكي دولتي از بين متقاضيان مرد و زن واجد شرايط در مقطع تحصيلي فوق‌ديپلم و ليسانس به صورت قراردادي طبق جدول، در رشته‌هاي خواسته شده جهت تصدي مشاغل اداري/بانكي، نيروي انساني مورد نياز خود را پس از كسب موفقيت در مراحل: آزمون كتبي، مصاحبه عمومي و تخصصي، گزينش و معاينات پزشكي تأمين نمايد . ثبت نام از شنبه 14 بهمن 1391 تا دوشنبه 16 بهمن 1391 مي‌باشد . شرايط عمومي و اختصاصي 6 ـ دارا بودن حداقل 20 سال سن تا تاريخ 1391/11/27 و حداكثر 26 سال تمام براي دارندگان مدرك تحصيلي فوق ديپلم و 30 سال تمام براي دارندگان مدرك تحصيلي ليسانس تبصره: لازم به ذكر است بر اساس قانون اصلاح حداكثر سن داوطلبان استخدام، شرط حداكثر سن متقاضيان در صورت ارائه مدرك معتبر از سوي مراجع ذيصلاح به شرح زير افزايش مي‌يابد : ـ در صورت انجام خدمت نظام وظيفه، مدت خدمت وظيفه به حداكثر سن داوطلبان براي كليه مشاغل افزوده مي‌گردد . ـ به ميزان خدمت داوطلبانه در جبهه‌هاي جنگ و نيز مدت استراحت پزشكي و بستري شدن در اثر مجروحيت جنگي . ـ به ميزان سال‌هاي اسارت و حضور در جبهه در مورد افرادي كه به اسارت دشمن بعثي و يا گروه‌هاي ضد انقلاب درآمدند . ـ افراد خانواده معظم شهدا، جانبازان؛ آزادگان و مفقودالاثرها (شامل: همسر، فرزند، برادر و خواهر) به ميزان 5 سال ." علي‌رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن براي طرف شكايت، تا زمان رسيدگي به پرونده پاسخي واصل نشده است . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1402/2/19 به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي اولاً براساس ماده 2 اساسنامه بانك توسعه تعاون، اين بانك يك شركت دولتي بوده و برمبناي ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري مصوب سال 1386، شركت‌ها و بانك‌هاي دولتي از جمله مصاديق دستگاه‌هاي اجرايي هستند. ثانياً براساس بند (الف) ماده 42 قانون مديريت خدمات كشوري، «داشتن حداقل 20 سال تمام و حداكثر 40 سال براي استخدام رسمي و براي متخصصين با مدرك تحصيلي دكتري 45 سال»، از جمله شرايط عمومي استخدام در دستگاه‌هاي اجرايي است. ثالثاً برمبناي ماده 7 آيين‌نامه استخدامي نظام بانكي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1379/11/26، «دارا بودن حداقل 18 سال تمام و نداشتن بيش از 40 سال تمام»، به عنوان يكي از شرايط استخدام افراد در بانك‌ها تعيين شده است. با توجه به مراتب فوق، بند 6 از شرايط عمومي و اختصاصي آگهي استخدامي بانك توسعه تعاون در سال 1391 كه براساس آن «دارا بودن حداقل 20 سال سن تا تاريخ 1391/11/27 و حداكثر 26 سال تمام براي دارندگان مدرك تحصيلي فوق ديپلم و 30 سال تمام براي دارندگان مدرك تحصيلي ليسانس»، به عنوان يكي از شرايط استخدام در بانك توسعه تعاون تعيين شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختيار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌شود. با اعمال ماده 13 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري و تسري اثر ابطال مقرره فوق به زمان تصويب آن موافقت نشد . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين