پرگرام كابينه آقاي مستوفي الممالك

حوايج مملكت و اقداماتي كه از طرف هيات دولت بايد در رفع آن به عمل آيد امروز تقريبا بر همه كس معلوم است و حاجت به شرح و بيان ندارد و كابينه‌ هاي سابقه اصول آنها را بطور مختصر و مفيد در پرگرام هاي خود درج نموده‌ اند هيات حاليه نيز در واقع همان پرگرام ها را تعقيب خواهد كرد ليكن براي اينكه معلوم شود هيات دولت حاليه چه اموري را بالاختصاص منظور نظر خود دارد و در آن امور از نمايندگان محترم ملت مخصوصا استمداد ميكند مواد ذيل به‌ عنوان پرگرام عملي تقديم مجلس مقدس شوراي ملّي ميشود. به عقيده اين هيات نيل به اين مقاصد براي مملكت ضرورت تامه دارد و هر چند نمي ‌توان گفت به سهولت ممكن است ليكن تصديق خواهند فرمود كه هيچ يك از آنها مرام و آمال دور و دراز نيست و اين هيات اميدوار است كه با مساعدت‌ مجلس ‌شوراي ملّي اين تعهدات را كه در مقابل ملت ‌مي ‌كند انجام دهد. مسايل مهمه ديگر از قبيل اقدام به مميزي و توحيد مالياتهاي متعدده مملكتي و بلدي و تسويه دعاوي كه نسبت به دولت مي‌ شود و اعاشه و اعمار نقاط مخروبه مملكت و بسا چيزهاي ديگر نيز منظور نظر هست كه هيات ‌دولت فعلاً ذكر آنها را در پرگرام خود مقتضي نديده ليكن البته از نظر محو نخواهند شد. در خاتمه تذكر مي ‌دهد اينكه در ماده سوم پرگرام اصلاح ترتيب سربازگيري مذكور شده به هر چند در مورد لايحه مذبوره علل و موجبات پيشنهاد آن مشروحاً بيان خواهد شد عجالتاً براي استحضار خاطر نمايندگان محترم توضيح مي‌ شود كه يك علت عمده آن اين است كه ترتيب بنيچه سربازي كه هشتاد سال قبل داده شده با اوضاع حاليه مملكت موافقت ندارد و تكاليف يك قسمت از اهالي مملكت به قسمت ديگر تحميل مي ‌شود.

(پرگرام) 1ـ حفظ مناسبات حسنه با دول متحابه و انجام قراردادهاي تجارتي و پستي و تلگرافي با دولت روسيه به طريقي كه با مصالح مملكت توافق داشته باشد و عقد قرارداد پستي با دولت افغانستان. 2ـ تسريع در تهيه وسايل انتخابات دوره پنجم و مراقبت در صحت جريان آن. 3ـ پيشنهاد لايحه قانوني در اصلاح ترتيب سربازگيري و تهيه وسايل نظامي از قبيل اسلحه و آيروپلان و غيره. 4ـ سعي در انجام امر امتياز نفت و تدارك وسايل استفاده ملت از منابع ثروتي مملكت و اهتمام در امر تاسيس راه آهن و تكميل طرق شوسه مملكت و داير كردن وسايل نقليه اتومبيلي در طرق و شوارع موجوده و سعي در موازنه صادرات و واردات و استخدام متخصصين بـراي وزارت فوايد عامه. 5 ـ تقويت عمليات متخصصين ماليه در اجراي صرفه جويي‌ هاي ممكن در مخارج دولت و تدارك بودجه و اصلاح ادارات ماليه و تمركز جمع و خرج و تهيه وسيله پرداخت حقوق پس افتاده مستخدمين و ساير حقوقي كه بر ذمه دولت است و تسويه و تنظيم امور بانك ايران. 6 ـ توسعه و نشر معارف و فرستادن شاگرد به خارجه براي تحصيل معلومات عاليه و فنيه و تنظيم و تكميل تعليمات عمومي و عاليه مملكتي و اهتمام در امر حفظ‌ الصحه عمومي. 7ـ تكميل قانون اصول محاكمات حقوقي بر طبق تجارب حاصله و حوايج حاليه و مطالعه در امر محاكمات جزايي و جديت در گذراندن قانون تجارب و محاكمه وزراء و ثبت اسناد و هيات منصفه از مجلس شوراي ملّي.

كابينه به شرح زير در تاريخ 25 دلو 1301 معرفي شده است: آقاي مستوفي الممالك رييس الوزرا و وزير داخله ـ آقاي سردار سپه وزير جنگ ـ آقاي محتشم السلطنه وزير معارف ـ آقاي ذكاء الملك وزير امور خارجه ـ آقاي نصر الملك وزير ماليه ـ آقاي ممتاز الملك وزير عدليه ـ در تاريخ 29 حوت آقاي حاج مخبر السلطنه به وزارت فوايد عامه و آقاي بهاء الملك به وزارت ماليه معرفي و آقاي نصر الملك به وزارت پست وتلگراف منتقل و آقاي اديب السلطنه به كفالت وزارت داخله معرفي شدند. معاونين: مخبر الدوله معاون پست و تلگراف (10 حمل 1302) ـ محمد علي خان فرزين معاون ماليه (11 حمل 1302)