آيين نامه اجرايي قانون نحوه تشكيل و فعاليت تشكل هاي صنفي - تخصصي

هيئت وزيران در جلسه 1402/10/24 به پيشنهاد شماره 59022 مورخ 1402/3/28 وزارت كشور و به استناد ماده (21) قانون نحوه تشكيل و فعاليت تشكل هاي صنفي و تخصصي مصوب 1401، آيين نامه اجرايي قانون مذكور را به شرح زير تصويب كرد:

: تعاريف

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

قانون: قانون نحوه تشكيل و فعاليت تشكل هاي صنفي- تخصصي مصوب 1401.

تشكل: تشكيلاتي كه به وسيله دارندگان كسب يا پيشه يا حرفه يا تخصص يا مهارت معين تشكيل شده و اهداف، برنامه ها و اقدامات آن به صورت غيرسياسي، غيردولتي، غيرتجاري، غيرانتفاعي و داوطلبانه در جهت منافع خاص مربوط به آن صنف بوده و مطابق اساسنامه مصوب خود و در سطح ملي يا استاني تحت عناويني همچون «جمعيت»، «انجمن»، «جامعه»، «مجمع»، «خانه» و «كانون» فعاليت مي كند.

اركان تشكل: اشخاصي كه مسؤوليت تشكيل، اداره و فعاليت تشكل را مطابق اساسنامه تشكل بر عهده دارند، از قبيل هيئت مؤسس، مجمع عمومي، هيئت مديره، مديرعامل، بازرسان و يا ساير عناوين مشابه.

هيئت مؤسس: اشخاص حقيقي كه امور مربوط به تأسيس تشكل و وظايف مرتبط با آن را پيگيري و براي دريافت مجوز اوليه تأسيس و پروانه فعاليت، اقدام مي نمايند.

- مجمع عمومي: بالاترين ركن تشكل است كه مطابق اساسنامه با اجتماع اعضا تشكيل مي گردد.

هيئت مديره: متشكل از منتخبان مجمع عمومي است كه مطابق اساسنامه، مسئوليت تحقق اهداف تشكل را بر عهده دارد.

مديرعامل: عالي ترين مقام اجرايي تشكل است كه مطابق اساسنامه تشكل از سوي هيئت مديره و يا مجمع عمومي انتخاب و مسئوليت اجراي وظايف تشكل را بر عهده دارد.

بازرسان: اشخاصي كه براي نظارت بر عملكرد اركان تشكل از سوي مجمع عمومي انتخاب مي شوند.

اساسنامه: سند مصوب مجمع عمومي است كه متضمن ساختار، تشكيلات، اركان و حدود وظايف و اختيارات، نحوه تعيين و تغيير اعضاي اركان، عضويت در تشكل، شرايط تغيير و اصلاح اساسنامه، مبناي اعتبار اسناد اداري و مالي، تعيين منابع مالي، نحوه انحلال و ساير موارد مربوط به تشكل مصرح در اين قانون در چهارچوب قوانين و مقررات و موازين شرعي مي باشد.

مجوز اوليه: مجوز موقتي است كه جهت تحصيل شرايط لازم براي صدور پروانه فعاليت تشكل، توسط كارگروه صادر مي شود.

پروانه فعاليت: مجوزي است كه به تشكل اجازه داده مي شود تا مطابق اساسنامه و در چهارچوب قوانين و مقررات نظام جمهوري اسلامي ايران فعاليت كند.

تشكل ملي: تشكلي حداقل (500) نفره است كه حداقل در يك دوم كل استان هاي كشور شعبه يا نمايندگي داشته و اعضاي آن نيز از همان استان ها باشند.

تشكل استاني: تشكلي است كه شعب يا نمايندگي آن محدود به يك استان بوده و اعضاي آن صرفاً از همان استان باشند.

عضو تشكل: داوطلب واجد شرايطي كه مراحل عضويت را گذرانده و با پذيرش اساسنامه، داراي تعهدات و حقوق مندرج در آن است.

اهداف، برنامه ها و اقدامات تشكل به صورت غيرسياسي، غيردولتي، غيرتجاري، غيرانتفاعي و داوطلبانه است.

منظور از غيردولتي، عدم وابستگي به دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري، عدم دخالت دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري در تأسيس، اداره و استمرار و همچنين عدم فعاليت مقامات و مسئولان و كاركنان دولتي و نهادهاي حاكميتي، به عنوان مؤسس، عضو هيئت مديره و مديرعامل است.

غيرسياسي به اين معناست كه اهداف، فعاليت و اقدامات تشكل خارج از اهداف و صلاحيت هاي مقرر براي احزاب (موضوع قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي مصوب 1394) مي‎باشد. هرگونه بهره برداري از امكانات، جايگاه و اعتبار تشكل براي فعاليت هاي سياسي ممنوع است.

غيرتجاري و غيرانتفاعي به اين معناست كه هدف از تأسيس تشكل و برنامه ها و اقدامات آن، فعاليت هاي مستقيم يا غيرمستقيم اقتصادي، تجاري و انتفاعي به منظور كسب و تقسيم سود و منافع آن بين اعضا، مؤسسان، مديران و كاركنان نمي باشد.

فعاليت داوطلبانه به اين معناست كه مشاركت افراد در تأسيس و اداره تشكل اختياري و بدون دريافت دستمزد مي باشد.

: ضوابط تشكيل و فعاليت

زيرسامانه تشكل هاي صنفي- تخصصي از محل اعتبارات مصوب مربوط و امكانات موجود ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه توسط دبيرخانه كارگروه كشوري، ذيل پايگاه اطلاع رساني وزارت كشور ايجاد مي شود و تمامي فرايندهاي ثبت تقاضا، ارائه و تكميل مدارك و گزارش از سوي تشكل ها و نيز ابلاغ تصميمات كارگروه هاي كشوري و استاني از طريق اين سامانه انجام مي شود.

به منظور صدور مجوز اوليه، پروانه فعاليت و نظارت بر فعاليت تشكل هاي ملي و استاني به ترتيب كارگروه تشكل هاي صنفي - تخصصي در سطح كشور و استان تحت عناوين «كارگروه كشوري» و «كارگروه استاني»، مركب از اعضاي ذيل تشكيل مي شوند:

كارگروه كشوري: 1- معاون هماهنگي امور اقتصادي و توسعه منطقه اي وزارت كشور (دبير). 2- نماينده وزارت صنعت، معدن و تجارت به انتخاب وزير. 3- نماينده وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي به انتخاب وزير. 4- نماينده وزارت جهاد كشاورزي به انتخاب وزير. 5- نماينده وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي به انتخاب وزير. 6- نماينده وزارت ورزش و جوانان به انتخاب وزير. 7- نماينده قوه قضائيه به انتخاب رئيس قوه قضائيه (بدون حق رأي). 8- نماينده فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران به انتخاب فرماندهي كل (بدون حق رأي). 9- نماينده سازمان بسيج مستضعفين به انتخاب رئيس (بدون حق رأي). 10- نماينده دستگاه يا دستگاه هاي اجرائي كشوري مرتبط با حوزه فعاليت تشكل حسب مورد (بدون حق رأي). 11- نماينده اتاق اصناف ايران به انتخاب رئيس (بدون حق رأي). 12 - نماينده تشكل هاي ملي داراي پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رأي).

كارگروه استاني: 1- معاون هماهنگي امور اقتصادي استانداري (دبير). 2- مديركل صنعت، معدن و تجارت استان. 3- مديركل تعاون، كار و رفاه اجتماعي استان. 4- مديركل جهاد كشاورزي استان. 5- مديركل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي استان. 6- مديركل ورزش و جوانان استان. 7- نماينده رييس كل دادگستري استان (بدون حق رأي). 8- نماينده فرماندهي انتظامي استان به انتخاب فرماندهي (بدون حق رأي). 9- نماينده فرماندهي سپاه استان به انتخاب فرماندهي (بدون حق رأي). 10- نماينده دستگاه يا دستگاه هاي اجرايي استاني مرتبط با حوزه فعاليت تشكل حسب مورد (بدون حق رأي). 11- نماينده اتاق اصناف استان به انتخاب رييس (بدون حق رأي). 12- نماينده تشكل هاي استاني داراي پروانه به انتخاب آنها (بدون حق رأي).

اعضاي موضوع جزء (12) بندهاي (الف) و (ب) مطابق دستورالعمل صادره از سوي وزير كشور حداكثر ظرف يك سال از تاريخ لازم الاجراشدن قانون در سطح استان به استانداري و در سطح ملي به وزارت كشور معرفي مي شوند. كارگروه تا تاريخ مزبور بدون حضور نمايندگان فوق الذكر تشكيل شده و فعاليت خواهد نمود.

اعضاي موضوع اجزاي (11) و (12) بندهاي (الف) و (ب) براي مدت دو سال انتخاب مي شوند و تا معرفي اعضاي جديد به كار خود ادامه مي دهند.

جلسات كارگروه با حضور حداقل هفت نفر از اعضاء كه پنج نفر از آنها داراي حق رأي هستند، رسميت مي يابد و تصميمات آن از جمله صدور پروانه با رأي اكثريت مطلق اعضاي حاضر و داراي حق رأي، معتبر است.

دبيرخانه كارگروه هاي كشوري و استاني، با استفاده از نيروي انساني و امكانات موجود تشكيلات اجرايي كارگروه مي باشد كه به ترتيب در محل وزارت كشور و استانداري ها زير نظر كارگروه، تشكيل و توسط دبير اداره مي شود. معاون هماهنگي امور اقتصادي و توسعه منطقه اي وزارت كشور به عنوان دبير كارگروه كشوري و معاون هماهنگي امور اقتصادي استانداري به عنوان دبير كارگروه استاني، مسؤوليت اجرائي امور محوله را بر عهده دارند. برگزاري جلسات، دعوت از اعضاء، تدوين و ارسال دستور جلسات به اعضاء و ابلاغ نتايج درخواست هاي ارسالي از وظايف دبيرخانه كارگروه است.

مقام يا نهاد منصوب كننده اعضاي كارگروه هاي كشوري و استاني ملزم است كه شرط وثاقت و امانت را در هنگام انتصاب اعضاي كارگروه از طريق استعلام از مراجع ذي صلاح مطابق تشريفات مقرر احراز نمايد.

وظايف كارگروه هاي كشوري و استاني به شرح زير است: الف- بررسي شرايط تأسيس و صدور مجوز اوليه و پروانه فعاليت تشكل. ب- احراز شرايط اعضاي اركان و مسؤولان تشكل. پ- بررسي و تأييد اساسنامه و تغييرات احتمالي آن. ت- نظارت بر فعاليت تشكل ها مطابق قانون. ث- بررسي و اتخاذ تصميم در مورد تخلفات موضوع قانون. ج- بررسي گزارش هاي مالي و عملكرد سالانه تشكل ها. چ- رسيدگي به گزارش هاي مستند اشخاص حقيقي و حقوقي در رابطه با تشكل ها در چهارچوب قانون. ح- توقيف پروانه فعاليت و معرفي تشكل ها به دادگاه ذي صلاح جهت انحلال موضوع قانون.

نماينده دستگاه اجرائي موضوع جزء (10) بندهاي (الف) و (ب) ماده (4) مكلف است گزارش ارسالي سالانه فعاليت تشكل ها را مورد بررسي قرار داده و جمع بندي كارشناسي آن را به كارگروه ارائه نمايد.

مجوز اوليه مجوزي موقتي است كه براي متقاضيان تأسيس تشكل صادر مي شود تا اقدامات لازم جهت راه اندازي شعب و نمايندگي (براي تشكل هاي ملي)، عضوپذيري، برگزاري مجمع عمومي مؤسس و تحصيل شرايط لازم براي صدور پروانه فعاليت را به انجام رسانده و اسناد و مدارك آن را به كارگروه ارائه نمايند. مدت اعتبار مجوز اوليه شش ماه است و هيئت مؤسس مي تواند در صورت وجود دلايل موجه و با تأييد كارگروه ذي ربط اين مدت را تنها براي يك بار به مدت سه ماه تمديد نمايند. پس از اتمام مهلت هاي مذكور، مجوز اوليه فاقد اعتبار خواهد بود.

براي دريافت مجوز اوليه، متقاضيان مكلفند تقاضانامه خود را با امضاي حداقل دو سوم اعضاي هيئت مؤسس و برحسب محدوده جغرافيايي فعاليت در دبيرخانه كارگروه ذي ربط ثبت و نسبت به اخذ شناسه رهگيري اقدام نمايد. محدوده جغرافيايي فعاليت بر اساس حدنصاب مقرر در جداول زير با پيشنهاد هيئت مؤسس و در چهارچوب شاخص هاي تقسيمات كشوري تعيين مي شود: جدول شماره يك: تعداد اعضا و مؤسسين و هيئت مديره و بازرسان تشكل هاي استاني جمعيت استان حداقل تعداد عضو تشكل حداقل تعداد اعضاي هيئت مؤسس حداقل تعداد اعضاي هيئت مديره حداقل تعداد بازرسين استان‌هاي تا دو ميليون نفر جمعيت (100) نفر (5) نفر (3) نفر اصلي و (2) نفر علي‌البدل (1) نفر اصلي و (1) نفر علي‌البدل استان‌هاي دو تا سه ميليون نفر جمعيت (150) نفر (7) نفر (5) نفر اصلي و (2) نفر علي‌البدل (1) نفر اصلي و (1) نفر علي‌البدل استان‌هاي بيش از سه ميليون نفر جمعيت (200) نفر (9) نفر (7) نفر اصلي و (2) نفر علي‌البدل (2) نفر اصلي و (1) نفر علي‌البدل جدول شماره دو : تعداد اعضا و مؤسسين و هيئت مديره و بازرسان تشكل هاي ملي تعداد استان هاي داراي شعبه و دفتر نمايندگي حداقل تعداد هيئت مؤسس تعداد عضو حداقل تعداد اعضاي هيئت مديره حداقل تعداد بازرسين (16) استان (17) نفر (500) تا (1000) نفر (5) نفر اصلي و (2) نفر علي‌البدل (1) نفر اصلي و (1) نفر علي‌البدل از (1001) تا (5000) نفر (7) نفر اصلي و (2) نفر علي‌البدل (2) نفر اصلي و (1) نفر علي‌البدل از (5001) تا (10/000) نفر (9) نفر اصلي و (3) نفر علي‌البدل (2) نفر اصلي و (1) نفر علي‌البدل بيش از (10/000) نفر (11) نفر اصلي و (3) نفر علي‌البدل (3) نفر اصلي و (1) نفر علي‌البدل

متقاضيان تأسيس، عضويت و اركان تشكل بايد داراي شرايط زير باشند:

اعتقاد به اسلام.

اقليت هاي ديني مذكور در قانون اساسي، صرفاً از شرط اعتقاد به اسلام معافند و ساير شرايط قانوني لازم را بايد دارا باشند.

التزام عملي به قانون اساسي و نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران.

داشتن تابعيت ايراني و ترك تابعيت غيرايراني.

داشتن سن حداقل بيست و پنج سال تمام براي اعضاي اركان تشكل و هجده سال تمام براي متقاضيان عضويت.

- داشتن حداقل مدرك ديپلم يا معادل آن براي اعضاي اركان تشكل.

عدم محكوميت كيفري مؤثر و عدم محروميت از حقوق اجتماعي.

دارا بودن مجوز، مدرك يا سابقه كسب يا پيشه يا حرفه يا مهارت يا تخصص مرتبط به صورت مستند.

كانون هاي بازنشستگان از حكم اين جزء مستثني هستند.

داشتن كارت پايان خدمت وظيفه عمومي يا كارت معافيت دائمي جهت عضويت آقايان در اركان تشكل.

عدم وابستگي به احزاب، سازمان ها و گروه هاي غيرقانوني و هواداري آنها.

عدم اعتياد به مواد مخدر و روانگردان و عدم استعمال آنها.

داشتن وثاقت و امانت براي متقاضيان تأسيس و عضويت در اركان تشكل.

مدارك موردنياز جهت تقاضاي صدور مجوز اوليه به شرح زير است و بايد به همراه تقاضانامه، از طريق زيرسامانه موضوع ماده (3) اين آيين نامه به دبيرخانه كارگروه ذي ربط ارائه و يك نفر به عنوان نماينده هيئت مؤسس تعيين شود:

اسامي و كاربرگ مشخصات فردي اعضاي هيئت مؤسس.

تصوير صفحات شناسنامه و كارت ملي اعضاي هيئت مؤسس.

استشهاديه وثاقت و امانت از (5) نفر از معتمدين وثيق و امين محلي از جمله امام جماعت مساجد، بسيج، اعضاي شوراهاي اسلامي شهر و روستا و افراد متخصص مرتبط با موضوع فعاليت تشكل.

تصوير مجوز، مدرك يا سابقه كسب يا پيشه يا حرفه يا مهارت يا تخصص اعضاي هيئت مؤسس.

در خصوص كانون هاي بازنشستگي ارائه حكم بازنشستگي كفايت مي نمايد.

تصوير آخرين مدرك تحصيلي اعضاي هيئت مؤسس.

تصوير كارت پايان خدمت يا معافيت دائمي براي آقايان عضو هيئت مؤسس.

گواهي عدم محكوميت كيفري مؤثر.

گواهي عدم اعتياد.

اساسنامه پيشنهادي.

اساسنامه بايد حاوي شرايط زير باشد:

نام كامل تشكل و عنوان اختصاري.

تشكل مي تواند از هر نام و نام اختصاري و نمادي استفاده نمايد، مگر اسامي موهن يا مغاير با شئونات ديني، فرهنگي و همچنين عناويني كه منع قانوني دارد و يا توسط دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386 و يا تشكل هاي ديگر مورد استفاده قرار گرفته اند و نيز عناوين مشابه آنها كه عرفاً به تشخيص كارگروه موجب اشتباه گردد.

اهداف، موضوع و مدت فعاليت و برنامه هاي تشكل براي تحقق اهداف.

نشاني مركز اصلي و محدوده جغرافيايي فعاليت.

نحوه ايجاد شعب و دفاتر نمايندگي.

- ساختار و اركان به همراه شرح وظايف، نحوه فعاليت، حدود اختيارات و مسئوليت هر ركن به تفكيك و نحوه تعيين و عزل آنها.

نحوه تصويب اساسنامه و تغيير و اصلاح آنها و نحوه تصويب دستورالعمل هاي اجرايي و مالي تشكل.

نحوه تأمين منابع مالي.

نحوه عضوگيري و شرايط كلي عضويت.

نحوه انحلال و تعيين تكليف دارايي ها پس از انحلال.

نحوه ارائه گزارش هاي عملكرد اجرايي و مالي به اعضاي تشكل و نيز بازرسي و حسابرسي مشخص از آنها.

دبيرخانه كارگروه كشوري و استاني، پس از دريافت تقاضانامه و تكميل مدارك مندرج در ماده (9) توسط متقاضيان از طريق زيرسامانه موضوع ماده (3) اين آيين نامه، موظف است ظرف مدت يك هفته نسبت به اخذ استعلام از قوه قضائيه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و دستگاه اجرايي مرتبط با تخصص تشكل اقدام نمايد.

دستگاه هاي استعلام شونده موظفند ظرف مهلت پانزده روز كاري از تاريخ صدور استعلام، نظر قطعي خود را اعلام كنند. در مواردي كه دستگاه استعلام شونده براي اظهارنظر نيازمند مدت زمان بيشتري است، مي تواند حداكثر براي دو هفته با ذكر دلايل موجه از كارگروه، تقاضاي تمديد وقت نمايد. اعلام نظر دستگاه هاي استعلام شونده بايد بدون ابهام و هرگونه قيد و شرط و مستند به دلايل قانوني باشد. عدم پاسخ به استعلام در مهلت مقرر، به منزله تأييد است.

كارگروه مي تواند مهلت احراز شرايط براي ثبت و صدور مجوز اوليه را تنها براي يك بار به مدت دو ماه تمديد نمايد.

پس از دريافت پاسخ استعلامات و يا اتمام موعد مقرر قانوني، دبيرخانه كارگروه كشوري و استاني موظف است پرونده متقاضيان را براي اتخاذ تصميم در جلسه كارگروه مطرح و نتيجه را به نماينده هيئت مؤسس ابلاغ نمايد.

در صورت عدم احراز شرايط تأسيس، كارگروه موظف است در مدت مقرر دلايل عدم صدور مجوز و يا ردّ تقاضا را به طور مستند و مستدل به اطلاع نماينده هيئت مؤسس برساند. اعضاي هيئت مؤسس مي توانند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ مراتب اعتراض را به كارگروه اعلام نمايند. كارگروه مكلف است ظرف يك ماه به اعتراض پاسخ دهد. در صورت ردّ مجدد درخواست از سوي كارگروه، اعضاي هيئت مؤسس مي توانند ظرف مهلت سي روز از زمان ابلاغ به ديوان عدالت اداري شكايت كنند. در صورت شكايت شاكي نسبت به تشخيص شرايط، رعايت ضوابط قانوني و تطبيق موضوع و فرايند، شعبه ديوان مكلف است ضمن دريافت دلايل دستگاه استعلام شونده و پس از بررسي موضوع، مبادرت به انشاي رأي ماهوي نمايد.

در صورت موافقت كارگروه و صدور مجوز اوليه، هيئت مؤسس تشكل بايد اقدامات زير را جهت تحصيل شرايط اخذ پروانه فعاليت انجام دهد و مدارك زير را به دبيرخانه كارگروه ذي ربط ارائه نمايد. دبيرخانه موظف است مدارك را براي تأييد و صدور پروانه فعاليت در جلسه كارگروه مطرح و نتيجه را به نماينده هيئت مؤسس ابلاغ نمايد. 1- عضوپذيري و تنظيم مدارك عضويت شامل مشخصات دقيق با درج كد ملي و تعداد عضو. 2- انتشار آگهي دعوت به مجمع عمومي مؤسس و برگزاري مجمع عمومي به منظور تصويب اساسنامه و انتخاب اعضاي هيئت مديره و بازرسان تشكل با هماهنگي كارگروه ذيربط و دعوت كتبي از نماينده كارگروه براي حضور در جلسه مجمع عمومي. 3- برگزاري جلسه تعيين سمت اعضاي هيئت مديره شامل رييس هيئت مديره، نايب رييس، مديرعامل، خزانه دار و ساير سمت هاي مندرج در اساسنامه. 4- تأسيس شعب يا نمايندگي براي تشكل هاي ملي با تصويب آن در مجمع عمومي مؤسس و اعلام تعداد آن به كارگروه ذي ربط.

دبيرخانه موظف است مدارك را براي تأييد و صدور پروانه فعاليت در جلسه كارگروه مطرح و نتيجه را به نماينده هيئت مؤسس ابلاغ نمايد.

مجوز اوليه تأسيس جهت راه اندازي و تحصيل شرايط براي صدور پروانه فعاليت و برگزاري مجمع عمومي مؤسس جهت تصويب اساسنامه بوده و اعتبار ديگري ندارد.

هيئت مؤسس موظف است ظرف شش ماه از تاريخ صدور مجوز اوليه نسبت به تشكيل مجمع عمومي مؤسس جهت تصويب اساسنامه اقدام نمايد، در غيراين صورت مجوز اوليه تأسيس، باطل مي شود.

هيئت مؤسس مي تواند در صورت وجود دلايل موجه و با تأييد كارگروه اين مهلت را تنها براي يك بار به مدت سه ماه تمديد كند.

تا زماني كه تشكل، پروانه فعاليت را دريافت ننموده است حق هيچ گونه فعاليتي ندارد.

پروانه فعاليت تشكل هاي استاني يا ملي در صورت ارائه اسناد مبني بر تأييد برگزاري مجمع عمومي با حضور حداقل دو سوم اعضاي تشكل و تصويب اساسنامه مطابق شرايط قانوني توسط نماينده كارگروه حاضر در جلسه مجمع عمومي و عدم ارتكاب تخلف از مفاد قانون صادر يا تمديد مي گردد.

در صورتي كه كارگروه ظرف سه ماه پس از تأييد اسناد برگزاري مجمع عمومي توسط تشكل و اسناد مربوط به تعداد اعضا و تأسيس دفتر حسب مورد، به هر دليلي پروانه فعاليت را صادر نكند، دبير موظف است ظرف يك ماه پس از انقضاي مهلت، پروانه فعاليت نهايي را در صورت وجود شرايط، صادر كند.

در صورت عدم احراز شرايط صدور پروانه فعاليت، نتيجه درخواست مستند و مستدل به صورت كتبي به متقاضيان اعلام مي شود. متقاضيان پروانه فعاليت مي توانند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ نظر كارگروه، به دبيرخانه كارگروه اعتراض خود را ارسال نمايند. در صورت اعتراض، كارگروه موظف است حداكثر ظرف سه ماه نسبت به اعتراض متقاضيان پروانه فعاليت رسيدگي و اعلام نظر كند. در صورت ردّ درخواست اعتراض از سوي كارگروه، تشكل ها مي توانند ظرف سي روز از تاريخ ابلاغ نتيجه اعتراض، در ديوان عدالت اداري طرح شكايت نمايند.

در صورت عدم احراز شرايط صدور پروانه فعاليت، مجوز اوليه صادر شده باطل مي شود و هيئت مؤسس حق هيچ گونه فعاليتي تحت عنوان مجوز اوليه مذكور را ندارد.

پس از تأييد مدارك و اعلام موافقت كارگروه با اساسنامه و صدور پروانه فعاليت تشكل، دبيرخانه كارگروه موظف است دو نسخه اساسنامه مصوب، صورتجلسه مجمع عمومي، صورتجلسه تعيين سمت و مشخصات مديران و بازرسان تشكل را با هزينه تشكل براي ثبت به روزنامه رسمي كشور ارسال نمايد. پيگيري ثبت اساسنامه در اداره كل ثبت شركت ها و مؤسسات غيرتجاري و به تبع شناسايي به عنوان شخصيت حقوقي بر عهده تشكل است و بايد يك نسخه آگهي تأسيس، آگهي ثبت شخصيت حقوقي و روزنامه رسمي كشور را به دبيرخانه كارگروه ذي ربط ارائه نمايد.

پس از ارائه اسناد مربوط به ثبت شخصيت حقوقي تشكل به دبيرخانه كارگروه ذي ربط، پروانه فعاليت توسط دبير صادر مي شود.

كليه تشكل ها موظفند تغييرات مربوط به اساسنامه، اعضاي اركان و صورت جلسات برگزاري مجامع عمومي خود را به كارگروه اعلام نمايند. در صورتي كه كارگروه تغييرات صورت گرفته را مغاير قانون تشخيص داد، لازم است با ارائه دلايل و استنادات قانوني، اصلاح آن را از تشكل درخواست نمايد. تشكل موظف به رفع ايرادات مزبور مي باشد. در صورت عدم تأمين نظر كارگروه، پروانه فعاليت تشكل توقيف مي شود و رفع آن منوط به انجام اصلاحات مورد نياز است.

عضويت همزمان يك فرد در اركان بيش از يك تشكل اعم از استاني يا ملي (به جز مجمع عمومي) ممنوع مي باشد.

مدت تصدي اعضاي هيئت مديره دو سال است. هيئت مديره تشكل مكلف است حداقل سه ماه قبل از پايان دوره تصدي خود، اقدامات لازم را براي برگزاري مجمع عمومي و انتخاب اعضاي جديد هيئت مديره به عمل آورد، به گونه اي كه تا پايان دوره اعتبار هيئت مديره، انتخاب مديران جديد تشكل انجام شده باشد.

در صورت عدم اقدام هيئت مديره جهت برگزاري مجمع عمومي، بازرس يا بازرسان و يا يك چهارم از اعضاي تشكل مي توانند با هماهنگي دبيرخانه كارگروه ذي ربط، نسبت به انجام دعوت از اعضا براي تشكيل مجمع عمومي اقدام نمايند.

مجامع عمومي تشكل هاي ملي كه داراي بيش از (1000) نفر عضو هستند، در دو مرحله به شرح زير برگزار خواهد شد: الف- مرحله اول شامل انتخاب نمايندگان اعضاي شعب و نمايندگي ها. ب- مرحله دوم شامل برگزاري مجمع عمومي تشكل با حضور نمايندگان منتخب شعب و نمايندگي هاي استاني.

هيئت مديره تشكل يا ركن برگزاركننده مجمع عمومي مكلف است حداقل دو ماه قبل از برگزاري مجمع عمومي، اقدامات لازم جهت برگزاري مجامع شعب و نمايندگي هاي استاني را به عمل آورده و حداقل يك هفته قبل از برگزاري مجمع عمومي، موضوع را به صورت كتبي به دبيرخانه كارگروه ذي ربط اعلام كند و هماهنگي لازم براي حضور نماينده كارگروه در مجمع عمومي را به عمل آورد.

هر يك از شعب و نمايندگي هاي استاني تشكل هاي ملي، بايد تعداد دو نفر از بين اعضاي خود انتخاب و به عنوان نماينده منتخب به مجمع عمومي تشكل معرفي نمايند. در صورتي كه تعداد اعضاي يك شعبه يا نمايندگي استاني بيش از (200) نفر باشد، به ازاي هر (200) نفر بعدي، يك نماينده افزايش خواهد يافت.

تشكل مي تواند مطابق اساسنامه، برگزاري مجامع عمومي خود را به صورت الكترونيك پيش بيني نمايد. دستورالعمل نحوه برگزاري مجامع الكترونيك و نحوه نظارت بر آن ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجراشدن اين آيين نامه توسط وزير كشور تصويب و ابلاغ مي شود.

سازمان برنامه و بودجه كشور موظف است هزينه هاي جاري و نظارتي دبيرخانه كارگروه كشوري و كارگروه هاي استاني را در بودجه ساليانه وزارت كشور و استانداري ها پيش بيني نمايد.

: حقوق و تكاليف

تشكل ها پس از دريافت پروانه فعاليت و ثبت آن در چهارچوب قوانين و مقررات كشور، از حقوق زير برخوردار مي شوند:

مشاوره، اظهارنظر و ارائه پيشنهاد و راهكار به دستگاه هاي اجرايي در فرايند برنامه ريزي مراجع دولتي و عمومي غيردولتي در سطوح استاني يا ملي حسب مورد متناسب با تخصص و موضوع فعاليت تشكل.

دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مكلفند در فرايند وضع مقررات عام الشمول، حسب مورد نظرات و پيشنهادات تشكل هاي صنفي - تخصصي مربوط به موضوع را (در صورت ارائه) دريافت نمايند.

پيگيري و مطالبه حقوق در مسايل حوزه تخصصي تشكل از دستگاه هاي ذي ربط.

ارائه خدمات حسب تخصص و حوزه فعاليت به اعضاي تشكل.

انعقاد تفاهم نامه همكاري با اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از دولتي و غيردولتي در چهارچوب صلاحيت خود.

- ارائه خدمات آموزشي و انتشار نشريه و ايجاد تارنما (وب سايت) و استفاده از ساير ابزارهاي اطلاع رساني و محصولات فرهنگي، آموزشي و پژوهشي با رعايت قوانين و مقررات مربوط در حوزه تخصصي خود.

تشكل هاي متقاضي نشريه الكترونيكي يا مكتوب مي توانند درخواست خود را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي صدور مجوز ارسال كنند. وزارت مزبور موظف است پس از دريافت تقاضا حداكثر ظرف سه ماه نسبت به صدور مجوز يا ارائه دلايل عدم صدور مجوز مطابق قوانين و مقررات اقدام كند. در صورت عدم صدور مجوز، تشكل ها مي توانند به ديوان عدالت اداري شكايت نمايند.

حق دادخواهي در مراجع قضايي و شبه قضايي.

منابع درآمدي تشكل ها عبارتند از: الف- حق عضويت اعضاء. ب- كمك ها و هداياي نقدي و غيرنقدي اشخاص حقيقي و حقوقي ايراني يا غيرايراني با مجوز كارگروه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و وزارت امور خارجه. ج- وجوه حاصل از فعاليت هاي قانوني انجام شده در چهارچوب موضوع فعاليت، اهداف و اساسنامه.

هرگونه استفاده تشكل ها از منابع و امكانات دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (۵) قانون مديريت خدمات كشوري و موضوع ماده (۲۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395 ممنوع است. كانون هاي بازنشستگان از حكم اين تبصره مستثني هستند و تابع قوانين و مقررات مربوط مي باشند.

تشكل ها موظفند منابع مالي خود را با رعايت اين قانون در اساسنامه تعيين كنند و كليه دريافتي ها و پرداختي هاي خود را از طريق حساب بانكي انجام دهند و عملكرد مالي خود را در دفاتر مالي مربوط ثبت كنند.

نظارت

كارگروه موظف است ضمن دريافت و بررسي گزارش عملكرد مالي و اجرايي ساليانه تشكل، نسبت به نظارت دوره اي بر عملكرد (از جمله صورت هاي مالي و برخورداري از شرايط قانوني)، در محل تشكل اقدام و نتيجه را در جلسه كارگروه مطرح نمايد.

ارتكاب هر يك از رفتارهاي زير توسط تشكل ها در صورت احراز توسط كارگروه، تخلف محسوب مي شود: الف- نقض مباني دين مبين اسلام و تبليغ و فعاليت عليه موازين اسلامي از جمله نشر مطالب الحادي و اهانت به مقدسات مذهبي؛ ب- هرگونه فعاليتي كه مخل آزادي، استقلال، تماميت ارضي و وحدت ملي، منافع ملي و مصالح جمهوري اسلامي ايران و نظم عمومي باشد از جمله جرم هاي ضد امنيت داخلي و خارجي كشور، انتشار و افشاي اسناد طبقه بندي شده، اجتماع و تباني براي ارتكاب جرم ها و غصب عناوين و مشاغل. پ- اعمال خلاف قانون اساسي و نقض حقوق ملت از جمله ايراد تهمت، افترا، شايعه پراكني، آموزش و ترويج خشونت و هر نوع اعمال منافي عفت. ت- عدم رعايت اساسنامه. ث- ارائه آثار غيرعلمي و خارج از حوزه صنفي - تخصصِي موضوع اساسنامه. ج- عدم ثبت درآمدها و منابع تأمين آن و مصارف و هزينه ها. چ- عدم ارائه دفاتر مالي به كارگروه و عدم مطابقت درآمدها و هزينه ها با قوانين و مقررات كشور.

در صورتي كه رفتار ارتكابي صرفاً ماهيت تخلف داشته باشد، كارگروه وفق قانون به آن رسيدگي و اقدام به صدور رأي مي نمايد، اما چنانچه رفتار ارتكابي مصداق يكي از جرائم باشد، كارگروه مكلف است مراتب را جهت رسيدگي به مرجع قضايي صالح ارسال كند. در صورت صدور رأي مبني بر برائت يا محكوميت قطعي نسبت به عنوان مجرمانه توسط مرجع قضايي، كارگروه فاقد صلاحيت رسيدگي به اين عنوان خواهد بود اما صرفاً چنانچه اين رفتار واجد وصف متخلفانه به غير از عناوين مجرمانه رسيدگي شده در مرجع قضايي باشد، كارگروه صالح به رسيدگي است. مراجع قضايي مكلفند آراي قطعي خود را به كارگروه ارسال كنند.

تشكل ها مكلفند ارتباطات خود با سفارتخانه ها، نمايندگي تشكل هاي كشورهاي خارجي و بين المللي را با اطلاع وزارت كشور، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و أخذ مجوز از وزارت امورخارجه و دستگاه اجرايي مرتبط حسب مورد در چهارچوب منافع ملي و امنيت ملي انجام دهند. دريافت هرگونه كمك از اشخاص حقيقي و حقوقي خارجي و دولت هاي بيگانه و سازمان هاي بين المللي صرفاً با اطلاع و كسب مجوز از كارگروه، وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و وزارت امورخارجه امكان پذير است.

فعاليت تشكل هاي موضوع قانون خارج از اهداف احزاب سياسي موضوع بند (۱) ماده (1) قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي مصوب 1394 مي باشد. انجام هرگونه فعاليت سياسي از سوي تشكل ها ممنوع بوده و در صورت ارتكاب، پروانه فعاليت تشكل توقيف مي گردد.

در صورتي كه تشكل ها مرتكب تخلفات مذكور در ماده فوق شوند، كارگروه متناسب با موارد تخلف يك يا چند مورد از موارد زير را اعمال مي كند: الف- تذكر شفاهي و مهلت يكماهه براي اصلاح وضعيت. ب- تذكر كتبي با ذكر دليل و تعيين تخلف و مهلت يكماهه براي اصلاح. پ- تعليق فعاليت تشكل حداكثر به مدت سه ماه. ت- توقيف پروانه به مدت سه ماه تا يك سال. ث- توقيف پروانه فعاليت و تقاضاي انحلال از دادگاه صالح.

كارگروه موظف است قبل از اتخاذ تصميم از نماينده تشكل مربوط جهت ارائه توضيحات دعوت نمايد.

تصميم كارگروه بجز تقاضاي انحلال، ظرف سي روز پس از ابلاغ توسط دبيرخانه كارگروه، قابل شكايت در ديوان عدالت اداري است.

انحلال و خاتمه فعاليت تشكل به دو صورت زير است: الف- انحلال اختياري مطابق شرايط مقرر در اساسنامه. ب- انحلال به موجب رأي دادگاه صالح.

در مواردي كه مفاد اساسنامه براي تأسيس و يا تعيين اعضاي اركان تشكل در مدت دو سال اجرا نشود و يا پروانه تشكل به موجب تصميم و رأي كارگروه توقيف شود، كارگروه موظف است موضوع را جهت انحلال به دادگاه صالح ارجاع نمايد.

در صورت انحلال تشكل، ضمن آگهي انحلال در روزنامه رسمي توسط وزارت كشور يا استانداري حسب مورد، امور مربوط به تصفيه اموال آن با رعايت حقوق دولت و اشخاص، زير نظر دادگاه محل استقرار دفتر تشكل با حضور نماينده وزارت كشور يا استانداري حسب مورد و نماينده دادستان مطابق اساسنامه انجام مي شود.

پس از توقيف پروانه يا انحلال تشكل، هر نوع فعاليت با عنوان تشكل مزبور جرم بوده و مرتكب به يكي از مجازات هاي تعزيري درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 به استثناي مجازات حبس محكوم مي شود.

هرگونه بهره برداري از تشكل ها در جهت اهداف غيرتخصصي و غيرمرتبط با اساسنامه آنها توسط دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري ممنوع است. در صورت تخلف از اين ماده، دادستان مكلف است ضمن صدور دستورات لازم جهت جلوگيري از اقدامات مزبور، موضوع را از طريق مراجع صالح قضايي پيگيري نمايد. مرتكب به مجازات موضوع ماده (۵۷۶) كتاب پنجم قانون مجازات اسلامي (تعزيرات و مجازات هاي بازدارنده) مصوب 1375 محكوم مي شود.

تشكل هاي داراي مجوز فعاليت موظفند ظرف يك سال از تاريخ لازم الاجراشدن قانون، وضعيت خود را با شرايط مندرج در قانون، تطبيق دهند و گزارش آن را به كارگروه ذي ربط ارسال نمايند. در صورت تأييد اقدامات تشكل از سوي كارگروه مربوط، پروانه فعاليت تشكل تمديد مي شود. كارگروه ذي ربط در صورت وجود دلايل موجه مي تواند مدت مقرر در اين ماده را حداكثر براي شش ماه تمديد نمايد.

ارائه درخواست تطبيق وضعيت بر عهده هيئت مديره و در صورت عدم اقدام لازم از سوي آنان بر عهده بازرسان تشكل است. درصورت عدم اقدام هيئت مديره و يا بازرسان تشكل، درخواست ارائه شده از سوي يك چهارم اعضاي تشكل ملاك عمل قرار مي گيرد.

در صورت عدم اقدام جهت تطبيق وضعيت ظرف مهلت مقرر در قانون، پروانه فعاليت قبلي تشكل لغو مي شود.

پس از اعلام موافقت كارگروه ذي ربط با تطبيق وضعيت تشكل و تصويب طرح جديد اساسنامه در مجمع عمومي فوق العاده، تشكل موظف است نسبت به برگزاري جلسه مجمع عمومي عادي به طور فوق العاده به منظور انتخاب اعضاي جديد هيئت مديره و بازرسان اقدام نمايد.

در خصوص تشكل هايي كه تا زمان لازم الاجرا شدن اين آيين نامه اقدام به انتخاب اعضاي هيئت مديره و بازرسان نموده اند، در صورت موافقت مجمع عمومي فوق العاده با انتخابات مذكور، نيازي به برگزاري مجمع عمومي عادي به طور فوق العاده تا زمان پايان مدت تصدي مندرج در اساسنامه نخواهد بود.

تعاوني ها از قبيل تعاوني هاي اعتباري، توليد و مصرف موضوع قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوري اسلامي ايران؛ سازمان ها و اتحاديه هاي صنفي و حرفه اي مانند اتحاديه هاي صنفي موضوع قانون نظام صنفي كشور، سازمان هاي نظام پزشكي، دامپزشكي، مهندسي ساختمان، پرستاري، روانشناسي و مشاوره و مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي، احزاب و تشكل هاي سياسي كه براساس قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي تشكيل شده يا مي شوند، كانون ها و سازمان هاي دانشجويي و دانش آموزي مانند انجمن هاي علمي دانشجويي، انجمن هاي اسلامي و كانون هاي فرهنگي دانشجويي؛ تشكل هاي كارگري و كارفرمايي موضوع فصل ششم قانون كار، انجمن هاي علمي داراي مجوز از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، مؤسسات و تشكل هاي فرهنگي، هنري و ادبي اعم از عضوپايه و غير آن و همچنين مؤسسات فرهنگي كه بر اساس ضوابط و مقررات تأسيس مراكز، مؤسسات، كانون ها و انجمن هاي فرهنگي و نظارت بر فعاليت آنها (مصوب 1375 شوراي عالي انقلاب فرهنگي با اصلاحات بعدي) تشكيل شده يا مي شوند، هيئت هاي مذهبي، هيئت هاي امناي مساجد، حسينيه ها، بقاع متبركه و موقوفات، باشگاه ها و هيئت هاي ورزشي، مراكز ترك اعتياد، مؤسسات تجاري و انتفاعي، سازمان هاي مردم نهاد و مؤسسات موضوع بندهاي (1) تا (12) ماده (26) قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب 1380 از شمول اين آيين نامه مستثني هستند.

كارگروه نمي تواند با ثبت تشكل هاي موازي كه به موجب موارد مستثني شده در ماده (32) تحت نظارت دستگاه هاي ذي ربط تأسيس مي شوند، موافقت نمايد.

چنانچه تشكلي در سطح ملي يا استاني موازي با موارد مستثني شده در ماده (32) قبلاً از سوي نهادهاي ديگر به غير از دستگاه هاي عضو كارگروه به ثبت رسيده باشد، با پيشنهاد دستگاه ذي ربط، كارگروه موظف است ضمن توقف فعاليت تشكل، اقدامات لازم جهت انحلال آن را در چهارچوب قانون به عمل آورد.

آيين نامه اجرايي واحدهاي صنفي موضوع قانون فعاليت احزاب موضوع تصويب نامه شماره 6282/ت95 مورخ 1368/2/24 لغو مي گردد.

محمد مخبــر معاون اول رييس جمهور