برنامه ملي توسعه سامانه ها و زنجيره توليد برق خورشيدي

هيئت وزيران در جلسه 1402/12/20 به پيشنهاد شماره 1401/59077/10/100 مورخ 1401/11/16 وزارت نيرو و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، برنامه ملي توسعه سامانه ها و زنجيره توليد برق خورشيدي را به شرح زير تصويب كرد:

در اين برنامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

ساتبا: سازمان انرژي ‌هاي تجديدپذير و بهره‌ وري انرژي برق.

زنجيره: زنجيره ارزش سامانه هاي سيليسيومي توليد برق خورشيدي، كليه مواد و تجهيزات مشتمل بر استخراج سيليس، توليد سيليسيوم فلزي، پلي سيليكون، شمش، ويفر سيليكوني، سلول خورشيدي سيليسيومي و سامانه (مدول) خورشيدي سيليسيومي و كليه بخش ‌هاي پشتيباني زنجيره اعم از آزمايشگاه‌ هاي مرجع و ساير اجزا و ادوات مورد استفاده در سامانه هاي مزبور.

ستاد: ستاد توسعه سامانه ‌ها و زنجيره توليد برق خورشيدي، موضوع ماده (3) اين برنامه.

اهداف كمي و كيفي اين برنامه به شرح زير است:

اهداف كمي: ايجاد توان ‌توليد داخلي استقرار ظرفيت (8000) مگاوات نيروگاه با حداقل ظرفيت‌ هاي زير در حلقه‌ هاي زنجيره تا پايان سال 1407: عنوان ظرفيت سيليسيوم فلزي (60000) تن پلي سيليكون (40000) تن شمش و ويفر (8000) مگاوات سلول (8000) مگاوات سامانه (مدول) (8000) مگاوات ساير اجزا و ادوات مرتبط با توليد برق خورشيدي از جمله وارون گر (اينورتر)، كابل دي سي (8000) مگاوات

اهداف كيفي:

افزايش حداقل سالانه پنج درصد (5%) ساخت داخل تجهيزات زنجيره.

افزايش سهم نيروگاه هاي خورشيدي نوساز برخوردار از تجهيزات ساخت داخل به ميزان پنجاه درصد (50%) تا سال آخر اين برنامه.

توانمندي نوآوري در محصولات جديد و تسلط بر فناوري نسل‌ هاي آتي مرتبط با زنجيره.

توليد بخشي از محصولات زنجيره با استاندارد مورد نياز صنعت ريز (ميكرو) الكترونيك

رعايت ملاحظات محيط ‌زيستي در ايجاد حلقه‌ هاي مختلف زنجيره.

رقابت‌ پذيري محصولات زنجيره در بازارهاي بين‌ المللي از لحاظ كيفيت و قيمت تمام شده.

توانمندسازي سرمايه انساني به‌ عنوان عامل اصلي ايجاد مزيت رقابتي.

ستاد، به رياست معاون اول رييس‌ جمهور و با عضويت وزراي نيرو، صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادي و دارايي، نفت، علوم تحقيقات و فناوري و ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاون علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور، رييس سازمان حفاظت محيط زيست، رييس هيئت عامل صندوق نوآوري و شكوفايي، رييس سازمان ملي استاندارد ايران، رييس هيئت عامل صندوق توسعه ملي، رييس كل بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و رييس ساتبا (دبير ستاد) بدون توسعه تشكيلات و ايجاد ساختار جديد تشكيل مي ‌شود تا با پايش و هدايت برنامه‌ ها و اقدامات اجرايي موضوع اين برنامه و رعايت قوانين و مقررات، زمينه ايجاد هم ‌افزايي ملي در اين عرصه را فراهم سازد.

وظايف ستاد با رعايت قوانين و مقررات، ‌به شرح زير است:

ارزيابي و نظارت بر برنامه اجرايي مرتبط با تحقق اهداف ملي.

تدوين و تصويب نقشه راه توسعه فناوري و صنعت زنجيره.

ارزيابي و نظارت بر اقدامات دستگاه هاي اجرايي مرتبط براي تحقق اهداف.

شناسايي و رفع موانع و چالش ‌هاي اجراي اين برنامه و ارائه راهكار به مراجع ذي ربط.

دبيرخانه ستاد در وزارت نيرو (ساتبا) مستقر مي ‌شود.

وزرا و نمايندگان دستگاه هاي ذي ‌ربط، حسب مورد با دعوت دبير ستاد به جلسات ستاد دعوت مي شوند.

به منظور حمايت از توسعه نيروگاه‌ هاي خورشيدي، نرخ پايه خريد برق نيروگاه ‌هاي غيردولتي خورشيدي موضوع ماده (61) قانون اصلاح الگوي مصرف انرژي مصوب 1389 كه برخوردار از تجهيزات بومي بوده و بعد از ابلاغ اين برنامه به بهره ‌برداري مي رسند، در ضريب افزاينده‌ اي كه توسط ستاد در چهارچوب قوانين و مقررات تعيين مي‌ گردد، ضرب مي‌ شود. اعتبارات لازم براي اعمال اين ضريب، از محل منابع موضوع بند (1) ماده (5) آيين‌ نامه اجرايي ماده (16) قانون جهش توليد دانش ‌بنيان موضوع تصويب ‌نامه شماره 94395/ت60027هـ مورخ 1401/6/2 با رعايت قوانين و مقررات تأمين مي شود.

وزارت نيرو مكلف است متناسب با ميزان بومي ‌سازي حلقه‌ هاي مختلف زنجيره، تعرفه ‌هاي واردات تجهيزات و ماشين ‌آلات خطوط توليد، مواد اوليه و اجزاي مورد نياز و نيز محصولات زنجيره را به ستاد اعلام نمايد تا پس از تأييد ستاد، موضوع در كميته موضوع ماده (1) آيين نامه اجرايي مقررات صادرات و واردات مطرح شود.

وزارت نيرو مكلف است در اجراي ماده (17) قانون مانع زدايي از توسعه صنعت برق مصوب 1401 به گونه اي اقدام نمايد كه صادرات برق حاصل از نيروگاه هاي خورشيدي موضوع اين برنامه در اولويت قرار گيرد.

وزارت نيرو مكلف است به منظور حمايت از توليد پايدار محصولات زنجيره، تأمين آب و برق مورد نياز براي صنايع مرتبط در زنجيره را در چهارچوب قوانين و مقررات تأمين نمايد. همچنين وزارت نفت موظف است تأمين سوخت (نفت و گاز) مورد نياز براي صنايع مرتبط در زنجيره را در چهارچوب قوانين و مقررات در اولويت‌ قرار دهد.

وزارت نيرو مكلف است با همكاري وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت صنعت، معدن و تجارت و معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور نسبت به راه اندازي حداقل يك پرديس تخصصي علم و فناوري مرتبط با زنجيره با مشاركت پارك علم و فناوري نيرو اقدام نمايد.

وزارت نيرو، معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور و سازمان ملي استاندارد ايران مكلفند در چهارچوب قوانين بودجه سنواتي و دستورالعمل ستاد، نسبت به حمايت از ايجاد و توسعه آزمايشگاه‌ هاي مرجع و كمك به تأمين منابع مالي مورد نياز زنجيره اقدام نمايند.

وزارت نيرو و ساير دستگاه هاي ذي ربط مكلفند كليه نيازهاي مرتبط با اين برنامه را در سامانه نظام ايده ها و نيازها (نان) ثبت نموده و حمايت هاي لازم را از طرح هاي مرتبط به عمل آورند.

وزارت نيرو مكلف است از طريق صندوق پژوهش و فناوري صنعت برق و انرژي و با رعايت صلاحيت هاي اركان صندوق، حمايت هاي لازم براي توسعه شركت هاي دانش بنيان از هسته هاي فناور مستقر در پارك هاي علم و فناوري و مراكز رشد را به عمل آورد.

وزارت نيرو مكلف است با همكاري معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور و مركز همكاري هاي تحول و پيشرفت رياست جمهوري، نسبت به توسعه همكاري هاي بين المللي با كشورهاي پيشرو در حوزه انرژي خورشيدي به ‌منظور تبادل و انتقال فناوري و جذب سرمايه گذار خارجي اقدام نمايد.

وزارت صنعت، معدن و تجارت مكلف است با تصويب ستاد، به منظور توسعه فعاليت‌ هاي دانش ‌بنيان و فناوري و نوآوري، نسبت به برنامه ريزي براي ايجاد حداقل يك شهرك صنعتي در هر سال تا پايان سال 1407، جهت استقرار واحدهاي فناور و صنايع مرتبط با زنجيره اقدام نمايد.

وزارت صنعت، معدن و تجارت مكلف است نسبت به مديريت طرح هاي اكتشاف معادن سيليس با درجه خلوص بالا اقدام نموده و در واگذاري معادن سيليس با درجه خلوص بالا، شركت هاي داراي برنامه ايجاد محصولات زنجيره را با رعايت قوانين و مقررات در اولويت قرار دهد.

وزارت امور اقتصادي و دارايي مكلف است حمايت از فعاليت‌ هاي دانش بنيان و فناور مرتبط با زنجيره مصوب ستاد را در چهارچوب منابع مصوب مربوط به اشتغال زايي، در اولويت قرار دهد.

وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مكلف است با حمايت دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، به منظور مديريت بر تحقيق و توسعه در حوزه زنجيره، نسبت به تعيين سطوح آمادگي فناورانه مواد و محصولات مرتبط با زنجيره و برنامه ريزي براي نگارش پايان ‌نامه ‌هاي تحصيلات تكميلي مورد نياز صنايع كشور اقدام نمايد.

وزارت علوم تحقيقات و فناوري مكلف است با همكاري وزارت نيرو و بر اساس اعلام نياز وزارتخانه هاي نيرو و صنعت، معدن و تجارت، نسبت به برنامه ريزي براي پيش بيني دروس آموزشي و رشته هاي تحصيلي مرتبط با اجراي اين برنامه اقدام نمايد.

وزارت جهاد كشاورزي (سازمان امور اراضي كشور و سازمان منابع طبيعي و آبخيزداري كشور) و شركت شهرك هاي صنعتي مكلفند با رعايت قوانين و مقررات ضمن تسهيل فرايندهاي اجرايي، واگذاري زمين به متقاضيان احداث واحدهاي توليدي مرتبط با اين برنامه را در اولويت قرار دهند.

معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور و صندوق نوآوري و شكوفايي مكلفند با رعايت قوانين و مقررات، نسبت به اختصاص درآمدهاي موضوع بندهاي (2) و (3) ماده (5) آيين ‌نامه اجرايي ماده (16) قانون جهش توليد دانش‌ بنيان موضوع تصويب ‌نامه شماره 94395/ت60027هـ مورخ 1401/6/2 با اولويت اجراي طرح ‌هاي كلان و پيشران مرتبط با زنجيره معرفي شده توسط وزارت نيرو اقدام نمايند.

معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور و سازمان امور مالياتي كشور مكلفند در چهارچوب بندهاي (ب) و (ت) ماده (11) قانون جهش توليد دانش بنيان مصوب 1401 و با رعايت قوانين و مقررات مربوط، اعطاي اعتبار مالياتي به شركت ‌هاي صنعتي كه در طرح‌ هاي فناورانه يا صندوق ‌هاي مالي تخصصي با مأموريت ايجاد زنجيره مشاركت مي ‌كنند را در اولويت قرار دهد.

معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور مكلف است با هدف دستيابي به فناوري ‌هاي داراي اولويت مرتبط با زنجيره، نسبت به حمايت از تعريف و اجراي طرح هاي پيشران ملي مصوب ستاد اقدام نمايد.

معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور مكلف است نسبت به حمايت از مراكز رصد و آينده ‌نگري فناوري‌ هاي مرتبط با زنجيره و ساير تجهيزات مرتبط و نسل ‌هاي آتي سلول ‌هاي خورشيدي با استفاده از ظرفيت دانشگاه ‌ها و مؤسسات آموزش عالي و فناوري اقدام نمايد.

بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران مكلف است رفع موانع نقل ‌و انتقال ارزي مربوط به تأمين ماشين ‌آلات، تجهيزات، مواد اوليه و نيز صادرات محصولات مرتبط با زنجيره را در چهارچوب قوانين و مقررات در اولويت قرار دهد.

صندوق نوآوري و شكوفايي، صندوق حمايت از تحقيقات و توسعه صنايع پيشرفته و دستگاه هاي اجرايي مرتبط مكلفند با رعايت قوانين و مقررات و صلاحيت هاي اركان خود، حمايت مالي از شركت ‌هاي دانش بنيان فعال در زنجيره، تأمين‌ كنندگان ماشين ‌آلات و مواد مصرفي را از طريق ابزارهاي مالي مستقيم و اهرمي موجود صندوق يا تعريف ابزارهاي جديد در اولويت قرار دهد.

صندوق نوآوري و شكوفايي با رعايت قوانين و مقررات و صلاحيت هاي اركان خود، مكلف است از شركت ‌هاي دانش بنيان توسعه گر در زمينه تجهيز منابع مالي و توسعه زنجيره حمايت نمايد.

صندوق نوآوري و شكوفايي مكلف است با رعايت قوانين و مقررات و صلاحيت هاي اركان خود، استفاده از ظرفيت موضوع مواد (17) و (18) قانون جهش توليد دانش بنيان مصوب 1401 را براي حمايت از سرمايه ‌گذاري و تأمين منابع مالي مورد نياز زنجيره در اولويت قرار دهد.

سازمان ملي استاندارد ايران مكلف است با همكاري نهادهاي ارزيابي انطباق تأييد صلاحيت شده، نسبت به ارزيابي انطباق كالاهاي ساخت داخل و وارداتي مرتبط با زنحيره در چهارچوب قوانين و مقررات اقدام و نتايج حاصل را به اطلاع عموم و مراجع ذي ربط برساند.

سازمان ملي استاندارد ايران مكلف است ساز و كار ارائه خدمات بازرسي به بخش‌ هاي دولتي و غيردولتي و نظارت (كنترل) كيفي مواد اوليه و كالاهاي وارداتي مرتبط با زنجيره را در چهارچوب قوانين و مقررات تعيين كرده و پس از تصويب در ستاد، عملياتي نمايد.

به منظور انتقال و بومي سازي فناوري و استفاده حداكثري از توان شركت هاي دانش بنيان، در كليه قراردادهاي مرتبط با احداث نيروگاه هاي خورشيدي و طرح هاي كلان و پيشران كه با استفاده از حمايت هاي موضوع اين برنامه تعريف شده است، رعايت پيوست فناوري مورد تأييد معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رييس جمهور و وزارت نيرو الزامي است.

معاون اول رئيس جمهور - محمد مخبر