لايحه اساسنامه بانك توسعه صادرات

كليات ‌

شركت سهامي بانك توسعه صادرات بمنظور كمك بصادرات كشور براي مدت نامحدود تأسيس ميشود.

مركز بانك در تهران است بانك ميتواند در داخل و خارج كشور شعبه و نمايندگيهائي تأسيس نمايد.

سرمايه و اندوخته

سرمايه بانك دويست و هفتاد و پنج ميليون ريال خواهد بود كه بدو هزار و هفتصد و پنجاه سهم يكصد هزار ريالي بانام تقسيم ميشود.‌هزار و ششصد و پنجاه سهم از طرف بانكملي ايران و پانصد و پنجاه سهم از طرف شركت سهامي بيمه ايران و پانصد و پنجاه سهم از طرف سازمان‌برنامه تعهد گرديده و دويست و بيست ميليون ريال آن پرداخت و بقيه پس از تصويب اين قانون از طرف كميسيون مشترك مجلسين بايد از طرف‌صاحبان سهام پرداخت شود.

سهام بانك قابل انتقال است ولي همواره بايد 51 درصد آن در اختيار دولت يا مؤسساتي كه با سرمايه دولت تشكيل شده‌اند باشند.

علاوه بر اندوخته‌هاي قانوني همه‌ساله ده درصد از سود ويژه بانك براي اندوخته احتياطي اختصاص داده مي‌شود تا موقعيكه اندوخته‌مزبور معادل سرمايه بانك بشود. ‌بعد از آن افزايش اندوخته احتياطي با تصويب مجمع عمومي است . مديرعامل بانك ميتواند برداشت مبالغ ديگري را از محل سود ويژه ساليانه براي‌افزايش اندوخته احتياطي با فراهم آوردن اندوخته‌هاي ديگري بمجمع عمومي پيشنهاد كند.

وظائف و عمليات بانك

وظيفه اساسي بانك عبارت است از تشويق و توسعه صادرات و تطبيق اقسام مواد صادراتي با استانداردهاي بين‌المللي و راهنمائي‌صادركنندگان به بازارهاي فروش در خارج و بهبود وضع كالاهاي صادراتي كشور و بطور كلي توسعه تجارت خارجي ايران در قسمت صادرات.

بانك توسعه صادرات بمنظور اجراي وظائف مندرج در ماده 5 ميتواند عمليات ذيل را انجام دهد: ‌الف - دادن اعتبار و كمك باشخاص يا مؤسساتيكه محصولات ايران را صادر مي‌كنند. ب) - كمك باشخاص يا مؤسساتيكه محصولات ايران را براي صدور آماده كنند. ‌يا آنها را بمنظور صدور بمواد ساخته يا نيمه‌ساخته تبديل نمايند و يا مواد صادراتي را با استانداردهاي بين‌المللي منطبق نمايند. ج) - كمك باشخاص يا مؤسساتيكه براي تهيه و لوازم بسته‌بندي و ضد عفوني كردن و جور كردن كالاهاي صادراتي اقدام مينمايند. ‌ د) - تطبيق كالاهاي صادراتي با نمونه و نظارت در بسته‌بندي و حمل و توزيع آنها و صدور گواهينامه براي انجام اين منظور و يا تأسيس مؤسسات‌نظارت براي اجراي بندهاي الف - ب - ج - د. ه) - ايجاد انبارهاي رسمي كه داراي اجازه صدور برگهاي باوري و صدور برگ رسمي انبار warrant باشند انبارهاي مذكور بايد بر طبق مشخصات‌استاندارد هاي بين‌المللي دائر شود. ‌

بانك صادرات ميتواند شركتها و يا بنگاههائي براي انجام عمليات مندرج در ماده 6 يا بتأسيس آنها كمك نموده و يا در تأسيس آنها‌مشاركت و يا سهام شركتهائيكه عمليات مذكور را انجام ميدهند خريداري نمايد.

تبصره بانك توسعه صادرات ميتواند سهام شركتهاي مندرج در ماده 6 را كه خود تأسيس نموده يا در تأسيس آن مشاركت كرده است بمعرض فروش‌بگذارد.

بانك ميتواند علاوه بر قبول سپرده و افتتاح حساب جاري براي اشخاص و مؤسسات همه گونه عمليات مجاز بانكي و ارزي در حدود‌وظائف مندرج در مواد 6 و 7 انجام دهد.

در موارديكه بانك در مقابل وثيقه كالاي صادراتي وام يا اعتبار ميدهد حداكثر وام يا اعتبار مزبور نبايد از شصت درصد ارزش كالاي مورد‌وثيقه بنرخ روز تجاوز كند.

مجموع وجوهي كه بانك براي ايجاد و تأسيس شركتها و بنگاههاي مندرج در ماده 6 يا براي اعطاي كمك و تسهيلات طويل‌المدت بآنها‌ بكار مياندازند نبايد از 25 درصد سرمايه پرداخته شده بانك تجاوز كند.

معاملات طويل‌المدت بانك بايد در مقابل كافي و بر طبق آئين‌نامه انجام گيرد.

معاملات كوتاه‌مدت بانك در مقابل تضمين كافي و تعهدات دو امضائي و مطابق اصول بانكي با رعايت آئين‌نامه‌هاي مربوط انجام‌خواهد گرفت.

اركان بانك صادرات ‌

بانك داراي اركان ذيل ميباشد: ‌الف - مجمع عمومي صاحبان سهام. ب - شوراي عالي بانك. ج - هيئت مديره. ‌د - بازرسان.

مجمع عمومي صاحبان سهام

مجمع عمومي ممكن است بطور عادي يا فوق‌العاده تشكيل گردد. مجمع عمومي ساليانه يكبار بدعوت مدير عامل بانك در مركز‌منعقد ميشود تاريخ انعقاد مجمع عمومي منوط بتصميم مدير عامل است ولي در هر حال نبايد پس از 31 تير سال بعد باشد مجمع عمومي‌فوق‌العاده بدرخواست مدير عامل يا بازرسان يا شورايعالي بانك يا يك‌پنجم صاحبان سهام بانك دعوت ميشود. ‌دستور جلسه مجمع عمومي فوق‌العاده را پيشنهاد كننده تعيين خواهد كرد و مدير عامل موظف است منتها در ظرف ده روز پس از دريافت تقاضا آگهي‌مجمع عمومي را در مجله رسمي كشور و يكي از روزنامه‌هاي كثيرالانتشار طهران چاپ كند در آگهي بايد محل و تاريخ و ساعت انعقاد مجمع و همچنين‌دستور جلسه ذكر شود.

شورايعالي بانك

شوراي عالي بانك مركب از هفت نفر خواهد بود بشرح زير: ‌وزير اقتصاد يا قائم‌مقام او پنجنفر ديگر بانتخاب مجمع عمومي صاحبان سهام براي مدت 3 سال و مدير عامل بانك. ‌صاحبان يك پنجم سهام حق انتخاب يكنفر عضو خواهند داشت. ‌

پنجنفر عضو شورا كه از طرف مجمع عمومي انتخاب ميشوند بايد داراي اطلاعات بانكي و اقتصادي باشند و تجديد انتخاب آنها مانعي‌نخواهد داشت.

شورايعالي بانك توسعه صادرات يكنفر را براي مدت يكسال از بين خود بعنوان رئيس انتخاب ميكند. ‌جلسه شورايعالي لااقل ماهانه يك بار و در مواقع ضروري بطور فوق‌العاده بدعوت هيئت مديره بانك تشكيل خواهد شد.

براي رسميت يافتن جلسات شورايعالي حضور اكثريت آن لازم بوده و بهر حال براي اخذ تصميم چهار رأي ضروري خواهد بود و‌بايد صورت جلسه بامضاي اعضاء حاضر برسد. ‌

اعضاي شورايعالي داراي حقوق و مقرري ثابت نبوده و فقط براي هر جلسه كه در شورا حاضر شوند براي هر يك از اعضاء و رئيس باستثناي مدير عامل بر طبق آئين‌نامه حق‌الزحمه حضور معلوم و پرداخت ميشود.

وظائف شورايعالي بانك بشرح زير است:

رسيدگي به بودجه و تصويب آن.

تصويب آئين‌نامه‌هاي معاملاتي و استخدامي و غيره كه از طرف هيئت مديره شورايعالي پيشنهاد ميشود .

هيئت مديره مكلف است آئين‌نامه‌هاي معاملاتي و استخدامي اوليه را از تاريخ ابلاغ اين قانون در ظرف دو ماه بشورايعالي بانك پيشنهاد‌و شورا نيز مكلف است در ظرف يكماه آئين‌نامه هاي مزبور را رسيدگي و تصويب نمايد. .

تعيين حقوق مقرري هيئت مديره و بازرسان بانك.

اجازه تأسيس شعب و مؤسسات و شركتهاي تابعه در داخل و خارج كشور به پيشنهاد هيئت مديره.

اظهار نظر نسبت بموضوعاتي كه از طرف هيئت مديره بانك براي شورا فرستاده ميشود.

مراقبت در تعيين روش و سياست اعتباري بانك.

اجازه معاملاتيكه بطور استثناء بنرخي كمتر از نرخ معمولي با مشتريان انجام ميگيرد و تصميم نسبت بمطالبات مشكوك و غير قابل‌وصول.

شورايعالي حق دارد اطلاعات مربوط بامور بانك را كه براي انجام وظائف خود لازم ميداند از هيئت مديره و بازرسان بخواهد.

هيئت مديره

هيئت مديره مركب از سه نفر خواهد بود كه از طرف مجمع عمومي صاحبان سهام براي مدت سه سال انتخاب و يكي از آنها بعنوان‌رئيس هيئت و مدير عامل بتصويب مجمع عمومي تعيين ميگردد.

هيئت مديره ممكن است پس از پايان مدت تصدي مجدداً انتخاب شوند.

تهيه بودجه و آئين‌نامه‌هاي معاملاتي و استخدامي و غيره براي پيشنهاد بشوراي عالي.

رئيس هيئت مديره و مدير عامل مي‌تواند بمسئوليت خود قسمتي از اختيارات خود را باعضاء هيئت مديره و يا رؤساي قسمتها و‌ادارات بدهد. ‌

كليه كارهائيكه ايجاد تعهد مالي براي بانك مينمايد بايد علاوه بر امضاي مدير عامل بامضاي يكنفر ديگر از اعضاي هيئت مديره‌برسد.

استخدام و عزل و نصب كارمندان و مستخدمين و بطور كلي تمام امور داخلي در حدود آئين‌نامه‌ها و بودجه مصوب شورايعالي با‌مدير عامل بانك مي‌باشد.

در مقابل دادگاه‌ها مدير عامل بانك شخصاً يا توسط كساني كه انتخاب ميكند نماينده بانك خواهد بود و بطور كلي در تمام موارد‌نمايندگي بانك با مدير عامل است.

هيئت مديره بانك بايد تبعه ايران بوده و نمي‌تواند هيچ شغل دولتي يا آزاد ديگر داشته و يا بهر عنوان ديگر سهيم و يا ذينفع در‌بنگاه‌هاي بازرگاني باشند.

مدير عامل بازرسان را از كليه تصميمات شورايعالي آگاه خواهد ساخت. ‌

در غياب مدير عامل يكي از اعضاي هيئت مديره بانتخاب مدير عامل امور مربوطه بانك را اداره مينمايد در اين صورت بايد كليه‌كارهائيكه ايجاد تعهد مالي نمايد بامضاي اعضاي هيئت مديره باشد و ميتواند اجازه امضاء باشخاص ديگر بدهند. ‌

جلسات هيئت مديره هفته يك روز براي رسيدگي بامور مربوطه بانك تشكيل ميشود صورتجلسات هيئت مديره بايد بامضاي‌اعضاي هيئت مديره برسد.

هيت بازرسان بانك

بانك دو نفر بازرس خواهد داشت كه مجمع عمومي صاحبان سهام از اشخاصي كه در امور بانكي و محاسباتي سوابق ممتد داشته باشند‌براي مدت يك سال انتخاب مينمايد.

بازرسان حق مداخله مستقيم در امور جاري بانك ندارند ولي مي‌توانند نظريات خود را كتباً بمدير عامل اطلاع دهند.

بازرسان بايد مراقبت نمايند كه امور بانك طبق قوانين و مقررات اين اساسنامه انجام گردد و براي اين منظور حق نظارت در تمام امور و‌عمليات بانك را داشته و ميتوانند هر گونه اطلاعي را كه لازم دارند خواسته و مستقيماً يا توسط نماينده كه از اعضاي خود بانك يا خارج انتخاب‌ميكنند بدفاتر و نوشتجات بانك رسيدگي نمايند.

بازرسان مخصوصاً بايد وظايف ذيل را انجام دهند: 1 - رسيدگي بدفاتر و حسابها و موجوديهاي نقدي و اوراق بهادار. 2 - رسيدگي بترازنامه و حساب سود و زيان بانك و تنظيم گزارش از چگونگي عمليات بانك براي تقديم بمجمع عمومي صاحبان سهام.

ترازنامه و تقسيم سود ‌

سالي مالي بانك از اول فروردين ماه تا پايان اسفند ماه هر سال خواهد بود. ‌هيئت مديره ترازنامه عمليات ساليانه بانك و سود و زيان آنرا تهيه و يك نسخه از آنرا لااقل بيست روز قبل از تشكيل مجمع عمومي تسليم بازرسان‌مينمايد و بازرسان بايد گزارش و نظريات خود را ده روز قبل از تشكيل مجمع عمومي تهيه و بمدير عامل تسليم نمايند تا بضميمه ترازنامه تقديم‌مجمع عمومي گردد. ‌تصويب ترازنامه از مجمع عمومي براي هيئت مديره بمنزله مفاصا حساب خواهد بود.

ارزيابي دارائي در ترازنامه بشرح ذيل خواهد بود: ‌سهام و اوراق بهادار ببهاي خريد مگر اينكه در تاريخ تنظيم ترازنامه بهاي روز كمتر از خريد باشد كه در اين صورت بهاي روز ملاك ارزيابي خواهد‌بود. ‌امور غير منقول بايد ببهاي تمام شده محسوب شود ولي بانك مكلف است ساليانه ده درصد از بهاي اوليه اموال را بحساب استهلاك منظور كند. ‌اثاثيه و تعميرات و ملزومات بايد ساليانه تماماً مستهلك شود. ‌ سود ويژه پس از كسر ماليات و پاداش و اندوخته قانوني و اندوخته‌هاي مصوب مجمع عمومي بين صاحبان سهام تقسيم خواهد شد.

ممكن است قسمتي از سود ويژه بتصويب مجمع عمومي بسال بعد نقل داده شود. ‌

سود قابل تقسيم بايد منتهي در ظرف يكماه از تاريخي كه ترازنامه بتصويب مجمع عمومي صاحبان سهام ميرسد در اختيار دارندگان‌سهام گذارده شود.

مقررات مختلف ‌

كاركنان بانك در مدت تصدي خود نميتوانند اقدام بمعاملات بازرگاني نموده يا عضويت شركت ها و بنگاه‌هاي تجارتي را قبول نمايند.

در موارديكه در اين اساسنامه پيش‌بيني نشده است طبق قانون تجارت و قانون بانكداري رفتار خواهد شد جز در مورد انحلال.

بانك توسعه صادرات از پرداخت حق‌الثبت معاف است. ‌

چون بموجب قانون تمديد مدت قانون الغاء كليه لوايح مصوب آقاي دكتر مصدق ناشيه از اختيارات لوايحي كه ظرف مدت معينه در قانون تقديم و بتصويب كميسيونهاي مشترك برسد تا تصويب نهائي مجلسين قابل اجرا خواهد بود بنا بر اين اساسنامه بانك توسعه صادرات كه در تاريخ 26/4/34 بتصويب كميسيونهاي مشترك مجلسين رسيده موقتاً قابل اجرا ميباشد.

رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت رئيس مجلس سنا - سيد حسن تقي‌زاده