آيين نامه اجرايي تبصره 16 ماده واحده قانون بودجه سال 1401 كل كشور

هيئت وزيران در جلسه 15 /4 /1401 به پيشنهاد شماره 26625 /62 مورخ 17 /2 /1401 وزارت امور اقتصادي و دارايي (با همكاري بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران) به استناد جزء (9) بند (د) تبصره (16) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 كل كشور، آيين‌نامه اجرايي تبصره يادشده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين ‌نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي‌ روند: 1 – قانون : قانون بودجه سال 1401 كل كشور. 2 - بانك مركزي : بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران. 3 - مؤسسه اعتباري : كليه بانك ‌هاي دولتي و غيردولتي كه به موجب قانون يا مجوز بانك مركزي تأسيس شده و تحت نظارت بانك مركزي قرار دارند.

بانك مركزي مكلف است از محل صد درصد (100%) مانده سپرده‌ هاي قرض‌ الحسنه و پنجاه‌ درصد (۵۰%) سپرده ‌هاي قرض‌ الحسنه جاري شبكه بانكي، تسهيلات موضوع بند (الف) تبصره (16) قانون را با اولويت نخست از طريق مؤسسات اعتباري تأمين كند.

مؤسسات اعتباري موظفند براي هر يك از زوج ‌هايي كه تاريخ ازدواج آنها بعد از ۱ /۱ /۱۳۹۷ است، تسهيلات قرض‌الحسنه ازدواج به مبلغ يك ميليارد و دويست ميليون (000ر000ر200ر1) ريال و با دوره بازپرداخت ده ساله پرداخت نمايد. تسهيلات قرض‌ الحسنه ازدواج براي زوج ‌هاي زير بيست و پنج سال و زوجه ‌هاي زير بيست و سه سال يك ميليارد و پانصد ميليون (000ر000ر500ر1) ريال تعيين مي‌ شود.

افرادي كه در زمان درخواست تسهيلات قرض ‌الحسنه ازدواج، بيش از 50 سال سن داشته باشند، مشمول دريافت تسهيلات قرض‌ الحسنه ازدواج نمي ‌شوند.

در صورتي كه مشخص شود (به تشخيص بانك مركزي)، فردي نسبت به خريد و فروش تسهيلات قرض‌ الحسنه ازدواج اقدام مي‌ نمايد، كليه حساب ‌هاي بانكي وي مسدود مي ‌شود. بانك مركزي (معاونت فناوري‌ هاي نوين بانك مركزي) مكلف است گردش ريال تسهيلات مذكور را رصد نموده و در صورتي كه تشخيص دهد حساب شناسايي شده براي خريد و فروش تسهيلات قرض ‌الحسنه ازدواج به‌ كار رفته يا مي ‌رود، با اخذ مجوز از مراجع ذي ‌ربط نسبت به مسدود سازي كليه حساب ‌هاي بانكي فرد مزبور در شبكه بانكي اقدام نمايد.

مؤسسه اعتباري موظف است تسهيلات موضوع بند (الف) تبصره (16) قانون را با اعتبارسنجي متقاضيان و با اخذ سفته از متقاضي و يا يك ضامن معتبر انجام دهد.

مسئوليت حسن اجراي حكم بند (الف) تبصره (16) قانون به عهده بانك مركزي و مؤسسه اعتباري و كليه مديران و كاركنان ذي‌ ربط است. عدم اجرا يا تأخير در پرداخت تسهيلات تخلف محسوب و قابل پيگيري در مراجع ذي صلاح است.

مؤسسه اعتباري موظف است گزارش اجراي جزء (1) بند (الف) تبصره (16) قانون را به صورت ماهانه و منظم به تفكيك تعداد تسهيلات قرض ‌الحسنه ازدواج پرداخت شده و تعداد افراد در نوبت دريافت تسهيلات قرض‌ الحسنه ازدواج به بانك مركزي منعكس و عملكرد مربوطه را در تارنماي خود به منظور اطلاع‌ رساني به عموم مردم منتشر نمايد.

بانك مركزي از طريق مؤسسه اعتباري به منظور حمايت از فرزندآوري و مطابق جزء (2) بند (الف) تبصره (16) قانون، نسبت به پرداخت تسهيلات قرض ‌الحسنه فرزندآوري به مشمولان اقدام نمايد.

بانك مركزي موظف است حداكثر يك ماه پس از ابلاغ اين آيين ‌نامه به منظور تحقق جزء (2) بند (الف) تبصره (16) قانون، نسبت به استقرار سامانه‎ اي براي ثبت نام متقاضيان و مديريت فرآيند پرداخت تسهيلات قرض‌ الحسنه فرزندآوري اقدام نمايد. سازمان ثبت احوال كشور نيز موظف است همكاري كامل را براي تحقق اين ماده به عمل آورد.

بانك مركزي موظف است از طريق مؤسسه اعتباري در سقف منابع مربوط تسهيلات قرض‌ الحسنه وديعه مسكن يا خريد يا ساخت مسكن (بنا به درخواست سرپرست خانواده) با بازپرداخت حداكثر بيست ساله، براي خانواده ‌هاي فاقد مسكن كه در سال 1399 به بعد، صاحب فرزند سوم يا بيشتر شده يا مي ‌شوند پرداخت نمايد. سقف فردي تسهيلات ياد شده براي هر خانواده، مبلغ دو ميليارد (000 /000 /000 /2) ريال تعيين مي‌ شود.

بانك مركزي موظف است از طريق مؤسسه اعتباري نسبت به اختصاص مبلغ سي هزار ميليارد (000 /000 /000 /000 /30) ريال از منابع بند (الف) تبصره (16) قانون براي تامين جهيزيه كالاي ايراني با معرفي ستاد اجرايي فرمان حضرت امام(ره) اقدام نمايد. سقف فردي تسهيلات جزء (4) بند (الف) تبصره (16) قانون به متقاضيان، مبلغ يك ميليارد و دويست ميليون (000 /000 /200 /1) ريال و زوج ‌هاي زير بيست و پنج سال و زوجه‌ هاي زير بيست و سه سال مبلغ يك ميليارد و پانصد ميليون (000 /000 /500 /1) ريال تعيين مي‌ شود. ستاد اجرايي فرمان حضرت امام (ره) موظف است حداكثر يك ماه پس از ابلاغ اين آيين ‌نامه نسبت به انعقاد قرارداد عامليت با مؤسسه اعتباري براي پرداخت تسهيلات موضوع اين ماده، اقدام نمايد.

متقاضياني كه از تسهيلات قرض الحسنه ازدواج استفاده نكرده باشند در اولويت دريافت تسهيلات موضوع اين ماده قرار مي ‌گيرند.

به منظور حمايت از اشتغال و در اجراي بند (پ) ماده (89) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي با اولويت زنان سرپرست خانوار و مشاغل خانگي بانك مركزي مكلف است مبلغ يك ميليون و بيست هزار ميليارد (000 /000 /000 /000 /020 /1) ريال تسهيلات قرض‌ الحسنه را به شرح بندهاي زير از طريق مؤسسه اعتباري تخصيص دهد. مسئوليت حسن اجراي حكم اين ماده به عهده بانك مركزي و مؤسسه اعتباري و كليه مديران و كاركنان ذي ‌ربط است :

مبلغ دويست و پنجاه هزار ميليارد (000 /000 /000 /000 /250) ريال به كميته امداد امام خميني (ره) و يكصد هزار ميليارد (000 /000 /000 /000 /100) ريال به سازمان بهزيستي كشور اختصاص مي يابد. به منظور تسهيل دسترسي به اعتبار و پوشش خطر (ريسك) تسهيلات خرد پرداختي با هدف اشتغالزايي، به دستگاه هاي موضوع اين جزء اجازه داده مي شود نسبت به ايجاد صندوق تضمين اقدام نمايند.

به منظور كمك به توسعه اشتغال دانش بنيان و صنايع خلاق، موضوع بخش دوم جزء (1) بند (ب) تبصره (16) قانون، تسهيلات قرض ‌الحسنه توسط مؤسسات اعتباري و با معرفي صندوق نوآوري و شكوفايي به شركت‌ هاي دانش بنيان با اولويت مناطق محروم به شرح زير پرداخت مي‌ شود:

به منظور ايجاد و تثبيت اشتغال در شركت‌ هاي دانش ‌بنيان و خلاق از طريق توسعه محصولات نوآورانه و عرضه آن‌ ها به بازار، مبلغ سي و پنج هزار ميليارد (000 /000 /000 /000 /35) ريال از منابع مندرج در بخش دوم جزء (1) بند (ب) تبصره (16) قانون، صرف اعطاي تسهيلات قرض‌ الحسنه به شركت ‌هاي دانش‌ بنيان و خلاق، با سقف مصوب وزارت امور اقتصادي و دارايي و صندوق نوآوري و شكوفايي و با دوره بازپرداخت حداكثر (36) ماهه مي ‌شود.

در راستاي حمايت از توسعه اشتغال در شركت ‌هاي نوآور (استارت‌آپي)، فناور، دانش ‌بنيان و خلاق از طريق توسعه نظام اختصاصي تأمين مالي نوآوري، مبلغ پانزده هزار ميليارد (000 /000 /000 /000 /15) ريال از منابع مندرج در بخش دوم جزء (1) بند (ب) تبصره (16) قانون، صرف اعطاي تسهيلات قرض‌ الحسنه به صندوق‌ هاي پژوهش و فناوري با سقف مصوب وزارت امور اقتصادي و دارايي و صندوق نوآوري و شكوفايي و دوره بازپرداخت حداكثر (60) ماهه مي ‌شود.

صندوق نوآوري و شكوفايي پس از ارزيابي درخواست‌ هاي متقاضيان تسهيلات و تعيين مبلغ (تا سقف مصوب وزارت امور اقتصادي و دارايي و صندوق نوآوري و شكوفايي) و جزئيات مربوط به تسهيلات هر متقاضي، نسبت به معرفي به مؤسسات اعتباري اقدام مي‌ كند.

بررسي و تأييد توجيه فني، اقتصادي و مالي طرح ‌ها بر عهده مؤسسه اعتباري مي ‌باشد.

تسهيلات تا سقف يك ميليارد (000 /000 /000 /1) ريال با اعتبار سنجي متقاضي و يك ضامن معتبر قابل پرداخت خواهد بود.

بانك مركزي شرايط اعتبار سنجي مددجويان كميته امداد امام خميني (ره) و سازمان بهزيستي كشور را به مؤسسات اعتباري ابلاغ مي ‌نمايد.

عدم اجرا يا تأخير در پرداخت تسهيلات جزء (1) بند (ب) تبصره (16) قانون، تخلف محسوب شده و وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي مكلف است فهرست متخلفان را به سازمان بازرسي كل كشور و ديوان محاسبات كشور ارسال نمايد.

اعطاي تسهيلات به كارآفرينان اجتماعي، تسهيل ‌گران اشتغال، پشتيبان‌ هاي مشاغل خرد و خانگي و كارفرمايان طرح ‌هاي مددجويي مجاز خواهد بود.

مبلغ ششصد و بيست هزار ميليارد (000 /000 /000 /000 /620) ريال به استان ‌ها و شهرستان ‌ها بر اساس شاخص‌ هاي جمعيت و نرخ بيكاري كه توسط شوراي برنامه‌ ريزي و توسعه استان مبتني بر سند آمايش استان‌ ها مطابق سياست‌ گذاري و نظارت كارگروهي متشكل از وزارت امور اقتصادي و دارايي (دبير)، وزارتخانه ‌هاي كشور، تعاون، كار و رفاه اجتماعي و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و معاونت توسعه روستايي و مناطق محروم كشور مشخص مي‌ شود با اولويت مناطق محروم و حاشيه ‌نشين، فعاليت ‌هاي خلاق و دانش بنيان و تعاوني‌ ها به شرح جدول پيوست جزء (2) بند (ب) تبصره (16) قانون اختصاص مي ‌يابد:

شوراي برنامه ‌ريزي و توسعه استان موظف است حداكثر ظرف يكماه از تاريخ ابلاغ اين آيين‌ نامه متناسب با توانمندي‌ هاي نهادهاي ذي‌ ربط (ستاد اجرائي فرمان حضرت امام (ره) (بنياد بركت)، بنياد مستضعفان، سازمان بسيج سازندگي، سازمان بسيج مستضعفين، سپاه، ارتش، آستان قدس رضوي، بنياد شهيد و امور ايثارگران و ساير سازمان ‌ها) نسبت به تخصيص اعتبارات موضوع اين ماده اقدام نمايد.

حداكثر سي درصد (30%) منابع اختصاص يافته به هر استان در راستاي حفظ و پايدارسازي اشتغال و ده درصد (10%) از منابع مورد نظر در جهت اجراي بند (پ) ماده (89) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در چهارچوب سقف‌ هاي موجود مصوب شوراي پول و اعتبار و رعايت ضوابط و مقررات بانكي، تخصيص مي يابد.

معاونت توسعه روستايي و مناطق محروم كشور فهرست اولويت رسته فعاليت‌ ها براي مناطق روستايي و حاشيه نشين را در اختيار شوراي برنامه ريزي و توسعه استان قرار دهد.

سقف فردي تسهيلات موضوع اين آيين ‌نامه با رعايت قوانين مربوط به مشمولين نهادهاي حمايتي و روستايي بر اساس مصوبات شوراي پول و اعتبار تعيين خواهد شد.

كليه نهادهاي دستگاه‌ هاي متولي ايجاد اشتغال مندرج در بند (ب) تبصره (16) قانون نظير ستاد اجرايي فرمان حضرت امام (ره)، كميته امداد امام خميني (ره) و وزارتخانه‌ هاي مربوط موظفند مشخصات اشتغال ايجاد شده از قبيل شناسه (كد) ملي شاغلين، رسته فعاليت و ساير مشخصات كه توسط وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي مشخص مي‌ شود در سامانه ناظر وزارت يادشده درج نمايند. تداوم تخصيص تسهيلات اشتغال‌ زايي مندرج در اين بند توسط شبكه بانكي منوط به درج اطلاعات موضوع و تأييد وزارت مزبور است.

وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي موظف است زير ساخت‌ هاي لازم براي تبادل اطلاعات دستگاه‌ ها، نهادها و مؤسسات اعتباري از طريق تبادل اطلاعات الكترونيك (وب سرويس) فراهم نمايد.

كليه بانك‌ ها و مؤسسات اعتباري پس از فراهم شدن امكان ارتباط با سامانه ناظر موظفند اطلاعات تسهيلات پرداختي به متقاضيان را در سامانه ناظر ثبت نمايند.

در رابطه با زنان سرپرست خانوار، دسترسي به اطلاعات مربوط در سامانه يادشده براي معاونت رييس جمهور در امور زنان و خانواده فراهم شود.

متقاضياني كه در سال جاري از تسهيلات بند (ب) تبصره (16) قانون استفاده نمايند، امكان استفاده از تسهيلات موضوع بند (الف) تبصره (18) قانون را نخواهند داشت.

سقف فردي تسهيلات موضوع جزء (1) بند (ج) قانون، دو ميليارد و پانصد ميليون (000 /000 /500 /2) ريال با رعايت بند (ي) تبصره (7) قانون تعيين مي‌ شود و دوره بازپرداخت تسهيلات موضوع اين ماده (5) سال مي ‌باشد.

اقدامات لازم در خصوص ساير اجزاي بند (ج) تبصره (16) قانون، در چهارچوب قانون صورت مي‌ پذيرد.

در سال 1401 مؤسسه اعتباري مجاز است در راستاي تسهيل دريافت تسهيلات خرد از شبكه بانكي نسبت به توثيق اوراق بهادار نظير سهام، اوراق مالي اسلامي، واحدهاي سرمايه‌ گذاري در صندوق‌ هاي سرمايه‌ گذاري قابل معامله در بورس اقدام نمايند.

سازمان بورس و اوراق بهادار موظف است حداكثر تا پايان خرداد ماه سال جاري تمهيدات لازم را براي توثيق برخط اوراق بهادار براي مؤسسه اعتباري فراهم نمايد.

احراز هويت متقاضيان موضوع اين ماده به صورت غيرحضوري و در چارچوب دستورالعمل "حدود و چگونگي ارايه غيرحضوري خدمات پايه به ارباب رجوع در بانك‌ ها و مؤسسات اعتباري غيربانكي مصوب 24 /11 /1400 شوراي‌ عالي مقابله و پيشگيري از جرائم پولشويي و تأمين مالي تروريسم" صورت خواهد پذيرفت.

در اجراي جزء (6) بند (د) تبصره (16) قانون، سازمان بسيج مستضعفين موظف است نسبت به معرفي افراد واجد شرايط براي دريافت تسهيلات موضوع جزء يادشده اقدام نمايند. مؤسسه اعتباري نيز موظف است پس از بررسي اهليت متقاضيان نسبت به اعطاي تسهيلات موضوع جزء يادشده اقدام نمايد.

تعيين روستاها و افراد واجد شرايط و فرآيند اجرا مطابق با برنامه اعلامي معاونت توسعه روستايي و وزارت نيرو صورت مي‌ پذيرد.

در اجراي جزء (1) بند (ب) قانون، كميته امداد امام خميني (ره) و سازمان بهزيستي كشور ظرف (15) روز ليست سهميه هر استان را به وزارت كشور اعلام نمايند.

كليه سهميه ‌هاي مؤسسه اعتباري، مرتبط با بندها و اجزا تبصره (16) قانون، توسط بانك مركزي تعيين مي ‌شود.

اجراي اين آيين نامه در چارچوب منابع و مصارف بانك ها و با رعايت شاخص هاي نقدينگي و عدم رشد پايه پولي قابل اقدام خواهد بود.

بانك مركزي موظف است گزارش عملكرد اين تصويب‌ نامه را در مقاطع زماني سه ماهه به وزارت امور اقتصادي و دارايي و سازمان برنامه و بودجه كشور ارسال نمايد.

محمد مخبـر معاون اول رييس جمهور

سهم استان ها از تسهيلات منابع بند ( ب ) تبصره ( 16 ) ارقام به ميليارد ريال رديف عنوان مبلغ 1 آذربايجان شرقي 316 ، 26 2 آذربايجان غربي 507 ، 21 3 اردبيل 166 ، 16 4 اصفهان 104 ، 30 5 البرز 571 ، 21 6 ايلام 439 ، 12 7 بوشهر 460 ، 14 8 تهران 066 ، 53 9 چهارمحال و بختياري 153 ، 16 10 خراسان جنوبي 853 ، 12 11 خراسان رضوي 278 ، 32 12 خراسان شمالي 229 ، 13 13 خوزستان 823 ، 30 14 زنجان 119 ، 14 15 سمنان 193 ، 12 16 سيستان و بلوچستان 228 ، 21 17 فارس 580 ، 27 18 قزوين 804 ، 14 19 قم 075 ، 14 20 كردستان 077 ، 18 21 كرمان 135 ، 21 22 كرمانشاه 149 ، 25 23 كهكيلويه و بوير احمد 866 ، 12 24 گلستان 146 ، 18 25 گيلان 680 ، 19 26 لرستان 130 ، 17 27 مازندران 283 ، 22 28 مركزي 330 ، 14 29 هرمزگان 846 ، 15 30 همدان 126 ، 16 31 يزد 258 ، 14 جمع 000 ، 620