آيين نامه اجرايي قانون نقل و انتقال سوابق بيمه يا كسور بازنشستگي بين صندوق هاي بازنشستگي و تجميع سوابق بيمه اي اشخاص

هيئت وزيران در جلسه 1402/10/27 به پيشنهاد شماره 222519 مورخ 1402/6/12 وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و ماده (8) قانون نقل و انتقال سوابق بيمه يا كسور بازنشستگي بين صندوق هاي بازنشستگي و تجميع سوابق بيمه اي اشخاص مصوب 1402، آيين نامه اجرايي قانون يادشده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند و ساير اصطلاحات مطابق تعاريف مندرج در قانون نقل و انتقال سوابق بيمه يا كسور بازنشستگي بين صندوق هاي بازنشستگي و تجميع سوابق بيمه اي اشخاص مصوب 1402 است:

قانون: قانون نقل و انتقال سوابق بيمه يا كسور بازنشستگي بين صندوق هاي بازنشستگي و تجميع سوابق بيمه اي اشخاص مصوب 1402.

وزارت: وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي.

پنجره واحد: درگاه واحد ثبت درخواست مستمري جمع و اجراي ماده (7) قانون با استفاده از سامانه هاي خدمات برخط دستگاه هاي اجرايي و صندوق هاي بازنشستگي از طريق گذرگاه خدمات سازماني (آراِس بي) وزارت، متصل به پايگاه اطلاعات رفاه ايرانيان.

بازماندگان بيمه شده: افراد تبعي و تحت پوشش بيمه شده كه در صورت فوت وي، به موجب قوانين و مقررات ذي ربط، امكان استفاده از مستمري و يا ساير مزاياي قانوني را دارند.

حق بيمه: وجوهي كه تحت عنوان حق بيمه و يا كسور بازنشستگي يا عناوين مشابه، حسب مورد توسط بيمه شده يا كارفرما بابت عضويت بيمه شده به صندوق بازنشستگي ذي ربط پرداخت شده است.

مابه التفاوت: تفاوت مبلغ قابل پرداخت توسط بيمه شده بابت حق بيمه سنوات قابل انتقال به صندوق مقصد، پس از كسر مبالغ حق بيمه به روزرساني شده، مطابق ماده (4) قانون.

در تمامي مواردي كه در اين آيين نامه به درخواست يا تقاضاي ذي نفع اشاره شده است، منظور ارائه درخواست به صورت مكتوب اعم از الكترونيكي و يا غيرالكترونيكي است كه به روش مطمئن، توليد و حسب مورد در پنجره واحد يا صندوق بازنشستگي مقصد ثبت و يا واصل شده باشد.

در صورتي كه بيمه شده واجد يكي از شرايط مقرر در بندهاي زير باشد، مي تواند نسبت به نقل و انتقال سوابق بيمه اي خود با رعايت احكام قانون و اين آيين نامه، اقدام نمايد:

بيمه شدگاني كه به علت انتقال، استعفا، بازخريد خدمت، اخراج، انفصال دائم و همچنين تغييرات ساختاري ناشي از ادغام، انحلال و واگذاري ها، رابطه استخدامي آنان با كارفرماي متبوع قطع و به تبع آن از عضويت و شمول صندوق بازنشستگي مربوط خارج يا به سبب بيمه پردازي، مشترك صندوق بازنشستگي جديد شده يا بشوند.

بيمه شدگاني كه به سبب تبديل وضعيت استخدامي و يا ساير مقررات و ضوابط قانوني، صندوق بازنشستگي آنان تغيير نموده و مشترك صندوق بازنشستگي جديد شده يا بشوند.

منظور از تبديل وضعيت استخدامي، تبديل وضعيت استخدامي بيمه شده از حالت پيماني، موقت، غيردائم و يا ساير عناوين مشابه به وضعيت استخدام رسمي، رسمي- آزمايشي، ثابت، دائم و يا ساير عناوين مشابه يا برعكس آن مي باشد.

در مواردي كه سوابق بيمه پردازي بيمه شده در دو صندوق بازنشستگي با يكديگر هم پوشاني داشته باشد، ملاك پذيرش سابقه مطابق درخواست متقاضي مي باشد.

مدت زمان استفاده از غرامت دستمزد و غرامت ايام بارداري و بيماري و ايام بيمه بيكاري كه طبق قوانين و مقررات مربوط، جزو سوابق بيمه اي در صندوق مبدأ لحاظ شده باشد، به عنوان سوابق بيمه اي قابل اعلام به صندوق مقصد مي باشد.

سوابق بيمه يا كسور بازنشستگي در حالات زير قابل نقل و انتقال نمي باشد:

سوابق بيمه اي كه حق بيمه دريافتي بابت آن طبق قوانين و مقررات مربوط، به فرد مسترد شده باشد.

نقل و انتقال سوابق حق بيمه يا كسور بازنشستگي، پس از برقراري حقوق بازنشستگي، ازكارافتادگي يا مستمري بازماندگان، از صندوق بازنشستگي پرداخت كننده مستمري به ساير صندوق هاي بازنشستگي ممنوع است.

ممنوعيت مذكور در اين ماده شامل امكان نقل و انتقال سوابق بيمه پردازي از ساير صندوق هاي بازنشستگي به صندوق بازنشستگي پرداخت كننده مستمري نمي باشد.

در صورت فوت بيمه شده، بازماندگان واجد شرايط وي مي توانند با رعايت اين آيين نامه و ضوابط مقرر، درخواست نقل و انتقال سوابق بيمه يا كسور بازنشستگي متوفي از ساير صندوق هاي بازنشستگي را به صندوق بازنشستگي مقصد ارائه دهند.

به منظور طي فرآيند قانوني درخواست نقل و انتقال سوابق بيمه يا كسور بازنشستگي متوفي از سوي بازماندگان واجد شرايط وي، توافق جمعي آنها شرط شروع درخواست مي باشد.

نحوه محاسبه و به روزرساني وجوه حق بيمه يا كسور بازنشستگي از صندوق بازنشستگي مبدأ به صندوق بازنشستگي مقصد در هر سال به شرح زير است: (اصل مبلغ حق بيمه قابل انتقال در هر سال، ضرب در آخرين نرخ سود اوراق مشاركت يك ساله اعلامي از سوي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران در تاريخ ثبت درخواست متقاضي، ضرب در تعداد سال هاي نگهداشت حق بيمه در صندوق مبدأ) به علاوه اصل حق بيمه قابل انتقال.

پس از محاسبه و به روزرساني وجوه حق بيمه در هر سال، جمع وجوه به روزرساني شده سنوات قابل انتقال توسط صندوق بازنشستگي مبدأ به صندوق بازنشستگي مقصد پرداخت مي شود.

مبلغ حق بيمه به روزرساني شده حداكثر تا سقف مبلغ مابه التفاوت سهم بيمه شده در صندوق مقصد، قابل انتقال خواهد بود و مابقي به متقاضي مسترد مي شود.

در به روزرساني وجوه حق بيمه يا كسور بازنشستگي، چنانچه صندوق بازنشستگي ذي ربط با كسر سهم درمان در ايام بيمه پردازي، بيمه شده را علاوه بر مستمري بازنشستگي، ازكارافتادگي و فوت، در برابر بيماري ها بيمه نموده باشد حق بيمه سهم درمان در هنگام به روزرساني كسر خواهد شد و چنانچه علاوه بر خدمات درماني، وي را تحت پوشش هر كدام از ساير خدمات شامل كمك هزينه ازدواج، بارداري، حقوق ايام بيماري و غرامت نقص عضو قرار داده باشد، سهم درمان به علاوه يك درصد (1%) بابت مزاياي يادشده از جمع وجوه قابل انتقال كسر مي شود.

مراحل نقل و انتقال سوابق بيمه اي به شرح زير است:

بيمه شده يا بازماندگان واجد شرايط بيمه شده متوفي حسب مورد، تقاضاي انتقال سوابق بيمه را به صندوق بازنشستگي مقصد ارائه مي نمايند. صندوق بازنشستگي مذكور، مكلف است پس از بررسي و انطباق تقاضا با ضوابط و مقررات ذي ربط، ظرف يك ماه از تاريخ درخواست، تقاضاي وي را به صندوق بازنشستگي مبدأ ارسال نمايد.

صندوق بازنشستگي مبدأ مكلف است ظرف (30) روز كاري از تاريخ وصول تقاضا از صندوق بازنشستگي مقصد، نسبت به تعيين سوابق بيمه اي قابل انتقال و محاسبه و به روزرساني حق بيمه قابل انتقال (اعم از سهم بيمه شده و كارفرما) با رعايت احكام قانون و اين آيين نامه و كسر سهم درمان مطابق با تبصره (2) ماده (3) قانون، اقدام نموده و مراتب را به صندوق بازنشستگي مقصد اعلام نمايد.

صندوق بازنشستگي مقصد مكلف است ضمن محاسبه مابه التفاوت متعلقه براساس ماده (4) قانون، مراتب را ظرف (10) روز كاري، به متقاضي اعلام نمايد. متقاضي مكلف است ظرف (10) روز كاري نسبت به تأييد يا انصراف از درخواست خود، اقدام كند.

عدم اعلام تأييد يا انصراف متقاضي در مهلت مذكور به منزله انصراف محسوب مي شود و ثبت مجدد تقاضا منوط به طي مجدد مراحل مذكور است.

صندوق بازنشستگي مقصد مراتب تأييد متقاضي را جهت انتقال حق بيمه و سوابق بيمه اي مربوط، به صندوق بازنشستگي مبدأ اعلام مي نمايد تا نسبت به واريز وجوه به حساب صندوق بازنشستگي مقصد اقدام نمايد، به نحوي كه از تاريخ اعلام صندوق مقصد به صندق مبدأ (موضوع بند (1) اين ماده)، تا تاريخ وجوه به صندوق بازنشستگي مقصد، بيش از سه ماه نشود.

در مواردي كه صندوق بازنشستگي به موجب اجراي قوانين و به دليل تبديل وضعيت استخدامي گروهي يا تغييرات ساختاري ناشي از ادغام، انحلال و واگذاري، تغيير يابد، چنانچه پس از تأييد وزارت، بازپرداخت به روز حق بيمه توسط صندوق مبدأ به صندوق مقصد باعث اختلال در پيش بيني منابع مالي صندوق مبدأ شود، ضمن انتقال سوابق بيمه شده، هزينه تحميل شده به صندوق مبدأ (حق بيمه به روزرساني شده) با نظارت وزارت، تقسيط يا تهاتر خواهد شد. اين امر نافي برقراري مستمري بيمه شده نخواهد بود.

مابه التفاوت متعلقه به طور يكجا ظرف سه ماه و يا به صورت اقساطي از تاريخ ابلاغ به بيمه شده از او وصول مي شود و پس از واريز نقدي يا پرداخت تمام اقساط، سوابق بيمه اي مربوط به آن در سوابق بيمه پردازي بيمه شده در صندوق بازنشستگي مقصد اعمال مي شود.

ميزان پيش پرداخت و مبالغ اقساط ماهيانه و تعداد آن با توافق متقاضي و صندوق بازنشستگي مقصد، مطابق ضوابط آن صندوق تعيين مي شود.

مهلت پرداخت قسط اول حداكثر به مدت يك ماه از تاريخ ارائه تقاضاي تقسيط بوده و براي اقساط بعدي به ترتيب يك ماه پس از پايان مهلت قسط قبل خواهد بود. چنانچه پرداخت هريك از اقساط با تأخير و خارج از مهلت مقرر صورت پذيرد و يا اساساً ظرف مهلت تعيين شده پرداخت نشود، صرفاً اقساط مذكور با اخذ درخواست مجدد از متقاضي، مورد تجديد محاسبه قرار گرفته و مبالغ پرداختي خارج از مهلت از كل مبلغ تعيين شده نيز كسر مي شود. اقساط پرداخت شده در مهلت و همچنين اقساط آتي كه سررسيد آن منقضي نشده، مشمول تجديد محاسبه نمي شود.

ايثارگران در احكام مربوط به نقل و انتقال سوابق حق بيمه، تابع قوانين و مقررات خاص خود مي باشند.

نقل و انتقال حق بيمه يا كسور بازنشستگي از صندوق بيمه اجتماعي كشاورزان، روستاييان و عشاير به ساير سازمان ها و صندوق هاي بازنشستگي و يا بالعكس، در چهارچوب ضوابط قانوني حاكم بر صندوق مقصد، امكان پذير بوده و مابه التفاوت وجوه حق بيمه يا كسور بازنشستگي اين افراد مطابق ماده (4) قانون، محاسبه و از متقاضي وصول مي شود.

مشمولان ماده (2) قانون و ساير بيمه شدگاني كه تمايل به نقل و انتقال سوابق بيمه اي مطابق با احكام قانون و اين آيين نامه ندارند، مي توانند با رعايت احكام مندرج در ماده (6) قانون و مفاد اين آيين نامه درخواست برقراري مستمري جمع نمايند.

چنانچه بيمه شده در هر يك از صندوق هاي بازنشستگي (اعم از مبدأ يا مقصد) واجد شرايط دريافت مستمري استحقاقي شود و متقاضي دريافت اين مستمري باشد، مشمول استفاده از مستمري جمع نخواهد شد.

چنانچه بيمه شده مشترك فعال صندوق بازنشستگي مقصد باشد، امكان برقراري مستمري جمع براي وي يا بازماندگان ايشان وجود دارد.

شرايط احراز بازنشستگي بيمه شده و برقراري مستمري جمع، تابع قوانين و مقررات مورد عمل آخرين صندوق (مقصد) است.

احتساب سنوات ارفاقي در محاسبه مستمري جمع، مطابق قوانين و مقررات مربوط است.

در دريافت مستمري جمع بابت سوابق بيمه پردازي در صندوق هاي بازنشستگي كه داراي هم پوشاني با يكديگر مي باشند، حكم ماده (4) اين آيين نامه جاري است.

سوابق بيمه اي افرادي كه قبل از لازم الاجراشدن قانون و به موجب قوانين مربوط از يك صندوق بازنشستگي به صندوق بازنشستگي ديگري منتقل شده است و همچنين افرادي كه در گذشته به دليل استعفا، اخراج، ترك خدمت، انفصال يا محروميت دائم از خدمات دولتي و يا عمومي، بازخريد خدمت و يا ساير موارد از خدمت خارج شده و كسورات بيمه اي متعلقه را از صندوق بازنشستگي ذي ربط دريافت و تسويه كامل نموده اند، مشمول مقررات اين آيين نامه نمي-باشند.

سوابق بيمه اي مشمولان مستمري جمع تا زمان احراز شرايط برقراري مستمري در صندوق بازنشستگي مقصد (اعم از بازنشستگي، ازكارافتادگي و فوت) كماكان در صندوق بازنشستگي مبدأ محفوظ مي ماند و در صورت برقراري مستمري جمع، قابل نقل و انتقال نمي باشد.

ميزان مستمري ماهانه قابل پرداخت در هر يك از صندوق هاي بازنشستگي به نسبت سنوات پرداخت حق بيمه به روش زير محاسبه مي شود: مستمري قابل پرداخت، برابر است با معدل نسبت حقوق يا دستمزد مشمول كسور هر سال به حداقل حقوق يا دستمزد همان سال طي دو سال آخر بيمه پردازي ضرب در حداقل حقوق يا دستمزد زمان بازنشستگي تقسيم بر (30)، ضرب در سنوات بيمه پردازي.

در محاسبه مستمري جمع، منظور از حداقل حقوق يا دستمزد در بند (ت) ماده (6) قانون، حسب مورد و با توجه به وضعيت بيمه شده، حداقل حقوق يا دستمزد مشمولين قانون كار براساس مصوبات شوراي عالي كار يا حداقل حقوق كاركنان دستگاه هاي اجرايي براساس مصوبات هيئت وزيران و مطابق با قوانين ذي ربط مي باشد.

بيمه شدگان صندوق بيمه اجتماعي كشاورزان، روستاييان و عشاير در محاسبه و پرداخت مستمري جمع، مشمول اين ماده مي باشند.

ميزان افزايش ساليانه مستمري جمع، تابع ضوابط حاكم بر هر يك از صندوق هاي بازنشستگي ذي ربط است.

مراحل ارائه درخواست و نحوه برقراري مستمري جمع به شرح زير است:

بيمه شده يا بازماندگان واجد شرايط وي راساً و يا از طريق كارفرماي ذي ربط حسب مورد، مي توانند درخواست برقراري مستمري جمع را به صندوق بازنشستگي مقصد ارائه نمايند، مشروط بر اينكه مستندات سوابق بيمه شده را در ساير صندوق هاي بازنشستگي نيز ضميمه درخواست خود نمايند به استثناي مواردي كه سوابق بيمه پردازي آنان در پنجره واحد در دسترس باشد.

چنانچه سوابق بيمه شده در دسترس متقاضي نباشد، مي تواند درخواست استعلام سوابق از ساير صندوق هاي بازنشستگي را به صندوق بازنشستگي مقصد ارائه نمايد تا ظرف يك ماه نسبت به استعلام سوابق اقدام كند. صندوق بازنشستگي طرف استعلام مكلف است ظرف (20) روز كاري پاسخ استعلام را به آخرين صندوق بازنشستگي مقصد ارسال نمايد.

صندوق بازنشستگي مقصد مكلف است با توجه به مجموع سوابق بيمه اي موجود در پنجره واحد و نيز حسب مورد استعلام سوابق از ساير صندوق هاي بازنشستگي، ظرف (10) روز كاري از تاريخ تكميل پرونده و وجود شرايط برقراري مستمري بازنشستگي يا ازكارافتادگي و فوت براساس قوانين و مقررات مورد عمل خود، مستمري بيمه شده يا بازماندگان را متناسب با سنوات بيمه پردازي تعيين و مراتب را حسب مورد به بيمه شده، متقاضي و صندوق هاي بازنشستگي ذي-ربط اعلام نمايد.

نحوه شناسايي بازماندگان واجد شرايط بيمه شده متوفي، شيوه برقراري و يا استمرار مستمري جمع و همچنين ميزان سهم و افزايش سالانه مستمري آنان، تابع ضوابط حاكم بر هريك از صندوق هاي بازنشستگي ذي ربط (اعم از مبدأ يا مقصد) مي باشد.

صندوق هاي بازنشستگي مبدأ مكلفند است ظرف (10) روز كاري از اعلام صندوق بازنشستگي مقصد، نسبت به محاسبه و واريز مستمري مربوط اقدام نمايند.

واريز مستمري جمع از سوي صندوق هاي ذي ربط در بازه زماني سه روز آخر هر ماه انجام خواهد شد.

در صورت برقراري مستمري جمع براي بيمه شده، خدمات درماني وي مشمول صندوق بازنشستگي است كه بيمه شده انتخاب مي كند. چنانچه بيمه شده مشمول خدمات درماني هيچ يك از صندوق هاي ذي ربط نباشد، سازمان بيمه سلامت ايران موظف است نسبت به پوشش بيمه وي اقدام نمايد.

بيمه شده يا بازماندگان واجد شرايط وي در استفاده از ساير خدمات، مزايا و انجام تعهدات مربوط كه در قانون و اين آيين نامه تعيين تكليف نشده است، تابع قوانين و مقررات آخرين صندوق بازنشستگي بيمه شده مي باشند.

صندوق هاي بازنشستگي ذي ربط مكلفند به بيمه شدگان از كارافتاده كلي و يا بازماندگان واجد شرايط بيمه شده متوفي كه شرايط برقراري مستمري قانوني در آخرين صندوق بازنشستگي را احراز نمي نمايند، متناسب با سنوات پرداخت حق بيمه، مستمري پرداخت كنند.

وزارت مكلف است به منظور پرداخت مستمري جمع توسط صندوق هاي بازنشستگي، ظرف يك سال زيرساخت هاي اجرايي لازم را از طريق پنجره واحد فراهم نمايد به نحوي كه هريك از صندوق هاي بازنشستگي به تناسب مدت پرداخت حق بيمه، سهم مستمري خود را در وجه متقاضيان مشمول، پرداخت نمايد.

پنجره واحد براي ثبت درخواست مستمري جمع با رعايت محرمانگي و تعيين سطح دسترسي، بايد به نحوي طراحي و ايجاد شود كه مشتمل بر اطلاعات هويتي و سوابق بيمه اي افراد، اطلاعات پرداخت مستمري و ساير مزاياي نقدي و غيرنقدي، مشخصات افراد تحت تكفل و بازماندگان بيمه شده متوفي باشد.

وزارت مكلف است سامانه مذكور را به نحوي طراحي نمايد كه امكان پذيرش يا لغو درخواست برقراري مستمري جمع و مشاهده مراحل انجام كار به صورت الكترونيكي فراهم شود و در دسترس صندوق هاي بازنشستگي ذي ربط و متقاضي قرار گيرد.

كليه صندوق هاي بازنشستگي مكلفند اطلاعات مربوط به سوابق بيمه پردازي بيمه شدگان و مشمولين اين آيين نامه را به صورت رايگان و مستمر با روشي كه وزارت اعلام مي كند در اختيار وزارت قرار دهند. وزارت مكلف است زيرساخت لازم را براي اطلاع افراد ذي نفع از سوابق بيمه اي خود، فراهم نمايد.

سازمان تأمين اجتماعي نيروهاي مسلح و صندوق بازنشستگي كاركنان وزارت اطلاعات از شمول حكم اين ماده مستثني مي باشند.

سازمان ثبت احوال كشور مكلف است اطلاعات بازماندگان بيمه شده متوفي رادر اختيار پايگاه اطلاعات رفاه ايرانيان قرار دهد.

مشتركان سازمان تأمين اجتماعي نيروهاي مسلح و صندوق بازنشستگي وزارت اطلاعات، از شمول احكام مربوط به مستمري جمع خارج مي باشند.

محمد مخبــر معاون اول رييس جمهور