نظامنامه قانون ماليات بر ارث و نقل و انتقالات

نظر بماده 22 قانون ماليات بر ارث و نقل و انتقالات بلاعوض مصوب 25 آبانماه 1316 مواد ذيل را مقرر مي ‌دارد:

ادارات ماليه موظفند اطلاعاتي را كه طبق ماده 12 قانون به آنها ميرسد بترتيب تاريخ در دفتر مخصوصي ثبت و بدون آنكه منتظر رسيدن اظهارنامه از طرف مؤدي باشند تحقيقات لازمه در اطراف عده وراث و وضعيت دارائي هر يك از متوفيات بخصوص اموال غيرمنقول و ارزش آن نموده نتيجه را در پرونده مخصوص بايگاني كنند. چنانچه در نتيجه تحقيقات معلوم شود كه متوفي داراي اموال غيرمنقولي بوده كه در حوزه ماليه ديگري واقع شده است فورا از اداره ماليه مربوطه تقاضا خواهند كرد اطلاعات لازمه را راجع بچگونگي اموال مزبور براي آنها بفرستد. اداره ماليه كه چنين تقاضائي از او ميشود موظف است بدون تعلل و مسامحه تحقيقات مورد تقاضا را انجام دهد.

چون اداره ماليه صلاحيت‌دار براي اخذ ماليات ارث مالية است كه اقامتگاه قانوني متوفي در حوزه آن باشد چنانچه شخصي در محلي غير از محل اقامتگاه قانوني خود فوت نمايد ماليه محل فوت بايد فوراً مراتب را باداره ماليه محل اقامت متوفي اطلاع دهد.

هرگاه محل اقامت متوفي در دهات يا نقاطي باشد كه داراي دفتر ماليه نيستند ماليه صلاحيت دار براي اخذ ماليات ماليه است كه محل اقامت متوفي در حوزه آن واقع شده.

ادارات ماليه بايد كليه اظهارنامه‌هائي را كه دريافت مينمايند در دفتر ثبت اظهارنامه كه از مركز فرستاده خواهد شد ثبت نمايند.

در مورد وصيت تمليكي دادن اظهارنامه بعهده موصي ‌له است.

اظهارنامه‌هائي كه مؤدي بنا بماده 5 و ماده 18 قانون بايد امضاء و تسليم نمايد طبق نمونة خواهد بود كه از طرف وزارتماليه تهيه ميشود. اظهاركننده بايد كليه اموال مشمول ماليات را اعم از اموال منقول يا غيرمنقول ( با تعيين قيمت تخميني آنها) در اظهارنامه بنويسد و كيفيات و مشخصات اموال غيرمنقول را نيز كاملاً ذكر كند بعلاوه در مورد ماليات بر ارث مطالبات و بدهي‌هاي مورث را صورت داده درجه قرابت خود را با او صراحتا تعيين نمايد. اوراق ذيل بايد ضميمه اظهارنامه باشد: 1ـ رونوشت مصدق كليه اوراقيكه مثبت حق ماليكت متوفي نسبت باموال غيرمنقول او است از قبيل اوراق ماليكيت و قباله و نظاير آن 2ـ اگر مال غيرمنقول در اجاره بوده رونوشت مصدق آخرين اجاره ‌نامه. 3ـ رونوشت مصدق اوراق مثبت مطالبات متوفي از قبيل اسناد ذمه و اسناد رهني. 4ـ اگر متوفي تاجر باشد مستخرجه از قسمتهاي دفاتر تجارتي او راجع بمطالبات و بدهي‌ها. 5 ـ رونوشت مصدق كليه اسناد مثبته بدهي‌هاي متوفي. 6 ـ رونوشت مصدق مدارك لازمه براي اثبات وجوه و اوراق بها داري كه متوفي در نزد بانكها و مؤسسات صرافي و نظاير آن دارد. 7ـ رونوشت مصدق آخرين وصيت نامه متوفي در صورتيكه داشته باشد 8 ـ در صورتيكه خانه مسكوني متوفي اجاره باشد رونوشت مصدق اجاره ‌نامه. 9ـ اگر اظهارنامه از طرف وكيل يا قيم يا وصي يا ولي يا موصي ‌له داده بشود وكالت نامه مصدق يا رونوشت مصدق قيم ‌نامه يا وصيت نامه 10ـ در مورد ماليات بر نقل و انتقالات بلاعوض رونوشت مصدق صلح‌ نامه يا وقف‌‌ نامه يا وصيتنامه يا اوراق راجع بحبس و نذر.

چنانچه اظهارنامه از طرف وكيل داده شود مسئول صحت مندرجات اظهارنامه موكل است و در صورت اثبات ناقص برخلاف واقع بودن آنها جرائم مقرره از موكل دريافت خواهد شد. حدود اختيارات وكيل بخصوص اگر حق توافق باو داده شده باشد بايد صراحتاً در وكالت نامه ذكر شود.

ادارات ماليه بايد بلافاصله پس از اطلاع از فوت شخصي كه داراي اموال غيرمنقول بوده به اداره ثبت اسناد و املاكيكه ملك در حوزه آن واقع شده مراتب را اطلاع داده و آنها را متوجه بمقررات ماده 13 قانون بنمايند.

مقصود از مطالبات وصولي مذكور در ماده 2 قانون مطالبات قابل وصول متوفي است اعم از آنكه مؤجل باشد يا حال

مودي بهيچوجه نميتواند براي اثبات بدهي‌هاي مورث خود بشهادت شهود و يا گواهينامه كتبي طلبكار استناد نمايد.

براي تعيين ارزش اموال غيرمنقول به ارزياب رجوع خواهد شد. ارزياب نبايد با مؤدي قرابت نسبي يا سببي تا درجه سوم داشته و يا آنكه با مؤدي رابطه خادم و مخدومي داشته باشد

هرگاه ورثه نسبت با عيان تركه سهمي خود معاملاتي نمايند مادام كه ماليات متعلقه تاديه نشده باشد معاملات مزبور نظر به ماده 871 قانون مدني نافذ نيست.

در مواردي كه متوفي تاجر باشد ادارات ماليه حق دارند براي تعيين صحت اظهارات وارث و يا تشخيص ماليات بطورعلي ‌الراس بدفاتر تجارتي متوفي رسيدگي نمايند.

در مواردي كه ادارات ماليه اظهارنامه مؤدي را صحيح ندانند و يا ماليات را راسا تشخيص دهند بايد نظر خود را موجهاً با ذكر كليه ادله مثبته به مؤدي ابلاغ نمايند.

موافقتي كه در ماده 7 قانون پيش‌بيني شده بايد منتهي در ظرف 1ماه از تاريخ تسليم واخواهي بدفتر ماليه صورت گيرد چنانچه در ظرف اين مدت بين مؤدي و ماليه موافقت نشود اداره ماليه موظف است موضوع را بكميسيون تشخيص احاله نمايد

در موارديكه بين مؤدي و ماليه موافقت ميشود بايد مراتب در صورت مجلسي كه بامضاء رئيس ماليه و مؤدي خواهد رسيد نوشته شده در پرونده بايگاني شود كليه اموال مشمول ماليات كه باستناد آنها ماليات تشخيص و موافقت شده و همچنين بدهي‌هائي كه مورد قبول واقع گرديده با ذكر ادله و موجبات موافقت بايد در صورت مجلس ذكر شود.

كليه كميسيونهاي تشيخص براي رسيدگي باختلافات راجع بماليات بر ارث و نقل انتقالات بلاعوض صلاحيت دارند ولي ادارات ماليه بايد حتي ‌المقدور حل اختلاف را بكميسيوني ارجاع نمايند كه از نمايندگان همان طبقه تشكيل شده باشد كه متوفي از آن طبقه بوده است.

منشي كميسيون پس از آنكه پرونده بكميسيون احاله شد وقت رسيدگي را تعيين و كتباً بمؤدي اخطار ميكند.

مؤدي ميتواند در كميسيون حاضر شده توضيح بدهد عدم حضور مؤدي با وجود اثبات دريافت اخطار كتبي مانع از رسيدگي و صدور راي نيست.

اعزام وكيل بكميسيون در صورتي مجاز است كه مؤدي در محل نبوده و يا آنكه عذر موجهي از قبيل كسالت خطير و نظاير آن داشته باشد در اين صورت نيز اعزام وكيل فقط محدود بجلساتي خواهد بود كه موكل عذر موجه دارد

كميسيون ميتواند هر نوع توضيحي را كه لازم بداند از ماليه يا مؤدي يا ادارات دولتي و شهرداري و يا بانكها و يا ساير موسسات و يا اشخاص ثالث مستقيما يا توسط ماليه بخواهد و نيز حق دارد در صورتي كه متوفي تاجر باشد بدفاتر تجارتي او رسيدگي نمايد.

راي كميسيون بايد مدلل باشد صورت ريز كليه اموالي كه كميسيون باستناد آن ماليات را تشخيص داده و همچنين بدهي‌هائي كه مورد قبول واقع شده با ذكر ادله مثبته بايد مشروحا در رأي نوشته شود.

ساير مقررات راجع بكميـسيـون تشخيـص كه در ضمن نظامنامه‌هاي مربوطه بماليات بر درآمد ذكر شده (باستثناء مقررات راجع به ‌نشانيها و تعيين ضرائب) در مورد رسيدگي باختلافات ماليات بر ارث و انتقالات بلاعوض نيز قابل اجرا است.

در مواردي كه طبق ماده 7 قانون به محكمه تجديدنظر ديوان محاكمات ماليه مراجعه ميشود دفتر محكمه بايد عرضحال و منضمات آنرا باداره مركزي در طهران[تهران] ابلاغ و نظريه اداره مركزي را كسب و باطلاع مدعي‌ العموم ديوان محاكمات ماليه برساند محكمه تجديدنظر باختلافات ناشيه از تشخيص ماليات بر ارث و نقل و انتقالات بلاعوض خارج از نوبت رسيدگي خواهد نمود.

در مواردي كه مؤدي باستناد قسمت اخير ماده21 قانون تقاضاي تمديد پرداخت ماليات را مينمايد بايد كليه ادله خود را باداره ماليه تسليم نمايد اداره ماليه تضمينات لازمه را در صورتيكه لازم بداند اخذ و مراتب را عيناً با نظر خود باداره مركزي گزارش خواهد داد اداره مركزي موضوع را تحت رسيدگي قرارداده و نظر خود را بوزارتماليه پيشنهاد خواهد نمود.

وزيرماليه ـ محمود بدر