نظر مشورتي 7/1400/1611 مورخ 1400/12/03 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص شرايط تحقق جرم خيانت در امانت در صورت پرداخت مبلغ چك پيش از سر رسيد توسط صادر كننده و عدم استرداد لاشه چك از سوي گيرنده

استعلام : شخصي به عنوان خيانت در امنت طرح شكايت كرده و اعلام داشته است: يك فقره چك بابت مطالبات مشتكي عنه به صورت مدت دار در وجه وي صادر و به ايشان تحويل داده است و پيش از سررسيد چك به درخواست دارنده مبلغ چك را نقداً به وي پرداخت كرده است؛ اما به جهت در دسترس نبودن چك توافق شده است كه وي لاشه چك را در اولين فرصت مسترد دارد؛ اما در تاريخ سررسيد با رائه چك به بانك گواهي عدم پرداخت دريافت كرده است. آيا رفتار ارتكابي مشمول بزه خيانت در امانت است؟ در صورت منفي بودن پاسخ، موضوع با كدام يك از عناوين اتهامي تطابق دارد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : ماده 674 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 از واژه «سپردن» براي تحقق جرم خيانت در امانت استفاده نكرده، بلكه فعل مجهول «داده شده » را به كار برده است كه «سپردن» فرد اجلاي آن است. در نتيجه آنچه مد نظر قانونگذار بوده است، وجود رابطه اماني به هر طريق اعم از قراردادي يا قانوني است و هر زمان كه به تشخيص مرجع قضايي رابطه حقوقي امانت آور (امانت قانوني، قراردادي يا عرفي) بين طرفين احراز شد، با تحقق ديگر شرايط قانوني، جرم خيانت در امانت تحقق مي يابد. بنا به مراتب فوق در فرض سؤال كه متعاقب تسويه حساب طرفين، همچنان چك در يد دارنده باقي مانده است، در صورت عدم استرداد يا استفاده از آن و با حصول ديگر شرايط بزه خيانت در امانت، به تشخيص مرجع قضايي رفتار ارتكابي مي تواند مشمول عنوان مجرمانه موضوع ماده 674 قانون مجازات اسلامي(تعزيرات) مصوب 1375 قرار گيرد.